II SA/Gl 604/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz W., działając na wniosek G.K. oraz B.K., na podstawie art.93 ust.1, art.96 ust.1 oraz art. 98 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zatwierdził podział nieruchomości położonej w obrębie S., Gmina W., składającej się z działki nr 1 obj. Kw. [...] na cztery nowe działki, oznaczone nr 2, nr 3, 4 i nr 5. Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożył G.K., podnosząc szereg zarzutów, a w szczególności kwestionując przejęcie przez Gminę w trybie podziałowym działki nr 5 na poszerzenie ul. [...]. Jednocześnie w końcowej części odwołania poinformował organy, że ze względu na wypadek , jaki miał miejsce w dniu [...] r. nie mógł "tego pozałatwiać wcześniej". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jak wykazało w uzasadnieniu, decyzja została doręczona zainteresowanemu w dniu [...] r., natomiast odwołanie złożono w dniu [...] r., naruszając tym samym termin odwoławczy (czternastodniowy) określony w art. 129 § 2 k.p.a G.K. nie złożył wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, wobec tego stosownie do art. 134 k.p.a. Kolegium orzekło jak w sentencji. W skardze z [...] r. G.K., reprezentowany przez pełnomocnika, podnosi zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, 1/ art. 8 i art. 9 k.p.a., czyli zasady pogłębiania zaufania obywateli oraz zasady udzielania informacji, poprzez brak pouczenia przez organ strony działającej bez fachowego pełnomocnika o procedurze przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej, co skutkowało upływem terminu do złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie tego terminu. 2/ art. 10 i art. 11 k.p.a., czyli zasady wysłuchania stron oraz zasady wyjaśniania zasadności przesłanek, poprzez brak przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego celem wyjaśnienia rzeczywistej woli strony i treści jej żądania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa procesowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Kolegium, zdaniem Sądu, przedwcześnie stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a., bowiem nie wyjaśniło wcześniej (przed wydaniem zaskarżonego postanowienia) okoliczności mającej zasadnicze znaczenie dla załatwienia sprawy. Chodzi tu o kwestię ewentualnego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Rzeczywiście jest tak, jak pisze Kolegium w uzasadnieniu kwestionowanego aktu, że G.K. nie wystąpił z wyraźnym wnioskiem o przywrócenie terminu. Natomiast, w ocenie składu orzekającego, wniosek taki może mieć charakter dorozumiany, za czym przemawia w szczególności zasada zaufania. Organy administracji publicznej, w myśl tej zasady, powinny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Pozostaje w kolizji z zasadą zaufania sytuacja, w której organ administracji prowadzący postępowanie nie dostrzega intencji "procesowej" strony i nie nadaje jej stosownej formy procesowej w celu dokonania oceny zasadności tej intencji. Zwłaszcza, jeśli ma to miejsce w sytuacji, w której strona nie była informowana o określonych możliwościach (uprawnieniach) procesowych. Prezentowane stanowisko wzmacnia zasada informacji (art. 9 k.p.a.), jak i zawarta w 81a § 1 k.p.a., zasada rozstrzygania na korzyść strony wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy. Przenosząc te ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy przyjdzie zauważyć, że w końcowej części odwołania strona wskazuje na "wypadek", jaki miał miejsce w dniu [...] r. i który, jak można wnosić z treści tego pisma, uniemożliwił złożenie odwołania w terminie ("nie mogłem tego pozałatwiać wcześniej"). Jeśli odwołujący się wskazuje w odwołaniu na przyczynę uchybienia terminu, to organ prowadzący postępowanie nie może przejść nad tym do porządku dziennego. Powinien przynajmniej zapytać stronę, czy w związku z tym zdarzeniem i jego konsekwencjami (problem wykazania braku winy w uchybieniu terminowi składa wniosek o przywrócenie terminu i pouczyć go o wymogach wynikających z art. 58 k.p.a oraz o skutkach niedochowania terminu. Dopiero załatwienie sprawy przywrócenia terminu bądź też niezłożenie formalnego wniosku w zakreślonym przez organ terminie, otwiera możliwość podjęcia postanowienia w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przytoczonych wyżej uwag, W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku na mocy art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 597 zł składa się uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w wysokości 480 zł oraz jego wydatki w postaci opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł). Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie kierować się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu wyroku