II OSK 532/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-08-06
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Jerzy Siegień, Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie przez sąd administracyjny pierwszej instancji sumy pieniężnej na rzecz skarżącego z tytułu przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, uzasadnione jedynie lakonicznym stwierdzeniem o adekwatności kwoty do okoliczności, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody, uznając, że przyznanie przez WSA kwoty 5000 zł tytułem zadośćuczynienia za przewlekłe prowadzenie postępowania było uzasadnione, mimo lakonicznego uzasadnienia. Sąd podkreślił, że przyznana kwota nie była wygórowana, biorąc pod uwagę prawie 2,5-letnie oczekiwanie na rozstrzygnięcie i niepewność strony co do możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. NSA uznał, że ewentualna wada uzasadnienia WSA nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Cudzoziemiec złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził przewlekłość postępowania z rażącym naruszeniem prawa, umorzył postępowanie w zakresie nakazania wydania decyzji, przyznał skarżącemu 5000 zł zadośćuczynienia i zasądził koszty. Wojewoda złożył skargę kasacyjną, kwestionując zasadność i wysokość przyznanej sumy pieniężnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Wojewody [...] i zasądził od Wojewody na rzecz I. K. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia del. NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt III SAB/Wr 94/18 w sprawie ze skargi I. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz I. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt III SAB/Wr 94/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi I. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej: I. stwierdził, że Wojewoda [...] przewlekle prowadził postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego; II. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umorzył postępowanie w zakresie nakazania wydania decyzji; IV. przyznał od Wojewody [...] na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 5.000 złotych; V. zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
W piśmie z dnia 8 sierpnia 2018 r. cudzoziemiec złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na prowadzoną działalność gospodarczą, zarzucając organowi naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 65, poz. 1071 ze zm.), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu. Skarżący podniósł, że od momentu złożenia wniosku w niniejszej sprawie minęło już ponad dwa lata, a do dnia złożenia skargi nie otrzymał on decyzji, ani nie został poinformowany o stanie sprawy, czy o terminie do załatwienia sprawy. Strona wniosła o: 1) zobowiązanie Wojewody [...] do wydania aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2) dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; 3) przyznanie od organu na rzecz skarżącego kwoty pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a.; 4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że w dniu 18 kwietnia 2016 r. wpłynął wniosek cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na wykonywanie pracy w celu prowadzenia działalności gospodarczej. W dniu 19 kwietnia 2016 r. organ poinformował stronę o toczącym się postępowaniu, wyznaczając termin jego zakończenia na dzień 18 lipca 2016 r. oraz wezwał w terminie 14 dni do dostarczenia dokumentów niezbędnych do wydania pozytywnej decyzji, między innymi o potwierdzenie legalności pobytu na terytorium RP w dniu składania wniosku. W dniu 19 maja 2016 r. skarżący dołączył tylko jeden z wielu niezbędnych dokumentów, w związku z czym organ w dniu 22 sierpnia 2016 r., na podstawie art. 10 k.p.a., poinformował o możliwości zapoznania się z zebranymi materiałami i dowodami oraz wypowiedzenia się co do nich, w terminie 7 dni, od odebrania wskazanego pisma. Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa. W dniu 16 września 2016 r. cudzoziemiec przedstawił kolejną część dokumentów, a w późniejszym terminie sam bądź za pośrednictwem pełnomocników dołączał dodatkowe dokumenty. W dniu 18 czerwca 2018 r. do organu administracji wpłynęło, przesłane przez pełnomocnika strony, za pośrednictwem platformy epuap.gov.pl, zażalenie na przewlekłość postępowania, które zostało błędnie zadekretowane na niewłaściwego osobę. Inspektor prowadzący postępowanie otrzymał ww. zażalenie dopiero w dniu 4 września 2018 r. i niezwłocznie przekazał zażalenie wraz z odpisami akt sprawy do Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców. W tym samym dniu Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2018 r., znak: [...], odmówił cudzoziemcowi udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Organ zaznaczył, że wszczął działania celem rozpatrzenia sprawy w najbliższym możliwym terminie wynikającym z sytuacji związanej z ilością rozpatrywanych wniosków i fluktuacją kadr (L. K. jest już kolejnym inspektorem w przedmiotowej sprawie). Dodał, że opóźnienia w postępowaniach wynikają również z wdrażanych zmian organizacyjnych w Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców. Powyższe powoduje wydłużenie urzędowej drogi przepływu oraz dekretacji dokumentu na właściwego inspektora prowadzącego postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględniając skargę, stwierdził, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organ. Materiał dowodowy potwierdza, że przez okres przekraczający o prawie dwa lata wyznaczony przepisem art. 35 k.p.a. czas na załatwienie sprawy, organ nie podejmował żadnych czynności zmierzających do załatwienia wniosku. Jedyna aktywność ze strony tego organu przejawiła się na początku, gdy zlecono stosownym służbom przeprowadzenie wywiadu i wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Sąd podkreślił, że nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której organ administracji dokonuje wstępnej oceny formalnej wniosku - jego kompletności (zaczyna działać, podejmuje pierwszą w sprawie czynność) prawie natychmiast po jego wpłynięciu, a następnie przez prawie dwa lata nie robi nic. Uchybia obowiązkowi wynikającemu z art. 36 k.p.a. i nie zawiadamia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, nie podaje przyczyn tego stanu rzeczy, nie wskazuje nowego terminu załatwienia sprawy, chociaż uprzednio sam organ deklarował załatwienie sprawy do lipca 2016 r. Sąd wskazał, że czynności polegające na zwróceniu się do odpowiednich służb o przekazanie wymaganych przez ustawę o cudzoziemcach informacji nie mają też charakteru złożonego. O ile czas oczekiwania na te informacje nie może obciążać Wojewody, to niezałatwienia sprawy w terminie wskazanym w art. 35 k.p.a. nie można tłumaczyć obiektywnymi trudnościami. Sąd zauważył, że na sprawność działania Wojewody niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna w tym okresie sytuacja związana z ogromnym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców, jednakże podniósł przy tym, że od ponad roku sytuacja ta nie ulega żadnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w państwie prawa, gdy permanentnie dochodzi do rażącego naruszenia praw strony do szybkiego załatwienia jej sprawy i jak choćby w niniejszej sprawie do procedowania wniosku przez okres dwóch i pół roku.
Sąd uznał zatem, mając na uwadze okoliczności sprawy, że stwierdzona w niniejszej sprawie przewlekłość postępowania miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Na wniosek skarżącego, Sąd przyznał mu sumę pieniężną w kwocie 5.000 zł, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., uznając, że kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności. Sąd postanowił odstąpić od wymierzenia organowi grzywny, uzasadniając to tym, że powszechnie wiadomym jest, że ilość załatwianych przez organ wniosków w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt i pracę dla cudzoziemców jest bardzo duża oraz że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.). I chociaż dla stwierdzenia przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne lub kadrowe, leżące po stronie organu (właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki), to jednak - w pewnych sytuacjach - winny one rzutować na rozstrzygnięcia Sądu wydawane na podstawie 149 § 2 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a oraz § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzono postępowanie w zakresie żądania zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia, bowiem przed rozprawą organ wydał decyzję, a więc postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając w nich uiszczony przez stronę wpis od skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda [...], zaskarżając go w zakresie punktu IV i V.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 5000 zł, podczas gdy Sąd nie ustalił, by skarżący doznał jakiegokolwiek uszczerbku materialnego (szkody, straty, krzywdy itp.) w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organ, który należałoby zrekompensować, nie podjął w tym zakresie żadnych czynności wyjaśniających, zaś przyznana w sposób rażący dowolnie kwota 5000 zł nie została w sposób dostateczny uzasadniona jako rzeczywiście adekwatna w kontekście zaistniałych w niniejszej sprawie okoliczności. Z uzasadnienia nie wynika, dlaczego w ogóle Sąd przyznał skarżącemu tę kwotę, jakie okoliczności sprawy konkretnie za tym przemawiały, jakimi kierował się kryteriami oraz jakie okoliczności brał pod uwagę w jej miarkowaniu.
2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
- art. 149 § 2 p.p.s.a. przejawiające się błędną wykładnią i niewłaściwym zastosowaniem tego przepisu, przez zasądzenie na rzecz skarżącego wygórowanej kwoty 5000 zł, co jest działaniem nieadekwatnym i nieproporcjonalnym ze strony Sądu I instancji wobec stwierdzonej przewlekłości organu i okoliczności sprawy.
Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu IV i V sentencji wyroku i przekazanie sprawy w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, 2) na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt IV i V sentencji wyroku oraz rozpoznanie skargi i oddalenie skargi I. K. jako bezzasadnej w zaskarżonej części, 3) zasądzenie na rzecz Wojewody [...] kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z k.p.a. W ocenie organu, w niniejszej sprawie takie okoliczności w sposób oczywisty nie występują, zaś skarżący w żaden sposób nie wykazał, żeby poniósł jakakolwiek szkodę lub krzywdę na skutek przewlekłości organu. W sprawie nie można dopatrzyć się w zachowaniu organu jakiegoś celowego lub złośliwego nastawienia do wnioskodawcy, sprowadzającego się do świadomego nieprowadzenia czynności w toku postępowania, celowego ich przedłużania i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy. Dodatkowo w sprawie nie ma potrzeby dyscyplinowania organu i zwalczenia przewlekłości postępowania. Organ podkreślił, że postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało zakończone. Natomiast przedkładane przez stronę dowody (sprawozdania finansowe, księgowe itd.) w najmniejszym stopniu nie dokumentują, aby skarżący doświadczył jakichkolwiek krzywdy wywołanej przewlekłością postępowania. Jego legalna w toku postępowania działalność gospodarcza nie była z tego powodu zakłócona, przynosząc określone, wynikające z dokumentów finansowych i podatkowych przychody. Zauważył przy tym, że w gruncie rzeczy, gdyby organ wydał decyzję odmowną w terminie określonym w k.p.a., takiej działalności cudzoziemiec nie mógłby w ogóle prowadzić. Skarżący kasacyjnie zarzucił, że Sąd nie przeprowadził nawet najbardziej ograniczonego postępowania wyjaśniającego, które miałoby na celu ustalenie, że przyznanie tak znacznej sumy pieniężnej w kwocie 5000 zł uzasadnione jest względami materialnoprawnymi. Jedyne uzasadnienie Sądu w tej sprawie, sprowadzające się do stwierdzenia, że "kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności" nie pozwala, zdaniem organu, na przyjęcie, że Sąd I instancji nie przekroczył granic uznania, a przyznana skarżącemu kwota nie jest w istocie dowolna.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną I. K. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu pozostałe strony nie sprzeciwiły się, Sąd rozpoznał kasację poza rozprawą.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji.
Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie jest ona zasadna.
Na wstępie podkreślić trzeba, że w niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie organ nie kwestionuje stwierdzenia, iż przewlekle prowadził postępowanie administracyjne z wniosku I. K. oraz że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Osią sporu jest jedynie zasadność i wysokość przyznanej od Wojewody [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Dla przypomnienia, Sąd I instancji przyznał, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., od organu na rzecz skarżącego kwotę w wysokości 5000 złotych.
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przesłanką warunkującą zarówno wymierzenie przez sąd organowi grzywny, jak i przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a, jest stwierdzenie w wyroku, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast rozstrzyganie, który z tych środków, czy też oba z nich, ma zostać zastosowany i w jakiej wysokości zostało pozostawione uznaniu sądu. Wskazany przepis nie zawiera żadnych przesłanek, którymi miałby kierować się sąd ustalając wysokość sumy pieniężnej, czy grzywny. Kryteria jakimi powinien się kierować sąd przy orzekaniu w powyższym zakresie zostały wypracowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
I tak, na przykład, przyjmuje się, że przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu danie stronie swoistego zadośćuczynienia za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1905/16). Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącego. Pełni nie tylko funkcję prewencyjno-represyjną, z uwagi na groźbę konieczności wydatkowania określonej kwoty ze środków publicznych na rzecz strony postępowania, a tym samym wzmacnia gwarancję terminowego załatwiania spraw, ale przede wszystkim funkcję kompensacyjną. Przyznanie stronie sumy pieniężnej pozostaje bez wpływu na przysługujące jej od organu odszkodowanie. Ma być on natomiast swego rodzaju zadośćuczynieniem za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich strona doznała na skutek opieszałego i przewlekłego sposobu rozpoznawania jej sprawy przez organ (zob. wyroki NSA: z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2230/17; z dnia 1 sierpnia 2018 r., II OSK 1216/18; z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1551/18). Z kolei w postanowieniu z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 23/13, zapadłym na gruncie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. nr 179, poz. 1843 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny podniósł i wskazania w nim zawarte można odnieść do niniejszej sprawy, że określając wysokość sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania, należy mieć na uwadze czas trwania postępowania, rodzaj sprawy, w której nastąpiła przewlekłość, jej znaczenie dla strony skarżącej. Dodatkowo, należy również przywołać pogląd prezentowany przez Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 6 stycznia 2006 r., sygn. akt III SPP 154/05, zgodnie z którym, przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej stanowi rekompensatę dla skarżącego za krzywdę moralną spowodowaną przewlekłością postępowania.
Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo przyznał skarżącemu sumę pieniężną w kwocie 5000 złotych. Jakkolwiek uzasadnienie Sądu wojewódzkiego w zakresie zasadności przyznania sumy pieniężnej, jak i jej wysokości jest niezwykle lakoniczne, bowiem sprowadza się do stwierdzenia, że "kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności", jednakże w realiach niniejszej sprawy nie można przyjąć, aby przyznana skarżącemu suma pieniężna była nieadekwatna do jej stanu faktycznego, a także celów tej instytucji. Tym samym nie można także uznać, ażeby wadliwość uzasadnienia stanowiska Sądu I instancji, stanowiła o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. W szczególności mając na uwadze, że naruszenie przepisu postępowania, a takim niewątpliwie jest art. 141 § 4 p.p.s.a., musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie doszukał się natomiast takiego związku. Ponadto, niewątpliwie Sąd I instancji formułując takie stwierdzenie, miał na względzie, że doszło do rażącego, przewlekłego prowadzenia postępowania w okresie pomiędzy 18 kwietnia 2016 r. a 4 września 2018 r. (datą wydania decyzji), a także, że zebrany w sprawie materiał daje wystarczające podstawy do postawienia organowi zarzutów lekceważenia wniosków skarżącego. Sąd wskazał również na niezapewnienie właściwej organizacji pracy przez organ, z podkreśleniem, że sytuacja ta nie uległa żadnej poprawie od ponad roku. Ustalenia te nie zostały zakwestionowane przez skarżący kasacyjnie organ. Nie sposób też przyjąć, aby zasądzona kwota w wysokości 5000 złotych była zbyt wygórowana, mając na względzie prawie 2,5 letnie oczekiwanie przez stronę na rozstrzygnięcie jej sprawy, w którym to okresie skarżący pozostawał w niepewności, co do możliwości prowadzenia bez ograniczeń, w sposób niezakłócony, działalności gospodarczej. Tym bardziej, że zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2017 r. (M.P. z 2018 r. poz. 187) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2017 r. wyniosło 4 271,51 złotych, co oznacza, iż górna granica sumy pieniężnej możliwej do zasądzenia na rzecz skarżącego wynosiła 21 357,55 złotych.
Jak wyżej wskazano, który z tych środków, czy też oba z nich, przewidzianych w art. 149 § 2 p.p.s.a., ma zostać zastosowany i w jakiej wysokości zostało pozostawione uznaniu sądu. To, że Sąd I instancji, w ramach przysługujących kompetencji postanowił odstąpić od wymierzenia organowi grzywny, uzasadniając to tym, że powszechnie wiadomym jest, że ilość załatwianych przez organ wniosków w sprawie o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt i pracę dla cudzoziemców jest bardzo duża oraz że czynione są starania dla poprawy mobilności organu w tym zakresie (organizacja nowych stanowisk do obsługi wniosków cudzoziemców, przesunięcia kadrowe itp.), nie powoduje, że powyższa okoliczność – braku zapewnienia właściwej organizacji pracy urzędu – nie mogła stanowić przesłanki do przyznania skarżącemu określonej sumy pieniężnej. Braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią bowiem usprawiedliwionego uzasadnia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie (zob. wyrok NSA z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1233/19).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa, tj. art. 149 § 2 i art. 141 p.p.s.a., punkt IV zaskarżonego wyroku należy uznać za zgodny z prawem. Jednocześnie, wobec braku sformułowania przez Wojewodę [...] w skardze kasacyjnej jakichkolwiek zarzutów naruszenia przepisów prawa w stosunku do punktu V. wyroku, którym zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie ma obowiązku odniesienia się do tego zakresu zaskarżenia.
Z tych względów, mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło