II OSK 1632/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-04-28
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Jerzy Stelmasiak, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy, wydana w ramach postępowania legalizacyjnego dotyczącego samowolnie wykonanych budowli (oczek wodnych), może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli nie zawiera informacji o tym, że jest wydawana w ramach takiego postępowania, a analiza urbanistyczna zawierała wadliwe zapisy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nawet jeśli decyzja o warunkach zabudowy była wydawana w ramach postępowania legalizacyjnego dotyczącego samowolnie wykonanych budowli i zawierała pewne wadliwości proceduralne (np. w analizie urbanistycznej), nie stanowiło to rażącego naruszenia prawa. Kluczowe było to, że decyzja nie była w oczywisty sposób sprzeczna z obowiązującymi przepisami, a jej istnienie w obrocie prawnym było akceptowalne z punktu widzenia zasady praworządności.Stan faktyczny
Skarżąca M.S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy I. z 2014 r. ustalającej warunki zabudowy dla budowy dwóch oczek wodnych, argumentując, że decyzja ta stanowiła próbę legalizacji samowoli budowlanej i naruszała przepisy Prawa budowlanego oraz Prawa wodnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M.S. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając wyrokowi WSA naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Tomasz Świstak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1157/18 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, wyrokiem z 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1157/18, oddalił skargę M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i przyznał na rzecz pełnomocnika skarżącej wynagrodzenie tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy własną decyzję z [...] marca 2018 r., znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy I. Nr [...] z [...] września 2014 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch oczek wodnych na terenie działki oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości W., gmina I. na rzecz J.W. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2017, poz. 1073 ze zm., dalej: u.p.z.p.).
Wydając przywołany na wstępie wyrok Sąd I instancji podzielił stanowisko organów, że decyzja będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, zaś okoliczności podnoszone przez stronę stanowią co najwyżej o podstawie do wznowienia postępowania i wyeliminowania ewentualnie w tym trybie kwestionowanej decyzji. Zarówno wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję, jak i brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy nie może być bowiem kwalifikowane w kategoriach rażącego naruszenia prawa, w tym zasad postępowania administracyjnego. Sąd zauważył też, że stan faktyczny przedmiotowych zbiorników w oczywisty sposób zmieniał się w toku postępowania legalizacyjnego. Techniczne szczegóły związane ze szczelnością zbiorników czy ich brakiem nie były jednak istotnymi na etapie wydania warunków zabudowy. Ponadto przedmiotowe oczka wodne zostały w całości zlikwidowane przez inwestora, a postępowanie legalizacyjne zostało umorzone.
Skargą kasacyjną M.S. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
1) art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. polegające na jego niezastosowaniu, w sytuacji gdy wydana przez Wójta Gminy I. decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy stanowiła de facto próbę legalizacji budowli stawu wykonanych przez J.W. z pominięciem przepisów o legalizacji takich budowli zawartych w przepisach obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 2014 r. Prawo budowlane. Co istotne - kwestionowana przez skarżącą decyzja Wójta Gminy I. wydana została już po wykonaniu przez ww. stawu, który w związku z zajmowaną powierzchnią nie może być traktowany jak oczka wodne. Takie postępowanie powinno zostać zakwalifikowane jako legalizacja samowoli budowlanej, która wówczas wymagała od inwestora złożenia wniosku i uiszczenia opłaty legalizacyjnej (art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane Dz.U. tj. 2011);
2) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nieuwzględnienie faktu, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana mimo niespełnienia przesłanek określonych w niniejszym przepisie. Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z ust. 1 pkt 5 art. 61 ustawy o planowaniu przestrzennym, wydana decyzja o warunkach zabudowy nie może być sprzeczna z odrębnymi przepisami. Tymczasem wydana decyzja, w związku z warunkami jakie są w niej określone, narusza przede wszystkim ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania przez Wójta Gminy I. decyzji w przedmiocie warunków zabudowy;
3) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 53 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nieuwzględnienie tego, że decyzja o warunkach zabudowy wydana została pomimo zaniechania ustalenia i analizy stanu faktycznego i prawnego terenu;
4) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez błędne ustalenie, iż w danej sprawie nie zachodzi rażące naruszenie prawa, w sytuacji gdy decyzja Wójta Gminy I. w sposób nie budzący wątpliwości zmierzała do ominięcia przepisów prawa. Fakt próby legalizacji samowoli budowlanej przez organ do tego nieuprawniony jest z całą pewnością rażącym naruszeniem przepisów prawa. Nie ulega wątpliwości - jak wskazuje WSA, że decyzja o warunkach zabudowy może dotyczyć robót już wykonanych - niemniej jednak procedura legalizacji samowoli budowlanej powinna zostać zakończona nałożeniem opłaty legalizacyjnej.
Mając powyższe na względzie skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, albowiem nie zostały one pokryte ani w całości ani w części.
Pismem procesowym z dnia 25 kwietnia 2019 r. skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie, a żadna z pozostałych stron postępowania się temu nie sprzeciwiła, w związku z czym przedmiotowa skarga kasacyjna podlegała rozpoznaniu w trybie art. 182 § 2 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu tej sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej, które są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami.
Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
W szczególności nie okazały się zasadne zarzuty oznaczone w skardze kasacyjnej nr 1 i 4.
Zauważyć bowiem trzeba, iż choć w samej decyzji Wójta Gminy I. Nr [...] z [...] września 2014 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch oczek wodnych na terenie działki oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości W., gmina I. nie wskazano, iż jest ona wydawana w stosunku do istniejących budowli i w ramach szeroko rozumianego postępowania legalizacyjnego, to jednak analiza akt administracyjnych sprawy w której decyzja ta była wydana wskazuje, iż Wójt Gminy I. orzekał w ramach procedury zmierzającej do legalizacji samowolnie wykonanych budowli. Na powyższe wskazuje zarówno treść wniosku o wydanie powyższej decyzji, gdzie wprost wskazano, iż wniosek dotyczy istniejących oczek wodnych i ma na celu legalizację ich budowy, a decyzja o warunkach zabudowy wymagana jest przez organy nadzoru budowlanego, jak i dołączonego do wniosku postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] marca 2014 r., nr [...]. Zauważyć należy, iż wprawdzie postanowienie to zostało następnie uchylone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z [...] października 2015 r., to jednak postanowieniem tego samego organu z [...] października 2015 r., nakazano J.W. między innymi przedłożenie decyzji o warunkach zabudowy.
Wskazać w tym miejscu trzeba, iż w kontrolowanej sprawie orzekał już uprzednio Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który w uzasadnieniu wyroku z 31 maja 2017 r., sygn. II SA/Rz 42/17 przesądził między innymi, iż zaistniały podstawy do wydania decyzji o warunkach zabudowy w ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego w stosunku do zrealizowanego obiektu zaś brak w decyzji w ustalającej warunki zabudowy informacji, iż jest ona wydawana w ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego, stanowi tego rodzaju naruszenie, które nie ma wpływu na wynik postępowania.
Powyższy wyrok uzyskał przymiot prawomocności wobec niezaskarżenia go skarga kasacyjną, co oznacza, że w myśl art. 170 p.p.s.a. wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, w tym orzekający w niniejszym postępowaniu Naczelny Sąd Administracyjny.
Co za tym idzie nie sposób podzielić poglądu skarżącej kasacyjnie, iż rażące naruszenie prawa przez decyzję Wójta Gminy I. z [...] września 2014 r., Nr [...] przeoczone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. i kontrolujący jego decyzje Sąd I instancji polegało na wydaniu decyzji Wójta Gminy I. już po wykonaniu stawu, względnie na podjęciu próby legalizacji samowoli budowlanej przez organ do tego nieuprawniony.
Zauważyć bowiem trzeba, iż choć wniosek o ustalenie warunków zabudowy może co do zasady dotyczyć wyłącznie planowanego przedsięwzięcia budowlanego, a nie inwestycji już zrealizowanej lub będącej w toku (powyższe wynika z art. 59 ust. 1, art. 55 w zw. z art. 64 u.p.z.p. oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. wykładanych w ich wzajemnym powiązaniu i z uwzględnieniem układu czynności procesu inwestycyjno-budowlanego), to jednak w stosunku do inwestycji zrealizowanej lub będącej w toku wydanie decyzji o warunkach zabudowy dopuszczalne jest wyjątkowo - w sytuacji nałożenia na inwestora przez organ nadzoru budowlanego obowiązku przedłożenia tej decyzji w ramach postępowania zmierzającego do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem, czyli postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie odpowiednich przepisów Pr. bud., które to postępowanie odnośnie samowolnie pobudowanych obiektów objętych decyzję Wójta Gminy I. z [...] września 2014 r.
Nie okazał się również zasadny zarzut oznaczony w skardze kasacyjnej nr 2, wskazujący na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., poprzez nieuwzględnienie faktu, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana mimo niespełnienia przesłanek określonych w niniejszym przepisie, w tym braku spełnienia wynikającego z ust. 1 pkt 5 art. 61 u.p.z.p. wymogu, iż decyzja o warunkach zabudowy nie może być sprzeczna z odrębnymi przepisami, podczas gdy wydana decyzja, w związku z warunkami jakie są w niej określone, narusza przede wszystkim ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
Odnosząc się do treści tegoż zarzutu w pierwszym rzędzie wskazać należy, iż autor skargi kasacyjnej pomimo postawienia tezy, iż Wójta Gminy I. z [...] września 2014 r. wydana została z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2018 r. Prawo wodne, nie tylko nie podjął próby wykazania na czym naruszenia te miałyby polegać, jak też wykazania ich rażącego charakteru, ale wręcz nie wskazał jakichkolwiek konkretnie określonych przepisów tej ustawy, które decyzja ta miałaby naruszać.
Przypomnieć w tym miejscu należy, iż skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia i z tego powodu sporządza ją profesjonalista. W skardze tej zatem winny być precyzyjnie sformułowane zarzuty, tak by możliwe było odniesienie się przez ich treść do zaskarżonego orzeczenia, którego to wymogu nie spełnia ogólnikowe wskazanie, iż decyzja naruszała przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2018 r. Prawo wodne bez wskazania jaki konkretnie przepis prawa został naruszony przez Sąd I instancji. Wymogu powyższego nie dopełniono także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej ograniczając się jedynie do ogólnikowego i gołosłownego stwierdzenia, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy nie jest zgodna z przepisami odrębnymi bowiem wydana została przez organ bez przeprowadzenia ustaleń dotyczących zagrożenia dla ludzi i mienia jak chociażby powodzie, osuwiska, pękania tynku i murów, zagrzybienia prowadzące do wielu chorób układu oddechowego a nawet nowotworów wydał decyzję na budowę gdy w istocie dojść miało do legalizacji urządzenia wodnego które powodowało w/w zagrożenia.
Zaniechanie obowiązku konkretnego wskazania przez kasatora rzekomo naruszonych przepisów odrębnych skutkuje zaś brakiem możliwości zajęcia w tej mierze stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny, który jako sąd kasacyjny nie jest uprawniony do domniemywania intencji strony i samodzielnego uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych, względnie poszukiwania przepisów, które mogły zostać naruszone przez Sąd I instancji. Nie jest także rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych.
Odnosząc się do uzasadnienia skargi kasacyjnej odnośnie tegoż zarzutu wskazać nadto należy, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym była wyłącznie decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej wykonaniu na należącej do inwestora działce nr [...] dwóch zasilanych przez wody gruntowe i wodę ze studni oczek wodnych, z których to zbiorników woda ma być odprowadzana wyłącznie do rowu melioracyjnego położonego na działce nr [...], a nie ewentualna zmiana stosunków wodnych na gruncie skarżącej związana z faktycznie realizowanym odprowadzaniem wód z działki J.W. i kierowaniem ich na działkę skarżącej i drogę publiczną do działki tej prowadzącą, a więc działaniem sprzecznym z przedmiotową decyzją ustalającą warunki zabudowy. Podkreślić bowiem trzeba, iż kontrolowana decyzja w przedmiocie warunków zabudowy nie przewidywała jakiegokolwiek kanału odprowadzającego nadmiar wody z spornych obiektów na działkę skarżącej.
Co za tym idzie podejmowanie przez inwestora działań, których przedmiotowa decyzja w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy nie dotyczyła, w tym kierowanie wód na działkę skarżącej nie może wpływać na dokonywaną w postępowaniu nieważnościowym ocenę, czy decyzja ta nie narusza w sposób rażący regulacji zawartych w art. 61 ust. 1 pkt 1,2, 3 i 5 u.p.z.p.
Nie okazał się wreszcie zasadny zgłoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 53 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez nieuwzględnienie tego, że decyzja o warunkach zabudowy wydana została pomimo zaniechania ustalenia i analizy stanu faktycznego i prawnego terenu.
Zauważyć bowiem trzeba, iż wskazany jako wzorzec kontroli kasacyjnej przepis reguluje procedurę wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i do decyzji dotyczących warunków zabudowy stosuje się jedynie odpowiednio, co oznacza, iż w tego rodzaju postępowaniach analiza stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji o jakiej mowa w art. 53 ust. 3 pkt 2 ustawy winna stanowić element obligatoryjnej analizy architektoniczno-urbanistycznej służącej ustaleniu wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego.
Taka analiza została zaś w kontrolowanej sprawie przeprowadzona, a w jej treści umieszczono zapisy co do stanu faktycznego i prawnego terenu inwestycji, w tym wskazano, iż stanowi on oznaczoną w części graficznej analizy część działki nr [...], na terenie tym zlokalizowane są oczka wodne wraz z pomostem, stanowiące przedmiot postępowania w przedmiocie warunków zabudowy, wskazano na sposób zasilania przedmiotowych obiektów w wodę oraz odprowadzania jej nadmiaru do rowu melioracyjnego zlokalizowanego na działce nr [...] oraz umieszczono informację, co do klasyfikacji gruntów objętych zamierzeniem inwestycyjnym.
Przytoczone wyżej zapisy wskazują, iż w sprawie została przeprowadzona analiza stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.
Podnoszona przez skarżącą kasacyjnie okoliczność, iż w części graficznej analizy nie ujawniono miejsca lokalizacji przedmiotowych oczek wodnych, choć niewątpliwie wskazująca na wadliwość tego środka dowodowego, to jednak nie może być oceniona, jako rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w oparciu o tą analizę w sytuacji, gdy istnienie tych obiektów zostało uwzględnione w części opisowej analizy i niewątpliwie było znane organowi, czego dowodem jest chociażby załącznik graficzny do wniosku o wydanie decyzji w przedmiocie warunków zabudowy, na którym obiekty te zostały uwidocznione. Jednocześnie w skardze kasacyjnej nie wykazano, by pobudowanie tych obiektów było sprzeczne (to jest nie dawało się pogodzić) z dotychczasowym sposobem zagospodarowania obszaru w ramach, którego badane jest spełnianie przez inwestycję wymogów wynikających z zasady dobrego sąsiedztwa o jakiej mowa w art. 61 ust. 1pkt 1 u.p.z.p.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wydanie jej nie z jakimkolwiek, lecz wyłącznie z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa, które to pojęcie nie posiada definicji legalnej, to oczywiste naruszenie jednoznacznego (nie wymagającego wykładni) przepisu prawa, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Za "rażące" należy nadto uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Tak więc nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące (zob. wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. II OSK 1334/17, dostępny w CBOSA).
Zauważyć dalej należy, iż jakkolwiek wadliwe procedowanie w sprawie, w tym niewłaściwe przeprowadzenie analizy urbanistyczno architektonicznej, czy też analizy stanu faktycznego i prawnego terenu może mieć wpływ na wynik decyzji o warunkach zabudowy, to jednak nawet brak prawidłowo przeprowadzonej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, czy też analizy stanu faktycznego i prawnego terenu przez organ ustalający warunki zabudowy nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy z powodu rażącego naruszenia prawa, jeżeli nie zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy tą decyzją a wymaganiami zabudowy i zagospodarowania terenu wynikającymi z przepisów prawa.
Skoro bowiem ustawową przesłanką wydania decyzji o warunkach zabudowy jest tzw. zasada dobrego sąsiedztwa określona właśnie w art. 61 ust.1 u.p.z.p., to dopiero brak spełnienia tej przesłanki daje podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, a nie tylko wadliwość procedowania, w tym brak czy też niewłaściwe przeprowadzenie analizy stanu faktycznego i prawnego terenu inwestycji, która jest jedynie środkiem dowodowym do przesłanek wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy.
Innymi słowy w celu stwierdzenia, iż decyzja ustalająca warunki zabudowy została wydana z rażącym naruszeniem prawa koniecznym byłoby ustalenie, że przedmiotowa decyzja o warunkach zabudowy stanowi zaprzeczenie obowiązującego stanu prawnego sprawy, a jej istnienie w obrocie prawnym jest nieakceptowalne z perspektywy zasady praworządności, bowiem objęta nią zabudowa jest oczywiście sprzeczna z dotychczasowym zagospodarowaniem terenu i w jakikolwiek sposób nie daje się z nim pogodzić. Nie jest natomiast wystarczające wykazanie wad w postępowaniu prowadzącym do wydania tej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2019 r., sygn. II OSK 2624/17 – dost. w CBOSA).
Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 P.p.s.a. o oddaleniu skargi kasacyjnej, bowiem zaskarżony wyrok odpowiadał prawu.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż to wynagrodzenie, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a. Zasadą jest bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga o kosztach postępowania tylko pomiędzy stronami. W pozostałym zakresie stosowne wnioski powinny być kierowane do właściwych w sprawie wojewódzkich sądów administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło