VIII SA/Wa 858/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-10
Skład orzekający: Renata Nawrot, Leszek Kobylski, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrociepłowni biogazowej może zostać wydana pomimo toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie usunięcia odpadów zalegających na terenie planowanej inwestycji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz postępowanie w sprawie usunięcia odpadów, mimo że dotyczą tego samego stanu faktycznego i organu, nie mogą być łączone do wspólnego procedowania. Kwestia usunięcia odpadów nie podlegała ocenie organów w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań, dlatego brak jej omówienia w decyzji Kolegium nie wpływa na jej treść.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy elektrociepłowni biogazowej. Skarżący zarzucił organom pominięcie kwestii zalegających na terenie inwestycji odpadów poprodukcyjnych, co miało stanowić naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Sprawa dotyczyła wieloletniego postępowania administracyjnego, w którym wielokrotnie uchylano decyzje i przekazywano sprawę do ponownego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. znak [...] z [...] września 2017 r. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:
W dniu 11 sierpnia 2011 r. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. (zwana dalej: inwestor, spółka) złożyła do Burmistrza Gminy i Miasta G. (zwany dalej Burmistrz, organ I instancji) wniosek
o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Elektrociepłowni Biogazowej o mocy elektrycznej 2,4 MW
w miejscowości G. gmina G., na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obrębu G..
Wobec ustalenia, że planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm., zwana dalej: ustawą środowiskową) oraz § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2010 r. Nr 213 poz. 1397, zwane dalej: rozporządzeniem), organ I instancji – po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. (zwany dalej: RDOŚ, postanowienie z [...] września 2011 r.)
i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. (zwany dalej: PPIS, pismo z [...] września 2011 r.) - postanowieniem znak [...] z [...] września 2011 r. nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określił zakres raportu oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Jednocześnie postanowieniem znak [...] z [...] września 2011 r. zawiesił postępowanie do czasu przedstawienia raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W dniu 2 maja 2012 r. inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko (zwany dalej także: raport o.ś.) dla wnioskowanego przedsięwzięcia wraz
z załącznikami, stąd Burmistrz postanowieniem znak [...] z [...] maja 2012 r. podjął zawieszone postępowanie. Następnie wystąpił do PPIS i RDOŚ z prośbą o wydanie opinii i uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia. Opinią sanitarną znak [...] z [...] czerwca 2012 r. PPIS pozytywnie zaopiniował realizację przedsięwzięcia uzgadniając jego warunki. Także RDOŚ (po uprzednich wezwaniach do uzupełnienia raportu) postanowieniem znak [...] z [...] października 2012 r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił jego warunki.
Decyzją znak [...] z [...] marca 2013 r. Burmistrz orzekł
o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (zwane dalej: Kolegium, organ odwoławczy) decyzją znak [...] z [...] czerwca 2013 r. orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie, że niezbędne jest ustalenie: kręgu stron postępowania, zapewnienie im czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wyjaśnienie kwestii produkcji nawozów przez wnioskodawcę, kwestii konfliktów społecznych związanych z realizacją inwestycji, wykazanie, że przedsięwzięcie będzie bezpieczne dla środowiska
i okolicznej zabudowy mieszkaniowej, ustalenie zakresu analizy porealizacyjnej, faktycznej odległości od zabytków, odpowiedniej ilość odpadów do funkcjonowania biogazowni.
W trakcie ponownego postępowania do organu I instancji wpłynęły uwagi
wnioski mieszkańców okolicznych miejscowości oraz stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w G. (zwane dalej: skarżący, stowarzyszenie) i Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w G., wskazujące na negatywne skutki inwestycji. Inwestor przedstawił dokumentację (wniosek, raport o.ś.) uzupełnioną zgodnie
z zaleceniami Kolegium i organów opiniujących. PPIS podtrzymał swoją opinię sanitarną znak [...] z [...] czerwca 2012 r., zaś RDOŚ postanowieniem znak [...] z [...] października 2014 r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił jego warunki.
Decyzją znak [...] z [...] marca 2015 r. Burmistrz orzekł
o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Na skutek złożonego odwołania organ odwoławczy decyzją znak [...] z [...] czerwca 2015 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Po kolejnym uzupełnieniu postępowania, decyzją znak [...]
z [...] sierpnia 2016 r., Burmistrz orzekł o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Na skutek złożonego odwołania Kolegium decyzją znak [...] z [...] września 2016 r., orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy ocenił, że nie jest możliwe wydanie decyzji odmownej o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie z powodu sprzeciwu społeczności lokalnej, przesłanki wydania decyzji negatywnej muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Wskazał nadto kryteria, w oparciu o które należy ustalić strony postępowania.
Ponownie rozpoznając decyzją znak [...] z [...] maja 2017 r., Burmistrz działając na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 85 ust. 1 ustawy środowiskowej oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 r. poz. 23 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), orzekł o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Elektrociepłowni Biogazowej o mocy elektrycznej 2,4 MW w miejscowości G. gmina G., które zlokalizowane będzie na działkach o nr ewidencyjnych: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obrębu G..
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż przy ustaleniu stron postępowania stwierdził, że dowożenie substancji takiej jak gnojowica ze względu na ruch pojazdów i odór może mieć wpływ na sąsiednie nieruchomości. W uzupełnieniu do raportu o.ś. wskazano, iż w przedmiotowej inwestycji będą zastosowane dodatkowe rozwiązania chroniące środowisko (szczelne systemy przekazywania substratu, dodatkowa obróbka pofermentu, dwustopniowy proces fermentacji, zamknięty obieg ścieków, produkcja bezodpadowa itp.), co w przypadku powszechnie stosowanych technologii w biogazowniach jak również w przypadku typowo rolniczego otoczenia planowanej inwestycji jest ponadstandardowym rozwiązaniem. W raporcie o.ś. wskazano też, iż komory fermentacyjne, zbiorniki wstępne oraz zbiorniki na ciecz pofermentacyjną wykonane zostaną jako szczelne zbiorniki zamknięte, co skutecznie zabezpieczać będzie przed emisją odorów do środowiska. Wszystkie procesy technologiczne bezwzględnie prowadzone będą w układzie zamkniętym, uniemożliwiającym przedostawanie się substancji odorowych do środowiska. Przewóz gnojowicy odbywać się będzie specjalistycznymi, hermetycznymi beczkowozami. Składowanie gnojowicy na terenie biogazowni w zbiornikach zamkniętych, przepompowywanie szczelnymi systemami rurociągów i pomp. Zastosowanie powyższych rozwiązań nie będzie powodować uciążliwości odorowych. Oznaczać to będzie brak jakichkolwiek uciążliwości odorowych, co eliminuje oddziaływanie na nieruchomości sąsiadujące z terenem, na którym planowana jest inwestycja.
Podniósł, iż w zakresie emisji do powietrza w raporcie o.ś. wskazano, iż jako kryterium uciążliwości przyjęto zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji
w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16, poz. 87, zwane dalej: rozporządzeniem MŚ), że nie będą przekraczane wartości odniesienia określone w załączniku nr 1.
W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Burmistrz stwierdził, iż immisje, przyjmując bardzo ostrożną ich ocenę, w szczególności wpływ na klimat akustyczny w związku z realizacją inwestycji, mogą mieć miejsce nie tylko na terenie nieruchomości, na której planowana jest inwestycja, czy też na nieruchomościach bezpośrednio z nią sąsiadujących. Należy uwzględnić, iż immisje w postaci hałasu (nieprzekraczającego standardów jakości środowiska, ale jednak występującego) wystąpią na innych nieruchomościach niż teren inwestycji i bezpośrednio z nim sąsiadujące nieruchomości, na co wskazuje na mapie akustycznej izofona 45 dB. Tym samym za strony postępowania uznani zostali właściciele i użytkownicy wieczyści działek ewidencyjnych objętych powyższą izofoną wskazującą na oddziaływania planowanej inwestycji: - obręb G. działki nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], obręb K. działki nr ewid. [...],[...],[...], obręb S. działki nr ewid. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Ustalił, iż liczba stron postępowania przekracza 20, zatem w postępowaniu tym ma zastosowanie art. 49 k.p.a.
Podniósł, iż w zakresie wpływu planowanej inwestycji na wody podziemne
i powierzchniowe w uzupełnieniu do raportu o.ś. wskazano, iż na potrzeby instalacji biogazowni rolniczej inwestycja pobierać będzie wodę na cele socjalno-bytowe oraz technologiczne z istniejącej sieci wodociągowej w przewidywanej ilości 1,8 m3/dobę (cele socjalno-bytowe) oraz maksymalnie 30 m3/dobę na cele technologiczne - mycie instalacji biogazowni lub rozcieńczenie surowców stałych podczas inicjacji procesu. Powstające ścieki socjalno-bytowe oraz technologiczne, odprowadzane będą do szczelnego, wybieralnego zbiornika - szamba o pojemności 30 m3, zaś wody i ścieki opadowe po podczyszczeniu w separatorze koalescencyjnym odprowadzane będą do studni chłonnych. W związku z powyższym inwestor będzie zobowiązany do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Z powyższych względów projektowana inwestycja nie będzie stwarzać w stosunku do środowiska gruntowo-wodnego zagrożenia ściekami bytowymi, deszczowymi oraz przemysłowymi (obieg zamknięty).
Na podstawie analizy raportu o.ś. organ I instancji ustalił, że odpowiada on wszystkim wymogom określonym w art. 66 ustawy środowiskowej. Przedmiotowa inwestycja polega na budowie elektrociepłowni biogazowej o mocy elektrycznej 2,4 MW w miejscowości G., gmina G.. Planowane przedsięwzięcie zlokalizowane będzie na terenie, na którym dawniej mieściła się fabryka produkcji żelatyny, mączek
i kleju kostnego. W chwili obecnej teren planowanej inwestycji jest utwardzony
z pozostałościami hal i elementów infrastruktury. Oznacza to, że realizacja inwestycji będzie wiązać się z minimalną ingerencją w środowisko, a więc zupełnie inaczej niż miałoby to miejsce w przypadku realizacji przedsięwzięcia na terenie nieprzekształconym. Bezpośrednie otoczenie planowanego miejsca przedsięwzięcia stanowią - od północy podmokłe łąki i zbiorniki wodne, od zachodu i południa - tereny upraw, od wschodu - grunty orne. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się
w odległości 150 m od planowanej inwestycji, co pozwala na ocenę, iż planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na teren tej zabudowy.
W ramach planowanej inwestycji zainstalowane zostaną następujące elementy: zautomatyzowany zespól awaryjnego odbioru ciepła z glikolowymi chłodnicami wentylatorowymi, linia zasilania biogazem z automatycznym systemem zabezpieczeń, tłumiki akustyczne powietrza, agregaty w kontenerach dźwiękoszczelnych, sterownia,
w pełni zautomatyzowana pochodnia biogazu na wypadek postoju agregatów oraz zbiornik na wodę opadową z magazynu substratów z zawróceniem odcieku do komory fermentacyjnej. Ponadto rurociągi wykonane zostaną ze stali nierdzewnej lub HDPE, zapewniona zostanie pełna szczelność komór fermentacyjnych oraz zamknięty obieg wody w instalacji technologicznej. Proces fermentacji przebiegał będzie głównie
w pierwotnych komorach fermentacyjnych. Produktami opuszczającymi komory fermentacyjne będą biogaz i fermentat. Wyprodukowany biogaz służyć będzie jako paliwo gazowe w module kogeneracyjnym do produkcji energii elektrycznej i ciepła. Ewentualny nadmiar biogazu spalany będzie automatycznie w pochodni biogazu. Fermentat przepompowywany będzie do wirówki, skąd nastąpi jego 6-7 krotne zmniejszenie objętości (odwadnianie), zaś odciek przepompowany będzie do wyparki. Po zmniejszeniu objętości odciek przelewany będzie w pojemniki plastikowe
i sprzedany jako produkt końcowy (koncentrat nawozu płynnego). Osad po wirówce mieszany będzie z dolomitem mielonym i innymi składnikami, a następnie będzie wysuszony. Powstały w ten sposób nawóz będzie sprzedany, jest to działanie ponadnormatywne, gdyż przetworzony pofermentat jest rozwiązaniem mającym za zadanie ochronę środowiska i nie należy go traktować jako dodatkowy produkt finalny tj. produkcja nawozów. Kiszonka będzie transportowana do podajnika substratów,
a z niego za pomocą pompy podawana bezpośrednio do wnętrza komory fermentacyjnej. Pojemność zbiornika zasypowego podajnika została dobrana tak, aby wystarczała na 24 godziny. Dostarczanie substratu odbywać się będzie automatycznie w odstępach kilkugodzinnych. Proces fermentacji beztlenowej będzie przebiegał równolegle w dwóch pierwotnych komorach fermentacyjnych. Funkcje pierwotnych komór fermentacyjnych pełnić będą dwa zbiorniki stalowe o pojemności około 4973 m3 każdy. Produkowany biogaz tłoczony będzie za pomocą dmuchawy do zbiornika biogazu znajdującego się nad wtórną komorą fermentacyjną do modułów kogeneracyjnych. Instalacja wyposażona będzie w system odsiarczania biogazu. Wewnątrz kontenerów będzie zamontowana osobna szafa kontrolno-sterownicza.
W przypadku wyłączenia modułu kogeneracyjnego na czas przeglądów lub napraw powstała nadwyżka biogazu spalana będzie w pochodni awaryjnej. Ocena przedstawionego wyżej procesu technologicznego wskazuje, że jest on spójny, efektywny i w pełni spełniający swoją rolę.
Wskazał dalej, iż źródłami hałasu na etapie realizacji przedsięwzięcia będzie praca maszyn i urządzeń budowlanych oraz ruch pojazdów związany z tą fazą inwestycji. Na etapie eksploatacji źródłem oddziaływania akustycznego będzie przede wszystkim praca kogeneratorów i urządzeń z nimi związanych oraz ruch pojazdów po analizowanym terenie. To również dodatkowo uzasadnia uznanie za strony przedmiotowego postępowania właścicieli nieruchomości sąsiadujących
z nieruchomościami, na których planowane jest inwestycja. Wykorzystane do produkcji biogazu jednostki kogeneracyjne zabudowane będą obudową dźwiękoizolacyjną. Każda obudowa zaprojektowana zostanie w taki sposób, aby izolacyjność akustyczna jej ścian i dachu wynosiła minimum 37 dB. Wyrzuty spalin z jednostek kogeneracyjnych wyposażone zostaną w tłumiki. Wszystkie urządzenia mogące powodować uciążliwość akustyczną wyposażone zostaną w skuteczne zabezpieczenia antyhałasowe.
W fazie eksploatacji planowanej inwestycji źródłem emisji substancji do powietrza będzie praca agregatów kogeneracyjnych oraz pochodni awaryjnej, a także ruch pojazdów w obrębie analizowanego terenu. Wykonane w raporcie o.ś. symulacje obliczeniowe rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń na tym etapie wykazały, że dla planowanego przedsięwzięcia, przy zachowaniu warunków określonych w sentencji niniejszej decyzji, dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu zostaną zachowane.
Biogaz będzie spalany w instalacji złożonej z trzech jednostek kogeneracyjnych o łącznej mocy 2,4 MW-z jednej jednostki kogeneracyjnej o mocy cieplnej 1200 kW
z odprowadzeniem zanieczyszczeń o wysokości minimalnej 8 m i średnicy maksymalnej 0,4 m oraz z dwóch jednostek kogeneracyjnych - każda o mocy cieplnej 600 kW z odprowadzeniem zanieczyszczeń 2 emitorami o wysokości minimalnej 8 m
i średnicy maksymalnej 0,25 m. W przypadku awarii jednostki kogeneracyjnej powstały biogaz spalany będzie w pochodni gazowej z odprowadzeniem zanieczyszczeń emitorem o wysokości minimalnej 19 m i średnicy maksymalnej 0,5 m. Komory fermentacyjne, zbiorniki wstępne oraz zbiorniki na ciecz pofermentacyjną wykonane zostaną jako szczelne zbiorniki zamknięte, co skutecznie zabezpieczać będzie przed emisją odorów do środowiska. Wszystkie procesy technologiczne bezwzględnie prowadzone będą w układzie zamkniętym, uniemożliwiającym przedostawanie się substancji odorowych do środowiska. System taki uznać należy za jak najbardziej wskazany ze względu na ochronę powietrza atmosferycznego.
W odniesieniu do oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko gruntowo-wodne, organ I instancji stwierdził, iż w strukturze pokrywy glebowej na terenie gminy G. dominują gleby brunatno-ziemne z wyraźną przewagą gleb brunatnych kwaśnych. Tereny budowy elektrociepłowni biogazowej znajdują się na dawnym terenie przemysłowym otoczonym przez tereny typowo rolnicze (sady i grunty orne).
Odpady wytwarzane na etapie realizacji inwestycji gromadzone będą selektywnie w wyznaczonym miejscu o utwardzonym podłożu, w sposób zabezpieczony przed zanieczyszczeniem środowiska, a następnie przekazywane uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwiania. W raporcie o.ś. wyszczególniono rodzaje i ilości odpadów, które poddawane będą odzyskowi oraz odpadów, które powstawać mogą na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia wraz z informacją o sposobie zagospodarowania ich na terenie inwestycji. Na etapie realizacji i eksploatacji odpady inne niż niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w wyznaczonym miejscu, na utwardzonym podłożu, w szczelnych, zamkniętych pojemnikach, zabezpieczonych przed dostępem osób postronnych, a następnie przekazywane będą uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwiania. Na etapie eksploatacji odpady niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w wyznaczonych miejscach
w budynku, o utwardzonym podłożu, w szczelnych, zamkniętych, oznakowanych pojemnikach odpornych na działanie znajdujących się w nich substancji, zabezpieczonych przed dostępem osób postronnych, a następnie przekazywane będą uprawnionym podmiotom do odzysku lub utylizacji. Odpady stałe stanowiące substraty do produkcji biogazu (wytłok z jabłek, odpadowa masa roślinna) przewożone będą
w przyczepach samowyładowczych przykrytych plandekami i magazynowane
w przykrytych plandekami silosach, usytuowanych na szczelnym utwardzonym placu. Odpady ciekłe stanowiące substraty do produkcji biogazu (odchody zwierzęce i olej posmażalniczy) przewożone będą w przyczepach asenizacyjnych wyposażonych
w szczelne szybkozłącze i magazynowane selektywnie w szczelnych żelbetowych zbiornikach posiadających atesty techniczne usytuowanych na utwardzonym, szczelnym placu. Odpady poprodukcyjne przechowywane będą w szczelnych zbiornikach (osobno frakcja stała i ciekła), a następnie po uzyskaniu stosownych zezwoleń przekazywane do odzysku metodą RIO (poprzez rozprowadzanie na powierzchni ziemi w celu nawożenia lub ulepszania gleby). W celu minimalizacji oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze miejsca magazynowania odpadów zostaną zabezpieczone przed dostępem zwierząt (szczególnie płazów i drobnych ssaków). Ocenił, iż przedstawiony sposób gospodarki odpadami planowanej inwestycji w pełni zabezpiecza środowisko przed negatywnym oddziaływaniem odpadów. Nadto ze względu na położenie i skalę planowanej inwestycji inwestycja nie spowoduje transgranicznego oddziaływania na środowisko.
Burmistrz stwierdził, iż na terenie planowanej inwestycji brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Teren inwestycji znajduje się poza obszarami Natura 2000. W otoczeniu projektowanej inwestycji, w strefie wysokiego (do 5 km) oraz w strefie podwyższonego (do 10 km) ryzyka wystąpienia negatywnych oddziaływań inwestycji nie występują żadne obszary Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000.
Podniósł także, iż w raporcie o.ś. wskazano, że na terenie gminy stwierdzono występowanie chronionych gatunków roślin m in. naparstnicy zwyczajnej, pierwiosnki lekarskiej, złoci żółtej, zawilców i przytulii wiosennej, jednak gatunki te występują wyłącznie poza terenem planowanej inwestycji, a tym samym inwestycja nie będzie miała na nie wpływu.
Wskazał, iż w odniesieniu do oddziaływania planowanej inwestycji na ludzi,
w raporcie o.ś. wskazano, że etap budowy elektrociepłowni biogazowej może łączyć się z potencjalnymi uciążliwościami związanymi z występowaniem ograniczonych emisji zanieczyszczeń do powietrza, a także emisją hałasu, których źródłem będą maszyny budowlane i środki transportu (powodujące unoszenie pyłu) wykorzystywane przy pracach budowlanych oraz do przemieszczania mas ziemnych. Biorąc pod uwagę przejściowy charakter prac budowlanych i stosunkowo krótki czas ich prowadzenia, można uznać, że etap ten nie spowoduje trwałych, negatywnych zmian w środowisku, oraz że nie będzie źródłem poważnych, nieodwracalnych i negatywnych oddziaływań na ludzi.. Samochody ciężarowe obsługujące budowę mogą okresowo, wzdłuż ciągów komunikacyjnych, powodować zwiększony hałas, emisję spalin oraz wywoływać drgania, jednak z uwagi na odległość dzielącą planowaną inwestycję od najbliższego obiektu tego typu oraz innych zabytków dalej położonych, budowa elektrociepłowni biogazowej nie będzie miała bezpośredniego wpływu na obiekty tego rodzaju.
W uzupełnieniu raportu o.ś. wskazano, iż odległości od najbliżej zlokalizowanych obiektów zabytkowych do biogazowni w G. po dokładnym zweryfikowaniu
w oparciu o dane geodezyjne odległości wynoszą: odległość pomiędzy działką inwestycyjną planowanej biogazowni nr ewid. [...] (narożnik działki najbardziej wysunięty) w kierunku obiektu zabytkowego w G. na działce nr ewid. [...] wynosi [...] m, natomiast odległość pomiędzy działką inwestycyjną planowanej biogazowni nr ewid. [...] (narożnik działki najbardziej wysunięty) w kierunku obiektu zabytkowego w K. na działce nr ewid. [...], wynosi 1382,5 m. Zdaniem organu I instancji tak duża odległość od powyższych obiektów chronionych skutkuje uznaniem, że planowana inwestycja nie będzie miała na nie wpływu.
W raporcie o.ś. określono również przewidywane oddziaływania na środowisko
w wypadku wystąpienia poważnej awarii. W tej części dokumentacji stwierdzono, iż
w przypadku analizowanej inwestycji na terenie biogazowni potencjalne zagrożenia dla zdrowia mogą się wiązać z obecnością substancji niebezpiecznej – biogazu - ze względu na wybuchowość. Przepełnienie zbiornika magazynowego biogazu uruchamia automatycznie system spalania gazu w pochodni. Oceniając raport o.ś. w powyższym zakresie Burmistrz uznał, iż proponowane przez inwestora środki w pełni zabezpieczają inwestycję oraz jej otoczenie przed ryzykiem wystąpienia awarii. Jak wskazano
w raporcie o.ś., umowa serwisowa zobowiązuje dostawcę bądź firmę serwisującą do usunięcia zgłoszonej usterki. Przepełnienie zbiornika magazynowego biogazu uruchamia automatycznie system spalania gazu w pochodni, co jest kolejnym zabezpieczeniem. Ponadto system 24 h kontroli oraz system zaworów odcinających zabezpiecza przed przeciekiem instalacji rurociągowej lub rozszczelnieniem zbiornika magazynowego na biogaz. Kolejnym zabezpieczeniem jest stała kontrola stanu technicznego i obiektów i urządzeń oraz zastosowanie stałego monitoringu składu powietrza - szczególnie w budynku technicznym biogazowni. Podzielił też stanowisko raportu o.ś., iż projektowana inwestycja uwzględnia niezbędne zabezpieczenia i nie wpłynie na zmianę warunków zdrowotnych i jakości życia mieszkańców okolicy inwestycji. Ocenił, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie jest konieczne ustanawianie obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów u.o.ś.
Analizując raport o.ś. w części odnoszącej się do porównania proponowanej techniki produkcji z najlepszą dostępną techniką organ I instancji stwierdził, że proponowana technika odpowiada najlepszej dostępnej technice. W raporcie o.ś. wskazano, iż w odniesieniu do elektrociepłowni biogazowych najlepsza technika to instalacja, w której zastosowano najnowocześniejsze dostępne rynkowo rozwiązania techniczne.
Zagospodarowanie terenu na terenie inwestycji zostanie przeprowadzone po zakończeniu etapu budowy. Inwestor przewiduje również nasadzenia zieleni typu żywopłot, czy pojedyncze drzewa i krzewy.
W odniesieniu do przedstawionych w raporcie o.ś. wariantów realizacji inwestycji organ I instancji stwierdził, iż dla analizowanego przedsięwzięcia możliwości wariantowe dotyczyć mogą wyłącznie wariantów wydajności i wielkości instalacji, gdyż stosowana technologia jest technologią dosyć szeroko stosowaną. Jako racjonalne warianty alternatywne w raporcie o.ś. wskazano: Wariant I polegający na budowie jednego modułu o mocy 1,2 MW elektrociepłowni biogazowej. W opracowaniu rozważano taką możliwość, jednak podkreślono, że koszt budowy przy takim rozwiązaniu byłby wyższy o 30% w przeliczeniu na 1 kW mocy zainstalowanej. Zakres prac prowadzonych przy budowie jednego modułu będzie podobny jak w przypadku dwóch modułów, natomiast zakres inwestycji będzie o połowę mniejszy. Podstawową wadą wariantu z jednym modułem jest bezwładność systemu powodująca przerwy
w produkcji prądu i ciepła w przypadku wszelkich przerw w działaniu modułu z racji na prace serwisowe, czy ewentualne awarie. Wariant ten utrudnia również elektrociepłowni adaptację do zaspokojenia chwilowego zmiennego popytu na energię i ciepło, a także reagowanie na niedającą się wykluczyć, choć zminimalizowaną zastosowaną technologią podaż biogazu. Budowa jednego modułu umożliwi, co prawda produkcję prądu i ciepła, jednak nie zaspokoi lokalnego rynku. Wariant ll polegający na budowie pełnego zakresu elektrociepłowni biogazowej. Realizacja przedsięwzięcia w pełnym zakresie pozwoli na wyprodukowanie większej ilości energii ze źródeł odnawialnych, co pozwoli na uniknięcie emisji przy produkcji energii elektrycznej i ciepła ze źródeł pierwotnych. Pokryje również w znacznym stopniu tj. ok. 30% zapotrzebowanie Gminy G. na energię elektryczną jak również zapotrzebowanie lokalnych zakładów na energię cieplną. Stwierdzono, że wariant II jest optymalny ze względu na istniejące zaplecze surowcowe i koszty inwestycyjne. Realizacja przedsięwzięcia w pełnym zakresie pozwoli na wyprodukowanie większej ilości energii ze źródeł odnawialnych, co pozwoli na uniknięcie emisji przy produkcji energii elektrycznej i ciepła ze źródeł pierwotnych. Pokryje również w znacznie większym stopniu zapotrzebowanie Gminy G. na energię elektryczną, jak również zapotrzebowanie zakładów na energię cieplną. Budowa trzech modułów kogeneracyjnych powoduje możliwość płynnego dostosowania możliwości produkcyjnych do chwilowych potrzeb, pozwala na przeprowadzanie czynności serwisowych w sposób nie powodujący przerw
w funkcjonowaniu elektrociepłowni. Ogranicza także do uzasadnionego minimum, możliwość przerwania pracy spowodowanej ewentualną awarią modułu. Spalanie biogazu wyprodukowanego z użyciem wytłoków pozwoli na wyprodukowanie znacznej ilości energii i ciepła, rozwiązując jednocześnie problem ich unieszkodliwiania lub składowania. Wariant III polegający na budowie elektrociepłowni biogazowej o łącznej mocy 2,4 MW z zastosowaniem substratów wieloskładnikowych w tym np. odpadów poubojowych zwierzęcych. Ze względu na lokalizację poprzednio w tym miejscu Zakładów Spożywczych produkujących żelatynę i klej kostny, które to zakłady nie przestrzegały norm ochrony środowiska, a także ze względu na pewne w tym przypadku opory społeczne, wariant taki nie może być brany pod uwagę. Wariant IV polegający na budowie 2 szt. elektrowni wiatrowych o łącznej mocy 3 MW po 1,5 MW każda jako rozwiązanie alternatywne niesie za sobą pewne problemy. Lokalizacja elektrowni wiatrowych wymaga wykonania badań wietrzności przez okres 1 roku. Kolejny element niekorzystny dla przedmiotowego terenu, to brak konieczności podjęcia jakichkolwiek prac porządkowych na terenie dawnych zakładów przetwórstwa rolno-spożywczego w G.. Ponadto realizacja przedsięwzięcia, jakim jest budowa 2 szt. siłowni wiatrowych będzie wymagała dwuletniego okresu przygotowawczego. Elektrociepłownia biogazowa pracuje przez 11 miesięcy w roku,
a wiatr o optymalnej sile wieje w przeliczeniu przez dwa - trzy miesiące.
Zdaniem organu I instancji przyjęty przez inwestora wariant realizacyjny (II) jest wariantem najkorzystniejszym, co wynika z: lokalizacji w obszarze o statusie potencjalnego obszaru przemysłowego, wyposażonej we wszystkie media oraz
w znaczną część infrastruktury; lokalizacji na działce, która posiada przyłącze elektryczne z transformatorem i zgodę Zakładu Energetycznego na odbiór wyprodukowanej energii elektrycznej; lokalizacji na działce, skąd bardzo blisko do dowozu głównego substratu z około dziesięciu zakładów wytwarzających odpad - wytłoki jabłkowe; lokalizacji na działce obok działki, dla której wydano decyzje
o warunkach zabudowy dla czasowego posadowienia otaczarki, która prawdopodobnie zostanie zastąpiona przez zakład produkcji wyrobów betonowych i drogowych i do której to wytwórni docelowo będzie dostarczane ciepło, ciepło to będzie też dostarczane do innych potencjalnych zakładów, które mogą być zlokalizowane
w najbliższym sąsiedztwie elektrociepłowni biogazowej; wykorzystaniu do lokalizacji przedsięwzięcia terenów i obiektów po dawnym Zakładzie Przetwórstwa Spożywczego "[...]" S.A. w upadłości, co upraszcza i potania proces inwestycyjny; zastosowaniu w procesach technologicznych technologii bardzo wydajnej
i niskoodpadowej; zastosowaniu technologii bezodorowej; zastosowaniu zamkniętego obiegu wody.
Uznał również, że przyjęty przez inwestora wariant realizacyjny jest jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, co wynika z tego, iż budowa trzech modułów kogeneracyjnych powoduje możliwość płynnego dostosowania możliwości produkcyjnych do chwilowych potrzeb, pozwala na przeprowadzanie czynności serwisowych w sposób nie powodujących przerw w funkcjonowaniu elektrociepłowni. Przede wszystkim jednak wariant ten ogranicza do uzasadnionego minimum możliwość przerwania pracy spowodowaną ewentualną awarią modułu, a co za tym idzie - daje możliwość jak najlepszego ilościowego wykorzystania wyprodukowanego biogazu ograniczając potrzebę bezproduktywnego wypalania gazu w pochodni. Kolejnym argumentem przemawiającym za tym, iż jest to wariant najkorzystniejszy dla środowiska jest to, że taka wielkość inwestycji rozwiązuje również w zakresie optymalnym spożytkowanie wytłoków z jabłek z okolicznych zakładów przetwórstwa owocowego, odpadu, który aktualnie jest wykorzystywany jako kompost przez rolników, opał w kotłowniach opalanych miałem węglowym, a niewielka ilość jest suszona
i wykorzystywana do produkcji pektyn i herbatek owocowych. Podkreślił, iż spalanie biogazu wyprodukowanego z użyciem wytłoków pozwoli na wyprodukowanie znacznej ilości energii i ciepła, rozwiązując jednocześnie problem ich unieszkodliwiania lub składowania.
Wskazał dalej, iż w toku postępowania zapewnił możliwość udziału społeczeństwa, poprzez podanie do publicznej wiadomości informacji o prowadzonym postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie Elektrociepłowni Biogazowej o mocy elektrycznej 2,4 MW
w miejscowości G. gmina G., na działkach o nr ewidencyjnych: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obrębu G., określając jednocześnie sposób i miejsce składania uwag i wniosków, wskazując 21-dniowy termin ich składania. Powyższa informacja została podana do publicznej wiadomości poprzez zamieszczenie na stronie internetowej urzędu gminy, na tablicy ogłoszeń urzędu, a także poprzez dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony trzech organizacji społecznych, skarżącego, [...] Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" z siedzibą w miejscowości S. oraz Stowarzyszenia Ekologicznego " [...] " z siedzibą w W.. Udział społeczeństwa w postepowaniu powtórzony został po uzupełnieniu raportu o.ś. Ponadto w celu wyjaśnienia stanowiska stron postępowania oraz wniesienia wszelkich uwag i wniosków zgłaszanych przez mieszkańców, przeprowadzono rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa (24 stycznia 2013 r.), na której każdy mógł zadawać pytania inwestorowi odnośnie szczegółów technologii i realizacji inwestycji.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ I instancji ustosunkował się do wszystkich wniosków i uwag dotyczących przedmiotowej inwestycji.
Ostatecznie stwierdził, iż mając na względzie dbałość o zachowanie istniejących terenów przyrodniczo i kulturowo cennych oraz w trosce o utrzymaniu uznanego profilu typowo sadowniczego gminy, biorąc pod uwagę wszystkie aspekty sprawy określił warunki środowiskowe. Inwestor w sposób jednoznaczny i klarowny przedstawił, iż wpływ inwestycji na środowisko nie będzie stwarzał zagrożenia dla zdrowia ludzi oraz nie pogorszy warunków życia mieszkańców i stanu środowiska naturalnego. Nadto zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazał, by spełniona została którakolwiek z przesłanek obligujących organ do wydania decyzji negatywnej.
W odwołaniu złożonym na powołaną decyzję skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 6 k.p.a., tj. ogólnych zasad postępowania wynikających z zasady praworządności w związku z art. 2 Konstytucji RP, poprzez stronniczość władz lokalnych w odniesieniu do inwestora oraz brak poszanowania praw obywateli;
2. art. 7 k.p.a. tj. wynikającego z zasady prawdy obiektywnej obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, podjęcia wszelkich kroków zmierzających do wyjaśnienia sprawy oraz prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa; wskazał w tym zakresie, że Burmistrz prowadził postępowanie prawie 7 lat i nie potrafi skutecznie wydać decyzji administracyjnej;
3. art. 8 k.p.a., bowiem obowiązek pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa powinien być realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego, natomiast petycja złożona przez stowarzyszenie od 16 czerwca 2016 r. do dnia dzisiejszego nie została opublikowana;
4. art. 9 k.p.a.; art. 10 § 1 k.p.a., polegające na nie zapewnieniu stronom czynnego udziału w postępowaniu; art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.; art. 109 k.p.a.;
5. art 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., polegające na braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy i nie ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań pomiędzy nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych
i prawnych;
6. art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej.
Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzją znak [...] z [...] września 2017 r. Kolegium, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
Uzasadniając podjętą decyzję, po szczegółowym przedstawieniu stanu sprawy Kolegium podało, że stanowiąca przedmiot wniosku inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia), a zatem dla jej realizacji wymagane jest uzyskanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach art. 71 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy środowiskowej).
Podniosło, iż zastosowanie w sprawie mają przepisy ustawy środowiskowej
w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2017 r., gdyż przed wejściem przepisów zmieniających (ustawy z 9 października 2015 r.) zostało wydane zarówno postanowienie określające zakres raportu o.ś., jak również przedłożony został przedmiotowy dokument (raport o.ś.).
Omawiając szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, organ odwoławczy stwierdził, iż Burmistrz prowadził postępowanie administracyjne z udziałem społeczeństwa. Przed wydaniem decyzji wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku w zakresie wskazanym wcześniej przez Kolegium, a następnie wystąpił do organów specjalistycznych o zajęcie stanowiska w sprawie. Bezsprzeczne jest, że PPIS i RDOŚ wydały odpowiednio opinię sanitarną i postanowienie
o uzgodnieniu warunków realizacji inwestycji. Ponadto organ I instancji zorganizował rozprawę otwartą z udziałem społeczeństwa, jak również wyznaczył 21-dniowy termin na składanie wniosków i uwag. Ww. działania organu zasługują na aprobatę.
Podał, iż choć faktycznie inwestycje związane z realizację biogazowni budzą mieszane odczucia wśród społeczeństwa, to nie można zapominać, że jednym z celów ustawy jest szerzenie wiedzy społeczeństwa o rozwiązaniach technicznych mogących mieć wpływ na środowisko, jak również dążenie do wzrostu świadomości ekologicznej społeczeństwa. Wypowiedzenie stanowisk przez osoby zainteresowane, uzyskanie odpowiedzi na wątpliwości związane z bezpieczeństwem inwestycji dla środowiska, jak również ewentualnymi korzyściami, w każdym przypadku może przyczyniać się do ułatwienia procesu decyzyjnego tak organu, jak również obywateli.
Podkreślił, że nie jest możliwe wydanie decyzji odmownej o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie z powodu pojawiającego się sprzeciwu społeczności lokalnej. Decyzja ta nie należy bowiem do uznania organu. Przesłanki wydania decyzji
o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić w przypadku wystąpienia sprzeczności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający, czy też sprzeczności z innymi przepisami prawa. Podstawę powyższego może stanowić również odmowa zgody na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie niż proponowany przez wnioskodawcę.
Kolegium wskazało, iż organ I instancji w uzasadnieniu decyzji szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko w sprawie. Jest ono zgodne z zebranym w postępowaniu materiałem dowodowym, w tym również z opinią sanitarną PPIS i uzgodnieniem warunków realizacji inwestycji RDOŚ w W.. Podkreśliło, że uzgodnienie RDOŚ jest w tym przypadku wiążące dla organu I instancji przy rozpoznawaniu sprawy, a tym samym kształtuje ono pośrednio decyzję organu. Burmistrz przy wydawaniu decyzji uwzględnił w całości stanowiska organów specjalistycznych. Zdaniem Kolegium nie ulega wątpliwości, że planowane zamierzenie inwestycyjne powstać ma na działkach nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obręb G., tj. na terenie, w odniesieniu do którego nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Są to tereny przemysłowe, po byłych, niefunkcjonujących obecnie Zakładach Przemysłu Spożywczego "[...]", zajmujących się w przeszłości produkcją żelatyny i kleju kostnego z odpadów zwierzęcych (str. 5 i 6 karty informacyjnej przedsięwzięcia). Obecnie teren planowanej inwestycji jest utwardzony z pozostałościami hal i elementów infrastruktury. W takim stanie rzeczy sama realizacja inwestycji będzie wiązać się z minimalną ingerencją
w środowisko, a więc zupełnie inaczej niż miałoby to miejsce w przypadku lokalizacji przedsięwzięcia na terenie nieprzekształconym. Bezpośrednie otoczenie planowanego miejsca przedsięwzięcia stanowią - od północy podmokłe łąki i zbiorniki wodne, od zachodu i południa - tereny upraw, od wschodu - grunty orne. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości 150 m od planowanej inwestycji, w kierunku południowym i wschodnim. Dodać należy, że w odległości ok. 800 m w kierunku północnym znajduje się kompleks stawów, a od strony zachodniej i południowo wschodniej występują niewielkie obszary zadrzewione - las sosnowy i mieszany. Teren inwestycji znajduje się w obszarze chronionego krajobrazu "[...]", powołanego rozporządzeniem Wojewody Mazowieckiego nr 59, z 30 maja 2005 r.
W odległości ponad 1,5 km na północny zachód od terenu inwestycji znajduje się [...] nad J.. Są to najbliższe obszary chronione. Z uwagi na fakt, że przedsięwzięcie zlokalizowane będzie na terenie poprzemysłowym, częściowo zabudowanym, z utwardzoną powierzchnią stwierdzono, że jego realizacja nie wpłynie negatywnie na tereny chronione przyrodniczo. Nie bez znaczenia jest także fakt, stan terenu po dawnych zakładach ZPS G. wymaga dużych prac modernizacyjno- sprzątających. Realizacja przedsięwzięcia doprowadzi do częściowego wykorzystania istniejącej, choć zdewastowanej infrastruktury, co pozwoli na poprawę stanu terenu.
Wskazało, że inwestycja zakłada budowę instalacji, która będzie wykorzystywana do produkcji biogazu. Głównymi jej elementami będą: podajniki substratów stałych; komory fermentacyjne; wtórne komory fermentacyjne; dwumembranowy zbiornik magazynowy biogazu; zbiorniki magazynowe; orurowanie instalacji ze stacją pomp; układ kogeneracyjny - CHP; sterownia. Podstawowymi substratami do przetwarzania będą natomiast kiszonka z trawy i wytłoków owocowych, gnojowica bydlęca, olej posmażalniczy. Zamiennymi substratami będą zaś: gliceryna, kiszonki innych roślin zielonych, odpady pobrowarnicze. Substraty stałe będą transportowane na teren biogazowni samochodami samowyładowczymi z plandekami
z tworzyw sztucznych. Gnojowica, olej, gliceryna dowożone będą samochodami asenizacyjnymi lub w tankach (od strony trasy szybkiego ruchu [...]). Schemat technologiczny przedstawiono na str. 16 raportu o.ś. Proces fermentacji przebiegać będzie głównie w komorach fermentacyjnych. Produktami ją opuszczającymi będą natomiast biogaz i fermentat. Wyprodukowany biogaz posłuży następnie jako paliwo gazowe w module kogeneracyjnym do produkcji energii elektrycznej i ciepła. Ewentualny jego nadmiar będzie spalany automatycznie w pochodni biogazu. Biogaz powstawać będzie w wyniku fermentacji beztlenowej, podczas której substancje organiczne rozkładane są na bakterie związków prostych. Stanowić on będzie mieszankę gazów: metanu (50% - 75%) i dwutlenku węgla (25% - 45%) oraz małych ilości innych gazów m.in. siarkowodoru, azotu, tlenu i wodoru. Jego skład uzależniony jest od rodzaju użytego substratu i zastosowanej technologii. Odpadem poprodukcyjnym z produkcji biogazu będzie fermentat. Zostanie on wykorzystany jako surowiec do produkcji nawozu. Pierwotnie w raporcie o.ś., nie przewidziano wylewania fermentatu na pola uprawne (str. 22 raportu o.ś.), natomiast w uzupełnieniu raportu
(z lipca 2015 r.) określono, że odpady poprodukcyjne, w tym pofermentat przechowywane będą w szczelnych zbiornikach (osobno frakcja stała i osobno ciekła), a następnie po wykonaniu badań przekazywane zostaną do odzysku metodą RIO, zgodnie z rozporządzeniem MŚ. Metoda ta polega na rozprowadzeniu na powierzchni ziemi, w celu nawożenia lub ulepszenia ziemi. Rolnicy będą odbierać odpad po uprzednim podpisaniu stosownych umów. Miejsca magazynowania odpadów zostaną zabezpieczone przed dostępem zwierząt. Zaznaczyło, że odparowanie pofermentatu pozostałego z produkcji biogazu zmniejszy jego objętość, co ułatwi jego zastosowanie w rolnictwie. Dodatkową korzyścią będzie również odzysk znacznych ilości wody (str. 4 uzupełnienia raportu z lipca 2015 r.).
Kolegium po analizie raportu stwierdziło, że jest on kompletny i zgodny
z wymogami jakie stawia art. 66 ustawy środowiskowej.
Oceniając oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko organ odwoławczy stwierdził, że w trakcie eksploatacji głównym źródłem emisji substancji do powietrza będzie praca modułów kogeneracyjnych, spalających wytworzony gaz. Będą one pracowały w systemie ciągłym. Zainstalowane one zostaną w dźwiękoszczelnych kontenerach.
Dokonując analizy rozprzestrzeniania się dźwięku na podstawie danych przedstawionych w załączniku do raportu o.ś. - "Analiza Hałasu" oraz uzupełnienia do raportu o.ś. z lipca 2015 r. Kolegium stwierdziło, że w przypadku nieruchomości zlokalizowanej najbliżej od terenu przeznaczonego pod inwestycję (działka nr [...]
w m. S. i działka nr [...] w m. G.), dla którego obowiązują normy hałasu nie będzie ona pod wpływem hałasu w porze dziennej o wartości większej niż 53,7 dB w fazie budowy, i wartości 42,8 dB w fazie eksploatacji. Wartości te w porze nocnej ulegną dodatkowemu zmniejszeniu i wyniosą mniej niż 22 dB. W tej sytuacji bezspornym wydaje się, że inwestycja nie będzie w sposób znaczący oddziaływała na środowisko akustyczne na terenach objętych prawną ochroną przed hałasem, a
w szczególności wpływ ten nie będzie istotny z punktu widzenia obecnego i przyszłego wykorzystania tych nieruchomości.
Odnośnie planowanej gospodarki wodno-ściekowej Kolegium stwierdziło, że przewidziane do zastosowania rozwiązania nie budzą wątpliwości, jak również
w znaczący sposób nie wpłyną na środowisko przyrodnicze. Przede wszystkim istotne jest, że ścieki bytowe i technologiczne gromadzone będą w szczelnych, bezodpływowych zbiornikach. Natomiast wody opadowe, po wstępnym podczyszczeniu w separatorze koalescencyjnym odprowadzane będą do studni chłonnych kanalizacją deszczową. Wystąpi przy tym konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, niemniej jednak warunki jego otrzymania nie mają wpływu na możliwość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W raporcie przedstawiono także rozwiązania dotyczące gospodarowania odpadami. Szczegółowo opisano kategorie odpadów jakie mogą powstawać w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, sposoby ich składowania
i zagospodarowywania (oddawania w celu unieszkodliwiania).
Kolegium dokonało oceny planowanego zamierzenia pod kątem uciążliwości odorowej. Inwestor ze względu na zastosowania technologiczne nie przewidział powstania takiej uciążliwości. Zdaniem organu odwoławczego wyjaśnienia inwestora
w tej kwestii są spójne i wiarygodne. Szczelna i hermetyczna instalacja biogazowni będzie pracować w podciśnieniu. Transport surowców do biogazowni odbywać się będzie natomiast odpowiednimi, szczelnymi samochodami, umożliwiającymi ich hermetyczny przeładunek. Także gospodarka osadem pofermentacyjnym przebiegać będzie w sposób ograniczających do minimum emisje do powietrza. Specyficzne zapachy towarzyszące przetwarzanej biomasie nie będą stanowiły szczególnej uciążliwości. Istotny jest przy tym fakt, iż przepisy ustawy prawo ochrony środowiska nie wprowadziły odpowiedniej normy dotyczącej ochrony powietrza przed zapachami lecz tylko przed określonymi substancjami w powietrzu. Zatem zapachy pomimo, że mogą być oczywiście uciążliwe nie mogą być badane. Wyjaśniło, że zapach, czy też odór jest substancją niemierzalną, a odczucia w zetknięciu z nimi subiektywne.
W takiej sytuacji za kryterium oceny w tym zakresie, przyjmuje się średnioroczne
i godzinowe stężenie amoniaku i siarkowodoru. Uregulowania prawne dotyczą także stężeń Pyłu PM-10, dwutlenku siarki, tlenków azotu, czy też tlenków węgla. W polskim systemie prawnym rodzaje substancji wprowadzanych do powietrza i ich dopuszczalne poziomy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2012 r. poz. 1031, zwane dalej: rozporządzeniem z 2012 r.) oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16, poz. 87, zwana dalej: rozporządzeniem z 2010 r.).
Wskazał, iż w raporcie o.ś. zawarta została analiza występowania w obrębie inwestycji faktycznie stwierdzonych gatunków flory i fauny. Poprzedziło ją przeprowadzenie inwentaryzacji przyrodniczej.
Stwierdził ponadto, że przyjęty przez inwestora wariant realizacyjny jest wariantem najkorzystniejszym, co wynika z: lokalizacji w obszarze o statusie potencjalnego obszaru przemysłowego, wyposażonej we wszystkie media oraz
w znaczną część infrastruktury; lokalizacji na działce, która posiada przyłącze elektryczne z transformatorem pozwalające na odbiór wyprodukowanej energii elektrycznej; lokalizacji na działce, skąd bardzo blisko do dowozu głównego substratu
z około dziesięciu zakładów wytwarzających odpad - wytłoki jabłkowe; wykorzystaniu do lokalizacji przedsięwzięcia terenów i obiektów po dawnym Zakładzie Przetwórstwa Spożywczego "[...]" S.A. w upadłości, co upraszcza i potania proces inwestycyjny; zastosowaniu w procesach technologicznych technologii bardzo wydajnej i niskoodpadowej; zastosowaniu technologii bezodorowej; zastosowaniu zamkniętego obiegu wody. Przyjęty przez inwestora wariant realizacyjny jest jednocześnie wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Budowa trzech modułów kogeneracyjnych powoduje możliwość płynnego dostosowania możliwości produkcyjnych do chwilowych potrzeb, jak również pozwala na przeprowadzanie czynności serwisowych w sposób nie powodujących przerw w funkcjonowaniu elektrociepłowni.
Ocenił dalej, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że planowane przedsięwzięcie, ze względu na rodzaj inwestycji i jej lokalizację nie będzie powodowało oddziaływania transgranicznego. Brak jest również potrzeby przeprowadzenia analizy porealizacyjnej. Planowane przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na środowisko.
Uznał, że planowane zamierzenie inwestycyjne spełnia przesłanki do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nałożone przez Burmistrza warunki realizacji inwestycji odpowiednio zabezpieczą środowisko naturalne przed jej ewentualnym negatywnym oddziaływaniem.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania nie doszło do naruszenia ogólnych zasad postępowania wynikających z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10 k.p.a. Nie stwierdzono aby działalność Burmistrza świadczyła o jego stronniczości. Argumentacja stowarzyszenia, że w ten sposób odbierać można pominięcie protestów społeczności lokalnej jest nieuprawniona. Organ I instancji obowiązany był działać w granicach prawa. Jak wykazano w niniejszym uzasadnieniu, protesty społeczne nie mogą być jedyną podstawą do wydania odmownej decyzji o środowiskowych uwarunkowania. Prowadzenie przez okres siedmiu lat postępowania doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego sprawy, umożliwienia stronom i społeczności lokalnej udziału
w prowadzonym postępowaniu. Nietrafnym jest także twierdzenie, jakoby organ miał obowiązek informowania stowarzyszenia o formie interpretacji prawa. Na wydanie decyzji nie ma również wpływu sposób postępowania Burmistrza w związku ze złożoną petycją. Okoliczność ta nie wpłynęła w sposób istotny na wydane rozstrzygnięcie. Nieuprawnionym jest ponadto twierdzenie jakoby organ I instancji miał obowiązek przekazywana stowarzyszeniu materiału dokumentacyjnego sprawy, we wskazanej przez nie formie. Jeśli stowarzyszenie miało wolę zapoznania się z zebranymi dowodami, mogło to uczynić w siedzibie organu. Brak jest natomiast przepisu, który zobowiązywałby organ do działania jakie sugeruje w odwołaniu stowarzyszenie.
Za nieuprawniony uznało także zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wskazało w tym zakresie, że Burmistrz nie miał obowiązku uwzględnienia (wykonania) wszystkich uwag i postulatów zgłoszonych przez stowarzyszenie w toku postępowania. W szczególności to organ samodzielnie oceniał podstawy do zasięgnięcia opinii biegłych. Przedłożony w sprawie raport o.ś. jest materiałem eksperckim, który na wezwanie organu był wielokrotnie uzupełniany. Ponadto niniejsze postępowanie jest jednym z etapów poprzedzających budowę, uzyskanie pozytywnej decyzji środowiskowej nie oznacza jeszcze, że inwestycja będzie mogła być zrealizowana.
Kolegium nie doszukało się również wadliwości w ocenie przez organ I instancji materiału dowodowego. Stowarzyszenie wskazało w odwołaniu na uchybienia w tym zakresie podając, że zastosowane rozwiązania w gromadzeniu i odprowadzeniu wód opadowych w praktyce oznaczają, iż podczas nawalnego deszczu pierwsza fala wód opadowych, która spłukuje powierzchnie zaolejone oczyszczana będzie w separatorze, natomiast pozostała część wód opadowych po spiętrzeniu kierowana będzie bezpośrednio do odbiornika, omijając separator i kierując je do studni chłonnych. Ponadto w przypadku awarii bądź zaniedbań ludzkich na terenie zakładu substancje szkodliwe bardzo szybko przedostaną się wód gruntowych i wraz z nimi zostaną rozprowadzone doprowadzając do kolejnego zatrucia środowiska. Teren zakładu znajduje się natomiast w Obszarze Chronionego Krajobrazu [...]. Zdaniem Kolegium na obecnym etapie postępowania zarzut ten jest bezpodstawny. Inwestor zobowiązał się do utworzenia szczelnych zbiorników na nieczystości, które będą systematycznie opróżniane przez specjalistyczne firmy.
Postawiony zarzut dotyczący otoczenia inwestycji uznano za nietrafny, bowiem skarżący nie wziął pod uwagę, że w decyzji mowa jest o "bezpośrednim otoczeniu", zaś gospodarstwo R., rzeka J., czy zabudowania mieszkalne nie znajdują się zaś w bezpośrednim otoczeniu, lecz są bardziej oddalone od terenu inwestycji.
Za chybiony organ odwoławczy uznał także zarzut, że skoro tereny gminy G. to w przeważającej ilości sady, gdzie się nie orze i gdzie prowadzona jest bardzo rygorystyczna pod względem zawartości substancji mineralnych w glebie uprawa, to niecelowym jest zapis o zagospodarowaniu pofermentu metodą RIO. Nadto inwestor nie posiada umów na wylewanie odpadu - pofermentu z właścicielami gruntów, a są one konieczne. Zdaniem Kolegium skoro inwestor zobowiązał się do dalszego wykorzystania pofermentu jako nawozu, to będzie on musiał z tego obowiązku się wywiązać. To na nim spoczywać będzie także obowiązek przebadania pofermentu oraz zawarcia z rolnikami umów na jego odbiór. Nie podzieliło także poglądu, iż nie uchwalenie dotychczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego było działaniem na korzyść inwestora. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wnioskodawca w każdym z przypadków zobowiązany byłby do uzyskania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach.
Za niezasadny uznało także zarzut pominięcia zapisów rozporządzenia Wojewody, które w § 3 pkt 2 zakazuje realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wskazało w tym zakresie, iż w stowarzyszenie nie dostrzegło istotnej różnicy, że w rozporządzeniu Wojewody mowa jest o inwestycjach mogących znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy planowana biogazownia zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a przeprowadzone postępowanie wykluczyło aby takie znaczące oddziaływanie wystąpiło.
Nie uznał również argumentu, że wzmożony ruch pojazdów będzie miał wpływu na zabytki. Kolegium podało, że przez wzmożony ruch pojazdów rozumieć wykonanie w ciągu dnia maksymalnie kilkunastu kursów pojazdów, a tak niewielka skala w sposób marginalny wpłynie na środowisko, w tym zabytki.
W odniesieniu do zarzutu pominięcia tak przez inwestora, jak i przez organ I instancji sprawy siarkowodoru (H2S), gazu silnie trującego występującego w biogazie w dawce od 0 - 3% Kolegium wyjaśniło, że zawartość siarkowodoru w biogazie wynosić będzie od 0,0002 % do 0,2 % (str. 23 raportu), a tym samym stężenie będzie wielokrotnie niższe nić sugeruje stowarzyszenie. Co więcej biogaz poddawany będzie w toku procesu spalaniu, co znacząco zminimalizuje jego wpływ na środowisko.
Co do zarzutów, że umowa serwisowa jaką zawiąże inwestor nie zabezpieczy przed powstaniem awarii instalacji, kwestii tej nie rozwiąże też stała kontrola stanu technicznego obiektów i urządzeń, jak również stały monitoring składu powietrza, szczególnie w budynku technicznym biogazowni organ odwoławczy podał, że zarzuty są bezpodstawne. Zastosowane zabezpieczenia, terminowe serwisowanie, konserwacja instalacji, przeszkoleni pracownicy to podstawowy wymóg funkcjonowania zakładu przemysłowego, jak również biogazowni. Kwestie mobilności serwisu, szybkości jego reakcji w razie awarii należą do uzgodnień z inwestorem. To on bierze na siebie ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, jak również odpowiada za podjęte działania w kwestii zminimalizowania powstania ewentualnych usterek.
Zdaniem stowarzyszenia niewłaściwa jest ocena organu I instancji, że
w wariancie II produkcja energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w 30 % pokryje zapotrzebowanie na terenie Gminy G.. Zdaniem Kolegium kwestia ta rozstrzyga o wielkości produkowanej energii. Umowy na jej odbiór sporządzone będą w dalszym procesie inwestycyjnym i nie mają one wpływu na wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Nie uznano też argumentu dotyczącego nie uwzględnienia przez Burmistrza przy wydawaniu decyzji środowiskowej z [...] sierpnia 2016 r. pytań R. C. dotyczących planowanej inwestycji oraz pytań i petycji skarżącego.
Zdaniem Kolegium raport o.ś. zawiera między innymi dane dotyczące przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej. Powołano się w niej na badania terenowe. Stowarzyszenie zarzucając niekompletność materiału dowodowego sprawy, nie przedstawiło dowodów na zaistnienie takiego stanu.
Wobec zarzutu, iż w sprawie powinna się odbyć rozprawa administracyjna, Kolegium wyjaśniło, że rozprawa z udziałem społeczeństwa przeprowadzona została
w dniu [...] maja 2016 r. Nadto przy wydawaniu decyzji środowiskowej organy nie mają podstaw do badania kondycji finansowej podmiotu - wnioskodawcy.
W skardze złożonej na powołaną decyzję do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wydanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wydaną decyzję, polegające na pominięciu przy rozstrzyganiu sprawy kwestii usunięcia z terenu Zakładu Przetwórstwa Spożywczego w G. pozostałych tam odpadów po produkcji kleju kostnego i żelatyny, będącego przedmiotem toczącego się postępowania administracyjnego, co stanowi rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej ustanowionej w art. 7 k.p.a. zobowiązującej organy administracji do podejmowania wszelkich czynności zmierzających do dokładnego ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i nie pomijaniu żadnych okoliczności mających wpływ na treść wydawanej decyzji, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Uzasadniając skargę skarżący podał, iż jak wynika z uzasadnienia decyzji Kolegium słusznie przyjęło, że planowane zamierzenie inwestycyjne w postaci Elektrociepłowni Biogazowej ma powstać na bazie byłych Zakładów Przetwórstwa Spożywczego "[...]" produkujących poprzednio klej kostny i żelatynę.
W uzasadnieniu szczegółowo opisano zalety takiego rozwiązania, a także konieczność przeprowadzenia prac modernizacyjnych w budynkach poprodukcyjnych.
W uzasadnieniu decyzji nie można natomiast doszukać się ani jednego słowa
o odpadach poprodukcyjnych zalegających w ogromnych ilościach w Zakładach Przetwórstwa Spożywczego. Kwestii tej organ odwoławczy w ogóle nie poruszył.
W szczególności nie ustosunkował się do zdawkowego stwierdzenia zawartego
w decyzji Burmistrza, że toczy się postępowanie administracyjne w sprawie o usunięcie tych odpadów. W decyzji Burmistrza nie podano numeru sprawy toczącego się postępowania, nie sprecyzowano w jakiej fazie znajduje się postępowanie ani nawet czego sprawa dotyczy poza ogólnym sformułowaniem że przedmiotem postępowania jest usunięcie odpadów po Zakładzie Przetwórstwa Spożywczego.
Skarżący podał, że otrzymał pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w R. nr. [...] z [...] maja 2015 r. informujące, że na terenie byłych Zakładów Przetwórstwa Spożywczego znajduje się ponad 19000 m3 ścieków w budynkach zakładów, znajdują się tam również niebezpieczne odpady stałe. Ten sam organ [...] kwietnia 2016 r. zobowiązał Burmistrza do wszczęcia postępowania administracyjnego i zobowiązania Elektrociepłowni sp. z o.o., jako obecnego właściciela nieruchomości do usunięcia z niej zalegających tam odpadów. Skarżący domyśla się, że chodzi o postępowanie administracyjne, o którym marginalnie wspomina Burmistrz w uzasadnieniu decyzji środowiskowej. Zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2016 r. poz. 1987 ze zm., zwana dalej: ustawą o odpadach) do właściwości burmistrza należą sprawy związane
z usuwaniem odpadów.
Zdaniem stowarzyszenia pominięcie tej kwestii przez organ odwoławczy stanowi rażące złamanie podstawowej zasady obowiązującej w procedurze administracyjnej tj. zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Skarżący uważa, że oczywiste pominięcie kwestii toczącego się postępowania i w ogóle kwestii odpadów w decyzjach środowiskowych Burmistrza i Kolegium SKO stanowi rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej, w szczególności dlatego, że przedsięwzięcie to realizowane będzie
w budynkach, w których nadal znajdują się potencjalnie niebezpieczne odpady. Podkreślił, że decyzja środowiskowa otwiera drogę inwestorowi do uzyskania pozwolenia na budowę, a także uzyskanie zmiany sposobu użytkowania obiektu, którego decyzja dotyczy. W takiej sytuacji zdaniem skarżącego najpierw powinna być uregulowana kwestia usunięcia odpadów, a dopiero po zakończeniu postępowania w tej sprawie możliwe byłoby wydanie decyzji środowiskowej. Można też rozważyć wariant łącznego prowadzenia postępowania, zgodnie art. 62 k.p.a. z uwagi na to że obie sprawy tj. decyzja środowiskowa i decyzja o usunięcie odpadów dotyczą tego samego stanu faktycznego, a właściwym do załatwienia sprawy jest Burmistrz.
Podniósł także, iż przedmiotowa sprawa wywołuje w społeczności G.
i okolic znaczne poruszenie wyrażające się głównie obawą o narażenie mieszkańców na szkodliwe oddziaływanie biogazowni. W tym kontekście dopuszczenie do uruchomienia inwestycji, co do której istnieją niezałatwione kwestie dotyczące odpadów świadczy o naruszeniu zasady wyrażonej w art. 7 k.p.a. Przepis ten nakazuje aby przy wydawaniu decyzji administracyjnej brany był pod uwagę nie tylko interes inwestora lecz również interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tych interesów zaskarżona decyzja nie zabezpiecza.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium, utrzymująca
w mocy decyzję organu I instancji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, dla inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko polegającej na budowie Elektrociepłowni Biogazowej o mocy elektrycznej 2,4 MW w miejscowości G. gmina G., na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obrębu G.. Bezspornym zatem jest, że w sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (publ. : j.w.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (publ. : j.w.).
Zgodnie z art. 59 ustawy środowiskowej przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Stosownie natomiast do § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia, które ma zastosowanie w niniejszej sprawie, instalacje związane z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 41-47, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne o zainstalowanej mocy elektrycznej nie większej niż 0,5 MW lub wytwarzających ekwiwalentną ilość biogazu rolniczego wykorzystywanego do innych celów niż produkcja energii elektrycznej, a także miejsca retencji powierzchniowej odpadów oraz rekultywacja składowisk odpadów; zostały zaliczone do przedsięwzięć, które mogą wymagać sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Jednakże co najistotniejsze w kontekście legalności zaskarżonej decyzji zgodnie z ustawą środowiskową, ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - jest postępowaniem obejmujący w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu (art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej).
W sprawie nie było kwestionowane i nie budzi zastrzeżeń, że doszło do skutecznego nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i określenia jego zakresu, a także do stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Ocenę oddziaływania na środowisko, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy środowiskowej przeprowadzono w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach. Bezspornym również jest, że w jego toku uzyskano wymagane ustawą opinie i uzgodnienia. Zapewniono również udział społeczeństwa, co nie było w skardze kwestionowane. Zupełnie czym innym jest natomiast nieuwzględnienie uwag społeczeństwa, co nie zawsze (o czym niżej) stanowi naruszenie prawa. Jak przy tym stanowi art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej, przedmiotem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest określenie, analiza i ocena bezpośredniego i pośredniego wpływu przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, d) wzajemne oddziaływanie między ww. elementami; dostępność do złóż kopalin; możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; a także wymagany zakres monitoringu.
Wobec przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w sprawie znalazły zastosowanie przepisy art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, dotyczące obowiązku uzgodnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz zasięgnięcia opinii właściwego organu inspekcji sanitarnej. Uzgodnienie jest formą wiążącego zajęcia stanowiska w sprawie i wiąże organ uzgadniający. W przedmiotowej sprawie organ prowadzący dokonał wskazanych uzgodnień z RDOŚ (postanowienie znak [...] z [...] lutego 2016 r.), uzyskał również pozytywną opinię sanitarną PPIS (opinia znak [...] z [...] sierpnia 2016 r. podtrzymana po uzupełnieniu raportu o.ś. - pismo z [...] listopada 2015 r. i [...] stycznia 2015 r.). Co przy tym istotne organ I instancji wydając decyzję z [...] maja 2017 r. w całości uwzględnił zawarte w postanowieniach ww. organów wymogi, dotyczące zgodności planowanej inwestycji z koniecznością ochrony poszczególnych elementów środowiska, zasobów naturalnych i ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wskazując w prawidłowy sposób wymagania dotyczące tej ochrony, które winny zostać uwzględnione w projekcie budowlanym oraz na etapie budowy i eksploatacji instalacji.
Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji zostało przeprowadzone zgodnie
z art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej. Organy obu instancji rzeczowo odniosły się do uwag zgłaszanych w toku postępowania przez stronę skarżącego i pozostałych uczestników postepowania, którym zapewniony został czynny w nim udział. Brak podzielenia stanowiska skarżącego nie może być traktowany przez niego jako nieuwzględnienie wymogu konsultacji społecznych przez organy rozstrzygające. Organy nie są bowiem związane stanowiskiem strony, lecz ich obowiązkiem jest przeprowadzenie konsultacji, ocena przedstawionego stanowiska w kontekście obowiązujących przepisów i ukształtowanie rozstrzygnięcia uwzględniającego zarówno ochronę wartości środowiskowo - przyrodniczych jak i aspekt sąsiedztwa zabudowy mieszkaniowej.
Jak przedstawiono wyżej, w rozpoznawanej sprawie istniał obowiązek przedstawienia raportu o.ś. Raport o.ś. jest jednym z najważniejszych elementów postępowania wyjaśniającego, mającego na celu wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Stanowi on zasadniczy dowód w sprawach dotyczących ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia. W konsekwencji, organy administracji mają obowiązek ocenić, na podstawie art. 80 k.p.a., jego wartość dowodową. Zaznaczyć przy tym należy, że raport jest wprawdzie dokumentem prywatnym, opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, lecz o szczególnej mocy dowodowej. Jego wyjątkowy charakter wynika z kompleksowej oceny przedsięwzięcia i analizy aspektów technologicznych, prawnych i organizacyjnych jego funkcjonowania w powiązaniu ze sobą. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, a zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Aby takie wymagania mogły być określone, raport poprzedzający wydanie decyzji
o uwarunkowaniach środowiskowych, powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach (por. wyrok NSA z 11 lipca 2013 r., sygn. II OSK 639/13, cbois). W ocenie Sądu opracowany dla spornego przedsięwzięcia raport oddziaływania na środowisko odpowiada treści art. 66 ustawy środowiskowej oraz szczegółowo określonym wymogom sprecyzowanym w postanowieniu Burmistrza znak [...] z [...] września 2011 r. Jednocześnie zaznaczyć należy, że dokument ten stanowił przedmiot krytycznej analizy RDOŚ, czego wyrazem było kilkukrotne wzywanie inwestora do uzupełnienia jego zapisów. Uzupełnienia raportu o.ś. odpowiadają wymaganiom wnioskowanym przez RDOŚ.
W ocenie Sądu nie budzą wątpliwości wyjaśnione w raporcie kwestie opisu planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności: charakterystyka całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania, główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych, przewidywane rodzaje i ilości zanieczyszczeń, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia. W raporcie znajduje się opis elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania inwestycji na środowisko, w tym elementów środowiska objętych ochroną na podstawie ustawy o ochronie przyrody.
W dokumencie odniesiono się do istniejących w sąsiedztwie lub w bezpośrednim zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Opisano krajobraz, w którym dane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane. Raport zawiera także opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. W opinii określono przewidywane oddziaływanie na środowisko analizowanych wariantów, w tym również w przypadku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko. Raport określa również uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko,
w szczególności na ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę
i powietrze, powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat
i krajobraz, dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy, krajobraz, wzajemne oddziaływanie między ww. Nadto w dokumencie znalazł się opis metod prognozowania zastosowanych przez wnioskodawcę oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujący bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z istnienia przedsięwzięcia, wykorzystywania zasobów środowiska, emisji. Określono także opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko. Raport zawiera wskazanie, czy dla planowanego przedsięwzięcia jest konieczne ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania
w rozumieniu przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, oraz określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów korzystania z nich. Określa również analizę możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem oraz przedstawienie propozycji monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego budowy i eksploatacji lub użytkowania, w szczególności na cele i przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 oraz integralność tego obszaru.
Przedmiotowy dokument zawiera zatem wszelkie wymagane ustawą środowiskową elementy. Wszelkie kwestie dotyczące poszczególnych pozycji raportu zostały szczegółowo omówione przez organ odwoławczy. Wobec stwierdzenia przez Sąd prawidłowości raportu o.ś. zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym, w sytuacji, gdy dokument nie jest kwestionowany przez skarżącego, zbędnym jest odnoszenie się szczegółowo do jego treści.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego nie zajęcia przez organ odwoławczy stanowiska co do odpadów, jakie aktualnie składowane są na terenie planowanego przedsięwzięcia, Sad stwierdza, że nie jest on zasadny. Jak szczegółowo wyjaśniono wyżej, przedmiotem postępowania w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia jest ocena i analiza dopuszczalności konkret-nego przedsięwzięcia, jego oddziaływania na środowisko, ludzi, krajobraz, przy spełnieniu ww. ustawowych warunków. Postępowanie to odbywa się według procedury szczegółowo opisanej w ustawie środowiskowej.
Postępowanie w sprawie usunięcia odpadów realizowane jest natomiast na podstawie ustawy o odpadach. Rację ma skarżący, iż w tym przypadku występuje tożsamość organów i stanu faktycznego sprawy. Jednak inne są przesłanki prawne podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie usunięcia odpadów i ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Nie ma zatem możliwości połączenia tych spraw do wspólnego procedowania i rozstrzygnięcia. Z tej przyczyny brak omówienia ww. kwestii w decyzji Kolegium w żaden sposób nie wpływa na treść zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia określonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, w kontekście braku zajęcia stanowiska co do usunięcia odpadów Sąd stwierdza, iż nie jest on uprawniony. Jak przedstawiono wyżej omawiając prowadzone przez organy postępowanie, organy podjęły wszelkie czynności, w celu wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, mając na względzie interes inwestora, interes społeczny oraz interes uczestników postępowania. Skoro kwestia usunięcia odpadów nie podlegała ocenie organów w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, organy nie były zobowiązane do jej rozważania.
W odniesieniu do zarzutu uwzględnienia słusznego interesu obywateli czy interesu społecznego należy wyjaśnić, że raport przedłożony przez inwestora uwzględniał interesy wszystkich zainteresowanych stron w tym także interes mieszkańców.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło