II SA/Ke 698/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] r. znak:[...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej postanawia: umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. Decyzją [...] r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach (dalej też jako "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Starosty Sandomierskiego z dnia 18 stycznia 2018r. znak: [...] w sprawie przyznania M. Z. i W. A. Z. pełniących funkcję rodziny zastępczej spokrewnionej O. K. B. ur. 05.10.2000 r. od dnia 14 grudnia 2017 r. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania ww. dziecka w wysokości 660 zł miesięcznie (pkt 1), orzekając w punkcie 2, że wypłata świadczenia będzie przelewem następować do 15-ego dnia każdego miesiąca za dany miesiąc do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej oraz że za okres od dnia 14 grudnia 2017 r. do dnia 31 stycznia 2018 r. wypłata świadczenia nastąpi w kwocie 1043,22 zł tj. w wysokości proporcjonalnej do liczby dni faktycznego pobytu dziecka w danym miesiącu kalendarzowym w rodzinie zastępczej (pkt 3). Pismem z dnia 17 października 2018 r. (data wpływu do organu – 24 października 2018r.) Rzecznik Praw Obywatelskich wywiódł skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. W skardze jej autor wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji w części dotyczącej daty początkowej przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej O. B. w rodzinie zastępczej. Autor skargi zarzucił naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, t.j.: - art. 87 ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 998 ze zm.), dalej w skardze jako ustawy o w.r.i.s.p.z., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej przysługuje od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu opiekuńczego o ustanowieniu rodziny zastępczej i w konsekwencji błędne uznanie, że data faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej na mocy postanowienia sądu opiekuńczego nie ma istotnego znaczenia do ustalenia daty początkowej uprawnienia do świadczenia; - art. 35 ust. 1 ustawy o w.r.i.s.p.z. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że umieszczenie małoletniej O. B. w rodzinie zastępczej M. Z. i W. Z. nastąpiło dopiero na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. akt [...], a przez to nieprawidłowe uznanie, iż pomimo wydania przez Sąd Rejonowy w Sandomierzu postanowienia z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt [...], w którym sąd ustanowił dla małoletniej rodzinę zastępczą w osobach M. Z. i W. Z., zarządził umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej i ustalił miejsce zamieszkania dziecka w miejscu zamieszkania tej rodziny, rodzina zastępcza w okresie od dnia 14 lutego 2017 r. do dnia 13 grudnia 2017 r. nie jest uprawniona do uzyskania świadczeń na pokrycie kosztów utrzymania dziecka, które faktycznie przebywa w rodzinie zastępczej. Nadto skarżący sformułował zarzuty naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego - dalej K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i błędne przyjęcie, że wydanie przez Sąd Rejonowy w Sandomierzu postanowienia z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt III Nsm 121/16 o ustanowieniu M. Z. i W. Z. rodziną zastępczą i umieszczeniu dziecka w miejscu zamieszkania tej rodziny, w okolicznościach złożenia apelacji od tego postanowienia, nie rodzi skutków prawnych w postaci finansowania rodziny zastępczej i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z aktywności w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, co z kolei doprowadziło organ do błędnej konstatacji, że udzielenie pomocy finansowej na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej jest uzależnione od ostatecznego orzeczenia sądu II instancji i w konsekwencji skutkowało załatwieniem sprawy w sposób kolidujący ze słusznym interesem stron; - art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w niewyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia, a także pozostawieniu poza rozważaniami organu argumentów podnoszonych przez strony w przedmiocie korelacji daty początkowej ustalania prawa do świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej z datą podjęcia faktycznego sprawowania przez rodzinę opieki nad powierzonym, na mocy postanowienia sądu, dzieckiem. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uwzględniło w całości powyższą skargę i orzekło w ten sposób, że uchyliło własną decyzję z dnia 26 kwietnia 2018 r. znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 18 stycznia 2018 r. znak: [...] i w to miejsce orzekło o przyznaniu M. Z. i W. Z., pełniących funkcję rodziny zastępczej spokrewnionej dla O. B. świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania ww. dziecka: w wysokości 353,57 zł w okresie od dnia 14 lutego 2017 r. do dnia 28 lutego 2017 r. (pkt 1) i w wysokości 660,00 zł miesięcznie od dnia 1 marca 2017 r. do dnia faktycznego opuszczenia przez dziecko rodziny zastępczej. W związku z powyższym Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o umorzenie postępowania sądowego ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje. Stosownie do art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. W myśl art. 161 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1); w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2); gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 ustawy p.p.s.a.). Postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (wyrok NSA z dnia 22 lipca 2014 r., II OSK 378/13, Lex nr 1582107). Zwrot normatywny "stało się bezprzedmiotowe" użyty w art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. oznacza jednak, że chodzi o przyczynę, która zaistniała dopiero w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi. W niniejszej sprawie w świetle zarzutów i wniosków skargi oraz treści rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach wydanej dnia 15 listopada 2018 r. stwierdzić należy, że skarga ta została w całości uwzględniona po jej wniesieniu przez Rzecznika Praw Obywatelskich do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Organ odwoławczy, zgodnie z dyspozycją art. 54 § 3 ustawy p.p.s.a., w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania skargi, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i wydał nową decyzję, uwzględniającą żądanie strony skarżącej w zakresie ustalenia daty początkowej przyznania świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej O. B. w rodzinie zastępczej tj. od dnia 14 lutego 2017 r., nie zaś jak uprzednio - od dnia 14 grudnia 2017 r. Organ odwoławczy wyeliminował obie uprzednio wydane decyzje w I i II instancji i wskazał w uzasadnieniu decyzji z dnia 15 listopada 2018 r., że odmienna ocena dokonana przez organ I i II instancji stanowiła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 35 ust. 1 i art. 87 ust. 1 w zw. z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Postępowanie sądowoadministracyjne stało się więc bezprzedmiotowe. Skarga jako środek zaskarżenia została skonsumowana - uwzględniona przez organ w trybie autokontroli w całości. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 ustawy p.p.s.a., umorzył postępowanie sądowoadministracyjne.