II SA/Wa 346/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-14
Skład orzekający: Danuta Kania, Iwona Dąbrowska, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma możliwość wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne i rentowe (art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji) wobec osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, jeśli nie spełnia ona łącznie obu przesłanek określonych w art. 8a tej ustawy, w szczególności nie udowodniła rzetelnego wykonywania zadań po 12 września 1989 r. z narażeniem życia lub zdrowia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne i rentowe, ponieważ skarżący nie spełnił łącznie obu przesłanek określonych w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Kluczową przesłanką, która nie została spełniona, było udowodnienie rzetelnego wykonywania zadań po 12 września 1989 r. z narażeniem życia lub zdrowia, co jest niemożliwe do oceny, gdy osoba nie pełniła służby po tej dacie. Praca wykonywana po zwolnieniu ze służby nie jest traktowana jako pełnienie służby w rozumieniu przepisów.Stan faktyczny
Skarżący W. K. wystąpił o ponowne ustalenie prawa do renty inwalidzkiej w dotychczasowej wysokości, wnioskując o wyłączenie stosowania wobec niego przepisów obniżających świadczenia (art. 15c, 22a, 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji). Organ rentowy i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówili uwzględnienia wniosku, wskazując, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, a co za tym idzie, nie spełnia on łącznie przesłanek z art. 8a ustawy, gdyż nie pełnił służby po 12 września 1989 r. Skarżący kwestionował ustalenia IPN dotyczące okresu służby oraz wskazywał na swoją pracę po 1989 r. i represje doznane w przeszłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2018 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec W. K. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. poz. 708, ze zm.), dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...)".
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W. K. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) i ponowne ustalenie prawa do renty inwalidzkiej w dotychczasowej wysokości 3.228,83 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż urodził się w [...] w styczniu 1927 r. W październiku 1944 r., po wyzwoleniu [...] spod okupacji hitlerowskiej, został aresztowany przez NKWD za kontakty z członkami Armii Krajowej i osadzony w więzieniu, a następnie po dwóch miesiącach aresztu wywieziony do łagru nr [...] w [...] i zmuszony do pracy w kopalni węgla kamiennego w miejscowości [...]. W łagrze przebywał do 1946 r., skąd uciekł i przedostał się do [...]. Stamtąd, na podstawie Karty repatriacyjnej, wyjechał do Polski. Po przybyciu do kraju zatrzymał się u rodziny we wsi [...], powiat [...]. W [...] zgłosił się WKR, a następnie do Powiatowej Komendy Milicji Obywatelskiej. W grudniu 1946 r. został funkcjonariuszem MO i podjął pracę w referacie kryminalnym. Po utworzeniu województwa w [...] został służbowo przeniesiony do Wojewódzkiej Komendy Milicji Obywatelskiej i pracował w Wydziale Kryminalnym prowadząc wyłącznie sprawy kradzieży, włamań, fałszerstw, oszustw itp. Z [...] został służbowo przeniesiony do KWMO w [...], gdzie również pracował w Wydziale Służby Kryminalnej i Dochodzeniowej zwalczając przestępstwa kryminalne. W [...] zawarł związek małżeński z I. R. i na własną prośbę został służbowo przeniesiony do pracy w Komendzie Wojewódzkiej MO w [...] Podyktowane to było jego stanem zdrowia ([...], [...] i [...] itd.). Wnioskodawca wskazał, że posiada I grupę inwalidzką orzeczoną przez Wojewódzką Komisję Lekarską w [...]. Podkreślił, że pracując w organach MO nigdy nie miał do czynienia ze sprawami dochodzeniowymi o charakterze politycznym.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] listopada 2017r. [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec W. K. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...).
W uzasadnieniu organ wskazał, że z informacji nadesłanej przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA w piśmie z dnia [...] października 2017 r. wynika, że strona została zwolniona ze służby w Milicji Obywatelskiej w dniu [...] maja 1963 r. i posiada prawo do emerytury oraz renty inwalidzkiej, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), przy czym aktualnie wypłacana jest emerytura.
Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie zainteresowanego uznał za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ww. ustawy, okres służby wymienionego od dnia [...] grudnia 1946 r. do dnia [...] grudnia 1954 r.
Organ wskazał, że na podstawie art. 8a ww. ustawy minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie.
W sprawie niniejszej ustalono, że W. K. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 8 lat i 13 dni (całkowity okres służby wymienionego wynosi 18 lat, 6 miesięcy i 8 dni). Z dokumentacji wynika również, że wymieniony został zwolniony ze służby z Milicji Obywatelskiej w dniu [...] maja 1963 r. i po tej dacie nie pełnił już służby.
Z uwagi na to, że wnioskodawca nie pełnił służby po dniu [...] września 1989 r., Minister stwierdził, że nie on spełnia wymogów przewidzianych w art. 8a o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), bowiem organ nie ma możliwości zbadania przesłanki rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Powyższe, w ocenie organu, wyklucza możliwość zastosowania w stosunku do strony wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy.
Odnosząc się do twierdzeń strony dotyczących rażącej niezgodności przebiegu służby wskazanej przez IPN ze stanem faktycznym, Minister stwierdził, iż nie posiada uprawnień do kontroli i weryfikacji ustaleń poczynionych przez IPN zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
Pismem z dnia [...] listopada 2017 r., z zachowaniem ustawowego terminu, W. K. złożył do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosek ponowne rozpatrzenie sprawy.
W jego uzasadnieniu zarzucił w szczególności, że organ nie zbadał należycie przedmiotowej sprawy stwierdzając lakonicznie, iż nie ma możliwości dokonania analizy rzetelności wykonywania zadań i obowiązków wnioskodawcy po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia.
Wskazał nadto, że okres od dnia [...] grudnia 1946 r. do dnia [...] grudnia 1954 r. nie może zostać potraktowany jako okres pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa, bowiem w tym czasie nie pełnił on służby na rzecz totalitarnego państwa. Pełnił wprawdzie służbę w MO, lecz na stanowiskach w wydziale kryminalnym i dochodzeniowym jako referent, bądź wywiadowca. Nigdy jednak nie wykonywał zadań, które miałyby zabarwienie polityczne.
Odwołujący podniósł również, iż po 12 września 1989 r. (tj. od dnia [...] lutego 1988 r. do dnia [...] grudnia 2001 r.) pracował w Sądzie [...] w [...] na stanowisku [...] oraz pełnił obowiązki pełnomocnika [...], co potwierdza złożona do akt kopia świadectwa pracy.
Ponadto podkreślił, iż był osobą represjonowaną od października 1944 r. i zesłaną do obozu w [...]. Został zatrzymany pod zarzutem przynależności do polskiej organizacji nacjonalistycznej i umieszczony w więzieniu nr [...] w [...]. W dniu [...] marca 1945 r. został skierowany do łagru filtracyjnego nr [...] w [...], w którym przebywał do dnia [...] października 1945 r., co potwierdza zaświadczenie z dnia [...] stycznia 1997 r. Odwołujący zaznaczył również, że przynależy do Związku Sybiraków w Kole nr [...] w [...] oraz do Związku Kombatantów RP.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska w sprawie. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. organ ponownie powołał przepis art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) podkreślając, że wymienione w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Organ wskazał, że W. K. nie pełnił służby po dniu 12 września 1989r., a więc nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 8a ww. ustawy, bowiem organ nie ma możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Powyższa sytuacja wyklucza możliwość wyłączenia w stosunku do W. K. stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ podniósł, iż nie jest uprawniony do kontroli informacji sporządzonej przez IPN na podstawie art. 13a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) na wniosek organu rentowego. Zgodnie z art. 13a ust. 5 i 6 ww. ustawy, informacja o przebiegu służby sporządzona przez IPN jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb i nie stosuje się do niej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nadto organ zauważył, że art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) dotyczy okresu służby po dniu 12 września 1989 r., nie zaś innej aktywności zawodowej po zwolnieniu ze służby. Przedmiotem ww. ustawy jest bowiem zaopatrzenie emerytalne funkcjonariuszy, a więc świadczenia związane ze służbą. Brak było zatem podstaw do czynienia ustaleń czym strona zajmowała się po 12 września 1989 r.
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. W. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 15c, art. 22a i art. 24 a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) poprzez błędne i co najmniej przedwczesne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające zastosowanie ww. przepisów, w tym przyjęcie, że nie została spełniona jedna z przesłanek, konieczna do zastosowania wyłączenia ww. ustawy.
W związku z powyższym skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia;
- stwierdzenie, że zaskarżone orzeczenia nie podlegają wykonaniu w zakresie wskazanym w punkcie 1;
- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W motywach skargi skarżący podniósł, że nie zgadza się z podjętym rozstrzygnięciem. Wskazał, iż organ nie zbadał rzetelnie przedmiotowej sprawy, stwierdzając lakonicznie, że nie ma możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków wnioskodawcy po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia.
Nadto skarżący stwierdził, że okres od dnia [...] grudnia 1946 r. do dnia [...] grudnia 1954 r. nie może zostać potraktowany jako okres pełnienia służby na rzecz totalitarnego państwa, bowiem w tym czasie pełnił on służbę w MO na stanowiskach w wydziale kryminalnym i dochodzeniowym jako [...] bądź [...]. Nigdy nie wykonywał zadań, które miałyby charakter polityczny.
Skarżący podniósł również, iż po 12 września 1989 r. (tj. od dnia [...] lutego 1988r. do dnia [...] grudnia 2001 r.) pracował w Sądzie [...] w [...] na stanowisku starszego i [...] oraz pełnił obowiązki pełnomocnika [...]. W związku z powyższym wniósł o wystąpienie do [...] w [...] o nadesłanie akt osobowych, celem dokonania ich weryfikacji.
Skarżący ponownie podkreślił, iż był osobą represjonowaną od października 1944 r. i zesłaną do obozu w [...]. Został zatrzymany pod zarzutem przynależności do polskiej organizacji [...] i umieszczony w więzieniu nr [...] w [...], a następnie skierowany do łagru nr [...] w [...], w którym przebywał do dnia [...] października 1945 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga na ww. decyzję w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącego – W. K. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (Dz. U. z 2016 r., poz. 2270), jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.
Podkreślić również należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie ww. decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję własną organu z dnia [...] listopada 2017 r., nie zaś decyzje Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA z dnia [...] czerwca 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury (nr [...]) oraz o ponownym ustaleniu wysokości renty inwalidzkiej ([...]). Zatem zarzut skargi, który dotyczy przepisów prawa stanowiących podstawę wydania ww. decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r., wykracza poza zakres rozpatrywanej sprawy i nie może podlegać ocenie Sądu.
Sąd w składzie orzekającym z urzędu posiada wiedzę o tym, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. (sygn. akt [...]) Sąd [...] w [...] zwrócił się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 15c, art. 22a, art. 13 ust. 1 lit. 1c, w związku z art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), w brzmieniu nadanym jej przez art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt P 4/18).
Sąd nie stwierdził jednak podstaw do zawieszenia z urzędu przedmiotowego postępowania w świetle powyższych okoliczności. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Należy podkreślić, że związek tych postępowań musi być bezpośredni, a rozstrzygnięcie spraw w innych postępowaniach mieć charakter zagadnienia wstępnego. Takiego charakteru nie można przypisać rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt P 4/18.
Zaznaczyć jednocześnie należy, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być ponadto uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej. Sensem fakultatywnego zawieszenia procesu sądowoadministracyjnego jest wskazanie racjonalnej podstawy dla przerwania jego biegu, gdyż tylko w takich okolicznościach może być zrealizowana jedna z podstawowych wartości, jaką jest rzetelne rozpoznanie sprawy. Zdaniem Sądu, dla realizacji tej wartości w przedmiotowej sprawie nie jest celowe ani usprawiedliwione wprowadzenie elementu zwłoki w jej rozpatrzeniu poprzez zawieszenie postępowania.
Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia [...] lipca 1944 r. do dnia [...] lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.
Zgodnie z art. 15c ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4.
Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).
Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.
W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4).
Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).
Stosownie zaś do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione.
Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.
Z materiału aktowego - obejmującego m.in. informację Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o przebiegu służby wynika, że W. K. w okresie od dnia [...] grudnia 1946 r. do dnia [...] grudnia 1954 r., tj. przez okres 8 lat i 13 dni, pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Z dokumentacji wynika również że skarżący został zwolniony ze służby w Milicji Obywatelskiej w dniu [...] maja 1963 r. i po tej dacie nie pełnił ponownie służby.
Zważywszy, że skarżący nie pełnił służby po dniu 12 września 1989 r., należy zgodzić się z organem, że nie ma on możliwości zbadania przesłanki rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem życia lub zdrowia. Tym samym nie został spełniony jeden z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), ponieważ wskazane w tym przepisie przesłanki powinny być spełnione łącznie.
Praca jaka wykonywał skarżący po odejściu ze służby w Milicji Obywatelskiej, będąc zatrudnionym w okresie od dnia [...] lutego 1988 r. do dnia [...] września 1991 r. (w wymiarze1/2 etatu) oraz od dnia [...] października 1991 r. do dnia [...] grudnia 2001 r. (w wymiarze 2/3 etatu) w Sądzie [...] w [...] (zgodnie ze świadectwem pracy z dnia [...] lutego 2017 r.), nie może być traktowana jako wykonywanie zadań w ramach obowiązków służbowych w rozumieniu art. 8s ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Organ, co należy podkreślić, nie kwestionował wykonywania przez skarżącego pracy w ww. okresie, jednak zasadnie stwierdził, że taka aktywność zawodowa skarżącego po 12 września 1989 r. nie jest tożsama z pełnieniem przez niego służby, zatem nie może być wzięta pod uwagę przy ocenie odnośnej przesłanki z art. 8a ww. ustawy. Z tych względów brak było podstaw do weryfikacji okoliczności pracy skarżącego w ww. okresie w Sądzie [...] w [...] na podstawie jego akt osobowych - zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze.
Zatem organ zasadnie stwierdził, że wobec skarżącego nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24c ww. ustawy.
Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają podniesione w skardze argumenty dotyczące przebiegu służby skarżącego oraz stanu jego zdrowia. W przedmiotowej sprawie Sąd oceniał wyłącznie zaskarżoną decyzję w świetle przepisu art. 8a ustawy o zapatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) i nie stwierdził podstaw do jej eliminacji z obrotu prawnego. Sąd nie mógł również poddać ocenie informacji Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o przebiegu służby skarżącego, bowiem wykracza to poza kompetencje Sądu zakreślone przedmiotem niniejszego postępowania.
Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja z dnia [...] stycznia 2018 r. odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zapatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło