I OZ 1140/18
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-11-21
Skład orzekający: Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie referendarza sądowego z powodu zarządzenia o wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień może być uwzględniony jako uzasadniający wątpliwości co do bezstronności referendarza?Ratio decidendi
Wyłączenie referendarza sądowego może nastąpić tylko na podstawie przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 18 i 19 p.p.s.a. oraz po uprawdopodobnieniu przez stronę przyczyn wyłączenia. Samo zarządzenie referendarza o wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień nie stanowi skutecznej podstawy do wyłączenia z powodu braku okoliczności uzasadniających wątpliwości co do bezstronności.Stan faktyczny
A. P. złożyła wniosek o wyłączenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwony Malickiej w sprawie dotyczącej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komisję Stypendialną Uniwersytetu. Wniosek dotyczył zarządzenia referendarza o wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie przyznania stypendium socjalnego. WSA oddalił wniosek o wyłączenie, a A. P. złożyła zażalenie do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 listopada 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2018 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 109/18 o oddaleniu wniosku o wyłączenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwony Malickiej w sprawie ze skargi A. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Komisję Stypendialną dla Studentów Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 9 maja 2018 r., II SAB/Wa 109/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek A. P. o wyłączenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwony Malickiej.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że w sprawie nie zachodzi żadna okoliczność wymieniona w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej "p.p.s.a.". Zdaniem Sądu I instancji samo zarządzenie referendarza o wezwaniu skarżącej do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie może stanowić skutecznej podstawy wyłączenia sędziego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie A. P. wniosła o jego zmianę, ewentualnie uchylenie, zarzucając mu naruszenie art. 2, art. 45 i art. 69 Konstytucji RP, art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Podniosła, że wniosek o zwolnienie od kosztów złożyła ponieważ nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, natomiast ustalenia referendarza w tym zakresie są nierzetelne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 18 i art. 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego może nastąpić z mocy ustawy, bądź na żądanie sędziego lub wniosek strony. Wyłączenie sędziego z mocy ustawy następuje na podstawie enumeratywnie wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przesłanek. W przypadku wyłączenia sędziego na wniosek sędziego lub strony, wyłączenie następuje na podstawie okoliczności, która uzasadniałaby wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Wniosek strony o wyłączenie sędziego, zgodnie z art. 20 p.p.s.a., musi uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia sędziego, natomiast sędzia, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, zobowiązany jest do złożenia wyjaśnienia (art. 22 § 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 24 p.p.s.a. przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio o wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego oraz prokuratora.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że brak jest podstaw do wyłączenia referendarza na podstawie przesłanek wymienionych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Złożone przez referendarza oświadczenie również nie potwierdza istnienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie instytucji wyłączenia.
Wskazać należy, że we wniosku skarżąca nie powołała się na okoliczności, które podważyłyby prawdziwość złożonego przez starszego referendarza oświadczenia z dnia [...] maja 2018 r. Nie można uznać za skuteczną przesłankę wyłączenia wątpliwości strony co do bezstronności, opartych jedynie na wydaniu przez referendarza zarządzenia, z którego treścią skarżąca się nie zgadza.
W tej sytuacji podniesione w zażaleniu zarzuty naruszenia art. 2, art. 45 i art. 69 Konstytucji RP, art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej również należało uznać za nieusprawiedliwione.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na postawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło