IV SA/Gl 881/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-11-27
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kozicka, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania zasiłku celowego z powodu braku współpracy z pracownikiem socjalnym i niedotrzymania postanowień kontraktu socjalnego może zostać utrzymana w mocy, jeśli w aktach sprawy brak jest dokumentów źródłowych potwierdzających te zarzuty?Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca przyznania zasiłku celowego z powodu braku współpracy i niedotrzymania postanowień kontraktu socjalnego została uchylona, ponieważ organy administracji nie przedstawiły w aktach sprawy dokumentów źródłowych potwierdzających te zarzuty, co stanowi naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 81 kpa) mające istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Prezydent Miasta odmówił przyznania M. M. zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności, wskazując na brak współpracy z pracownikiem socjalnym i niedotrzymanie postanowień kontraktu socjalnego, co skutkowało rozwiązaniem porozumienia o pracach społecznie użytecznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił nieprawidłowe wykonywanie obowiązków przez pracownika socjalnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...]
Prezydent Miasta C. decyzją z . r. nr [...] wydaną na podstawie art. 106 ust. 1 oraz art. 39 ust, 1 ustawy o pomocy społecznej z dn,12,03,2004 r, (tekst jednolity Dz. U, z 2017 r, poz. .1769) Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14,07,2015 r. (Dz. U, z 2015 r, poz. 1053) w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej odmówił przyznania M. M.– dalej strona, skarżący zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności.
W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że z informacji posiadanych przez Ośrodek Pomocy Społecznej wynika, że strona nie współpracuje z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. W dniu 16 01.2018 r kontrakt socjalny celem aktywizacji zawodowej, podjęciem prac społecznie-użytecznych gdzie z posiadanej dokumentacji wynika, że w dniu 08.06.2018 r, podczas pełnienia obowiązków w [...] strona zachowywała się agresywnie względem pracowników Domu Kultury, a pracodawca mając na celu zapewnienie bezpieczeństwa pracowników w miejscu pracy wystąpił o niezwłoczne rozwiązanie ze stroną porozumienia dotyczące realizacji prac społecznie-użytecznych. Poprzez to utracono możliwość realizowania programu prac społecznie- użytecznych, Ponadto organ podał iż z dniem 08.06.2018 r. strona utraciła status osoby bezrobotnej z powodu przerwania odbywania prac społecznie użytecznych o czym powiadomił pismem z dnia 31.07.2018 r. Powiatowy Urząd Pracy w C..
W tej sytuacji organ uznał iż zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego bądź niedotrzymanie jego postanowień może stanowić podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia.
Z decyzją tą nie zgodził się skarżący, który wniósł odwołanie. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. Zaznaczył, iż zwrócił się do pomocy społecznej o wsparcie z tego powodu, że uznaje swoją sytuację za tak trudną, że uzasadnia ona uwzględnienie jego wniosku. Podniósł, iż w jego ocenie jest dyskryminowany przez pracowników OPS w C.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia przedstawiło wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołano przepisy ustawy o pomocy społecznej dotyczące problematyki zasad przyznawania zasiłków celowych w tym art. 11 ust. 2 .
Kolegium podało, iż w trakcie wywiadu przeprowadzonego w dniu 4.07.2018 r. ustalono, iż w dniu 8.06. 2018 r. strona utraciła status osoby bezrobotnej z powodu przerwania odbywania prac społecznie użytecznych. W dniu 16.01.2018 r. zawarto ze stroną kontrakt socjalny celem aktywizacji zawodowej, celem podjęcia przez stronę prac społecznie użytecznych. W dniu 8.06.2018 r strona podczas pełnienia obowiązków w [...] w C. zachowywała się agresywnie wobec pracowników - co spowodowało rozwiązanie ze stroną porozumienia w sprawie realizacji prac społecznie- użytecznych z uwagi na bezpieczeństwo pracowników. Kolegium wskazało iż strona utrzymuje ze zbieractwa surowców wtórnych i dodatku mieszkaniowego w wysokości - 79,22 zł przy kryterium ustawowym w kwocie- 634 zł.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniesionego odwołania, ponieważ w całej rozciągłości podzielił ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji dotyczące braku przesłanek przyznania skarżącemu wnioskowanej formy pomocy. Podzielił stanowisko organu I instancji, iż strona odmawia współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, bowiem w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie faktu braku współpracy z pracownikiem socjalnym oraz niedotrzymywania postanowień kontraktu socjalnego. W związku z powyższymi ustaleniami organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest merytorycznie poprawna. Podkreślił, iż strona od dłuższego okresu korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej i posiada świadomość zasad jej udzielania . Podzielając stanowisko organu I instancji podkreślił iż decyzja dotycząca przyznania zasiłku celowego jest aktem, opartym na instytucji uznania administracyjnego a pomoc jakiej udziela Ośrodek Pomocy jest uzależniona nie tylko od potrzeb wnioskodawcy, ale również od możliwości finansowych OPS.
Z decyzją tą nie zgodził się skarżący i wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę. W skardze tej wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i wskazał na nie prawidłowe wykonywanie obowiązków zawodowych jako pracownika socjalnego A . B.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie .
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) wykazała, że zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie niniejszych rozważań należy zwrócić uwagę na fakt, że sąd administracyjny uwzględnia wniesioną skargę z powodu naruszenia przepisów postępowanie, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z takiej treści przepisu wynika, że nie każde naruszenie przepisów postępowania administracyjnego będzie stanowiło podstawę uwzględnienia wniesionej skargi, a jedynie takie, które będzie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które będzie rzutowało na końcowy wynik sprawy będzie dawało podstawę do uwzględnienia wniesionej skargi.
W rozpoznawanej sprawie Sąd zetknął się z sytuacją, w której decyzje organów administracji obarczone są wadami o charakterze procesowym, które uzasadniają uwzględnienie wniesionej skargi.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie Kolegium utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności w oparciu o m.in. treść regulacji art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej zgodnie z którym brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym lub asystentem rodziny, o którym mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, odmowa zawarcia kontraktu socjalnego, niedotrzymywanie jego postanowień, nieuzasadniona odmowa podjęcia zatrudnienia, innej pracy zarobkowej przez osobę bezrobotną lub nieuzasadniona odmowa podjęcia lub przerwanie szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, wykonywania prac interwencyjnych, robót publicznych, prac społecznie użytecznych, a także odmowa lub przerwanie udziału w działaniach w zakresie integracji społecznej realizowanych w ramach Programu Aktywizacja i Integracja, o których mowa w przepisach o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lub nieuzasadniona odmowa podjęcia leczenia odwykowego w zakładzie lecznictwa odwykowego przez osobę uzależnioną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy . Organy wydając sporne decyzje podkreśliły, iż strona nie dotrzymała postanowień kontraktu socjalnego, jak i wskazały iż odmawia współpracy z pracownikiem socjalnym.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż decyzje obu instancji wymykają się kontroli Sądu. W aktach brak jest bowiem dokumentów źródłowych w oparciu, o które można by dokonać weryfikacji twierdzeń organów iż strona nie dotrzymała postanowień kontraktu socjalnego. W szczególności brak jest bowiem wspomnianego kontraktu którego postanowień zdaniem organów strona nie dotrzymała. W tej sytuacji wątpliwości budzi na jakiej podstawie organ zarówno II jak i I instancji utrzymują, iż strona nie dotrzymała postanowień kontraktu socjalnego. Brak jest także w aktach jakichkolwiek dowodów poza informacją z [...] w C. wskazujących na agresywne względem pracowników tej placówki zachowanie strony. Z pisma z 11.06.2018r. MDK w C. , w którym wskazano w sposób lakoniczny, iż strona zachowywała się w sposób agresywny wobec pracowników jednostki nie wynika na czym to zachowanie polegało. I w tym zakresie skład orzekający jest pozbawiony także możliwości kontroli podjętego przez organy rozstrzygnięcia. Zdaniem składu orzekającego ten materiał dowodowy którym dysponowały organy był niewystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie co oznacza, iż doszło do naruszenia art. 7, art. 77, art. 81 kpa normujących zasady realizacji prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie jak i w konsekwencji swobodnej oceny dowodów. Przedstawione powyżej uchybienia w sytuacji, gdy sąd może dokonywać ustaleń wyłącznie na podstawie przedstawionych akt administracyjnych i nie dysponuje żadnymi innymi możliwościami w tym zakresie skutkują tym, że w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie wyczerpane zostały przesłanki uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ustali rzeczywistą sytuację rodziny skarżącego i kierując się celami oraz zasadami pomocy społecznej podejmie stosowne do przyjętych ustaleń rozstrzygnięcie.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło