I SA/Lu 508/18
WyrokWSA w Lublinie2018-11-21
Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Monika Kazubińska-Kręcisz, Grzegorz Wałejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany sklasyfikowany jako wymiennikownia W-4, który posiada cechy budynku (fundamenty, ściany, dach, drzwi, okna) i jest trwale związany z gruntem, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budynek, nawet jeśli został wyłączony z eksploatacji i podatnik ubiega się o zmianę jego przeznaczenia?Ratio decidendi
Obiekt budowlany, który posiada cechy budynku (trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadający fundamenty i dach), podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budynek, zgodnie z definicją zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Fakt wyłączenia obiektu z eksploatacji lub jego niska wartość rynkowa nie wpływa na obowiązek podatkowy, a jedynie sposób przeznaczenia obiektu determinuje wysokość stawki podatkowej.Stan faktyczny
Skarżący Z. S. kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję ustalającą podatek od nieruchomości za 2018 r. dla obiektu wymiennikowni W-4. Skarżący argumentował, że obiekt ten jest wyłączony z eksploatacji, bezwartościowy i powinien być traktowany jako budowla, a nie budynek, co wpłynęłoby na obniżenie podatku. Organy uznały, że wymiennikownia posiada cechy budynku, a jej stan faktyczny i przeznaczenie nie wpływają na obowiązek podatkowy jako budynku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie Monika Kazubińska-Kręcisz Grzegorz Wałejko Protokolant specjalista Julita Kula po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. - oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO") utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta Ś. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie ustalenia Z. S. podatku od nieruchomości za rok 2018 w kwocie [...]zł.
Z jej uzasadnienia wynika, że organ I instancji wymierzając podatek od nieruchomości za rok 2018 za nieruchomość położoną w Ś. przy ul. [...], miał na uwadze, że pozostaje ona w użytkowaniu wieczystym skarżącego. Do opodatkowania przyjęto grunty pozostałe (IG) o powierzchni 389 m2 (stawka - [...] zł/m2, podatek - [...] zł) oraz pozostałe budynki o wysokości powyżej 2,20 m (BN) o powierzchni 169,10 m2 (stawka - [...] zł, podatek - [...] zł).
W odwołaniu, skarżący wnosząc o uchylenie ww. decyzji w części, tj. powyżej kwoty [...]zł, stanowiącej niekwestionowany podatek od gruntu, zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego dotyczące opodatkowanego budynku. Argumentował, że na działce znajduje się wyłączona z eksploatacji (w wyniku demontażu urządzeń) bezwartościowa budowla - wymiennikownia W4, stanowiąca w przeszłości element infrastruktury miejskiej, służącej do dostarczania energii cieplnej do okolicznych budynków mieszkalnych oraz użytkowych, co oznacza, że o wysokości podatku decydować powinna wartość oraz przeznaczenie obiektu budowlanego zgodnie ze stosownymi decyzjami administracyjnymi, a nie jego zewnętrzne podobieństwo do budynku. Zmiana przeznaczenia takiego obiektu wymaga wszczęcia postępowania przed organami administracji architektoniczno-budowlanej, o co on się ubiega, aczkolwiek dotychczas bezskutecznie wobec odmowy wydania niezbędnego pozwolenia budowlanego.
W rozpoznaniu odwołania, SKO wyjaśniło na wstępie, że skarżący na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] (Rep. A Nr [...]) nabył prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] o pow. 389 m2 wraz z własnością położonego na działce budynku wymiennikowni W-4 o powierzchni użytkowej 169,1 m2. Z ewidencji gruntów wynika, iż ww. działka o nr [...] to tereny przemysłowe (Ba) o pow. 0,0389 ha. Jednocześnie jest ona zabudowana budynkiem sklasyfikowanym jako pozostałe budynki niemieszkalne (rodzaj wg KST). W dniu [...] organ I instancji dokonał oględzin ww. nieruchomości, stwierdzając, że działka zabudowana jest budynkiem niemieszkalnym, posiadającym fundamenty, ściany dach, drzwi i okna.
SKO podało, że w świetle art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1, art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1785, ze zm., zwana dalej: "u.p.o.l.", a także z uwagi na fakt, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 48/15, uznał art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., w zakresie, w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, za niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych, wywodzoną z art. 84 w związku z art. 217, w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, należy się zgodzić ze stanowiskiem organu I instancji, iż położony na działce nr [...] obiekt w postaci "wymiennikowni W-4" posiada cechy budynku wskazane w u.p.o.l., dodając nadto, iż nie jest uzasadnione kwalifikowanie tego obiektu jako budowli.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że przedmiotowy budynek stanowi "bezwartościową budowlę", SKO zauważyło, że w literaturze i orzecznictwie wskazuje się, że sam fakt posiadania nieruchomości skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości, natomiast bez znaczenia pozostaje tu, jakie dochody uzyskuje podatnik z tytułu posiadania nieruchomości i czy w ogóle je uzyskuje. Podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, pobieranym bez względu na to, czy nieruchomość przynosi dochody, czy też na tę nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku. Sposób przeznaczenia budynku determinuje jedynie rodzaj przyjętej stawki.
W skardze do Sądu, skarżący zarzucił nieustosunkowanie się do podniesionego w odwołaniu zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organ I instancji. Wywodząc, jak w odwołaniu, wniósł o "uchylenie ww. decyzji w części, tj. powyżej kwoty [...]zł, stanowiącej niekwestionowany podatek od gruntu". Wyjaśnił nadto, że ubiega się o zmianę sposobu użytkowania (przeznaczenia) tego obiektu budowlanego, aczkolwiek dotychczas bezskutecznie wobec odmowy wydania stosownej decyzji (sprawa była przedmiotem kontroli sądu sygn. II SA/Lu 453/15).
W odpowiedzi na skargę SKO wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Z akt sprawy podatkowej (poświadczony wypis aktu notarialnego Rep. A Nr [...]) wynika, że skarżący w dniu [...] nabył od P. E. C. "[...]" spółki z o.o. w Ś. prawo wieczystego użytkowania zabudowanej nieruchomości (działki nr [...] o powierzchni 389 m2) wraz z prawem własności budynku wymiennikowni W-4 o powierzchni użytkowej 169,1 m2. Z informacji o działce z rejestru ewidencji gruntów wynika, że użytek gruntowy opisany jest jako "tereny przemysłowe" oznaczone symbolem Ba, a więc należy do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych według podziału rodzaju użytków gruntowych zgodnie z § 68 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 542 ze zm.), natomiast z wypisu z rejestru budynków wynika, że znajdujący się na tej działce budynek, wybudowany w 1995 r. opisany został według Klasyfikacji Środków Trwałych jako pozostały budynek niemieszkalny.
W myśl art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zaś zgodnie z art. 3 ust. 1 podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: 1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3; 2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych; 3) użytkownikami wieczystymi.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy opodatkowania podatkiem od nieruchomości obiektu budowlanego - wymiennikowni W-4 o powierzchni użytkowej 169,10 m2.
Stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., przez budynek rozumie się obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Natomiast art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.b.", stanowi, że przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Jednocześnie definicja budynku wskazana w u.p.b. jest z zbieżna z definicją zawartą w u.p.o.l., albowiem zgodnie z jej art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. budowla to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Nadto stosownie do przepisów u.p.b., budowla to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe, urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową (art. 3 pkt 3).
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r., o sygn. SK 48/15, orzekł, że art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zakresie, w jakim umożliwia uznanie za budowlę obiektu budowlanego, który spełnia kryteria bycia budynkiem, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., jest niezgodny z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych, wywodzoną z art. 84 w zw. z art. 217 w zw. z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał podkreślił, że zarówno na gruncie u.p.b., jak i na gruncie u.p.o.l. żaden budynek nie może być jednocześnie budowlą, a żadna budowla nie może być jednocześnie budynkiem, przy czym pierwszeństwo ma zawsze kwalifikacja danego obiektu jako budynku. Definicja pojęcia budowli, zawarta zarówno w prawie budowlanym, jak i w ustawie o podatkach lokalnych, przewiduje jednoznacznie, że budowlą jest obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Oznacza to z konieczności, że najpierw trzeba ustalić, czy dany obiekt należy zakwalifikować jako budynek albo obiekt małej architektury, a dopiero później można rozważać jego kwalifikację jako budowli.
W konsekwencji wskazać należy, iż zasadne jest stwierdzenie, iż prawidłowości oceny zakwalifikowania obiektów budowlanych do budynków należy dokonywać przy uwzględnieniu w pierwszej kolejności art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., który w swojej treści nie różni się od definicji budynku zawartej w art. 3 pkt 2 u.p.b.
W dniu [...] organ I instancji dokonał oględzin ww. nieruchomości, stwierdzając, że działka zabudowana jest budynkiem niemieszkalnym, posiadającym fundamenty, ściany dach, drzwi i okna. Skarżący w sposób skuteczny ustaleń tych nie podważył. Tak wiec należy zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, że położony na działce nr [...] obiekt w postaci "wymiennikowni W-4" posiada cechy budynku wskazane w u.p.o.l. Tym samym nie ma żadnych uzasadnionych podstaw do czynienia odmiennych rozważań w tym zakresie. Orzekające w sprawie organy dokonały oceny, co do spełnienia przez sporny obiekt, którego nie uwzględniono w deklaracji podatkowej, przesłanek, które musi spełniać obiekt budowlany uznawany za budynek, to jest: posiadania cechy trwałego związania z gruntem, wydzielenia z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadania fundamentów i dachu. Argumentacja skargi tej oceny skutecznie nie neguje.
Słusznie zauważa nadto SKO, że podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, pobieranym bez względu na to, czy nieruchomość przynosi dochody, czy też na tę nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku. Przeznaczenie budynku determinuje jedynie rodzaj przyjętej stawki. Dlatego fakt, iż obiekt jest wyłączony z eksploatacji i dla podatnika stanowi bezwartościową pozostałość po budowli, pozostaje bez wpływu na przypisanie mu cech przedmiotu opodatkowania, jakim jest budynek.
Istotne dla rozstrzygnięcia, jest także to, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te, w świetle poglądów prawnych prezentowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela mają decydujące znaczenie dla wymiaru podatków lokalnych i mają walor dokumentu urzędowego. Danych tych nie może zmieniać organ podatkowy (por. np. wyrok. WSA w Warszawie z 14 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 2391/14, NSA z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 3109/12 oraz WSA w Gdańsku z 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 166/14; www.cbois.nsa.gov.pl).
W wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania organy podatkowe słusznie przyjęły, że sporny obiekt, zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków oraz w świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego (w tym dokonanych oględzin) stanowi podlegający na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. opodatkowaniu, budynek spełniający kryteria wskazane w definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 1 tej ustawy w związku z treścią art. 3 pkt 2 u.p.b.
Odmienna zaś ocena skarżącego, co do tego stanu nie oznacza zdaniem Sądu, że decyzje są wadliwe i podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Z punktu widzenia istoty niniejszej sprawy kwestia ubiegania się przez skarżącego o zmianę sposobu użytkowania (przeznaczenia) spornego obiektu budowlanego pozostaje całkowicie obojętna. Nie ma on przy tym racji – w świetle przywołanych przepisów u.p.o.l. – że "o wysokości podatku decydować powinna wartość oraz przeznaczenie obiektu budowlanego zgodnie ze stosownymi decyzjami administracyjnymi, a nie jego zewnętrzne podobieństwo do budynku".
Na marginesie należy zauważyć, że sposób opodatkowania przedmiotowej nieruchomości był kontrolowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawach o sygn. I SA/Lu 10/16 i I SA/Lu 644/17. Skargi w tym przedmiocie zostały oddalone.
Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło