VII SA/Wa 2215/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżoną decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) decyzją z [...] maja 2017 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2017 r. nr [...] (WINB) i umorzył postępowanie I instancji w przedmiocie nakazu rozbiórki portu, na podstawie art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016, poz. 290, ze zm.) w sprawie samowolnego wybudowania dwóch zatok do postoju łodzi, pomostu drewnianego i drewnianych umocnień brzegu, na jeziorze [...] na działkach nr [...] i nr [...], w [...]. Organ wskazał, że WINB naruszył przepisy o właściwości, gdyż zastosowanie art. 83 ust. 3 p.b., stanowiącego odesłanie do art. 82 ust. 3 p.b., określającego obiekty i roboty budowlane w sprawach, których WINB jest organem I instancji, było nieuzasadnione. Zdaniem GINB, nie każda budowla hydrotechniczna należy do właściwości wojewody. W przypadku hydrotechnicznych obiektów budowlanych, wojewoda jest organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót budowlanych hydrotechnicznych piętrzących, upustowych oraz regulacyjnych. Powołując się na § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20.04.2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2007 r., Nr 86, poz. 579), organ wyjaśnił co należy rozumieć pod pojęciem "budowli hydrotechnicznej", "budowli piętrzącej", "urządzeniu upustowym" oraz "budowlach hydrotechnicznych regulacyjnych", które są budowlami hydrotechnicznymi służącymi m.in. do regulacji stosunków wodnych. Biorąc pod uwagę ww. definicje organ stwierdził, że będące przedmiotem niemniejszego postępowania zatoki, pomost drewniany i drewniane umocnienia brzegu, nie mieszczą się ani w pojęciu budowli hydrotechnicznych piętrzących, ani upustowych, ani regulacyjnych. Ponadto, w załączniku zalicza się przystanie do kategorii XXI - obiekty związane z transportem wodnym, a budowle hydrotechniczne piętrzące, upustowe i regulacyjne zaliczone do kategorii XXVII. GINB uznał, że przystanie nie są budowlami hydrotechnicznymi piętrzącymi, upustowymi lub regulacyjnymi, lecz nie przesądza to jeszcze o tym, że wszystkie przystanie należą do właściwości starosty. Organ zaznaczył też, powołując się na art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469, ze zm. - u.p.w.), że wojewoda jest organem I instancji również w sprawach obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich. Zwrócił uwagę, powołując się na orzecznictwo, że nie zachodzi tożsamość pomiędzy pojęciem "budowla hydrotechniczna", a obiektami i robotami budowlanymi - art. 82 ust. 3 pkt 2 p.b. Wymienione w art. 82 ust. 3 pkt 2 p.b. obiekty i roboty budowlane to - w ocenie organu - obiekty wprawdzie hydrotechniczne, ale jednocześnie należące do obiektów piętrzących, upustowych, regulacyjnych, obiektów melioracji podstawowych oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi. Organ zaznaczył, że art. 82 ust. 3 pkt 2 p.b. ma zastosowanie tylko do tej grupy urządzeń, które w niej wymieniono. Rozszerzanie tej normy prawnej na inne pojęcia urządzeń wodnych w myśl art. 9 ust. 1 pkt 19 p.w. jest nie uzasadnione. . Z uwagi na ww. argumenty i stan faktyczny sprawy, a także przewidywanej funkcji - przystani do cumowania jednostek pływających, w ocenie organu II instancji brak jest podstaw, aby przystań przyporządkować któremuś z pojęć z art. 82 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 3 Prawa budowlanego. GINB podkreślił, że w myśl art. 19 k.p.a. organy zobowiązane są przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, toteż za nie niezgodne z prawem należy uznać wydanie rozstrzygnięć z pominięciem właściwych organów. Organ I instancji nie był zatem organem właściwym do prowadzenia tego postępowania legalizacyjnego. Skargę na powyższą decyzję wniósł Prokurator Rejonowy w [...] zarzucając, naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy: -art. 82 ust. 3 pkt 2 oraz art. 83 ust. 3 p.b., art. 9 ust. 1 pkt 19 u.p.w., § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydroteczniczne i ich usytuowanie (Dz. U. 86 poz. 579), poprzez ich niewłaściwą wykładnię i niezasadne przyjęcie, że WINB nie jest organem właściwym do prowadzenia postępowania jako organ pierwszej instancji w oparciu o art. 48-51 p.b, a właściwym jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zaskarżona decyzja zapadła zatem z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowiło zagadnienie, czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego był organem właściwym do prowadzenia postępowania w trybie nadzoru budowlanego co do wzniesionej w warunkach samowoli budowlanej przystani składającej się z dwóch zatok do postoju łodzi, pomostu drewnianego i drewnianych umocnień brzegu. Przystępując do wyjaśnienia wątpliwości prawnych wskazać trzeba, że zgodnie z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji, należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 37 ust. 3, art. 40 ust. 2, art. 41 ust. 4, art. 48-51, art. 54, art. 55, art. 57 ust. 4, 7 i 8, art. 59, art. 59a, art. 59c ust. 1, art. 59d ust. 1, art. 59g ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 3 i ust. 3, art. 65, art. 66, art. 67 ust. 1 i 3, art. 68, art. 69, art. 70 ust. 2, art. 71a, art. 74, art. 75 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 76, art. 78 oraz art. 97 ust. 1. Zgodnie natomiast z ust. 3 art. 83 cyt. ustawy do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje określone w ust. 1, w sprawach, o których mowa w art. 82 ust. 3 i 4, to jest w sprawach obiektów i robót budowlanych, między innymi określonych w pkt 2, to jest hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, regulacyjnych, melioracji podstawowych oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi; Nie jest sporne, że sprawa zatok, pomostu drewnianego i drewnianych umocnień brzegu stanowiące w istocie przystań dla postoju łodzi, nie mieszczą się ani w pojęciu budowli hydrotechnicznych piętrzących, ani upustowych, ani regulacyjnych. Niemniej zasadniczą kwestią dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest natomiast wyjaśnienie, czy opisaną przystań można zaliczyć do kategorii innych obiektów budowlanych służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich. Z uwagi na fakt, że ustawa Prawo budowlane nie definiuje tego pojęcia, dla wyjaśnienia tej materii koniecznym jest odwołanie się do art. 9 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. I tak stosownie do art. 9 ust. 1 pkt 19 h 1 ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach wodnych - rozumie się przez to urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności: mury oporowe, bulwary, nabrzeża, pomosty, przystanie, kąpieliska, Z przytoczonego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że urządzenia wodne to urządzenia służące kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, a w szczególności: przystanie. Ponadto, w tym przepisie zwrotu "w szczególności" oznacza, że odnośnie wymienionych enumeratywnie w tym przepisie użycie urządzeń ustawodawca sam rozstrzygnął, iż są one urządzeniami wodnymi służącymi kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich. Skoro przystań, którą stanowią dwie zatoki do postoju łodzi, pomost drewniany i drewniane umocnienia brzegu, na jeziorze [...] na ww. działkach jest urządzeniem wodnym służącym kształtowaniu zasobów wodnych, to tym samym zalicza się do kategorii innych obiektów budowlanych służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, o których mowa w art. 82 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. To zaś prowadzi do wniosku, że organem właściwym w sprawie dotyczącej przedmiotowej przystani pozostaje wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, stosownie to art. 83 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, a w tej sprawie [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego. Z podanych przyczyn nie można było podzielić argumentacji przedstawionej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji. Rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem uwzględnienie stanowiska Sądu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) uchylił zaskarżoną decyzję.