VII SA/Wa 1738/15

WyrokWSA w Warszawie2016-05-12

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania z powodu jego wniesienia po terminie, wydane w sytuacji braku jednoznacznych dowodów doręczenia decyzji pierwszej instancji wszystkim stronom, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania, gdy strona nie była stroną postępowania przed organem pierwszej instancji i wniosła odwołanie po terminie, nawet przy braku pewności co do daty doręczenia decyzji innym stronom. W takiej sytuacji stronie przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania. Konsekwencją umorzenia postępowania odwoławczego jest ostateczność decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca G.T. wniosła odwołanie od decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Wojewoda stwierdził niedopuszczalność tego odwołania, uznając je za wniesione po terminie, mimo braku pewności co do daty doręczenia decyzji pierwszej instancji niektórym stronom. Skarżąca podniosła, że organ oparł się na domniemaniu daty doręczenia i nie podjął wszystkich niezbędnych działań w celu ustalenia stanu faktycznego, a także wskazała na wadliwość listy stron postępowania przed organem I instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi G.T. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] Wojewoda [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania G. T. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2013r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami, garażem podziemnym, infrastrukturą techniczną, na działce nr ew. [...] z obrębu [...] oraz dz. nr ew. [...] z obrębu [...] i na części działki nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] róg [...] w W.. W uzasadnieniu wskazał, że G. T. pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. wniosła o uchylenie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2013 r., [...] jako podjętej z rażącym naruszeniem przepisów prawa oraz wstrzymania jej wykonania do czasu pełnego rozpatrzenia okoliczności niniejszej sprawy. Wezwana przez Wojewodę [...] do wskazania trybu postępowania, w jakim winna nastąpić weryfikacja kwestionowanego rozstrzygnięcia, w odpowiedzi wskazała, iż wnosi o uznanie "odwołania od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] (...)" za podanie o wznowienie postępowania, wstrzymanie wykonania w oparciu o treść art. 152 § 1 k.p.a., oraz stwierdzenia nieważności zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a. W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego w wyniku zażalenia G. T., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] maja 2014 r. postanowienie w którym wskazał, iż "w związku z odwołaniem G. T. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2013 r., [...] organ wojewódzki powinien wydać stosowne rozstrzygnięcie" zaś w części dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją Prezydenta [...] wniosek należy przekazać Prezydentowi [...] - jako organowi właściwemu do jego rozpatrzenia. Wojewoda [...], w wykonaniu ww. postanowienia GINB, zawiadomił G. T., że wniosek o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania ww. decyzji powinna wnieść jako odrębne podanie do organu właściwego do jego rozpatrzenia. W związku z koniecznością wydania stosownego rozstrzygnięcia w przedmiocie odwołania wniesionego od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 134 k.p.a. wydał wymienione na wstępie postanowienie z dnia [...] maja 2015 r. stwierdzając niedopuszczalność wniesionego odwołania. Zdaniem Wojewody [...] skoro G. T. nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji i nie została jej doręczona ww. decyzja Prezydenta [...], to mogła ona wnieść odwołanie w terminie "otwartym" dla podmiotu, któremu jako ostatniemu doręczono decyzję pierwszo-instancyjną. Dalej wskazał, że w aktach organu I instancji brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., przez dwie strony tego postępowania tj. Z. M. i K. F. dlatego zwrócił się do organu I instancji o udzielenie informacji kiedy doręczono im decyzję. W odpowiedzi organ pierwszej instancji wyjaśnił, że nie posiada zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji, a próba złożenia reklamacji zakończyła się niepowodzeniem gdyż [...] rozpatruje tylko reklamacje w sytuacji gdy nie minął rok od daty nadania listu. Wobec powyższego pismem z dnia [...] listopada 2014r zwrócono się do Z. M. i K. F. z prośbą o wskazanie daty odbioru decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2013r. Pismo to pozostało bez odpowiedzi. Zdaniem organu odwoławczego mimo braku dowodów doręczenia wysłanej decyzji należy domniemywać, że wymienione osoby odebrały decyzję organu I instancji w czasie zbliżonym do pozostałych stron postępowania, a zatem ostateczny termin do wniesienia środka zaskarżenia upłynął w dniu [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda [...] uznał zatem, że odwołanie skarżącej z dnia [...] czerwca 2013 r. zostało wniesione po upływie terminu, w jakim przysługiwało jej uprawnienie do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji Prezydenta [...]. W ocenie organu odwoławczego w sytuacji w której odwołanie wniesiono po terminie, a jedynie wobec braku możliwości ustalenia daty odbioru decyzji przez wszystkie strony nie sposób przesądzić definitywnie kiedy upłynął termin z art. 129 § 2 k.p.a., należy wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Odmienne rozwiązanie prowadziłoby organ odwoławczy do rażącej dowolności i określenia stanu faktycznego wyłącznie na niczym nie popartym przypuszczeniu w zakresie daty odbioru decyzji przez ostatnią ze stron. Co prawda strona nie powinna ponosić konsekwencji za nieprawidłowości wynikłe przy doręczaniu decyzji innym stronom postępowania, niemniej proponowane rozstrzygnięcie nie pozbawia jej ochrony swoich praw w postępowaniu wznowieniowym . Oczywistą przesłanką do zainicjowania takiego postępowania byłby niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu przed organem I instancji ( art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). G. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015r, Nr [...] wraz z zasądzeniem kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że złożyła odwołanie w toku trwających postępowań odwoławczych innych stron, a Wojewoda ustalając ostateczny termin do wniesienia odwołania na dzień [...] kwietnia 2013 oparł się na domniemaniu doręczenie decyzji Z. M. i K. F.. Zastosowana przez Wojewodę [...] zasada "domniemania" daty odbioru decyzji nie znajduje żadnego oparcia prawnego, a organ powinien rozważyć możliwość zagubienia przesyłek pocztowych, czego nie uczynił. Uznała zatem, że Wojewoda nie podjął koniecznych działań w celu nadania właściwego biegu sprawy, jak również nie wykonał dyspozycji zawartych w postanowieniu GINB z dnia [...] maja 2014 r. W ocenie skarżącej organ odwoławczy pominął kluczowy fakt, że nie możne być mowy o faktycznym powiadomieniu stron postępowania, bowiem organ I instancji posłużył się nieaktualną i niekompletną listą posiadaczy prawa odrębnej własności lokali znajdujących się w budynkach wielorodzinnych przy ulicy [...], tj. na terenie planowanej inwestycji. Wskazując kolejno na naruszenia organu w zakresie nieuczestniczenia w postępowaniu przez grupę ponad 100 osób, skarżąca wywodziła, że konsekwencje działania organu I instancji, które uniemożliwiało ustalenie, czy i w jakim terminie doręczone zostały decyzje stronom postępowania, nie mogą rzutować na jej prawo do wniesienia odwołania i stoją w sprzeczności z wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w świetle powołanych kryteriów Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia prawa dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego stanowił art. 134 k.p.a. zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z treści tego uregulowania wynika, iż niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do wniesienia odwołania są odrębnymi instytucjami proceduralnymi. Na tle przepisu art. 134 k.p.a. wyróżnia się dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Przepisy postępowania administracyjnego nie precyzują, w jakim wypadku odwołanie należy uznać za niedopuszczalne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych za niedopuszczalne należy uznać odwołanie wniesione przez podmiot, któremu nie przysługiwał status strony w postępowaniu przed organem I instancji, i który nie wniósł odwołania od decyzji kończącej postępowanie w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział. W niniejszej sprawie skarżąca nie była stroną postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2013 r., Nr [...] i odwołanie złożyła w czasie w którym uprawnienie takie nie przysługiwało już żadnemu z podmiotów, którym decyzję doręczono. Jednocześnie w odpowiedzi na wezwanie (pismo z dnia [...] lipca 2013 r.) organu odwoławczego do wskazania trybu postępowania w jakim winna nastąpić weryfikacja kwestionowanego rozstrzygnięcia wniosła o uznanie "odwołania od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] (...)" za podanie o wznowienie postępowania, wstrzymanie wykonania w oparciu o treść art. 152 § 1 k.p.a., oraz stwierdzenia nieważności zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a." W tym stanie faktycznym sprawy organ odwoławczy trafnie ocenił, że skarżącej jako stronie pominiętej w postępowaniu, przysługuje jedynie wniosek o jego wznowienie. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje zarzut wniesienia odwołania w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego zainicjowanego przez inne strony, które następnie zostało umorzone. Konsekwencją umorzenia postępowania odwoławczego jest ostateczność decyzji, która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 k.p.a.). Sam fakt złożenia odwołania przez podmiot mający przekonanie o posiadaniu przymiotu strony po upływie terminu dla stron postępowania nie powoduje, że decyzja objęta odwołaniem "odzyskuje" przymiot nieostateczności. W przedstawionych powyżej okolicznościach faktycznych i obowiązujących warunkach prawnych brak jest podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza art. 134 k.p.a. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. [pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło