II SAB/Wa 529/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-15
Skład orzekający: Maria Werpachowska, Janusz Walawski, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu przy Krajowej Izbie Arbitrażowej jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wniosków o wpis na listę arbitrów, uchwał w tej sprawie oraz orzeczeń, w których dany adwokat był członkiem zespołu orzekającego, a także czy takie informacje stanowią informację publiczną?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność, uznając, że Prezes Sądu przy Krajowej Izbie Arbitrażowej zasadnie ocenił, iż żądane informacje nie posiadają przymiotu informacji publicznej, ponieważ dotyczą one prywatnego postępowania arbitrażowego i aktywności zawodowej adwokata w prywatnym sądzie arbitrażowym, a nie spraw publicznych. Pismo organu było prawidłową reakcją na wniosek.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej m.in. wniosków o wpis na listę arbitrów, uchwał w tej sprawie oraz orzeczeń, w których dany adwokat był członkiem zespołu orzekającego. Prezes Sądu przy Krajowej Izbie Arbitrażowej odmówił udostępnienia informacji, uznając je za prywatne i niebędące informacją publiczną, a także wskazując, że Sąd nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Janusz Walawski (spr.), Przemysław Szustakiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M.F. na bezczynność Prezesa Sądu [...] przy Krajowej Izbie [...] w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę.
M.F. w dniu [...] kwietnia 2018 r. skierowała do Prezesa Sądu [...] przy Krajowej Izbie [...] w [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci :
1) kopii wniosku Prezesa Sądu [...] o uchwalenie listy arbitrów obejmującej adwokata A.F. wraz z uzasadnieniem dotyczącym tego adwokata,
2) kopii uchwały Rady [...] o przyjęciu listy arbitrów jak w pkt 1, z uzasadnieniem dotyczącym wymienionego adwokata,
3) kopii indywidualnego wniosku Prezesa Sądu [...] o wpis na listę arbitrów adwokata A.U. wraz z uzasadnieniem,
4) kopii uchwały Rady [...] w sprawie wniosku, o którym mowa w pkt 3,
5) zaanonimizowanych tekstów orzeczeń Sądu [...] w sprawach, w których wymieniony adwokat był członkiem zespołu orzekającego, wraz z uzasadnieniami,
6) w przypadku, gdy dokumentów spełniających kryteria z pkt 1-5 jest więcej niż jeden, proszę o kopie wszystkich takich dokumentów.
Prezes Sądu [...] przy Krajowej Izbie [...] w [...] w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. poinformował ww., że:
1) żądane informacje nie są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż stanowią one informację o charakterze prywatnym, związane z postępowaniem arbitrażowym osób prywatnych oraz informacje dotyczące aktywności zawodowej danej osoby w prywatnym sądzie arbitrażowym,
2) Sąd [...] przy Krajowej Izbie [...] w [...] nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 dalej jako "u.d.i.p"), ponieważ nie jest organem państwa, ani też podmiotem wykonującym władzę publiczną (zadania publiczne) w zakresie powierzonym przez organy władzy publicznej, nie dysponuje majątkiem publicznym, nie jest również organem samorządu gospodarczego.
M.F., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Sądu [...] przy Krajowej Izbie [...] w [...] w sprawie wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Pełnomocnik skarżącej we wniesionej skardze zarzucił, że bezczynność Prezesa Sądu [...] przy Krajowej Izbie [...] w [...] jest wynikiem naruszenia art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 i art. 4 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 u.d.i.p, poprzez ich błędna wykładnię polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że żądane informacje nie są informacjami publicznymi oraz, że Sąd [...] przy Krajowej Izbie [...] nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a w konsekwencji pozbawienie skarżącej prawa do informacji publicznej.
Pełnomocnik skarżącej podnosząc powyższe zarzuty wniósł o zobowiązanie Prezesa Sądu [...] przy Krajowej Izbie [...] do rozpoznania jej wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
Prezes Sądu [...] przy Krajowej Izbie [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 dalej jako "P.p.s.a."), ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie na rzecz Prezes Sądu [...] przy Krajowej Izbie [...] kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co nastepuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...), przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Prezesa Sądu [...] przy Krajowej Izby [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie określonym we wniosku skarżącej z dnia [...] kwietnia 2018 r.
Zgodnie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz § 1a P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Ze stanem bezczynności organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ (podmiot obowiązany) nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt 1045/15 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - nsa.orzeczenia.gov.pl).
Podkreślić należy, że skuteczność wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie jest uzależniona od wcześniejszego złożenia jakiegokolwiek środka zaskarżenia. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Z przepisu tego wynika zatem, że jego pozostałe przepisy nie mają zastosowania do innych czynności podejmowanych w trybie powołanej powyżej ustawy, które mają charakter czynności materialno-technicznych w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Pomimo, iż warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w przywołanym przepisie, zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a. jest wcześniejsze wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności". Skoro ustawa nie przewiduje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w przedmiocie udzielenia informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia takiej informacji), to należy uznać, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 - dostępny jw.).
Ogólną zasadą, wynikającą z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest dostęp do informacji publicznej. Wszelkie wyjątki od tej zasady winny być formułowane w sposób wyraźny, a wątpliwości winny przemawiać na rzecz dostępu do informacji publicznej.
Podkreślić należy, że prawo dostępu do informacji publicznej jest publicznym prawem każdego, realizowanym na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta w kompleksowy sposób reguluje zagadnienie dostępu do informacji publicznej, określa zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej. Należy przy tym wskazać, że zakres stosowania ustawy wytycza tylko dostęp do informacji publicznej nie zaś publiczny dostęp do wszelkich informacji.
W myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, realizacja prawa do informacji publicznej jest uzależnione od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek:
- przedmiotem żądania udostępnienia informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 3 ust. 2 u.d.i.p.;
- adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej na zasadach tej ustawy winien być podmiot obowiązany do jej udostępnienia, tj. zgodnie z art. 4 ust. 1 przedmiotowej ustawy "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", a ponadto organizacje związkowe i pracodawców oraz partie polityczne (ust. 2);
- obowiązane do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 3 powołanej ustawy są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 będące w posiadaniu tejże informacji.
W świetle powyższych przepisów zadaniem Sądu było ustalenie, czy w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy podmiot, do którego skierowano wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jest podmiotem obowiązanym do jego załatwienia w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oraz czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej ustawy.
Ustawodawca w ustawie o dostępie do informacji publicznej wyodrębnia podmioty obowiązane do udzielania informacji publicznej według dwóch kryteriów. Pierwsze kryterium ma charakter ustrojowo-organizacyjny i dotyczy każdego, kto podmiotowo stanowi władzę publiczną lub sprawowanie władzy publicznej stanowi przedmiot jego działania. Drugie kryterium posiada charakter funkcjonalny i w związku z tym sama funkcja wykonywania zadań publicznych kwalifikuje dany podmiot prawa do obowiązku udzielania informacji publicznej.
Do ustalenia, czy określony podmiot jest obowiązany do udzielenia informacji na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, konieczne jest zbadanie istnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, czy jest to podmiot wykonujący zadania publiczne, po drugie, czy w ramach wykonywania tych zadań wytwarza lub pozyskuje informacje publiczne.
W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie ulega wątpliwości, że Prezes Sądu [...] przy Krajowej Izby [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o ile jest w jej posiadaniu, a przepisy prawa na to zezwalają.
W związku z żądaniem skarżącej udostępnienia informacji w zakresie i formie określonym w jej wniosku należało rozstrzygnąć, czy żądane informacje stanowią informację publiczną.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w jej art. 6. W świetle tego przepisu informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są nimi zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Jednocześnie na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, władza publiczna lub inny podmiot w niej wskazany obowiązany jest do udzielenia żądanej informacji publicznej, która jest w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 ustawy), w sposób i formie wskazanej we wniosku bądź do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia w oparciu o art. 16 tej ustawy.
Z odpowiedzi na skargę wynika, że Prezes Sądu [...] przy Krajowej Izby [...] posiada żądane przez skarżącą informacje.
Skład orzekający w niniejszej sprawie, po analizie akt sprawy, stwierdził iż Prezes Sądu [...] przy Krajowej Izby [...] zasadnie ocenił że żądane przez skarżącą informacja nie posiadają przymiotu informacji publicznej gdyż, stanowią one informację o charakterze prywatnym, związane z postępowanie arbitrażowym osób prywatnych. Informacja o aktywności danej osoby (adwokata) w sądzie arbitrażowym nie stanowi informacji o sprawach publicznych.
W ocenie Sądu pismo Prezes Sądu [...] przy Krajowej Izby [...] z dnia [...] maja 2018 r. było prawidłową reakcją na wniosek skarżącej z dnia [...] kwietnia 2018 r.
Z powyższych względów skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż organ nie był bezczynny.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło