I SA/Wa 1660/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi W. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 584/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz W. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [....] lipca 2018 r. W. S. (dalej: "Skarżąca"), reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [....] (dalej: "organ", "Prezydent") wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 584/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpoznania w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...][...], oznaczoną nr hip. [...] [...]. [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W skardze skarżąca wniosła o wymierzenie Prezydentowi grzywny z tytułu niewykonania pkt 1 ww. wyroku, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przed Prezydentem prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość. Wskazał, iż dalsze czynności w sprawie zostaną podjęte po otrzymaniu odpowiedzi na pismo z dnia [...] sierpnia 2018 r. skierowane do r. pr. Z. W. o udzielnie informacji, czy postępowanie przed Sądem Rejonowym [....-[...] w [....] zostało zakończone, a w przypadku zakończenia postępowania przed Sądem przesłania prawomocnego orzeczenia Sądu, jak również po zwrocie akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z kolei w myśl art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Z akt sprawy wynika, że przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 584/17, Skarżąca pismem z dnia [...] lipca 2018 r. wezwała Prezydenta do jego wykonania. Tym samym procesowy warunek wniesienia skargi został spełniony. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez Sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 584/17, zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w terminie trzech miesięcy oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczony został organowi w dniu [...] kwietnia 2018 r. Termin załatwienia sprawy upłynął bezskutecznie w dniu [...] lipca 2018 r. Bezspornym jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent nie rozpoznał przedmiotowego wniosku o przyznanie odszkodowania. Skoro zatem organ w terminie wyznaczonym nie załatwił sprawy, to wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny jest zasadny. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych, czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 500 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonym w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia skali przekroczenia terminu załatwienia sprawy. W dacie wnoszenia skargi termin ten przekroczony został bowiem zaledwie o dwa i pół tygodnia, a aktualnie zwłoka ta wynosi 4 miesiące. Wymierzając grzywnę w powyższej wysokości uwzględniono także kontekst sprawy w jakiej organ pozostaje w zwłoce. Ta zaś dotyczyła ustalenia odszkodowania za utraconą nieruchomość [...] w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sądowi natomiast z urzędu znana jest okoliczność znacznej ilości tego typu spraw zawisłych przed organem, ich stopień skomplikowania - spowodowany przede wszystkim historycznym charakterem związana z ustaleniem przeznaczenia nieruchomości w przeddzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) oraz daty utraty faktycznej możliwości nią władania, a także obiektywne trudności m.st. Warszawy związane z zabezpieczeniem środków finansowych umożliwiających realizację zgłaszanych z tego tytułu roszczeń, co przede wszystkim jest podstawowym czynnikiem determinującym zwłokę (niekiedy wręcz wieloletnią) w ich załatwianiu. Oczywiście te okoliczności nie uwalniają organu od odpowiedzialności za niewykonywanie prawomocnego orzeczenia sądu, niemniej muszą być uwzględniane przy gradacji nakładanej z tego tytułu sankcji, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Mając zatem na uwadze skalę przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, które stanowiły zasadniczy czynnik rzutujący na przedłużanie postępowania nie ma, w ocenie Sądu, wystarczająco uzasadnionych podstaw by zwłokę tę kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania czy też strony, która postępowanie to zainicjowała, przekładającego się na szczególnie długotrwałe milczenie w sprawie. Z powyższych względów w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).