I SA/Wa 1170/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania oddala skargę. Wojewoda [...], decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] lutego 2018 r. nr [...] orzekającą o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (obecnie [...]) hip. Nr [...], wchodzącą obecnie w skład części dz. ew. nr [...] z obrębu [...], stanowiącą własność Skarbu Państwa. Z ustaleń organu wynika, że nieruchomość objęta decyzją stanowiła własność w [...] T.S. Orzeczeniem administracyjnym z [...].08.1950 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło T.S. przyznania prawa własności czasowej nieruchomości przy ul. [...], w związku z przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowego terenu pod użyteczność publiczną i przydzielenia jej inwestorowi publicznemu jako wykonawcy Narodowego Planu Gospodarczego. Od orzeczenia nie wniesiono odwołania. Następca prawny byłej właścicielki M.N. wystąpił wnioskiem z [...].04.2016 r. o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Organ przytoczył treść art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i ustalił na podstawie Ogólnego Planu Zabudowania W. zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych [...] sierpnia 1931 r., że przedmiotowa nieruchomość w dacie wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Zgodnie z projektem Planu Zagospodarowania Przestrzennego W. Nr [...]: zatwierdzonym przez Naczelną Radę Odbudowy W. w dniu [...].05.1948 r. i ogłoszonego w Monitorze Polskim z 1948 r" Nr [...], poz. [...], nieruchomość hip. nr [...] znajdowała się w obszarze przeznaczonym w części pod budynki użyteczności publicznej oraz w części w obszarze przeznaczonym na urządzenie dróg wraz z urządzeniami pomocniczymi. Stosownie z tym planem przedmiotowy grunt przeznaczono pod budowę pawilonu [...] – siedzibę [...], obecnie siedziba [...]. Potwierdzeniem planów inwestycyjnych w obszarze dawnej nieruchomości hip. Nr [...] jest pismo z [...].10.1948 r. Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego do Zarządu Miejskiego W. wskazujące na lokalizację i kolejność wnoszenia zabudowy "[...]" oraz konieczność przekazania Komisji Planowania opisanych terenów. Z pisma tego wynika, że pawilon [...] był już w trakcie budowy, w tym także wjazd do garaży pod budynkiem, wspólny z pawilonem [...] przeznaczonym dla [...]. Również zaświadczenie nr [...] z [...].03.1955 r. wydane na lokalizację kolejnego, ostatniego budynku w kompleksie budynków [...] przy ul. [...] - hotelu na rogu [...] i [...] potwierdza na szkicu lokalizacyjnym sporządzonym [...].03.1955 r. istnienie pawilonu [...] i [...]. W aktach sprawy znajdują się kopie publikacji Fundacji [...] pt. "[...]" Urbanistyka i Architektura (1949- 1956) autorstwa Jarosława Zielińskiego. Znajdujące się tam zdjęcie nr [...] datowane na 1952 rok potwierdza, że budynek [...] jak i sąsiednie budynki innych [...] były już zrealizowane. Na stronie [...] publikacji Jarosław Zieliński pisze: "W [...] 1950 roku najbardziej zaawansowana była budowa skrzydła [...], przeznaczona na siedzibę [...] (tzw. [...])". Kolejnym dowodem jest zdjęcie z okładki tygodnika [...] z [...] 1950 roku przedstawiające fragment ulicy [...] i [...], na zbiegu których wybudowano gmach [...]. Ze zdjęcia okładki tego tygodnika wynika, że w 1950 r. istniała także ulica [...]. W ulicy została zlokalizowana podziemna infrastruktura techniczna niezbędna do obsługi budynków biurowych zlokalizowanych przy tej ulicy i nastąpiło to w tym samym czasie co powstałe w latach 1949 – 1956 budynki użyteczności publicznej. Powołane dowody zostały zgromadzone dla potrzeb opinii geodezyjnej z [...] grudnia 2016 r. sporządzonej przez geodetę mgr inż. Z.O. dla sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...] hip. Nr [...], które to nieruchomości zostały zabudowane w jednym czasie. Dokumenty te dowodzą, że roboty budowlane na nieruchomości stanowiącej obecnie część działki nr [...] prowadzone były w latach 1950 – 1953. Zatem i w tych latach nastąpiło faktyczne zajęcie tej nieruchomości. Zatem faktyczne pozbawienie władania tą nieruchomością byłych właścicieli nastąpiło przed 5 kwietnia 1958 r. Nie została więc spełniona druga przesłanka przyznania odszkodowania z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie jest możliwe ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W skardze na decyzję Wojewody [...] M.N. zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji, 2. naruszenie prawa procesowego w szczególności art. 7 § 1 kpa, art. 80 kpa, 107 § 3 kpa i 76 § 1kpa. Wskazując na powyższe uchybienie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Nieruchomość położona w W. przy ul. [...] (obecnie [...]) hip. Nr [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. Obecnie kwestie odszkodowania za takie nieruchomości reguluje art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121). Możliwość skorzystania z uprawnienia do odszkodowania , o którym mowa w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w odniesieniu do działki istnieje wówczas, gdy są spełnione łącznie następujące warunki: 1. działka mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, 2. poprzedni właściciel i jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania działką po 5 kwietnia 1958 r. W rozpoznawanej sprawie organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład działek oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] z obrębu [...], które stanowią własność Skarbu Państwa. Część nieruchomości stanowiąca działki nr [...] stanowi wspólny wjazd do garażu podziemnego dla budynku [...] (poprzednio [...]) i budynku [...]. Reszta nieruchomości stanowiąca część działki [...] znajduje się w pasie urządzonej ulicy [...] a konkretnie jest pod chodnikiem i częścią trawnika. Zostało także ustalone przez organ, że przedmiotowa nieruchomość przed wejściem w życie dekretu z 26.10.1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Natomiast w ocenie organu nie została spełniona druga przesłanka określona w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami gdyż poprzedni właściciel został pozbawiony faktycznej możliwości władania przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Sąd podziela w całości powyższą ocenę organu gdyż znajduje ona potwierdzenie w materiale dowodowym. Dla oceny spełnienia tej przesłanki organ posłużył się materiałem dokumentacyjnym stanowiącym załączniki do opinii sporządzonej przez geodetę mgr inż. Z.O. dla sąsiedniej nieruchomości ul. [...] hip. Nr [...] w dniu [...] grudnia 2016 r. Wykorzystanie tej opinii i materiałów stanowiących załączniki do tej opinii dla potrzeb niniejszej sprawy jest kwestionowane w skardze. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Wobec tego opinia sporządzona na potrzeby konkretnej sprawy może stanowić dowód również w innej sprawie jeśli jej treść zawiera wiadomości istotne dla tej innej sprawy. Zatem nie ma przeszkód by opinia, a w szczególności jej załączniki, sporządzona przez geodetę mgr inż. Z. O. w dniu [...] grudnia 2016 r. była wykorzystana jako dowód w niniejszej sprawie. Z ustaleń organu powołanych wyżej wynika, że część przedmiotowej nieruchomości stanowi wspólny wjazd do garażu dla budynków [...] (obecnie [...]) i [...] (obecnie [...]). Z pisma Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z [...].10.1949 r. wynika, że oba budynki wchodziły w skład zabudowy "[...]" a budynek [...] był już wówczas w trakcie budowy, w tym także wjazd do garażu pod budynkiem. Również zaświadczenie nr [...] z [...].03.1955 r. wydane na lokalizację ostatniego budynku w kompleksie budynków [...] - hotelu na rogu ul. [...] i ul. [...] potwierdza na szkicu lokalizacyjnym sporządzonym [...].03.1955 r. istnienie budynków [...]. Powołana w opinii i załączona w kopii publikacja pt. "[...]" Urbanistyka i Architektura (1949- 1956) autorstwa Jarosława Zielińskiego zawiera zdjęcie nr [...] z 1952 r. na, którym uwidocznione są budynki [...] oraz budynki [...]. Natomiast na str. [...] publikacji Autor napisał, ze w [...] 1950 r. najbardziej zaawansowana była budowa "[...]" przeznaczona na siedzibę [...]. Załączona do opinii archiwalna okładka tygodnika "[...]" z [...] 1950 r. przedstawia fragment ulicy [...] i [...] u zbiegu, których wybudowano gmach [...]. Powyższe dowody wskazują, że inwestycja związana z budową siedzib [...], dla których wspólny wjazd do garażu podziemnego był realizowany na części przedmiotowej nieruchomości miała miejsce w latach 1950 – 1953. Rozległość tej inwestycji, która istnieje do czasów współczesnych, pozwala na stwierdzenie, że wiązała się ona z pozbawieniem faktycznej możliwości władania nieruchomością przez poprzednich właścicieli przed 5 kwietnia 1958 r. i to na długo przed tą datą. Przepis art. 215 ust. 2 u.g.n. wymaga tylko by pozbawienie dawnych właścicieli faktycznej możliwości władania miało miejsce po 5 kwietnia 1958 r. i nie zawiera wymogu ustalenia konkretnej daty tego zdarzenia. Zgromadzony przez organ materiał dowodowy w pełni pozwala na dokonanie oceny, że pozbawienie faktycznego władania nieruchomością dawnych właścicieli nastąpiło na długo przed 5 kwietnia 1958 r. Zarzuty skargi naruszenia powołanych w jej punkcie 2 przepisów prawa procesowego są więc niezasadne. W okolicznościach sprawy zbędne bowiem jest poszukiwanie dowodów na potwierdzenie w jakiej konkretnie dacie doszło do faktycznego pozbawienia właściciela możliwości władania nieruchomością, w którym roku zostało wydane pozwolenie na budowę oraz w jakiej dacie nastąpiło oddanie tych budynków do użytku. To samo dotyczy części nieruchomości wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] znajdującej się w pasie ulicy [...]. Na powołanym już zdjęciu z okładki tygodnika "[...]" z [...] 1950 r. wynika, że ulica [...] istniała już w 1950 roku gdyż jest przedstawiona na tym zdjęciu. Ulica służyła już wówczas komunikacji publicznej a poza tym została w niej zlokalizowana sieć infrastruktury podziemnej niezbędnej do obsługi budynków [...] przy tej ulicy zlokalizowanych a których budowa była w latach 1950 – 1953. Zatem również i co do tej części nieruchomości dawni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania przed 5 kwietnia 1958 r. Skoro nie jest spełniony warunek uzyskania odszkodowania określony w art. 215 ust. 2 u.g.n. jakim jest pozbawienie faktycznego władania nieruchomością przez dawnych właścicieli po 5 kwietnia 1958 r. to odmowa przyznania odszkodowania orzeczona w zaskarżonej decyzji jest zgodna z powołanym przepisem. A więc zarzut skargi naruszenia tergo przepisu także okazał się bezzasadny. Wprawdzie Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 czerwca 2011 r. sygn. akt SK 41/ 09 orzekł, że art. 215 ust. 2 u.g.n. w zakresie, w jakim pomija stosowanie przepisów tej ustawy dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości do nieruchomości, które przeszły na własność Gminy W. lub państwa na podstawie dekretu z dnia 26.10.1945 r. m.in. jeżeli poprzedni właściciele zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nimi po 5 kwietnia 1958 r. jest niezgodny z powołanymi w wyroku przepisami Konstytucji R.P. to jednak skutkiem tego wyroku nie jest utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu. Wyrok Trybunał jest wyrokiem zakresowym, co oznacza, że orzeczono o niezgodności z Konstytucją tego, że w przepisie zostało coś przez ustawodawcę pominięte, a zgodnie z Konstytucją powinno być unormowane. Następstwem wyroku zakresowego jest zatem konieczność stosownej aktywności ustawodawcy. Wyrok zakresowy adresowany jest do ustawodawcy, który powinien podjąć działania, które usunęłyby niekonstytucyjne pominięcie w art. 215 ust. 2 u.g.n. Ponieważ wyrok zakresowy nie wywołuj samoistnie skutków, o których mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji to art.. 215 ust. 2 u.g.n. nadal obowiązuje w niezmienionej treści i organ ma obowiązek stosowania tego przepisu w takim kształcie prawnym w jakim obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Wykładnia art. 215 ust. 2 u.g.n. w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy została przez organ dokonana zgodnie z jego treścią i prawidłowo odniesiona do stanu ustalonego w sprawie. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.