II SA/Sz 771/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-11-15
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie zajęć karate w ramach wolontariatu przez policjantkę przebywającą na zwolnieniu lekarskim z powodu ciąży, mimo adnotacji "chory może chodzić", stanowi nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, skutkujące utratą prawa do uposażenia?Ratio decidendi
Prowadzenie zajęć karate przez policjantkę na zwolnieniu lekarskim, nawet w ramach wolontariatu i z adnotacją "chory może chodzić", stanowi nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, ponieważ nie służy ono zaspokojeniu jej własnych potrzeb zdrowotnych ani nie jest związane z celem zwolnienia (ochrona ciąży i zdrowia). Takie działanie nie jest traktowane jako zwykła czynność dnia codziennego ani jako aktywność prozdrowotna, a zatem uzasadnia utratę prawa do uposażenia na podstawie art. 121e ust. 3 i 13 ustawy o Policji.Stan faktyczny
Policjantka M. G. została pozbawiona prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego z powodu ciąży, ponieważ podczas tego zwolnienia prowadziła zajęcia karate dla dzieci. Organy uznały, że takie działanie, mimo że było wolontariatem i policjantka miała adnotację "chory może chodzić", stanowiło nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego. Policjantka kwestionowała tę ocenę, argumentując, że zwolnienie miało charakter prewencyjny ze względu na warunki służby i jej stan zdrowia, a zajęcia karate miały charakter werbalny i nie stanowiły obciążenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. G. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia prawa do uposażenia oddala skargę.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] r., Komendant Miejski Policji w S. na podstawie art. 121e ust. 1 i 2 pkt. 2 oraz ust. 3 i 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1999 r. o Policji (t.j. Dz. U z 2017 r. poz. 2067 ze zm.) pozbawił M. G. (dalej: "Skarżąca") prawa do uposażenia za okres pozostawania na zwolnieniu lekarskim od dnia 27 listopada 2017 r. do dnia 29 grudnia 2017 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na ustalenia dokonane podczas przeprowadzonej w dniu 29 listopada 2017 r. kontroli prawidłowości wykorzystania przez Skarżącą zwolnienia lekarskiego, zawarte w protokole z dnia 11 grudnia 2017 r., w którym stwierdzono, iż w dniu 29 listopada 2017 r., przebywając na zwolnieniu lekarskim wystawionym przez lekarza specjalistę [...], z adnotacją na formularzu zwolnienia "chory może chodzić", Skarżąca, przebrana w kimono, prowadziła zajęcia karate z 9-letnimi dziećmi na terenie Szkoły Podstawowej nr [...] przy ul. [...] w S.. W ocenie organu, ujawnione podczas tej kontroli okoliczności nie pozostawiają wątpliwości, że udzielone Skarżącej zwolnienie lekarskie we wskazanym wyżej okresie nie zostało wykorzystane zgodnie z jego celem.
Od powyższego rozstrzygnięcia Skarżąca, działając przez ustanowionego
w sprawie pełnomocnika (określani dalej także, jako: "strona skarżąca", wniosła odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. zarzucając organowi I instancji przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego-dowodowego z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 75, art. 80, art. 8, art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), poprzez pominięcie istotnych dowodów w sprawie, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym, art. 121e ust. 3 i 7 ustawy o Policji. Jednocześnie strona skarżącą złożyła wniosek o dopuszczenie szeregu dowodów z dokumentów, w tym:
- zakresu obowiązków Skarżącej na zajmowanym stanowisku w dacie przeprowadzenia kontroli - na okoliczność rodzaju i charakteru obowiązków służbowych jakie realizowała bezpośrednio przed dniem 27 listopada 2017 r.,
- opisu stanowiska jakie zajmowała Skarżąca w dacie przeprowadzenia kontroli zwolnienia lekarskiego - na okoliczność warunków jej służby w Policji,
- zaświadczenia z dnia 14 marca 2018 r. wystawionego przez lekarza prowadzącego ciążę Skarżącej – na okoliczność przyczyn udzielenia jej zwolnienia lekarskiego w ww. okresie,
- porozumienia o współpracy nr [...] z dnia [...] r. (umowy
o wolontariat) zawartego między Skarżącą a "[...]" – na okoliczność zakresu zadań realizowanych w ramach przedmiotowego porozumienia jak również nieodpłatnego jego charakteru,
- zestawienia ZUS obejmującego wystawione Skarżącej w 2017 r. zwolnienia lekarskie z uwzględnieniem zwolnienia objętego kontrolą – na okoliczność ilości godzin absencji Skarżącej w 2017 r.,
- wydruku z CEIDG – na okoliczność zawieszenia działalności gospodarczej przez Skarżącą.
Zdaniem strony skarżącej, organ I instancji przed wydaniem rozstrzygnięcia nie zebrał i nie rozpatrzył istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności, które miały istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy i ostatecznego jej rozstrzygnięcia.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Komendant KWP w S. zaskarżonym rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w S..
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji przedstawił opisany wyżej stan faktyczny, stwierdzając iż w dniu 29 listopada 2017 r. post. M. G. przebywając na zwolnieniu lekarskim, w budynku Szkoły Podstawowej nr [...] przy ul. [...] w S., ubrana w kimono, prowadziła trening karate z dziećmi, co naocznie stwierdzili kontrolujący. Po zakończonych zajęciach oświadczyła, iż jest na zwolnieniu lekarskim z powodu ciąży, może chodzić i prowadzić zajęcia karate, ale nie może w tym stanie pełnić służby. W piśmie z dnia 19 grudnia 2017 r. post. M. G. przedstawiła swoje stanowisko w odniesieniu do zaistniałej sytuacji, w którym stwierdziła, że treningi karate poprawiają koordynację ruchową i wydolność krążenia, a więc mają dobroczynny wpływ zarówno na zdrowie kobiety, jak i o dziecka. Ponadto, zaznaczyła, iż prowadzone przez nią zajęcia odbywają się na zasadzie wolontariatu, gdzie korzystając ze swojego bogatego doświadczenia i wiedzy w zakresie sztuk walki pomaga młodym adeptom ulepszać ich umiejętności. Wyjaśniła też, że podstawową formą komunikacji jaką stosuje podczas tych zajęć jest komunikacja werbalna.
Organ II instancji wskazał też, iż raportem z dnia 22 maja 2017 r. post. M. G. zwróciła się do Komendanta Miejskiego Policji w S. o wyrażenie zgody na podjęcie dodatkowego zajęcia zarobkowego, tj. prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Treść raportu wskazuje, iż firma "[...]", prowadzona przez M. G., zajmuje się organizowaniem zajęć sportowych dla dzieci, młodzieży i dorosłych, specjalizując się w treningach karate. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] r. uzyskała zgodę Komendanta na podjęcie wskazanego zajęcia zarobkowego poza służbą na okres od dnia 1 sierpnia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. Raportem z dnia 23 listopada 2017 r. ponowiła prośbę o zgodę na kontynuację działalności i dodatkowe zajęcie zarobkowe. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w S. odmówił wyrażenia takiej zgody.
Dokonując analizy przedstawionego wyżej stanu faktycznego i prawnego organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 121e ust. 2 pkt 2, ust 3 oraz ust. 13 ustawy o Policji. prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie policjanta, o którym mowa w art. 121c ust. 1 pkt 3 ustawy, może podlegać kontroli. Kontrolę w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich przeprowadza przełożony policjanta w sprawach osobowych. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, policjant traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia.
Zdaniem organu, okres niezdolności do służby spowodowanej chorobą ma służyć leczeniu. W wielu przypadkach dopuszczalne jest wychodzenie z domu, czy wykonywanie drobnych prac domowych, jeżeli nie koliduje to z procesem rekonwalescencji pacjenta. Jednak podejmowanie się innych zajęć, niezwiązanych
z leczeniem i niezaleconych przez lekarza, należy traktować jako korzystanie ze zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem. Oznacza to również brak lojalności wobec pracodawcy i współpracowników obciążonych w tym czasie dodatkowymi obowiązkami służbowymi. Za niezgodne z celem zwolnienia uznaje się takie postępowanie, które w powszechnym odczuciu jest nieodpowiednie dla osoby chorej i może nasuwać wątpliwości co do rzeczywistego stanu jej zdrowia.
Czas zwolnienia lekarskiego nie może być traktowany jako równoważny okresowi urlopu wypoczynkowego, urlopu bezpłatnego, czy innych dni wolnych od służby, w których to okresach policjant decyduje o sposobie spędzania wolnego czasu (wyrok WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2017r., sygn. akt II SA/Wa 1687/16).
Organ nie kwestionuje zasadności wystawienia Skarżącej zwolnienia lekarskiego ani tego, iż okres przebywania na zwolnieniu lekarskim był usprawiedliwioną nieobecnością w służbie. Ustalał jedynie sposób wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez osobę kontrolowaną. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania, tj. art. 7, 8, 77, 75 i 80 K.p.a., organ II instancji stwierdził, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ I instancji podjął wszelkie kroki w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Dokonana ocena tych dowodów również nie budzi zastrzeżeń w świetle dyspozycji art. 80 k.p.a. a motyw rozstrzygnięcia został przedstawiony w jego uzasadnieniu stosownie do wymogów art. 107 § 3 K.p.a.
Powyższy rozkaz personalny Komendanta KWP w S. Skarżąca, działającą przez pełnomocnika r. pr. A. K., zaskarżyła skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której podniosła zarzuty naruszenia:
1 art. 138 § 1 ust. 2 K.p.a. w zw. z art. 121e ust. 3 ustawy o Policji ,poprzez ich przedwczesne zastosowanie w sytuacji przeprowadzenia postępowania administracyjnego, w przedmiocie pozbawienia Skarżącej prawa do uposażenia
z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,
2. art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym przede wszystkim pominięcie przez organ w toku postępowania wyjaśniającego szeregu dowodów z dokumentów, tj.: zakresu obowiązków skarżącej na zajmowanym stanowisku, opisu stanowiska zajmowanego przez skarżącą, pisemnych wyjaśnień złożonych przez nią do protokołu kontroli, umowy o wolontariat z dnia [...] r., a także nieprzeprowadzenie przez organ analizy wpływu czynności realizowanych przez Skarżącą – w ramach umowy o wolontariat, jak również ustaleń poczynionych w tym zakresie przez kontrolujących w dniu 29 listopada 2017 r., w kontekście przyczyny wystawienia Skarżącej zwolnienia lekarskiego, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, że w przypadku Skarżącej zwolnienie lekarskie miało służyć jej powrotowi do zdrowia, podczas gdy w tym przypadku miało ono charakter "prewencyjny", co w konsekwencji spowodowało wadliwą subsumpcję przepisów prawa materialnego oznaczającą co najmniej przedwczesne wydanie rozkazu personalnego w przedmiocie utraty przez Skarżącą prawa do uposażenia za okres od dnia 27 listopada 2017 r. do dnia 29 grudnia 2017 r.,
3. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez sporządzenia przez organ uzasadnienia niespełniającego wymogów przewidzianych w tym przepisie tj. przede wszystkim niezwierającego wyjaśnienia na jakiej podstawie organ przyjął, że prowadzenie przez Skarżącą, w ramach umowy o wolontariat, zajęć karate z 9 -letnimi dziećmi w dniu 29 listopada 2017 r., w kontekście stanu zdrowia stanowiącego podstawę wystawienia zwolnienia lekarskiego (wczesna ciąża - bez powikłań), pozostawało
w sprzeczności z celem udzielonego zwolnienia od zajęć służbowych – mając na względzie prewencyjny charakter udzielonego zwolnienia.
4. art. 121e ust. 3 i 7 ustawy o Policji poprzez jego przedwczesne zastosowanie skutkujące pozbawieniem Skarżącej prawa do uposażenia, w sytuacji, kiedy stan faktyczny sprawy został ustalony z naruszeniem przepisów postępowania, w tym
art. 7, art. 77 § 1 , art. 75 § 1 art. 80 w zw. z art. 8 K.p.a.
Podnosząc powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w S. nr [...] z dnia [...] r. w całości oraz o zasadzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W ocenie strony skarżącej organ nie ustalił w sposób poprawny faktu nieprawidłowego wykorzystania przez Skarżącą zwolnienia lekarskiego, bowiem wniosek o nieprawidłowym wykorzystaniu zwolnienia wywiódł jedynie z faktu prowadzenia przez Skarżącą w czasie zwolnienia lekarskiego w dniu 29 listopada 2017 r. zajęć karate z 9-letnimi dziećmi, który to fakt został udokumentowany w protokole kontroli. Zarówno organ I jak i II instancji, dokonując ustaleń faktycznych w sprawie, oparł się wyłącznie na wskazanym protokole kontroli, pomijając wszystkie inne dowody mające znaczenie dla sprawy, jak zakresy obowiązków Skarżącej, opis zajmowanego przez nią stanowiska, czy też informacje zawarte w pisemnych wyjaśnieniach Skarżącej do protokołu kontroli.
Co do zasady zwolnienie lekarskie jest udzielane z uwagi na spowodowaną chorobą niezdolność do służby i jego celem jest zapewnienie choremu pełnego powrotu do zdrowia. W rozpatrywanej sprawie mamy jednak do czynienia z sytuacją, w której zwolnienie lekarskie zostało wystawione nie z uwagi na wystąpienie u Skarżącej jednostki chorobowej, ale z uwagi na ochronę jej przed szkodliwymi warunkami służby, do których należą m.in. zagrożenia wynikające z narażenia życia i zdrowia (służba zmianowa, w tym w terenie w porze nocnej). W niniejszej sprawie organ nie powinien zatem rozpatrywać zwolnienia lekarskiego jako czasu zwolnienia z zajęć służbowych w celu powrotu do zdrowia, a co za tym idzie nie powinien analizować czynników sprzyjających czy też go utrudniających powrót do zdrowia, skoro udzielone zwolnienie miało charakter "prewencyjny". Ciężarna zajmująca uciążliwe stanowisko pracy winna być kierowana przez zakład pracy na inne chronione stanowisko pracy, w przeciwnym razie, pacjentki wykonujące prace mogące skutkować zagrożeniem ciąży, kierowane są na zwolnienia lekarskie. W przypadku Skarżącej dodatkowymi wskazaniami do traktowania jej ciąży ze szczególną uwagą był fakt wcześniejszego leczenia z powodu niepłodności i uzyskania ciąży w dość późnym wieku. Nie udzielenie zwolnienia lekarskiego ciężarnej ze stwierdzonym wyżej stanem w środowisku pracy byłoby błędem lekarskim.
Mając powyższe na względzie, organ, oprócz sporządzonego w dniu 29 listopada 2017r. protokołu kontroli, który – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia – był dla organu jedynym i kluczowym dowodem w sprawie, nie dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na ustalenie stanu faktycznego sprawy (zważywszy, że odrzucił on wyjaśnienia Skarżącej złożone do protokołu) nie wziął pod uwagę warunków w jakich pełni ona służbę, a także nie dysponował zaświadczeniem wystawionym przez lekarza prowadzącego Skarżącą. Protokół kontroli nie zawierał żadnych konkretnych informacji co do zakresu czynności podejmowanych przez Skarżąca w trakcie zajęć z dziećmi, co wydaje się symptomatycznie, mając na względzie wyjaśnienia Skarżącej dotyczące jedynie werbalnego prowadzenia treningu z dziećmi, polegającego na udzielaniu ustnych wskazówek i poprawianiu pozycji przyjmowanych przez ćwiczących, a zatem braku jej fizycznego zaangażowania w ćwiczenia, którym to twierdzeniom Skarżącej organ nie zaprzeczył. Wobec powyższego, nieuprawnione są twierdzenia organu, że dzieci, będąc "nieobliczalnymi", mogłyby zadać cios lub kopnąć Skarżącą, co mogłoby narazić jej ciążę. Twierdzenia te należy potraktować jedynie czysto hipotetycznie, wobec faktu, że nie znajduje ono poparcia w materiale dowodowym. Przyjęcie, że sam fakt przebrania się Skarżącej w kimono i rozmowa z dziećmi podczas zajęć przesądza o nieprawidłowym wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego, jest w tej sytuacji niewystarczające.
Organ rozpatrując sprawę powinien bowiem uwzględnić nie tylko opis zdarzenia zawarty w protokole kontroli ale uwzględnić również inne dowody mające znaczenie prawne, czego w rozpatrywanej sprawie nie uczynił.
Nieustalenie przez organ w ramach toczącego się postępowania okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy
Skoro organ zamierzał wykazać fakt nieprawidłowego wykorzystania przez Skarżącą zwolnienia lekarskiego, winien w pierwszej kolejności ustalić przyczynę stanowiącą podstawę wystawienia zwolnienia, zakres czynności realizowanych przez Skarżącą w ramach umowy o wolontariat – a w szczególności dokładnie wyspecyfikować w protokole kontroli czynności podejmowane w dniu kontroli przez Skarżącą, a następnie wykazać, że czynności te kolidują z celem udzielonego zwolnienia, albowiem w tym przypadku trudno mówić o powrocie do zdrowia. Ustaleń powyższych organ w toku postępowania wyjaśniającego nie uczynił, a zatem brak było podstaw do przyjęcia, że Skarżącą wykorzystywała zwolnienie niezgodnie z jego celem.
Uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego nie spełnia warunków określonych w przepisie art. 107 K.p.a., albowiem nie omawia dowodów na których oparł się organ przy rozpatrzeniu sprawy, nie zawiera logicznej analizy "procesu myślowego organu" z którego wynikałaby konkluzja dlaczego uznał czynności podejmowane przez skarżącą w dniu przeprowadzenia kontroli, realizowane w ramach umowy o wolontariat, za czynności kolidujące z celem udzielenia Skarżącej zwolnienia lekarskiego o charakterze prewencyjnym, co wydaje się kluczową kwestą dla ustalenia, że Skarżąca wykorzystywała udzielone jej zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem. Nieprawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia w sprawie uniemożliwia, a co najmniej utrudnia, stronie polemikę z zaskarżanym rozstrzygnięciem, co oznacza ograniczenie strony w zakresie obrony swoich praw w postępowaniu, a dodatkowo utrudnia przeprowadzenie kontroli instancyjnej.
Mając na względzie wywód organu zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu, dotyczący prowadzonej przez Skarżącą uprzednio działalności gospodarczej, jej zawieszenia, a także ubiegania się o zgodę na podjęcie dodatkowej pracy zarobkowej, strona skarżąca wskazuje, iż czynienie przez organ zarzutu w związku z podejmowaniem działań we wskazanym powyżej zakresie jest nieuprawnione z uwagi na fakt, iż na dzień przeprowadzenia kontroli Skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej, nie wykonywała zajęcia zarobkowego, a jedynie była związana umową wolontariatu, w oparciu o którą pod tytułem darmym prowadziła zajęcia dla dzieci, czego nie można powiedzieć o warunkach, w jakich skarżąca pełniła służbę, których szkodliwość, organ w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu kwestionuje, podkreślając czysto teoretyczną ich analizę dokonaną przez Skarżącą, "z uwagi, na zbyt małe jej doświadczenie w służbie i częstą absencję". Warunki służby funkcjonariuszy w Wydziale Ruchu Drogowego są powszechnie znane, zatem trudno w tym przypadku uznać, iż policjantka realizująca obowiązki w tym wydziale jedynie teoretycznie jest w stanie opisać zagrożenia występujące w tej służbie.
Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki Policji w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Oceniając zaskarżony akt - rozkaz personalny - według kryteriów określonych
w art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107)
i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), tj. pod względem jego zgodności z prawem (legalności) Sąd doszedł do przekonania, iż nie narusza on prawa, w szczególności przepisów wskazanych w skardze.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 121e ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2017, poz. 2067 ze zm.), stwierdzający, iż prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie policjanta, o którym mowa w art. 121c ust. 1 pkt 3, może podlegać kontroli (ust. 1). Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, policjant traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia (ust. 3).
Kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy policjant w okresie orzeczonej niezdolności do służby nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem (art. 121e ust. 7 ww. ustawy). W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że policjant wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie w inny sposób, niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego (art. 121e ust. 10 ustawy). Na podstawie ustaleń zawartych w protokole przełożony stwierdza utratę prawa do uposażenia za okres, o którym mowa w ust. 3 lub 4 (art. 121e ust. 13 zdanie pierwsze ustawy).
Zadaniem organu było zatem dokonanie, w oparciu o ustalony stan faktyczny oraz zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy, oceny, czy wykonywanie w czasie zwolnienia lekarskiego opisanych w decyzji czynności i zajęć przez Skarżącą, może być uznane za prawidłowe wykorzystanie tego zwolnienia, tzn. czy było związane z zaspokojeniem jej życiowych, a w szczególności zdrowotnych, potrzeb.
W sprawie będącej przedmiotem skargi nie jest sporne, iż Skarżąca, przebywając na zwolnieniu lekarskim w związku z ciążą, w dniu 29 listopada 2017 r. prowadziła zajęcia karate dla dzieci.
Zdaniem Sądu, dokonana przez organy obu instancji ocena realizowanych przez Skarżącą w dniu 29 listopada 2017 r. czynności, polegających na prowadzeniu zajęć karate z grupą dzieci, jako nieprawidłowego wykorzystania udzielonego jej lekarskiego zwolnienia od służby, jest zasadna.
Okoliczność, że Skarżąca czyniła to na zasadzie wolontariatu i zajęcia te nie miały charakteru zarobkowego, nie wpływa na ocenę, iż w tym wypadku wykorzystanie zwolnienia lekarskiego nie było zgodne z jego celem. W świetle treści art. 121e ust. 7 i 10 ustawy o Policji taka ocena może bowiem odnosić się nie tylko do pracy zarobkowej, ale również do zajęć niezarobkowych, niedających się uzasadnić koniecznością zaspokojenia potrzeb własnych osoby korzystającej ze zwolnienia, w szczególności mających znaczenie dla jej zdrowia.
Należy podzielić stanowisko organu, iż zamieszczenie na druku zaświadczenia lekarskiego oznaczenia "2", wskazującego, iż chory może chodzić, nie oznacza, że policjant/policjantka przebywający na zwolnieniu lekarskim może traktować okres zwolnienia lekarskiego jako czas wolny od służby, którym może dowolnie dysponować, a zwłaszcza podejmować się zajęć lub działalności ukierunkowanej nie na zaspokojenie własnych potrzeb życiowych, lecz na rzecz innych podmiotów. Orzeczona niezdolność do służby z możliwością poruszania się oznacza jedynie możliwość i prawo wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego oraz dokonywanie niezbędnych dla życia lub zdrowia czynności jak wizyty u lekarza, niezbędne zakupy, czy np. udział w zajęciach przygotowujących do porodu a także spacery lub własne zajęcia sportowe, mające znaczenie prozdrowotne dla osoby korzystającej ze zwolnienia lekarskiego.
Musi to wszakże służyć zaspokojeniu własnych potrzeb osoby, której udzielono zwolnienia lekarskiego od pracy i służby, nawet jeśli zwolnienie to miało funkcję prewencyjną, tzn. związane było z warunkami pracy lub służby niekorzystnymi dla zdrowia lub – jak w tym wypadku – miało sprzyjać jedynie prawidłowemu i bezpiecznemu przebiegowi ciąży. Czas zwolnienia takiego lekarskiego również nie może być traktowany jako dni wolne od służby, w których policjant swobodnie decyduje o sposobie wykorzystania tego czasu. Sąd w składzie orzekającym podziela wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt. II SA/Wa1687/16 stanowisko, że każdą czynność, która nie stanowiła dla osoby niezdolnej do służby (pracy) czynności dnia codziennego należy uznać za nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego.
Nie sposób bowiem uznać, iż podjęcie się przez Skarżącą zajęć karate z dziećmi, (nawet jeśli to było działanie wolonterskie), służyło zaspokajaniu jakichkolwiek jej własnych potrzeb bytowych, życiowych bądź zdrowotnych lub było wskazane dla osiągnięcia celów zwolnienia lekarskiego udzielonego jej ze względu na ciążę i niesprzyjające jej warunki służby Skarżącej w Wydziale Ruchu Drogowego Policji.
Nie jest przekonywująca ani trafna teza strony skarżącej, że opisana wyżej aktywność pozytywnie wpływała na zdrowie Skarżącej, zwłaszcza iż – jak wynika z jej twierdzeń – sama w ćwiczeniach nie uczestniczyła, a zatem trudno mówić o ich znaczeniu zdrowotnym. Czas zwolnienia lekarskiego udzielonego M. G. z uwagi na ciąże może i powinien być wykorzystany na odpoczynek i działania prozdrowotne. Należy też zauważyć, iż osoba korzystająca ze zwolnienia lekarskiego zobowiązana jest unikać narażenia na niepożądane dla zdrowia zdarzenia. Nie można bowiem wykluczyć negatywnych skutków przebywania w większej grupie, w której mogą być osoby chore na choroby wirusowe w początkowym stadium.
W tym stanie rzeczy ocenę organu, iż prowadzenie przez Skarżącą, korzystającą z profilaktycznego – ze względu na ciążę i warunki służby – zwolnienia lekarskiego, zorganizowanych w ramach pewnego cyklu zajęć o charakterze treningu sportowego stanowi wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z jego celem, uznać należy za prawidłową.
W związku z treścią i wywodami skargi dodać należy, iż z treści uzasadnienia organu II instancji wynika, iż organ ten odniósł się do każdego z argumentów przedstawionych w odwołaniu i dokonał pełnej i trafnej oceny całego materiału dowodowego. Zarzuty strony skarżącej co do nieprzeprowadzenia dowodów z zakresu obowiązków służbowych skarżącej i warunków służby Skarżącej w Policji oraz prewencyjnego charakteru zwolnienia są bezprzedmiotowe. Między stronami nie ma bowiem sporu co do faktów a jedynie co do oceny prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Ocena, iż wykorzystanie tego zwolnienia na aktywność lub działalność niesłużącą zaspokojeniu osobistych potrzeb Skarżącej bądź nie służyło celom zdrowotnym (nawet jeśli nie miało oddziaływania negatywnego) stanowiła – w ocenie Sądu – uzasadnioną podstawę do zastosowania wobec Skarżącej art. 121e ust. 13 ustawy o Policji.
Brak jest zatem podstaw do uznania, iż przepis ten został zastosowany "przedwcześnie" bądź bezpodstawnie.
Ponadto z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż zawiera ona wszelkie
elementy wymagane przez prawo. Zdaniem Sądu, organ dostatecznie wytłumaczył dlaczego - w jego ocenie - Skarżąca w sposób niewłaściwy wykorzystywała zwolnienie lekarskie.
Zarzuty skargi uznać zatem należało za nieuzasadnione i w oparciu o art. 151 P.p.s.a orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło