IV SA/Wa 1442/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-15
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Aleksandra Westra, Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa udzielenia zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi, który spełnia formalne przesłanki wynikające z art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, jest uzasadniona w sytuacji, gdy jego dane figurują w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, oraz w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, a także gdy jego pobyt stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wpisanie danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, oraz jego dane w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, stanowią obligatoryjne przesłanki do odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Ponadto, sąd uznał, że względy bezpieczeństwa państwa, wynikające z analizy informacji niejawnych, również uzasadniają odmowę, nawet jeśli cudzoziemiec spełnia formalne przesłanki wynikające z art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Sąd podkreślił, że organ nie miał kompetencji do badania zasadności wpisu do wykazu, a podważenie tego wpisu wymaga odrębnego postępowania. Prawo do życia rodzinnego nie jest absolutne i może być ograniczone ze względu na bezpieczeństwo państwa.Stan faktyczny
Skarżący, A. S., złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, spełniając formalne przesłanki dotyczące małżeństwa z obywatelką polską i nieprzerwanego pobytu. Organ odmówił udzielenia zezwolenia, wskazując na wpisanie danych skarżącego do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany, oraz na jego dane w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu. Dodatkowo, analiza informacji niejawnych wykazała, że pobyt skarżącego stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak możliwości zapoznania się z informacjami niejawnymi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców z dnia [...].03.2018 r., Nr [...], na podstawie art. 197 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2017r., poz. 2206 z późn. zmianami) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z2017r. poz. 1257 z późn. zmianami), dalej "k.p.a" w związku z art. 12 ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 107), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. S., dalej "skarżący" od decyzji Wojewody M. z dnia [...].09.2016r. nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia w/w cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymano ją w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
W dniu [...].05.2016r. pan A. S. wystąpił do Wojewody M. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały wskazując w jego uzasadnieniu, że od dnia [...].07.2008r. pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską - panią K. S., z d. W., ur. [...].09.1972r., z którą posiada córkę - małoletnią D. S., ur. [...].12.2001r., prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, przebywa w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy.
Wojewoda M. wydał [...] lipca 2016r. na podstawie art. 74 Kpa postanowienie nr [...], orzekające o odmowie skarżącemu przeglądania dokumentów, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów zawierających informacje niejawne, którym została nadana klauzula "tajne". Organ wskazał, iż materiał dowodowy sprawy administracyjnej o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt stały zawiera informacje niejawne, którym została nadana klauzula "tajne", do których zgodnie z art. 74 Kpa nie stosuje się przepisu art. 73 § 1 i 2 Kpa.
Następnie decyzją z dnia [...].09.2016r. nr [...] Wojewoda M. orzekł o odmowie udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia na podstawie art. 197 ust. 1 pkt 3, 4 i 5 ustawy o cudzoziemcach oraz wskazując w uzasadnieniu decyzji, iż dane cudzoziemca figurują w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu. Udzielenie stronie zezwolenia na pobyt stały stanowiłoby zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz byłoby sprzeczne z interesem Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, dane strony figurują w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, iż strona spełnia przesłankę określoną w art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.
Skarżący wniósł odwołanie zarzucając naruszenie:
-art. 195 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 w związku z art. 197 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez odmowę udzielenia stronie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podczas gdy wykazał, że pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczpospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelką polską - panią K. S., z którą posiada małoletnie dziecko, jest emocjonalnie związany z rodziną, a także prowadzi działalność gospodarczą na terenie kraju, co w konsekwencji prowadzi do uznania, iż brak było podstaw do odmowy udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały, przewidzianego w art. 197 ust. 1 powyższej ustawy;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 197 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy polegające na nieustaleniu przyczyn wpisania danych strony do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terenie Rzeczpospolitej Polskiej jest niepożądany. Nie ustalono także na jakiej podstawie przekazano w/w dane do Systemu Informacyjnego Schengen dla celów odmowy wyjazdu na okres przechowywania ich w wykazie, a tym samym zaniechano wszechstronnego wyjaśnia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji w oparciu o niepełny stan faktyczny.
Rozpoznając sprawę organ II instancji wskazał, że sprawa o udzielenie panu A. S. zezwolenia na pobyt stały została wszczęta na wniosek strony w dniu [...].05.2016r., a zatem przed dniem [...].02.2018 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 12 powyższej ustawy do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że przepis art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 1 tj. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz przepis art. 88j ust. 2 ustawy zmienianej w art. 4 (tj. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, z późn. zm.) stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Rozpatrując niniejszą sprawę organ odwoławczy uwzględnił również materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania dotyczącego udzielonego stronie w dniu [...].03.2015r. przez Wojewodę M. zezwolenia na pobyt czasowy do dnia [...].03.2018r., a także postępowania dotyczącego cofnięcia w/w zezwolenia oraz całość akt osobowych strony pozostających w dyspozycji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Jak wynika z materiału dowodowego pobyt pana A. S. na terytorium Polski datuje się co najmniej od 2001r. W dniu [...].12.2001 r., w Ł. urodziła się córka W dniu [...].07.2008r. Skarżący zawarł w W. małżeństwo z panią K. S., z d. W.. Pobyt strony na terytorium Polski na podstawie zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony datuje się od dnia [...].01.2002r. (pozwolenie z [...] stycznia 2002 r. do dnia [...].08.2002r., od [...] lipca 2002r. do [...] lipca .2004r i od [...] września 2004r. do [...] marca 2005r.(. Następnie decyzją z dnia [...].03.2007r. nr [...] Wojewoda M. odmówił udzielenia Skarżącemu kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. (strona aplikowała o udzielenie zezwolenia w związku z okolicznością pozostawania w nieformalnym związku z panią K. S. /wówczas W./ oraz wychowywaniem z nią ich wspólnego dziecka. Powyższe rozstrzygnięcie w dniu [...].05.2007r. utrzymał w mocy Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją nr [...], na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 2 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (j.t. Dz.U. z 2006r. Nr 234 poz. 1694), z uwagi na okoliczność figurowania danych strony w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany.
Po zawarciu w dniu [...].07.2008r. przez Skarżącego małżeństwa skarżący wystąpił do Wojewody M. z kolejnym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzją z dnia [...].03.2009r. Wojewoda M. udzielił cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia - do dnia [...].03.2010r., w trybie art. 53 ust. 1 pkt 6 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, tj. z uwagi na okoliczność pozostawania przez stronę w związku małżeńskim z obywatelką polską. Następnie decyzją z dnia [...].03.2010r. nr [...] Wojewoda M. odmówił udzielenia cudzoziemcowi kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, powołując przesłankę z art. 57 ust. 1 pkt 5 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach i stwierdzając, że pobyt Skarżącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Po rozpatrzeniu odwołania od w/w decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...] uchylił ją w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda M. w dniu [...] listopada 2010r. decyzją nr [...] ponownie odmówił stronie wnioskowanego zezwolenia na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 5 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach. Decyzją z [...] lutego 2011r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z [...] maja 2011r. nr [...] Wojewoda M. orzekł o odmowie udzielenia stronie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony powołując przesłankę z art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (k. 102 akt sprawy nr [...]). Na skutek wniesionego przez stronę odwołania od w/w decyzji, w dniu [...] czerwca 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] uchylił ją w całości i udzielił Skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53 ust. 1 pkt 6 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, do dnia [...].06.2013r. wskazując, iż obecnie brak jest podstaw do stwierdzenia, że pobyt cudzoziemca w Polsce stwarza zagrożenia, o których mowa w art. 57 ust. 1 pkt 5 w/w ustawy. W dniu [...].04.2013r. Wojewoda M. udzielił stronie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53 ust. 1 pkt 6 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, ważnego do dnia [...].04.2015r. Z dniem [...].05.2014r., tj. z dniem wejścia w życie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach powyższe zezwolenie na mocy art. 507 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach stało się zezwoleniem na pobyt czasowy i zachowało ważność przez okres na który zostało wydane.
W czasie pobytu na podstawie powyższego zezwolenia, w dniu [...].09.2014r. cudzoziemiec wystąpił do Wojewody M. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Decyzją z dnia [...].08.2015r. nr [...] Wojewoda M. odmówił udzielenia stronie wnioskowanego zezwolenia stwierdzając, iż w sprawie zachodzą przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt 4, 5 i 7 ustawy o cudzoziemcach. Powyższe rozstrzygnięcie utrzymał w mocy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] marca 2016r. nr [...] na podstawie art. 197 ust. 1 pkt 7 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu powyższej decyzji z dnia [...] marca 2016r. nr [...], w kontekście przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o cudzoziemcach Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, iż orzeczone wobec zainteresowanego w przeszłości wyroki sądowe uległy zatarciu, a zatem z chwilą zatarcia uważa się je za niebyłe, ostatni wyrok zapadł w dniu [...] sierpnia 2009r., tj. 5 lat przed złożeniem wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, a postępowania karne w innych sprawach nie zostały dotychczas zakończone. Ostatnie z zezwoleń pobytowych (zezwolenie na pobyt czasowy) zostało udzielone stronie w dniu [...] marca 2015r. przez Wojewodę M. decyzją nr [...], do dnia [...] marca 2018r., w trybie art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.
Decyzją z dnia [...].09.2016r. nr [...] ([...]) Wojewoda M. orzekł o cofnięciu cudzoziemcowi w/w zezwolenia. Powyższe rozstrzygnięcie w dniu [...].02.2018r. utrzymał w mocy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z uwagi na okoliczność figurowania danych cudzoziemca w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, stanowiącą przesłankę uwzględnioną w art. 166 pkt 1 w związku z art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.
Z wnioskiem o udzielenie niniejszego zezwolenia na pobyt stały skarżący wystąpił w dniu [...] maja 2016r., w czasie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie w/w zezwolenia na pobyt czasowy, przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie jego cofnięcia.
Stosownie do postanowień art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym do dnia 12 lutego 2018 r. zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli pozostaje w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelem polskim przez co najmniej 3 lata przed dniem, w którym złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały, i bezpośrednio przed złożeniem tego wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres nie krótszy niż 2 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim lub w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt ze względów humanitarnych.
Art. 195 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowiący podstawę do udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały uznaje się za nieprzerwany, jeżeli żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i wszystkie przerwy nie przekroczyły łącznie 10 miesięcy w okresach stanowiących podstawę do udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały, chyba że przerwa była spowodowana:
1) wykonywaniem przez cudzoziemca obowiązków zawodowych lub świadczeniem przez niego pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy zawartej z pracodawcą, którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub
2) towarzyszeniem cudzoziemcowi, o którym mowa w pkt 1, przez jego małżonka lub małoletnie dziecko, lub
3) szczególną sytuacją osobistą wymagającą obecności cudzoziemca poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i trwała nie dłużej niż 6 miesięcy, lub
4) wyjazdem poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w cclu odbycia praktyk lub uczestnictwa w zajęciach, przewidzianych w toku studiów w polskiej uczelni.
Zgodnie z art. 205 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi będącemu małżonkiem obywatela polskiego organ, który prowadzi to postępowanie, ustala, czy związek małżeński został zawarty w celu obejścia niniejszej ustawy.
Natomiast stosownie do art. 197 ust. 1 pkt 2, 3, 4 i 5 ustawy o cudzoziemcach udzielenia zezwolenia na pobyt stały odmawia się cudzoziemcowi, jeżeli:
- obowiązuje wpis jego danych do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany (pkt 2), lub
- jego dane znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu (pkt 3), lub
- wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego (pkt 4), lub
- wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 5).
W kontekście przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach należy przytoczyć art. 198 ust. 1 powołanej ustawy zgodnie z którym jeżeli dane cudzoziemca znajdują się w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, zezwolenia na pobyt stały można udzielić tylko w razie istnienia poważnych przyczyn uzasadniających jego udzielenie, zwłaszcza ze względów humanitarnych lub z powodu zobowiązań międzynarodowych, z uwzględnieniem interesu państwa, które dokonało wpisu do Systemu Informacyjnego Schengen.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach organ wydający decyzję lub postanowienie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy może odstąpić od sporządzenia ich uzasadnienia w części dotyczącej uzasadnienia faktycznego, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Z materiału dowodowego wynika, iż Skarżący spełnia wymóg dotyczący pozostawania w uznawanym przez prawo Rzeczypospolitej Polskiej związku małżeńskim z obywatelką polską przez co najmniej 3 lata przed dniem, w którym złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, tj. przed dniem [...].05.2016r. Pozostaje w związku małżeńskim z panią K. S. od dnia [...].07.2008r. Strona spełnia również wymóg pobytu na terytorium Polski przez okres co najmniej 2 lat na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską, który to pobyt bezpośrednio poprzedza złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. W okresie 2 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, tj. dzień [...].05.2016r., skarżący przebywał w Polsce na podstawie udzielonego mu w dniu [...].04.2013r. przez Wojewodę M. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony do dnia [...].04.2015r., w trybie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, które z dniem [...].05.2014r. na mocy art. 507 pkt 1 obowiązującej ustawy o cudzoziemcach stało się zezwoleniem na pobyt czasowy, udzielonego mu w dniu [...].03.2015r. przez Wojewodę M. zezwolenia na pobyt czasowy do dnia [...].03.2018r., w trybie art. 158 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, cofniętego następnie decyzją Wojewody M. z dnia [...].09.2016r. nr [...] ([...]), utrzymaną w mocy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ostateczną decyzją z dnia [...].02.2018r. nr [...]).
Pobyt strony w okresie co najmniej 2 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały jest nieprzerwany w rozumieniu art. 195 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach. Z materiału dowodowego nie wynika, aby w w/w okresie którakolwiek z przerw w pobycie strony na terytorium Polski była dłuższa niż 6 miesięcy oraz, aby łącznie przekroczyły one 10 miesięcy.
Strona spełnia zatem wszystkie wymogi określone w art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Jak wynika z treści skarżonej decyzji powyższa okoliczność nie była również kwestionowana przez organ I instancji.
Materiał dowodowy nie wskazuje, aby małżeństwo zostało zawarte w celu obejścia ustawy o cudzoziemcach.
W odwołaniu pełnomocnik strony zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 195 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy o cudzoziemcach wskazując, iż strona wykazała spełnianie przesłanki udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy zauważyć, iż Wojewoda M. nie powołał, jako podstawy odmowy udzielenia stronie zezwolenia na pobyt stały przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Przeciwnie, organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji stwierdził, iż Skarżący wykazał spełnianie przesłanki udzielenia zezwolenia na pobyt stały określonej w art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Jako bezzasadny należy również oceniono powołany przez pełnomocnika strony zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 195 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z powyższym przepisem prawa, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania skarżonej decyzji zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli:
1) jest dzieckiem cudzoziemca, któremu udzielono zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE pozostającym pod jego władzą rodzicielską:
a. urodzonym po udzieleniu temu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub
b. urodzonym w okresie ważności zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego temu cudzoziemcowi, lub
2) jest dzieckiem obywatela polskiego pozostającym pod jego władzą rodzicielską.
Powyższe okoliczności w sposób oczywisty nie dotyczą Skarżącego, który jest osobą pełnoletnią.
Organ ustalił, że dane Skarżącego figurują w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany i obowiązuje wpis tych danych do wykazu z terminem obowiązywania do dnia [...].07.2021 roku. Dane cudzoziemca znajdują się jednocześnie w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu.
W dniu [...].10.2016r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika strony o usunięcie danych cudzoziemca z wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, postanowieniem nr [...] orzekł o odmowie wydania stronie zaświadczenia o treści żądanej wskazując, iż wjazd i pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa (k. 27-29 akt sprawy nr [...]). Następnie postanowieniem z dnia [...].03.2017r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy powyższe postanowienie (k. 44-49 akt sprawy nr [...]). Jednocześnie w w/w, ostatecznym postanowieniu z dnia [...].03.2017r. nr [...].Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaświadczył, iż: dane osobowe Skarżącego figurują w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany oraz w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu na terytorium Schengen na podstawie wpisu Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z terminem obowiązywania wpisu do dnia [...].07.202 lr.;
Podstawę prawną wpisu stanowi art. 435 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 438 ust. 1 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach.
Zgodnie z art. 443 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach dane cudzoziemca zostały przekazane do Systemu Informacyjnego Schengen do celów odmowy wjazdu na obszar Schengen na okres przechowywania ich w wykazie.
Zgodnie z art. 444 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach Szef Urzędu odmawia udostępnienia informacji o podstawie faktycznej wpisu, jeżeli jego dane są umieszczone w wykazie lub Systemie Informacyjnym Schengen na podstawie art. 435 ust. 1 pkt 4.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 06.09.2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1337/17, oddalił skargę na powyższe postanowienie z dnia [...].03.2017r. nr [...]. Wyrok nie jest prawomocny, z uwagi na złożenie od niego skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. przez pełnomocnika strony. Powyższe okoliczności faktyczne obligują organ odwoławczy do stwierdzenia w sprawie przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, gdyż nadal obowiązuje wpis danych Skarżącego do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany. Fakt, iż wobec cudzoziemca zachodzi powyższa okoliczność stanowi obligatoryjną, określoną w w/w art. 197 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Żaden z przepisów ustawy o cudzoziemcach nie wyłącza bowiem stosowania przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach wobec cudzoziemca, o którym mowa w art. 195 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, tak jak ma to przykładowo miejsce w przypadku cudzoziemca o którym mowa w art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Do cudzoziemca o którym mowa we wskazanym art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach na mocy art. 197 ust. 2 tej ustawy mają zastosowanie przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały określone wyłącznie w art. 197 ust. 1 pkt 1, 4 lub 7 ustawy o cudzoziemcach, nie ma tym samym zastosowania przesłanka odmowna określona wart. 197 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, której stosowanie nie zostało natomiast wyłączone przez ustawodawcę wobec cudzoziemca, o którym mowa w art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.
W uzasadnieniu skarżonej decyzji Wojewoda M. uwzględnił okoliczność faktyczną dotyczącą figurowania danych cudzoziemca w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany. Z tym, że stwierdzenie w sprawie tej okoliczności nie znalazło odzwierciedlenia w podstawie prawnej skarżonej decyzji w postaci powołania art. 197 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Powyższe uchybienie przepisom postępowania w postaci wadliwości przywołania podstawy prawnej skarżonej decyzji nic ma jednak istotnego znaczenia w sprawie, powodującego konieczność uchylenia skarżonej decyzji, gdyż organ I instancji powołał w/w okoliczność faktyczną w uzasadnieniu decyzji.
Mając na uwadze zawarty w odwołaniu zarzut nie wyjaśnienia przez organ I instancji przyczyn wpisania danych Skarżącego do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany wskazano iż przepisy ustawy o cudzoziemcach nie nakładają na organ prowadzący postępowanie o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały obowiązku podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia powodów, dla których dane cudzoziemca zostały wpisane do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany i nie uzależniają od wyjaśnienia przyczyn wpisu zastosowania przesłanki odmowy udzielenia tego zezwolenia, określonej w art. 197 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Przeciwnie, jak zostało już wskazane, regulacje zawarte w dziale VI, rozdziale I ustawy o cudzoziemcach obligują organ rozstrzygający sprawę udzielenia zezwolenia na pobyt stały cudzoziemcowi, o którym mowa w art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach do odmowy udzielenia tego zezwolenia w przypadku stwierdzenia okoliczności z art. 197 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.
Art. 444 ustawy o cudzoziemcach przewiduje możliwość udostępnienia cudzoziemcowi informacji o umieszczeniu jego danych w wykazie lub Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, o terminie obowiązywania wpisu, podstawie prawnej i faktycznej wpisu, sprostowania danych, jeżeli są niekompletne, nieaktualne lub nieprawdziwe oraz usunięcia danych, jeżeli zostały umieszczone lub są przechowywane z naruszeniem przepisów ustawy - w ramach odrębnego postępowania prowadzonego na wniosek strony złożony na formularzy zgodnym z art. 446 ustawy o cudzoziemcach. Jak wynika z materiału dowodowego strona skorzystała z powyższej możliwości występując za pośrednictwem pełnomocnika do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o usunięcie danych z wykazu cudzoziemców których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany oraz Systemu Informacyjnego Schengen do celów odmowy wjazdu. Jak zostało już wskazane, w sprawie prowadzonej na w/w wniosek w dniu [...].03.2017r. zostało wydane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ostateczne postanowienie nr [...]. SW utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...].10.2016r. nr [...] orzekające o odmowie wydania panu A. S. zaświadczenia o treści żądanej.
Okoliczność faktyczna figurowania danych cudzoziemca w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu wyczerpuje z kolei przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały określoną w art. 197 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Organ prowadzący sprawę udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały nie jest uprawniony, aby w toku tego postępowania weryfikować zasadność umieszczenia danych cudzoziemca w w/w Systemie.
Nie jest możliwe udzielenie stronie wnioskowanego zezwolenia w oparciu o przepis art. 198 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, gdyż art. 197 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach nie stanowi wyłącznej, samodzielnej przesłanki odmowy udzielenia Skarżącemu zezwolenia na pobyt stały. Art. 198 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach umożliwia udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały w przypadku figurowania jego danych w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, w sytuacji, w której przesłanka określona w art. 197 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach stanowiłaby jedyną podstawę odmowy udzielenia zezwolenia. Sytuacja taka nie ma miejsca w niniejszej sprawie, gdyż oprócz przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, w sprawie zostały stwierdzone również inne, odrębne i obligatoryjne przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały określone w art. 197 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o cudzoziemcach.
Materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, iż wobec Skarżącego oprócz przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach zachodzi przesłanka odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały określona w z art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.
Akta administracyjne postępowania w sprawie o udzielenie Skarżącemu zezwolenia na pobyt stały zawierają informacje niejawne, którym została nadana klauzula "tajne". Kwestia dostępu strony tego postępowania administracyjnego do w/w części akt administracyjnych, zawierających informacje niejawne została rozstrzygnięta na etapie postępowania prowadzonego w pierwszej instancji, poprzez wydanie przez Wojewodę M. w dniu [...].07.2016r. postanowienia nr [...] orzekającego o odmowie Skarżącemu przeglądania dokumentów, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów zawierających informacje niejawne, którym została nadana klauzula: "tajne". Postanowienie zostało doręczone w dniu [...].07.2016r. i jest ostateczne.
Odmowa stronie przeglądania dokumentów, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów zawierających informacje niejawne, którym została nadana klauzula "tajne" nie jest sprzeczna z normami konstytucyjnymi, czy przepisami prawa proceduralnego.
Art. 51 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, iż każdy ma prawo dostępu do dotyczących go urzędowych dokumentów i zbiorów danych. Ograniczenie tego prawa może określić ustawa, zaś ustawą taką jest w szczególności ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1167, z późn. zmianami), która stanowi podstawowe źródło regulacji możliwości dostępu do informacji niejawnych. Ustawa ta ma zastosowanie przy ochronie informacji niejawnych w postępowaniach administracyjnych dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na mocy ogólnego art. 1 ust. 2 pkt 1 lit. c tej ustawy, który stanowi, że jej przepisy mają zastosowanie do organów władzy publicznej, w szczególności do organów administracji rządowej. Jednocześnie zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych informacje niejawne mogą być udostępnione wyłącznie osobie dającej rękojmię zachowania tajemnicy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania przez nią pracy lub pełnienia służby na zajmowanym stanowisku albo wykonywania czynności zleconych. Rękojmia zachowania tajemnicy została zdefiniowana zaś w art. 2 pkt 2 tej ustawy, który stanowi, iż pod pojęciem tym należy rozumieć zdolność osoby do spełnienia ustawowych wymogów dla zapewnienia ochrony informacji niejawnych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem, stwierdzoną w wyniku przeprowadzenia postępowania sprawdzającego. Postępowanie sprawdzające zostało również uregulowane w ustawie o ochronie informacji niejawnych. Uwzględniając fakt, iż informacjom niejawnym, stanowiącym część materiału dowodowego sprawy o udzielenie panu A. S. zezwolenia na pobyt stały została nadana klauzula: "tajne" przytoczono art. 5 ust. 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych, zgodnie z którym informacjom niejawnym nadaje się klauzulę "tajne", jeżeli ich nieuprawnione ujawnienie spowoduje szkodę dla Rzeczypospolitej Polskiej przez to, że:
1) uniemożliwi realizację zadań związanych z ochroną suwerenności lub porządku konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej;
2) pogorszy stosunki Rzeczypospolitej Polskiej z innymi państwami lub organizacjami międzynarodowymi;
3) zakłóci przygotowania obronne państwa lub funkcjonowanie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;
4) utrudni wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych prowadzonych w celu zapewnienia bezpieczeństwa państwa lub ścigania sprawców zbrodni przez służby lub instytucje do tego uprawnione;
5) w istotny sposób zakłóci funkcjonowanie organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości;
6) przyniesie stratę znacznych rozmiarów w interesach ekonomicznych Rzeczypospolitej Polskiej.
Ponadto stosownie do przytoczonego w postanowieniu Wojewody M. z dnia [...].07.2016r. nr [...] art. 8 ustawy o ochronie informacji niejawnych informacje niejawne, którym nadano określoną klauzulę tajności:
1) mogą być udostępnione wyłącznie osobie uprawnionej, zgodnie z przepisami ustawy dotyczącymi dostępu do określonej klauzuli tajności;
2) muszą być przetwarzane w warunkach uniemożliwiających ich nieuprawnione ujawnienie, zgodnie z przepisami określającymi wymagania dotyczące kancelarii tajnych, bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych, obiegu materiałów i środków bezpieczeństwa fizycznego, odpowiednich do nadanej klauzuli tajności;
3) muszą być chronione, odpowiednio do nadanej klauzuli tajności, z zastosowaniem środków bezpieczeństwa określonych w ustawie i przepisach wykonawczych wydanych na jej podstawie.
Ponadto art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych stanowi, iż zasady zwalniania od obowiązku zachowania w tajemnicy informacji niejawnych oraz sposób postępowania z aktami spraw zawierającymi informacje niejawne w postępowaniu przed sądami i innymi organami określają przepisy odrębnych ustaw. Jedną z takich odrębnych ustaw, zawierających regulację związaną z dostępem do akt postępowania administracyjnego jest ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 73 § 1 i 2 Kpa strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania (§ 1). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Jednakże jednocześnie zgodnie z art. 74 Kpa, powołanym w podstawie prawnej postanowienia Wojewody M. z dnia [...].07.2016r. nr [...] - przepisu art. 73 nie stosuje się do akt sprawy zawierających informacje niejawne o klauzuli tajności "tajne" lub "ściśle tajne", a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy (§ 1). Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (§ 2).
Zgodnie z normą konstytucyjną określoną w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
W świetle obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego (art. 74 Kpa), a także ustawy o ochronie informacji niejawnych, w szczególności art. 4 ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 8 tej ustawy dokumenty zawierające informacje niejawne, którym została nadana klauzula "tajne", które stanowią część materiału dowodowego niniejszej sprawy, z uwagi na potrzebę ochrony bezpieczeństwa państwa nie mogą być przedmiotem udostępnienia osobom nieuprawnionym. Konstytucyjne prawo dostępu do urzędowych dokumentów i zbiorów danych przez osoby, których dokumenty i zbiory danych dotyczą (art. 51 ust. 3 Konstytucji), jak stanowi sama Konstytucja RP może być ograniczone ze względu na wartości nadrzędne, do których odwołuje się art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w tym ze względów bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. W ocenie organu odwoławczego ograniczenie konstytucyjnego prawa dostępu strony do dotyczących jej urzędowych dokumentów, jakimi są dokumenty niejawne, którym została nadana klauzula: "tajne" nie narusza określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasady proporcjonalności ingerencji władzy publicznej w konstytucyjnie chronione prawo, określone w art. 51 ust. 3 Konstytucji. Wyznacznikiem tej zasady jest, aby wkroczenie w konstytucyjne prawo jednostki odbyło się o tyle, o ile jest to konieczne w demokratycznym państwie oraz aby odbywało się w celach wskazanych w samej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - w niniejszej sprawie: dla bezpieczeństwa państwa. Umożliwienie stronie lub reprezentującym ją w niniejszym postępowaniu pełnomocnikom przeglądania dokumentów zawierających informacje niejawne, którym została nadana klauzula "tajne" stanowiłoby rażące naruszenie art. 74 Kpa.
O ile środek ograniczający dostęp strony do części akt administracyjnych tworzy określone utrudnienie w korzystaniu z uprawnień procesowych przez stronę postępowania, o tyle pozostaje we właściwej proporcji do koniecznego poziomu ochrony innych dób prawnych, narażonych na uszczerbek w wyniku ujawnienia dokumentów zawierających informacje niejawne, zaś substytutem pełnej możliwości wykonywania uprawnień procesowych strony w tej szczególnej sytuacji musi pozostawać kontrola sądowo-administracyjna, oceniana dotąd jako efektywna, albowiem opierająca się na dostępie sądu administracyjnego do całego materiału dowodowego (w tym tej jego części, którą stanowią dokumenty zawierające informacje niejawne). Innymi słowy, prawo do czynnego udziału w postępowaniu doznaje na skutek tego zakazu określonego ograniczenia, ale nie jest wykluczone Ograniczenie stronie na podstawie art. 74 § 1 Kpa dostępu do części akt administracyjnych dotyczących postępowania o udzielenie jej zezwolenia na pobyt stały, zawierających informacje niejawne, którym została nadana klauzula: "tajne" stanowiło konieczną realizację dyspozycji normy prawnej rangi ustawowej, która nie jest niezgodna z normami wyższego rzędu, w tym normami konstytucyjnymi oraz normami wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa międzynarodowego. Analiza materiałów niejawnych prowadzi do wniosku, że w sprawie zachodzi przesłanka będąca podstawą odmowy zezwolenia na pobyt stały określona w art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.
Zgodnie z art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach udzielenia zezwolenia na pobyt stały odmawia się cudzoziemcowi, gdy wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Przepis ten ustanawia podstawę materialnoprawną do wydania związanej (a zatem nie opartej na konstrukcji uznania administracyjnego - "wydaje się") decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Należy zauważyć, że przepis art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach ustanawia w istocie trzy samodzielnie podstawy odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały
1) względy obronności,
2) względy bezpieczeństwa państwa,
3) względy ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego,
W konsekwencji ważne jest, ażeby w uzasadnieniu decyzji stosującej ten przepis jednoznacznie identyfikować te dobra (wartości), które przemawiają za wydaniem decyzji.
W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców informacje niejawne, którym została nadana klauzula: "tajne", wchodzące w skład materiału dowodowego niniejszego postępowania administracyjnego o udzielenie panu A. S. zezwolenia na pobyt stały, z którymi zapoznał się organ odwoławczy, wskazują na konieczność odmowy udzielenia cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia z uwagi na względy bezpieczeństwa państwa. Dalszy pobyt pana A. S. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. Powyższej oceny Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dokonał samodzielnie w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności w oparciu o treść wskazanych informacji niejawnych, którym została nadana klauzula "tajne". Jednocześnie ustalenia faktyczne stanowiące wynik analizy i oceny treści informacji niejawnych, nie pozostają w sprzeczności z innymi dowodami zgromadzonymi w postępowaniu, bądź okolicznościami znanymi z urzędu. Organ odwoławczy uwzględnił również fakt, iż kwestia zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa stanowi podstawę wpisu danych pana A. S. do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany oraz do Systemu Informacyjnego Schengen do celów odmowy wjazdu, a wpis ten został zweryfikowany, jako prawidłowy w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 444 ustawy o cudzoziemcach, a także w toku postępowania sądowo-administracyjnego zakończonego w pierwszej instancji nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 06.09.2017r. sygn. akt IV SA/Wa 1337/17 oddalającym skargę na ostateczne postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].03.2017r. nr [...], w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści. Nie zaszły żadne okoliczności, które czyniłyby tamtą ocenę, jako nieaktualną.
Mając na uwadze powołaną w odwołaniu ostateczną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].03.2016r. nr [...], wydaną w poprzednim postępowaniu administracyjnym w sprawie o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, w której organ stwierdził, iż wobec cudzoziemca nie zachodzi przesłanka z art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach wskazano, iż powyższą ocenę organ odwoławczy oparł na zgromadzonym wówczas, w w/w sprawie prowadzonej pod sygnaturą [...] materiale dowodowym, który nie zawierał w przeciwieństwie do niniejszej sprawy administracyjnej informacji niejawnych wskazujących, iż za odmową udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały przemawiają względy bezpieczeństwa państwa. W dniu wydania w/w decyzji nr [...] nic obowiązywał również, dokonany już po jej wydaniu z uwagi na względy bezpieczeństwa państwa wpis danych cudzoziemca do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, a także do Systemu Informacyjnego Schengen do celów odmowy wjazdu.
Również to, iż w dniu [...].03.2015r. Wojewoda M. udzielając stronie ostatniego z zezwoleń pobytowych (zezwolenia na pobyt czasowy) nie posiadał informacji wskazujących, aby wobec zainteresowanego zachodziła przesłanka z art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, tj. aby za odmową udzielenia wnioskowanego zezwolenia przemawiały względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, nie godzi w wiarygodność informacji niejawnych, stanowiących część materiału dowodowego niniejszego postępowania administracyjnego.
Jednocześnie uwzględniając treść, rodzaj i charakter informacji niejawnych, którym została nadana klauzula: "tajne", wchodzących w skład materiału dowodowego niniejszej sprawy, w ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców względy bezpieczeństwa państwa uzasadniają odstąpienie, na zasadzie określonej w art. 6 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, od szerszego uzasadnienia decyzji w części uzasadnienia faktycznego, w zakresie stwierdzenia w sprawie przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. W konsekwencji zastosowania art. 6 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach nie jest dopuszczalne przywołanie konkretnych okoliczności faktycznych, z których wynika podstawa stwierdzenia, że pobyt pana A. S. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. Działanie przeciwne organu prowadziłoby bowiem do ujawnienia treści informacji niejawnych, którym nadana została klauzula "tajne", stanowiących część materiału dowodowego niniejszego postępowania administracyjnego. Ograniczenie praw procesowych w postępowaniu administracyjnym wynikające z art. 6 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 74 § 1 Kpa nie narusza istoty uprawnienia wynikającego z art. 78 Konstytucji. Ograniczenie w wykonywaniu tego prawa znajduje uzasadnienie w art. 31 ust. 3 Konstytucji będąc ograniczeniem przewidzianym w ustawie i koniecznym w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Odstąpienie od uzasadnienia decyzji w całości lub części zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach choć uniemożliwia co najmniej częściowo zapoznanie się z przyjętym w decyzji stanem faktycznym, jednak regulacja ta nie ogranicza w żaden sposób sądu administracyjnego, którego kontroli decyzja zostałaby poddana w dostępie do materiału dowodowego na podstawie, którego organy orzekały. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) wojewódzki sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, które stanowić powinny przekazane przez organ administracji publicznej akta administracyjne, w tym dokumenty zawierające informacje niejawne. Wyłączenie dostępu do dokumentów niejawnych jest także uznawane za dopuszczalne w świetle standardów europejskich sformułowanych w rekomendacji Komitetu Ministrów (2004/20) w sprawie sądowej kontroli aktów administracyjnych, przyjętej 15 grudnia 2004 r. W dokumencie tym przywołując orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (Schuller-Zgraggen v. Szwajcaria, 24 VI 1993 r. i Bendenoun v. Francja, 24 II 1994 r.), przypomniano wprawdzie o obowiązku umożliwienia stronie zapoznania się z aktami jak również podkreślono, że jest to warunek rzetelnego postępowania (punkt 61 memorandum wyjaśniającego). W dalszej części dokumentu stwierdzono jednak, że również powyższe gwarancje sprawiedliwego procesu mogą być zrealizowane poprzez nałożenie na władze obowiązku ujawnienia sądowi wszystkich istotnych dokumentów lub poprzez nadanie sądowi prawa żądania ujawnienia mu tych dokumentów (pkt 62). W stosunku do dokumentów zawierających dane podlegające ochronie (np. z powodu bezpieczeństwa państwa) rekomendacja zezwoliła na stosowanie specjalnych środków ochrony (punkt 63).
Mając na uwadze istotną okoliczność prowadzenia przez pana A. S. na terytorium Polski życia rodzinnego z obywatelką polską - panią K. S., z którą od dnia [...].07.2008 r. pozostaje on w związku małżeńskim, a także z ich szesnastoletnią córką – D. S. organ wskazał w odniesieniu do przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt 2 ustawy, że żaden z przepisów ustawy o cudzoziemcach nie wyłącza stosowania przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach wobec cudzoziemca, o którym mowa w art. 195 ust. 1 pkt 4 tej ustawy. Przepisy art. 197 ust. 2 i 3 ustawy o cudzoziemcach, w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie wyłączają stosowanie niektórych przesłanek odmowy zezwolenia na pobyt stały wobec cudzoziemców, o których mowa wart. 195 ust. 1 pkt 3 i 8 ustawy o cudzoziemcach. Jak wynika z przepisów działu VI rozdziału I ustawy o cudzoziemcach, ustawodawca przewidział wyłączenie stosowania przesłanki określonej w art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach jedynie wobec cudzoziemca, o którym mowa w art. 195 ust. 1 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach (por. art. 197 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach). W przypadku pozostałych przesłanek udzielenia zezwolenia na pobyt stały, w tym określonej w art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach ustawodawca nałożył na organy obowiązek odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały, w przypadku stwierdzenia przez organ rozpatrujący sprawę okoliczności z art. 197 ust. I pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.
Wystąpienie w sprawie okoliczności, o których mowa w art. 197 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy o cudzoziemcach, wyklucza możliwość uznaniowego wyboru przez organ administracji rodzaju rozstrzygnięcia.
W odniesieniu do okoliczności pozostawania przez pana A. S. w związku małżeńskim z panią K. S., z którą sprawuje on opiekę nad ich szesnastoletnią córką – D. S. i prowadzenia przez nich na terytorium Polski życia rodzinnego, jak również kontynuowania relacji typu prywatnego z krajem goszczącym, w tym posiadania związków o charakterze ekonomicznym organ wskazał, że art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie nakłada na państwo ogólnego obowiązku poszanowania dokonanego przez cudzoziemców wyboru kraju, w którym chcieliby oni mieszkać, a także obowiązku wyrażenia zgody na połączenie rodziny, konieczności zapewnienia możliwości prowadzenia na jego terytorium życia prywatnego, itd. Konwencja nie gwarantuje niczym nieograniczonego prawa do wjazdu i pobytu cudzoziemca w kraju goszczącym. Regulacja zawarta w w/w artykule nie może być interpretowana w sposób prowadzący do narzucenia państwu konieczności poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru miejsca zamieszkania, pomimo zagrożenia, jakie stanowi jego pobyt dla bezpieczeństwa państwa. Powyższy przepis przewiduje możliwość ingerencji władzy publicznej w korzystanie z prawa do życia rodzinnego, czy prywatnego w przypadkach przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie m.in. z uwagi na bezpieczeństwo państwowe. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której względy bezpieczeństwa państwa czynią zasadną, konieczną i proporcjonalną ingerencję w prawo do życia rodzinnego pana A. S., a także w możliwość kontynuowania przez niego relacji typu prywatnego z krajem goszczącym - poprzez odmowę udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały na podstawie art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, w konsekwencji stwierdzenia, iż jego dalszy pobyt na terytorium Polski stanowiłby rzeczywiste i poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa.
Z kolei mając na uwadze art. 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej gwarantujące ochronę i opiekę rodzinie, a także zakazujących nieuzasadnionych ingerencji władzy publicznej w życie rodzinne i osobiste wskazano, że art. 31 ust. 3 Konstytucji stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Ponadto zgodnie z art. 37 Konstytucji kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Wyjątki od tej zasady, odnoszące się do cudzoziemców, określa ustawa. Ustawa taką jest w szczególności ustawa o cudzoziemcach, która reguluje zasady wjazdu i pobytu cudzoziemców na terytorium Polski, przesłanki udzielenia im zezwoleń pobytowych, w tym zezwolenia na pobyt stały, a także przypadki, kiedy zezwolenia na pobyt stały nie udziela się. W niniejszej sprawie organy orzekające, stosując przepisy ustawy o cudzoziemcach stwierdziły, iż w sprawie zachodzą okoliczności z art. 197 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 ustawy o cudzoziemcach obligujące do odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały w trybie art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.
Na organach państwa, obok obowiązku ochrony i opieki nad małżeństwem i rodziną, spoczywa także konstytucyjny obowiązek zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa (art. 5 Konstytucji).
Organ odwoławczy ma na uwadze, iż poprzez odmowne rozstrzygnięcie sprawy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały w oparciu o przesłankę z art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach może dojść do utrudnienia w zakresie korzystania przez niego z konstytucyjnych praw i wolności, jednak mając na względzie zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa, jakie mógłby stwarzać dalszy pobyt Skarżącego w Polsce odmowa udzielenia mu wnioskowanego zezwolenia jest konieczna i w pełni usprawiedliwiona. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ograniczenia prawa cudzoziemca do prowadzenia życia rodzinnego i prywatnego w Polsce wyrażające się w odmowie udzielenia wnioskowanego zezwolenia są proporcjonalne wobec stopnia zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa, jaki stwarza dalszy pobyt pana A. S. na terytorium Polski.
Formułując powyższe stanowisko organ odwoławczy uwzględnił sytuację osobistą i rodzinną wnioskodawcy, w szczególności okres jego pobytu na terytorium Polski, podstawy tego pobytu (rodzaje i okresy posiadanych zezwoleń pobytowych), okoliczność prowadzenia przez stronę życia rodzinnego na terytorium Polski z obywatelką polską z którą pozostaje on w związku małżeńskim i ich szesnastoletnią córką, położenie kraju pochodzenia cudzoziemca, które relatywnie nie należy do odległych. Organ odwoławczy stwierdzając, iż odmowa udzielenia stronie zezwolenia na pobyt stały z uwagi na względy bezpieczeństwa państwa jest proporcjonalna i w konsekwencji nie narusza art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności miał na uwadze także ewentualne przeszkody w przeniesieniu przez cudzoziemca, jego żonę i córkę życia rodzinnego na terytorium jego kraju pochodzenia, takie jak podniesiona w odwołaniu okoliczność kontynuowania przez małoletnią córkę nauki na terytorium Polski, barierę językową, która mogłaby uniemożliwić jej podjęcie nauki w kraju pochodzenia Skarżącego, posiadanie przez nią i panią K. S. na terytorium Polski centrum życia rodzinnego i prywatnego. Organ odwoławczy uwzględnił również, iż nawet w sytuacji wydania wobec cudzoziemca decyzji zobowiązującej go do powrotu, orzekany w takiej decyzji zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen nie jest bezterminowy i wynosi maksymalnie 5 lat (por. art. 319 ustawy o cudzoziemcach).
Uwzględniając okoliczności dotyczące życia osobistego i rodzinnego Skarżącego w ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w realiach niniejszej sprawy wobec rzeczywistego i poważnego zagrożenia, jakie stwarza dalszy pobyt strony na terytorium Polski należy dać pierwszeństwo konstytucyjnemu obowiązkowi zapewnienia bezpieczeństwa państwa, przed prawem cudzoziemca do prowadzenia na terytorium Polski życia rodzinnego, jak również kontynuowania relacji typu prywatnego z krajem goszczącym. Realizacja tego obowiązku wymaga odmówienia panu A. S. zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w oparciu o przesłankę określoną w art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.
W skarżonej decyzji Wojewoda M. powołał również przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały określoną w art. 197 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach wskazując, iż w jego ocenie legalizowanie pobytu cudzoziemców, którzy wykazują się lekceważącym stosunkiem do polskiego prawa nie leży w interesie Rzeczypospolitej Polskiej. We wcześniejszej części decyzji organ wskazał, iż Prokuratura Okręgowa w E. prowadzi wobec cudzoziemca postępowanie przygotowawcze pod sygnaturą [...], a sprawa została przejęta przez Prokuraturę Regionalną w G., w dniu [...].11.2013r. cudzoziemcowi zostały przedstawione zarzuty, ponadto przed Sądem Rejonowym w P. nieprawomocnym wyrokiem zakończyło się postępowanie karne prowadzone przeciwko cudzoziemcowi pod sygnaturą [...], zainteresowany w okresie pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wielokrotnie naruszył prawo, wskutek czego został skazany za przestępstwo umyślne prawomocnymi wyrokami: Sądu Rejonowego w N. T. z dnia [...].07.2003r. sygn. akt [...], Sądu Rejonowego w P. z dnia [...].09.2006r. sygn. akt [...], Sądu Okręgowego w W. z dnia [...].08.2009r. sygn. akt [...]. W odniesieniu do powyższej okoliczności należy zauważyć, iż powyższe okoliczności faktyczne były znane Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców w toku rozpatrywania poprzedniej sprawy o udzielenie stronie zezwolenia na pobyt stały, zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...].03.2016r. nr [...], w której to decyzji organ odwoławczy uzasadniając odstąpienie od powołania w sprawie przesłanki z art. 197 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach stwierdził, iż orzeczone wobec cudzoziemca w przeszłości wyroki sądowe uległy zatarciu, a zatem z chwilą zatarcia uważa się je za niebyłe, ostatni wyrok zapadł w dniu [...].08.2009r., tj. 5 lat przed złożeniem wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, a postępowania karne w innych sprawach nie zostały dotychczas zakończone. Uwzględniając z kolei informacje niejawne, stanowiące część materiału dowodowego niniejszego postępowania administracyjnego o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, w ocenie organu odwoławczego wyczerpują one przesłankę z art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach i nie jest zasadne powoływanie ich dodatkowo w odniesieniu do przesłanki określonej w art. 197 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach, odwołującej się do względów interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Względy interesu Rzeczypospolitej Polskiej, do których odwołuje się art. 197 ust. 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach zostały uwzględnione, jako odrębna przesłanka odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały w stosunku do względów ochrony bezpieczeństwa państwa ujętych w art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy. Powyższe wyodrębnienie względów interesu Rzeczypospolitej Polskiej, jako samodzielnej przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały wskazuje, iż chodzi o innego rodzaju kategorię dóbr (wartości) niż względy bezpieczeństwa państwa do których odwołuje się art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach.
Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa proceduralnego, czy materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy.
Organ stwierdził, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji zamiast wskazanego przez Wojewodę M. art. 197 ust. 1 pkt 3, 4 i 5 ustawy o cudzoziemcach właściwe zastosowanie ma art. 197 ust. 1 pkt 2, 3 i 4 w/w ustawy. Jak zostało już wyjaśnione na str. 9 niniejszej decyzji Wojewoda M. wydając skarżoną decyzję uwzględnił okoliczność faktyczną figurowania danych cudzoziemca w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, które to stwierdzenie nie znalazło następnie odzwierciedlenia w podstawie prawnej decyzji tego organu. Uchybienie to nie podważa jednak zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł Skarżący zarzucając naruszenie:
1. art. 6, 7, 8, 11, 77, 80 K.p.a. i art. 7 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, a tym samym przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób niepełny i budzący wątpliwości, co do sposobu prowadzenia postępowania, a także zebrania i rozpatrywania dowodów;
2. art. 197 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym w przedmiotowej sprawie poprzez jego zastosowanie i stwierdzenie, że względy bezpieczeństwa państwa wymagają odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, a w konsekwencji naruszenie art. 198 ustawy o cudzoziemcach przez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieudzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały z ważnych przyczyn;
3. art. 6 ustawy o cudzoziemcach przez jego błędne, zbyt szerokie zastosowanie - w związku z art. 107 § 3, z art 10 i 81 kpa;
4. art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. 1993 Nr 61, poz. 284) - dalej "Konwencja" poprzez nieuwzględnienie istnienia "poważnych przyczyn" uzasadniających udzielenie zezwolenia na pobyt stały i w konsekwencji odmowę udzielenia tego zezwolenia.
Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie obu decyzji i zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zdaniem Skarżącego materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie jest niekompletny i nie uwzględnia wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Czas jaki upłynął od powzięcia wiadomości o okolicznościach zawartych w dokumentach opatrzonych klauzulą "tajne" zobowiązuje organ do zweryfikowania ich aktualności i zwrócenia się do odpowiedniego podmiotu z żądaniem udzielenia informacji o ewentualnych nowych okolicznościach w sprawie. Zarzut stanowienia zagrożenia dla bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej jest na tyle poważny, że trudno jest uznać, by przez tak długi czas nie zostało wszczęte wobec Skarżącego stosowne postępowanie karne. Skarżący pozbawiony jest wglądu do tych dokumentów, przyjąć jednak należy, iż powzięte musiało zostać podejrzenie popełnienia przez Skarżącego poważnych naruszeń i być może w toku prowadzonego postępowania zostało stwierdzone, iż podejrzenia te były bezpodstawne. W tym zakresie organ zaniechał dokonania czynności i w związku z powyższym nie można uznać, iż organ przeprowadził postępowanie dowodowe prawidłowo. Tym samym wynik dotychczasowego postępowania dowodowego nie może być uznany za wystarczający do ustalenia rzeczywistego stanu rzeczy.
Zdaniem Skarżącego organ nie wskazał także na jakiej podstawie poczynił ustalenia co do Jego sytuacji życiowej i rodzinnej i jakie dowody przeprowadził na tę okoliczność. Skarżący wielokrotnie podnosił i powoływał się na sytuację rodzinną i naruszenie praw jego i jego rodziny, w tym niepełnoletniej córki. W tym zakresie organ ograniczył się do przeanalizowania wieku córki i odległości pomiędzy Polską a T.. Jednocześnie wskazano, że trwający stan naruszenia podstawowych praw Skarżącego do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego i długotrwała rozłąka ma niszczący wpływ na psychikę i relacje rodzinne Skarżącego, a w szczególności na małoletnią córkę. Sytuacja ta polega z każdym dniem rozłąki pogorszeniu, nie jest stała i jako tak winna być wnikliwie zbadana przez organ. Zdaniem Skarżącego to właśnie krzywda jaką rozłąka czyni jemu, żonie i córce winna być traktowana jako ważna przyczyna w rozumieniu 198 ust 1 ustawy o cudzoziemcach.
Zdaniem Skarżącego organ w niniejszej sprawie nie tylko nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 77§ 1 K.p.a., ale nie dokonał także pełnej analizy okoliczności co do spełnienia przesłanki stanowienia zagrożenia dla bezpieczeństwa Państwa jak i sytuacji rodzinnej i życiowej Skarżącego.
Jakkolwiek akta innego postępowania mogą mieć klauzulę tajności i strona postępowania w szczególnych przypadkach może mieć w nie wglądu, to ze względu na szczególny i wyjątkowy charakter tych ograniczeń stanowiący poważną ingerencje w prawa strony, organ wyjaśniając sytuację nie powinien traktować swojego uprawnienia rozszerzająco. Zdaniem Skarżącego klauzulą tajności nie jest objęta np. informacja o podmiocie prowadzącym postępowanie/udostępniającym informacje objęte klauzulą "tajne". Organ pominął tę informację w uzasadnieniu, a zdaniem Skarżącego jej ujawnienie pozostałoby bez wpływu na zachowanie w poufności okoliczności jakie były podstawą przyjęcia przez organ, że pobyt Skarżącego na terytorium rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa.
Naruszenie tych przepisów istotnie wpłynęło na przebieg postępowania, w szczególności uniemożliwiając stronie czynny w nim udział. W sytuacji podania wnioskowanych informacji, strona wykorzystując wiedzę z innych postępowań, mogłaby szerzej wypowiedzieć się co do zgromadzonego materiału dowodowego, a być może przedstawić okoliczności czy dowody działające na jej korzyść.
Ograniczenie praw Skarżącego w tym zakresie powinno nastąpić z poszanowaniem art. 31 ust. 3 Konstytucji R.P: , a więc zgodnie z zasadą proporcjonalności. Przesłanką konieczną jest więc wykazanie potencjalnego godzenia w podstawy RP lub jej byt jako państwa. Powyższe wskazuje na incydentalny charakter tej normy, pozwala na jej stosowanie w wyjątkowych sytuacjach określonych jako "mogące godzić w podstawy lub byt jako państwa demokratycznego", niedopuszczalne jest więc stosowanie jej w sytuacji pospolitych przestępstw, takich jak przestępstwa skarbowe, które w sposób oczywisty - poprzez uszczuplenie budżetu - uderzają w państwo polskie, ale nie stanowią zagrożenia godzącego w jego podstawy. Zdaniem Skarżącego w przedmiotowej sprawie zgromadzone dowody nie wskazują na jakiekolwiek działanie Skarżącego, które mogłoby stwarzać zagrożenia dla państwa polskiego i mogące godzić w jego podstawy lub byt jako demokratycznego państwa a więc brak było podstaw do stwierdzenia, iż Skarżący stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa a organ nie zbadał i nie wykazał także, iż ewentualne zagrożenie spełnia wymogi zasadności i proporcjonalności.
Możliwość zaistnienia zagrożenia nie może być uznana za spełniającą wymogi celowości ingerencji w prawo do życia rodzinnego skarżącego, a mając na uwadze czas jaki upłynął od powzięcia przez organ informacji objętych klauzulą "tajne" i fakt braku wszczęcia postępowania karnego w tym zakresie wobec Skarżącego wskazuje, iż brak jest na chwilę obecną dowodów, że jego pobyt w Polsce takie zagrożenie rzeczywiście stanowi.
Skarżący został w niniejszej sprawie pozbawiony prawa do skutecznej obrony i może jedynie domyślać się jakie były podstawy faktyczne przyjęcia przez organ, iż jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. Wyłączenie w stosunku do strony jawności określonych dokumentów wymaga szczególnie starannej i wnikliwej analizy informacji w nich zawartych, gdyż ze względu na brak dostępu strony do tych dokumentów, jej prawo do obrony ulega znacznemu ograniczeniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu organ w sposób wyczerpujący dokonał ustaleń faktycznych a ocena zebranych dowodów doprowadziła go do niewadliwych wniosków, że skarżący nie spełnia ustawowych przesłanek do udzielenia mu zgody na pobyt stały. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie doszło w niniejszej sprawie ani do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego ani w przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy – gdyż tylko w takich sytuacjach, zgodne z art. 145 § 1 pkt 1a i c P.p.s.a. Sąd mógłby uchylić zaskarżoną decyzję.
Podstawę prawną żądania stanowi przepis art. 195 ust. 1 pkt 2,3,4 ustawy z 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach.
Organ niewadliwie ustalił, że skarżący od wielu lat przebywał w Polsce na podstawie udzielanych zezwoleń na pobyt czasowy, ustalił jego sytuację osobistą i rodzinną z której wynika iż pozostaje w związku małżeńskim i ma [...] letnią córkę, prowadzi na terenie Polski działalność gospodarczą. W aspekcie prawnym organ niewadliwie ustalił czasy legalnego pobytu Skarżącego na terenie Polski, fakt cofnięcia mu pozwolenia na pobyt czasowy jak również fakt figurowania w wykazie cudzoziemców których pobyt na terytorium R.P: jest niepożądany (do 4 lipca 2021 r.) oraz pozostawanie Jego danych w Systemie Informacyjnym Schengen dla celów odmowy wjazdu. W świetle art. 197 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach stanowi to obligatoryjną przesłankę do odmowy udzielania zgody na pobyt stały. Przy czym, co istotne, organ nie miał kompetencji do badania zasadności wpisu cudzoziemca do tego wykazu. Okoliczność ta stanowi samoistną przesłankę do wydania decyzji odmownej, co wynika z art. 197 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Podważenie tego rodzaju wpisu następuje w odrębnym postępowaniu o jakim mowa w art. 444 ustawy, i tryb ten został przez skarżącego uruchomiony (o usunięcie danych cudzoziemca z wykazu cudzoziemców których pobyt na terytorium R.P. jest niepożądany). Została wydane przez Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców postanowienie ostateczne z [...] marca 2017 r.,sygn. [...] a następnie wyrok WSA w W. z 6 września 2017 r. sygn. akt IV SA/WA 1337/17 który skarga została oddalona. Wyrok ten w dacie wydawania decyzji w niniejszej sprawie nie był prawomocny. (skarżący wniósł skargę kasacyjną do NSA). W dacie orzekania przez WSA ww wyrok był prawomocny. Wyrokiem NSA z 26 marca 2018 r. NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie II OSK 3358/17 – który to fakt Sąd wziął pod uwagę z urzędu.
Nawet jednak gdyby hipotetycznie doszło do usunięcia tych danych to w odniesieniu do skarżącego pozostają jeszcze 2 przesłanki uzasadniające odmowę wydania pozytywnej decyzji. Są nimi: pozostawanie jego danych w Systemie Informacyjnym Schengen dla celów wjazdu oraz wzgląd na bezpieczeństwo państwa. (art. 197 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o cudzoziemcach).
Bez względu na to czy istniały w przypadku skarżącego inne okoliczności uzasadniające odmowę wydania decyzji o zezwoleniu na pobyt stały, spełnienie jednej z nich tj. pozostawanie wpisu cudzoziemca w wykazie było wystarczające do wydania decyzji odmownej.
Skarżący w skardze zarzuca organowi naruszenie art. 77 § 1 poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego poprzez niezweryfikowanie danych zawartych w dokumencie opatrzonym klauzulą "tajne".
Sąd w pełni podziela wywody organu co do zasadności odmowy udostępnienia danych opatrzonych taką klauzulą bez potrzeby ich powtarzania. Sąd zapoznał się z tym dokumentem i stwierdził, że istotnie podane tam fakty uzasadniają przyjęcie, że względy bezpieczeństwa państwa uzasadniają również odmowę wydania decyzji pozytywnej.
Oczywiście, zgodnie z art. 73 § 1 K.p.a. strona ma prawo wglądu do akt sprawy, sporządzania notatek, kopii i odpisów. Jednakże w sytuacji gdy do akt sprawy wpłynęły dokumenty zawierające informacje opatrzone klauzulą tajności zasada jawności dla strony akt postępowania lub jej części nie ma zastosowania – co wynika z art. 74 § 1 K.p.a. Wykonując swój obowiązek organ wystosował do strony i jej pełnomocnika informację w trybie art. 10 K.p.a. z pominięciem dokumentów utajnionych. Strona i jej pełnomocnik mogli się zatem zapoznać z dowodami które znajdowały się w aktach sprawy choć z pominięciem pisma z klauzulą "tajne".
Ma racją skarżący, że brak uzasadnienia w części dotyczącej dokumentów utajnionych uniemożliwia stronie zapoznanie się z pełnymi motywami jakimi kierował się organ przy wydawaniu decyzji odmownej i oceny czy rzeczywiście podane w tym dokumencie powody są na tyle poważne że uzasadniają przyjęcie tezy o braku podstaw do udzielenia zgody na pobyt stały. Jak się jednak wskazuje w doktrynie (po. Komentarz do ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców Aleksandra Dalecka i Adrian Przewoźny-Paciorek, LexisNexis, Warszawa 2013, str. 49; Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców Komentarz, Izabela Wereśniak-Masri, Wydawnictwo Beck Warszawa 2014, str. 74-75), skorzystanie z możliwości odstąpienia od uzasadnienia faktycznego decyzji, nie zwalnia organu od konieczności zgromadzenia w aktach sprawy dokumentów, które stanowiłyby potwierdzenie okoliczności uzasadniających – z uwagi na interes publiczny - wydanie negatywnego rozstrzygnięcia w sprawie zezwolenia. W przypadku braku uzasadnienia przyczyny te muszą być bardzo ważne. Co prawda pogląd ten dotyczy sprawy z zakresu nabywania nieruchomości przez cudzoziemców to jednak zachowuje on aktualność na gruncie ustawy o cudzoziemcach gdyż w obu przypadkach chodzi o ochronę interesu Państwa.
Zdaniem Sądu organ zgromadził materiał dowodowy który w części znajduje się w aktach sprawy (informacje o wpisach na listę Shoengen i wykazu) a w części jest niejawny i który uzasadnia przyjęcie, że udzielenie skarżącemu zgody na pobyt stały jest nieuzasadnione także ze względów bezpieczeństwa państwa.
W związku z tym organ po pierwsze miał podstawy do wydania decyzji negatywnej i odstąpienia od uzasadnienia faktycznego rozstrzygnięcia w zakresie szczegółowego opisania powodów uzasadniających przyjęcie tezy o konieczności ochronry interesów Państwa. Powody podane w szczególności w dokumentach zastrzeżonych są poważne i w ocenie sądu stanowią wystarczającą podstawę do takiej decyzji. Jak trafnie wskazuje organ ograniczenie w dostępie do informacji o czym stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach nie pozbawia strony prawa do Sądu, który – tak jak to miało miejsce w tym przypadku. Sąd ocenił zastrzeżony dokument i uznał go za dający podstawę do zasadności przyjętej przez organ tezy.
Sąd nie stwierdził aby organ dopuścił się naruszenia art. 77 § 1 czy 80 K.p.a. w zakresie w jakim skarżący zarzuca brak rzetelnych ustaleń na temat sytuacji życiowej skarżącego i jego rodziny. Jak wynika z decyzji organu II instancji, czemu skarżący nie zaprzecza, pozostaje on w związku małżeńskim, jest ojcem [...] córki i prowadzi na terenie Polski działalność gospodarczą a jego pobyt na terenie Polski datuje się od 2001 r.
Nie ma do niego zastosowania art. 198 ustawy o cudzoziemcach ponieważ wyłączenie to – zgodnie z art. 197 ust. 2 i 3 tej ustawy dotyczy cudzoziemca który otrzymał azyl (195 ust. 1 pkt 8) albo jest osobą o polskim pochodzeniu i zamierza osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe (art. 195 ust. 1 pkt 3). Skarżący tych warunków nie spełnia. Skutkuje to koniecznością zastosowania się przez organ do bezwzględnej dyspozycji art. 196 ustawy o cudzoziemcach. Kategoryczne sformułowane "udzielenia zezwolenia....odmawia się" stanowi imperatyw koniecznego zachowania organu. W takiej sytuacji organ nie może działać w granicach uznania administracyjnego gdyż w sytuacjach o których mowa w art. 195 ustawy cudzoziemcach ustawodawca nałożył na organ obowiązek konkretnego działania.
Organ w odniesieniu do sytuacji osobistej skarżącego i wskazywanych przez niego relacji rodzinnych, związków emocjonalnych z rodziną i w szczególności z córką zasadnie wskazał, że:
-art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie można rozumieć jako nakazu uwzględnienia wyboru cudzoziemca co do kraju w którym chce przebywać;
-Konwencja nie gwarantuje nieograniczonego prawa wjazdu i pobytu w kraju goszczącym;
-Konwencja nie narzuca państwu goszczącemu konieczności poszanowania dokonanego przez cudzoziemca wyboru kraju zamieszkania.
Stawiając na szali bezpieczeństwo publiczne i życie rodzinne należy zachować proporcje pomiędzy obiema wartościami tak by nie doszło do nadmiernej ingerencji państwa w życie rodzinne – co jest zgodne z art. 18 Konstytucji R.P. (zasada opieki państwa nad rodziną i zakaz nadmiernej ingerencji władzy publicznej w życie rodzinne) oraz art. 31 ust. 3 (ustawowa możliwość ingerencji państwa w wolności i prawa obywateli).
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organ brał pod uwagę wiek córki, pozostawanie w reżimie szkolnym, język którym się posługuje, związki emocjonalne rodziny których organ nie kwestionował czy koncentrację życia zawodowego Skarżącego i Jego rodziny w Polsce (str. 20 decyzji) a więc wszystkie istotne z punktu widzenia konieczności ochrony życia rodzinnego kwestie. Wskazał ponadto, że w przypadku wydalenia cudzoziemca okres zakazu ponownego wjazdu do Polski nie może wynieść więcej niż 5 lat.
Z drugiej strony organ wziął pod uwagę rzeczywiste zagrożenie płynące z działań podejmowanych przez Skarżącego w Polsce, które słusznie oceniła jako poważnie wpływające na bezpieczeństwo Państwa.
Sąd w pełni akceptuje te rozważania i wskazuje nadto, że córka jest w wieku prowadzącym w niedługim czasie do dorosłości co wiąże się ze zmianą szkoły czy rozpoczęciem w niedługim czasie studiów. To z kolei wiąże się z coraz rzadszym uczestniczeniem we wspólnym życiu rodzinnym. Poza tym skarżący nie wskazywał aby istniały jakieś szczególne, odmienne od typowych w takich sytuacjach i takim wieku, więzy z rodziną uzasadniające przyjęcie odmiennej tezy co bezwzględnej przyczyny uzasadniającej przyjęcie koncepcji o istnieniu przesłanek do zalegalizowania pobytu Skarżącego. Sama odmowa wydania decyzji o przyznaniu pobytu czasowego przy uwzględnieniu, że cofnięto skarżącemu zgodę na pobyt czasowy nie oznacza wprost nakazu opuszczenia kraju. W tym zakresie organ musi wydać decyzję o wydaleniu.
Powoływany przez skarżącego art. 198 ustawy o cudzoziemcach który w pkt 1 stanowi, że możliwe jest udzielenie zezwolenia na pobyt stały gdy dane osoby figurują w systemie Schengen ale gdy wymaga tego interes państwa i zaistniały poważne przyczyny uzasadniające udzielenie zezwolenia a w szczególności względy humanitarne lub wynikające ze zobowiązań międzynarodowych nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Nie wykazane zostało aby w przypadku Skarżącego istniał ważny interes państwa uzasadniający udzielenie zgody na pobyt stały ani aby Skarżący spełniał warunki do udzielenia mu tej zgody z powodów humanitarnych. Ponieważ ustawa nie precyzuje przesłanek do udzielenia zgody na pobyt humanitarny należy sięgnąć do art. 348 ustawy o cudzoziemcach i ukształtowanego na jego gruncie orzecznictwa sądowoadministracyjnego.
Zgodnie z art. 348 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zobowiązanie go do powrotu:
1) może nastąpić jedynie do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.:
a) zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub
b) mógłby on zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo
karaniu, lub
c) mógłby być zmuszony do pracy, lub
d) mógłby być pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej, lub
2) naruszałoby jego prawo do życia rodzinnego lub prywatnego, w rozumieniu przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub
3) naruszałoby prawa dziecka, określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.
Z zebranych przez organ dowodów wynika, że nie występuje żadna z tych przesłanek. Aby udowodnić istnienie w sprawie tych przesłanek strona powinna wykazać te przesłanki. Skarżący poza powołaniem się ogólnie na swą sytuację osobistą mającą uzasadniać zgodę na pobyt humanitarnym nie przedstawił żadnych argumentów które uzasadniałyby twierdzenie o ich istnieniu. Za całkowicie przekonujące uznaje Sąd szczegółowo uzasadnione stanowisko organu II instancji o braku podstaw do udzielenia zgody na pobyt humanitarny na podstawie art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach tj. z powodu naruszenia prawa do życia rodzinnego lub prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Europejski Trybunał Praw Człowieka niejednokrotnie wyrażał pogląd na gruncie art. 8 Konwencji, że prawo do poszanowania życia rodzinnego i prywatnego nie oznacza, że państwo goszczące ma obowiązek respektowania wyboru cudzoziemca do pobytu w państwie jego wyboru. Te same kryteria należy odnieść do wyboru przez cudzoziemca miejsca w którym chciałby się leczyć czy uczyć. (por. wyrok NSA z 23 marca 2016r., sygn. akt, II OSK 2639/14 60119/12,wyrok ETPC 2015-12-08, Z.H. i R.H. v. Szwajcaria, wyrok ETPC z 27 maja 2008 r w sprawie N. przeciwko Wielka Brytania, nr 26565/05). Organ w uzasadnieniu swej decyzji przedstawił szeroką argumentację w tym zakresie (z powołaniem się na orzecznictwo sądowe i ETPC). Sąd te wywody przyjmuje jak własne bez potrzeby ich powielania.
Wbrew wywodom skargi nie ma podstaw do twierdzenia, że państwo polskie dopuściło się nadmiernej ingerencji w życie rodzinne skarżącego.
Trzeba podkreślić, że każdy cudzoziemiec który przebywa na terenie Polski musi liczyć się z koniecznością jego ewentualnego opuszczenia w sytuacji w której podejmie działania przeciwko obowiązującemu porządkowi prawnemu. Tym bardziej w sytuacji w której posiada w Polsce rodzinę o którą powinien dbać. Doprowadzenie do sytuacji w której dane Skarżącego zostały wpisane do systemu Schengen świadczą o czymś przeciwnym. Skarżący nie przedstawił żadnych argumentów poza powołaniem się na Konwencję z których wynikałoby On i jego Rodzina są w wyjątkowo trudnej sytuacji uzasadniającej odstąpienie od udzielania zgody na pobyt stały. Skarżący pouczany w trybie art. 10 K.p.a. poza twierdzeniami nie przedstawił żadnych dowodów na tę okoliczność.
Organ wydając rozstrzygnięcie nie przekroczył w związku z tym ram swobodnej oceny dowodów gdyż poczynione ustalenia oparł na dowodach znajdujących się w sprawie a wnioski jakie wyprowadził z nich są przekonujące. Nie doszło zatem do naruszenia przez organ art. 7, 77 § 1 i 80 i 107 K.p.a. a w konsekwencji art. 138 § 1pkt 2 K.p.a.
Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło