III SA/Po 651/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-11-14

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a jeśli tak, to czy jego sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 §1 pkt 1 lit. e PPSA, co czyni postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych bezprzedmiotowym i podlegającym umorzeniu. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego, uwzględniająca niskie dochody, znaczną niepełnosprawność i obciążenie egzekucjami, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdyż odmowa mogłaby ograniczyć realizację prawa do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący P. N. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Wraz ze skargą wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla P. N. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. 2. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 listopada 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] sierpnia 2018 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek; postanawia: 1. ustanowić dla P. N. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P., 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w osobie adwokat lub radcy prawnego. Strona, która wnosi skargę na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 §1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018, poz. 1302). Z uwagi na powyższe, w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym skargą na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...]. z dnia [...] sierpnia 2018 roku nr [...], Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W konsekwencji postępowanie wszczęte na skutek wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu bez dokonywania oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Aktualna pozostaje ocena merytoryczna żądania przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Według oświadczenia, które zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku. Z akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca pobiera świadczenie rentowe w kwocie 1.509 zł netto miesięcznie. Ze świadczeń wnioskodawcy prowadzona jest egzekucja zaległych należności (zaległości alimentacyjne na syna – 5.313,08 zł, zaległości kredytowe - 763.000 zł, zaległości ZUS – 22.287,25 zł). Kwota wolna od egzekucji to 715 zł. Skarżący jest osobą z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności. Nie osiąga innych dochodów. Uzyskiwany dochód w całości przeznacza na koszty koniecznego utrzymania. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie wygospodarować środków finansowych na koszty postępowania sądowego obejmujące wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania. Z powyższych względów, na podstawie 239 §1 pkt 1 lit. e, art. 249a, art. 246 §1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 oraz pkt 2 sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło