VII SA/Wa 646/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 listopada 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi złożonej przez Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w [...] ("skarżący", "stowarzyszenie", "strona") jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ("Minister", "organ II instancji") z [...] stycznia 2018 r. znak: [...], stwierdzające niedopuszczalność zażalenia stowarzyszenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ("[...]WKZ", "organ I instancji") nr [...] z [...] listopada 2017 r., którym odmówiono wyłączenia pracownika organu I instancji od udziału w postępowaniu. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Po rozpatrzeniu wniosku stowarzyszenia z [...] października 2017 r. o wyłączenie D. R. - kierownika Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] Delegatury w [...] - z udziału w postępowaniu, wszczętym na wniosek I Liceum Ogólnokształcącego w [...] w sprawie pozwolenia [...]WKZ na prowadzenie prac konserwatorskich i prac restauratorskich przy pomniku nagrobnym J. S.K. znajdującym się na terenie I Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...], [...]WKZ postanowieniem z [...] listopada 2017 r. odmówił wyłączenia pracownika z udziału w tym postępowaniu. Decyzją nr [...] z [...] listopada 2017 r. [...]WKZ zezwolił na prowadzenie prac konserwatorskich i prac restauratorskich przy zabytku: neoklasycystyczny pomnik nagrobny J. S. K. z 1832 r. wpisany do rejestru zabytków ruchomych województwa [...] pod nr [...] decyzją z dnia [...].10.2015 r. znajdujący się na terenie I Liceum Ogólnokształcącego im. [...] w [...] (gm. [...], powiat [...], woj. [...]). Zarówno postanowienie [...]WKZ z [...] listopada 2017 r. jak i decyzja [...]WKZ z [...] listopada 2017 r. zostały doręczone skarżącemu [...] listopada 2017 r. [...] grudnia 2017 r. (data nadania obu przesyłek w urzędzie pocztowym) stowarzyszenie złożyło dwa oddzielne pisma, z których jedno zatytułowano jako "Odwołanie", a drugie jako "Zażalenie na postanowienie nr [...]". W treści zażalenia stowarzyszenie podało, że składa je w ramach odwołania od decyzji nr [...] [...]WKZ z [...] listopada 2017 r. i wniosło o stwierdzenie nieważności tej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 i 7 Kpa. Minister postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia stowarzyszenia na postanowienie [...]WKZ z [...] listopada 2017 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że postanowienie [...]WKZ z [...] listopada 2017 r. zostało wydane na podstawie art. 24 § 3 Kpa, a w myśl art. 141 § 1 Kpa na postanowienie to nie służy zażalenie. Według Ministra okoliczność ta stanowi przesłankę do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na podstawie art. 134 Kpa w zw. z art. 144 Kpa. Organ odwoławczy ponadto wskazał, że ograniczenie prawa zażalenia tylko do postanowień, których zaskarżalność została uregulowana expressis verbis w Kpa nie wyłącza jednak możliwości prawnej obrony strony, gdyż zgodnie z art. 141 Kpa postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. W wniesionej do WSA w Warszawie skardze na postanowienie Ministra z [...] stycznia 2018 r. stowarzyszenie zarzuciło, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 142 Kpa. Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 poz. 1369), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżone postanowienie według powyższych kryteriów sąd uznał, że narusza ona prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, jako wydane z naruszeniem art. 142 Kpa. Przepis ten stanowi, że postanowienie, na które nie służy zażalenie strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. W rozpoznawanej sprawie, pomimo że zarzuty przeciwko postanowieniu o odmowie wyłączenia pracownika organu administracji publicznej zostały podniesione w oddzielnym piśmie niż pismo zatytułowane jako odwołanie, należy uznać je za złożone "w odwołaniu od decyzji" w rozumieniu art. 142 Kpa. Za taką oceną przemawia fakt, że zarówno pismo zatytułowane jako "Odwołanie" jak i pismo opisane przez stronę jako "Zażalenie na postanowienie nr [...]" zostały złożone jednocześnie, z zachowaniem terminu ustawowego do wniesienia odwołania. Jednocześnie we wstępnej części pisma zatytułowanego jako "Zażalenie na postanowienie nr [...]" strona wskazała wprost, że pismo to jest składane w ramach odwołania od decyzji [...]WKZ z [...] listopada 2017 r. i jako podstawę prawną podała art. 142 Kpa. Również podniesione w piśmie zarzuty dotyczą w istocie kwalifikowanej wadliwości decyzji, która w ocenie strony polega na uchybieniach proceduralnych w prowadzeniu sprawy przez pracownika organu, co do którego stowarzyszenie składało wniosek o wyłączenie. W oparciu o te zarzuty strona, w piśmie oznaczonym przez nią jako zażalenie, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji. Stanowi nadmierny formalizm zakwalifikowanie przez organ odwoławczy jako zażalenia pisma, które wprawdzie zostało zatytułowane przez stronę jako zażalenie, lecz z jego treści jednoznacznie wynika, że stanowi ono część odwołania od decyzji, w której to części zawarto zarzuty przeciwko postanowieniu niepodlegającemu odrębnemu zaskarżeniu, zaś żądanie dotyczy samej decyzji. Należy w tej mierze mieć na względzie art. 128 Kpa, z którego wynika, że już samo niezadowolenie z decyzji wydanej w pierwszej instancji jest zasadniczym elementem przesądzającym o zakwalifikowaniu czynności procesowej strony do czynności wniesienia odwołania. Wobec powyższego pismo zatytułowane przez stronę w rozpoznawanej sprawie jako "Zażalenie na postanowienie nr [...]" powinno zostać potraktowane przez organ odwoławczy jako element odwołania od decyzji [...]WKZ z [...] listopada 2017 r., zawierający zarzuty przeciwko postanowieniu w przedmiocie wyłączenia pracownika organu, na które to rozstrzygnięcie nie służy zażalenie. Organ powinien się ustosunkować do zarzutów skierowanych przeciwko postanowieniu niepodlegającemu odrębnemu zaskarżeniu w uzasadnieniu decyzji odwoławczej. Ponownie rozpatrując sprawę organ drugiej instancji uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku. Organ będzie miał na względzie obowiązek ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w jej całokształcie, tj. po rozpatrzeniu całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt. I sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł.