II OSK 761/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Po 749/18 w sprawie ze skargi B. M. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Po 749/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) oddalił skargę B. M. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia [...] stycznia 2018 r., którą nałożono na skarżącą i A. T. (jako współwłaścicieli) obowiązki w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem inwestycji polegającej na budowie budynku garażowego w zabudowie bliźniaczej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła B. M. zaskarżając wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie "przepisów prawa materialnego tj. art. 58 § 1 i 2, 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a." poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. dalej – p.p.s.a.) Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wbrew zarzutom kasacyjnym Sąd Wojewódzki zasadnie zaakceptował rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Zarówno Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, jak też Sąd Wojewódzki przedstawiły prawidłową wykładnię art. 58 § 1 k.p.a. stanowiącego, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Sąd Wojewódzki prawidłowo zaznaczył, iż strona powinna uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia; przy czym przeszkoda taka musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności procesowej. W niniejszej sprawie strona we wniosku z dnia 12 marca 2018 r. o przywrócenie terminu, który upłynął w dniu 9 lutego 2018 r., wskazała na pogorszenie stanu zdrowia "w ostatnim miesiącu" i przewlekłą niewydolność serca (po przebytym zawale), co miało jej uniemożliwić wniesienie odwołania od decyzji z [...] stycznia 2018 r. (doręczonej 26 stycznia 2018 r.). Rację ma autor skargi kasacyjnej, że wystąpienie takich okoliczności jak choroba, czy też zły stan zdrowia stanowi zasadniczo sytuację niezależną od woli człowieka i "powoduje niekiedy niemożność zadbania należycie o swoje interesy". Rzecz jednak w tym, że w niniejszej sprawie nie wykazano zaistnienia takiej choroby, która uniemożliwiała skarżącej terminowe złożenie odwołania. Trafnie Sąd Wojewódzki wskazał na utrwalone w orzecznictwie stanowisko, że przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy zatem przyjąć, że nie każdy stan choroby może stanowić usprawiedliwienie w przypadku uchybienia terminu przewidzianego na dokonanie czynności procesowej. Przyczyną uzasadniającą przywrócenie terminu będzie choroba nagła (wymagająca leżenia, pobytu w szpitalu) oraz uniemożliwiająca złożenie odwołania osobiście przez stronę lub zlecenie dokonania czynności procesowej przez inną osobę (por. Komentarz Kodeks Postępowania Administracyjnego, red. R.Hauser, M. Wierzbowski, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2014, str. 273-274). Oczywiście w każdym przypadku ocena, czy zły stan zdrowia, choroba stanowią podstawę do pozytywnego załatwienia wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 § 1 k.p.a., wymaga uwzględnienia charakteru choroby, jej długotrwałości, wymaganego leczenia i okoliczności towarzyszących związanych z warunkami życia strony. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając wniosek skarżącej w sposób rzetelny uwzględnił wszystkie istotne okoliczności sprawy. Mianowicie dokonał trafnej analizy dokumentacji lekarskiej przedstawionej przez skarżącą – wskazując, że ograniczenia związane z przewlekłą niewydolnością serca nie wykluczały możliwości wniesienia odwołania w terminie, zwłaszcza przy pomocy osób trzecich. Tym bardziej usprawiedliwieniem opóźnionego dokonania czynności procesowej nie mógł być fakt infekcji górnych dróg oddechowych, stwierdzonej w karcie konsultacji kardiologicznej przeprowadzonej w dniu 7 marca 2018 r., podczas gdy termin do złożenia odwołania biegł w okresie od 26 stycznia do 9 lutego 2018 r. W rezultacie należało przyjąć, że dokumentacja medyczna dołączona do wniosku nie pozwalała stwierdzić takiej choroby, czy pogorszenia stanu zdrowia skarżącej na przełomie stycznia i lutego 2018 r., które usprawiedliwiałoby niedochowanie terminu przewidzianego na złożenie odwołania od decyzji z [...] stycznia 2018 r. Wprawdzie pogorszenie stanu zdrowia mogło utrudnić skarżącej aktywność w tym czasie, jednak z podanych przez nią okoliczności nie wynika, aby nie mogła ona dokonać czynności związanych ze złożeniem odwołania osobiście lub przy pomocy innej osoby. Jako nieprzekonujące należało uznać twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej co do braku możliwości skorzystania przez skarżącą z pomocy córki A. T., która notabene jest także stroną w tej sprawie administracyjnej i adresatem decyzji PINB z [...] stycznia 2018 r. Trudno było przyjąć za wiarygodne wyjaśnienia skarżącej, że z uwagi na obowiązki zawodowe i sprawowaną opiekę córka nie była w stanie dopełnić formalności związanych ze złożeniem odwołania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie przywołał wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r. II OSK 2175/10, w którym wyrażono pogląd, że nawet choroba wymagająca leżenia nie uzasadnia sama przez się braku zawinienia i przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, o ile osoba uprawniona do dokonania tej czynności mogła skorzystać z pomocy osób trzecich. Zasadnie organ zwrócił uwagę również na to, że odwołanie jest odformalizowanym środkiem prawnym, który nie wymaga żadnego uzasadnienia; wystarczy bowiem, aby wynikało z niego niezadowolenie strony z wydanej decyzji (art. 128 k.p.a.). W konkluzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że niedołożenie przez skarżącą odpowiedniej staranności i dbałości o własne interesy jest tożsame z niedbalstwem, a zatem istnieniem winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, co wykluczało możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Ponadto organ wskazał, że strona nie zachowała siedmiodniowego terminu zastrzeżonego w art. 58 § 2 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z wymogami art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. sporządził uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, przedstawiając w nim wyczerpująco przesłanki faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. W takim stanie spawy nie było podstaw do zakwestionowania przez Sąd Wojewódzki zgodności z prawem kontrolowanego postanowienia. Ze względów wyżej przedstawionych niezasadne okazały się zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia w sprawie przepisów art. 58 § 1 i § 2, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.