II SA/Rz 936/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-12-04
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Krystyna Józefczyk, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wspólnicy spółki cywilnej, którzy świadczyli usługi serwisowe i logistyczne związane z automatami do gier, mogą być uznani za 'urządzających' gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i ponosić solidarną odpowiedzialność za wymierzoną karę pieniężną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wspólnicy spółki cywilnej, którzy świadczyli usługi dystrybucji, serwisu i obsługi automatów do gier, a także mieli świadomość nielegalności przedsięwzięcia, mogą być uznani za 'urządzających' gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany i nie zależy od ustaleń prawnokarnych, w tym od ewentualnego uniewinnienia w postępowaniu karnym. Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie miało wpływu na stronę procesową postępowania administracyjnego dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymierzenia kary pieniężnej M.W. i P.P., wspólnikom byłej spółki cywilnej, za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Organy administracji ustaliły, że skarżący, poprzez umowę z inną spółką, zapewniali obsługę techniczną i logistyczną automatów, czerpiąc z tego tytułu zysk. Skarżący kwestionowali swoją rolę jako 'urządzających' gry, podnosząc m.in. zarzut nieważności decyzji z uwagi na skierowanie jej do niewłaściwego podmiotu po przekształceniu spółki cywilnej w spółkę jawną oraz argumentując, że ich działalność miała charakter pomocniczy i nie stanowiła 'urządzania' gier w rozumieniu ustawy. Sąd oddalił skargi, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skarg P. P. i M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry -skargi oddala-
II SA/Rz 936/18
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skarg M.W. i P.P. jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS) z dnia [...] czerwca 2018 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego
(dalej: Naczelnik PUCS) z dnia [...] września 2017 r. Nr [...] o wymierzeniu solidarnie M.W.i P.P. – wspólnikom byłej spółki cywilnej [...] s.c. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za urządzanie w lokalu A Sp. z o.o. w R., tj. poza kasynem gry, gier na automacie o nazwie [...] nr [...].
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i pozostałych akt administracyjnych sprawy wynika, że funkcjonariusze UC w [....] [...] grudnia 2015 r. przeprowadzili kontrolę pomieszczeń opisanego wyżej lokalu, należącego do A Sp. z o.o. w R. W jej trakcie stwierdzili, że w lokalu tym znajduje się automat do gier o nazwie [...] nr [...].
Na podstawie przeprowadzonego na tym automacie w formie gry eksperymentu procesowego wykazano, że stanowi on urządzenie elektroniczne, wyposażone w element pozwalający na wypłatę środków pieniężnych, tzw. hopper. Urządzenie przyjmuje środki pieniężne w postaci banknotów i monet. Do uruchomienia konieczne było jego zakredytowanie środkami pieniężnymi. Urządzenie umożliwiało ponadto uzyskanie wygranych rzeczowych w postaci punktów przedłużających grę - bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej
w poprzedniej grze oraz realizowało wygrane w postaci środków pieniężnych. Przebieg gier miał charakter losowy, a uzyskiwane wyniki były nieprzewidywalne
i niezależne od woli ani zręczności grającego. Wynik gier uzależniony był wyłącznie od przypadku, a gracz nie decydował o określonym wyniku. Zatrzymanie
w zamierzonym układzie obracających się bębnów z prędkością przekraczającą ludzką percepcję było niemożliwe do przewidzenia.
Ustalenia te znalazły potwierdzenie w sprawozdaniu z badania automatów przeprowadzonego przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [....]; stwierdzono w nim, że gry rozgrywane na przedmiotowym urządzeniu spełniają kryteria gier na automatach określone w art. 2 ust. 3 i 4 ustawy o grach hazardowych.
Z przedstawionej umowy dzierżawy powierzchni, podpisanej [...] maja
i [...] czerwca 2015 r. wynikało, że B Sp. z o.o. dzierżawiła od A Sp. z o.o. [...] w R. część lokalu [...] ul. [...] w R. Wynikało także z niej, że przedmiotem umowy jest dzierżawa części lokalu umożliwiająca zainstalowanie urządzeń do gier, na których dzierżawca będzie prowadził działalność gospodarczą za odpłatnością.
W toku prowadzonego postępowania ustalono ponadto, że P.P.
i M.W. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej [...] s.c. miała zawartą w dniu [...] stycznia 2015 r. umowę w zakresie obsługi urządzeń do gier rozrywkowych z C Sp. z o.o. Na jej podstawie zleceniobiorca (wspólnicy spółki cywilnej) zobowiązani byli do: transportu urządzeń, pobierania z nich gotówki oraz prowadzenia serwisu urządzeń, usuwania awarii
i uszkodzeń, pozostawania w gotowości do świadczenia tych usług na każde żądanie Spółki C. Z tytułu świadczonych usług zleceniobiorcy przysługiwało wynagrodzenia ryczałtowe, liczone od każdego aktywowanego w danym miesiącu automatu w kwocie 200 zł brutto.
W tych okolicznościach Naczelnik PUCS postanowieniem z dnia [...] lipca
2017 r. Nr [...] wszczął wobec P.P.i M.W. (wspólników spółki cywilnej) postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, po czym decyzją z dnia [...] września 2017 r. Nr [...] – podjętą na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: O.p.), art. 160 ust. 1 pkt 6,
art. 254 ustawy z 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.), art. 2 ust. 3 i 4, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 14 ust. 1, art. 23a ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2,
art. 90 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U.
z 2016 r., poz. 471 ze zm., dalej: u.g.h.) - wymierzył solidarnie M.W. i P.P. – wspólnikom byłej spółki cywilnej [...] s.c. karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za urządzanie gier na automacie [...] nr [...] w lokali A Sp. z o.o. [....] w R.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli M.W. i P.P. – reprezentowani przez pełnomocnika (radcę prawnego), wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania.
Wskazaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2018 r. - wydaną na podstawie
art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 2 ust. 3 i 4, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 91 u.g.h. - DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji nastąpiło według stanu prawnego obowiązującego w dniu ujawnienia zdarzenia oraz istniejącego w tym dniu stanu faktycznego. Wskazał, że przepis art. 89 u.g.h. został zmieniony z dniem 1 kwietnia 2017 r. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji jest względniejszy dla strony skarżącej. Dlatego też w brzmieniu sprzed nowelizacji znalazł zastosowanie w sprawie.
Odnosząc się do meritum sprawy wyjaśnił, że w świetle zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego sporny automat umożliwiał prowadzenie gier, których istotne prawnie elementy ujęte zostały w art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h. Automat jest urządzeniem elektronicznym o losowym charakterze urządzanych na nim gier,
a grający mieli możliwość uzyskania zarówno wygranej rzeczowej jak i pieniężnej. Gry organizowane były w celach komercyjnych. W związku z tym DIAS uznał, że wnioski płynące z wyników przeprowadzonego eksperymentu i opinii Laboratorium pozwalają na uznanie, że zainstalowany automat umożliwiał prowadzenie gier
w rozumieniu przepisów u.g.h.
W dalszej części Dyrektor DIAS wskazał, że ponieważ urządzającym gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest osoba stwarzająca odpowiednie warunki do udziału w grach na automatach poza kasynem gry, M. W. i P.P. – wspólnicy spółki cywilnej [...] s.c. wypełnili swoim zachowaniem znamiona pojęcia urządzania gier na automacie, gdyż udostępnili go do eksploatacji oraz czerpali zysk z nielegalnie urządzanych na nim gier. Umowa łącząca spółkę cywilną [...] s.c. z C Sp. z o.o. była elementem szerszego przedsięwzięcia, w ramach którego B Sp. z o.o. udostępniała graczom należące do siebie automaty do gier (w tym ten będący przedmiotem sporu), a C Sp. z o.o. odpowiedzialna była za logistyczną stronę przedsięwzięcia, korzystając przy tym z usług spółki cywilnej [...] s.c. na podstawie zawartej [...] stycznia 2015 r. umowy w zakresie obsługi urządzeń do gier rozrywkowych. Z tytułu świadczonych usług przysługiwało jej wynagrodzenie ryczałtowe. Jak zauważył organ, poprzez łączące ww. podmioty umowy stworzyli oni mechanizm, którego sprawne funkcjonowanie uzależnione było od każdego z tych podmiotów. M.W. i P.P. jako wspólnicy spółki cywilnej stanowili istotny element tego mechanizmu, a świadczone przez nich usługi miały zapewniać ciągłość jego funkcjonowania. Sprawna dystrybucja automatów do gier, zapewnienie obsługi serwisowej urządzeń oraz przepływu uzyskanych z gier środków były niezbędne dla sukcesu przedsięwzięcia. W ocenie tego organu, skarżący mieli świadomość nielegalności przedsięwzięcia, na co wskazuje załącznik nr 4 do umowy, zawierający instrukcję postępowania podczas kontroli. W postępowaniu ustalono, że właściciel automatu nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna gry w lokalach do których zostały one wstawione, a automaty nie posiadały wymaganej prawem rejestracji.
W tych okolicznościach organ uznał M.W. i P.P. jako wspólników byłej spółki cywilnej [...] s.c. za współurządzających gry na automatach poza kasynem gry. Organ zaznaczył, że wspólnicy spółki cywilnej są powiązani umową spółki, realizują wspólne przedsięwzięcie gospodarcze. Solidarna odpowiedzialność ww. wspólników z tytułu kary pieniężnej z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wynika z ustawowej zasady solidarnej odpowiedzialności wspólników za zobowiązania spółki cywilnej.
Odrębne skargi (lecz o tożsamej treści) na opisaną decyzję DIAS złożyli M.W. i P.P., wnosząc o jej uchylenie i stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Skarżący podnieśli zarzut nieważności opisanej powyżej decyzji, określony
w art. 247 § 1 pkt 5 O.p., tj. skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną
w sprawie. Zakwestionowali wymierzenie kary bez wskazania definicji legalnej pojęcia "urządzający", co stanowi zaprzeczenie wartościom konstytucyjnym. W ich ocenie takie postępowanie może powodować dowolność w zakresie karania, co jest sprzeczne z zasadą państwa prawa.
Podkreślili, że wszystkie postępowania w przedmiocie kar prowadzone były przeciwko [...] s.c., przeciwko wspólnikom tej spółki. Tymczasem na mocy orzeczenia Sądu z [...] grudnia 2016 r. doszło do przekształcenia spółki cywilnej w [...] spółka jawna. Decyzja organu I instancji wydana została w 2017 r., a zatem stroną i zobowiązanym powinna być spółka jawna.
Podnieśli także, że nigdy nie urządzali gier na automatach poza kasynem gry, ich spółka była operatorem, czyli podmiotem całkowicie zależnym od faktycznego urządzającego. Ich zdaniem, brak zdefiniowania pojęcia "osoby urządzającej" może stanowić pole do nadużyć. Wskazali, że sądy karne uznają, że zachowanie opisane przez organy w niniejszej sprawie nie stanowi "urządzania" w rozumieniu art. 89 u.g.h.
W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie, argumentując, że skoro spółka cywilna [...] s.c. nie była stroną postępowań w sprawie wymierzenia kar pieniężnych, a sankcja za naruszenie przepisów u.g.h. określona przedmiotową decyzją dotyczyła czynności podejmowanych przez jej wspólników, w ramach wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego, tym samym późniejsze przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie miało żadnego znaczenia dla prowadzonych postępowań.
DIAS zawnioskował także o zawieszenie postępowania z uwagi na wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
W związku z ustaleniem jednak, że DIAS decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r.
nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 2018 r. i decyzja ta stała się ona ostateczna, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Rzeszowie rozpoznając skargę w dniu 4 grudnia 2018 r. - w toku rozprawy sądowej - oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie pozostaje prawidłowość wymierzenia skarżącym, jako wspólnikom byłej spółki cywilnej, solidarnie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd podziela wyrażone w jej uzasadnieniu przez DIAS stanowisko, w którym organ ten odniósł się do podnoszonej przez skarżących już na etapie postępowania administracyjnego kwestii przekształcenia spółki cywilnej [...] w podmiot [...] spółka jawna.
Podstawą odpowiedzialności skarżących jest to, że brali oni udział w procesie urządzania gier hazardowych, poza kasynem gry. Im też przysługiwały prawa procesowe w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary.
W tej kwestii należy stwierdzić, iż organ odwoławczy prawidłowo uznał, że z uwagi na brak zdolności prawnej, zwłaszcza na gruncie przepisów u.g.h., spółka cywilna nie była stroną postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Postępowanie to od początku prowadzone było bowiem w stosunku do skarżących - osób fizycznych i zakończyło się wymierzeniem im solidarnie kary pieniężnej, jako osobom fizycznym - wspólnikom spółki cywilnej. W tej sytuacji przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną pozostało bez wpływu na stronę procesową rozpatrywanej sprawy.
Skoro więc spółka cywilna nie miała zdolności prawnej na gruncie prawa administracyjnego, nie mogła zostać na nią nałożona kara na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Kara ta została więc prawidłowo nałożona na wspólników i to oni byli stronami prowadzonego w tym przedmiocie postępowania.
Z przedstawionych względów zarzut naruszenia w opisanym wyżej zakresie przepisów postępowania Sąd uznał za niezasadny. Nie można więc stwierdzić, że spełniona została przesłanka nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 O.p.
Sąd nie podziela poglądu, że odpowiedzialność z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry należy kwalifikować w kategoriach obowiązku stanowiącego majątek spółki. Źródłem tej odpowiedzialności jest bowiem nie stosunek zobowiązaniowy, ale okoliczności obiektywne, tj. naruszenie przez określone osoby warunków urządzania gier na automatach. Oceny tej nie zmienia fakt, że umowę o świadczenie usług z C Sp. z o.o. zawarli skarżący jako wspólnicy spółki cywilnej, albowiem umowa ta rodziła jedynie skutki na gruncie prawa cywilnego które pozostają poza zakresem niniejszej sprawy. Wprawdzie na podstawie wspomnianej umowy skarżący podjęli się czynności kwalifikowanych na gruncie u.g.h. (współorganizując gry na automatach), jednakże nie ma to wpływu na zasady ich administracyjnej odpowiedzialności z tego tytułu oraz zagadnienia procesowe w prowadzonych w tym przedmiocie postępowaniach.
W tym miejscu należy też zaznaczyć, iż K.s.h. stanowi ze swej istoty regulację cywilnoprawną, normującą stosunki cywilnoprawne pomiędzy jego podmiotami (osobami prawnymi i fizycznymi, a także określonymi jednostkami organizacyjnymi, nieposiadającymi osobowości prawnej). Potwierdza to między innymi jego art. 2, nakazujący w kwestiach nieuregulowanych tym aktem stosować przepisy Kodeksu cywilnego. K.s.h. nie zawiera więc, co do zasady, regulacji z zakresu prawa administracyjnego, za wyjątkiem art. 553 § 2, zgodnie z którym spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Regulacja ta jednak odnosi się jedynie do kwestii ściśle w niej wskazanej, nie sposób więc na jej podstawie wywodzić przejścia praw, a zwłaszcza obowiązków, o których w przepisie tym nie wspomniano. Przepis ten nie stanowi też podstawy modyfikowania podmiotowej strony spraw, dotyczących kwestii pozostających poza zakresem jego regulacji.
Tak samo z art. 26 § 5 K.s.h. nie sposób wywodzić przejścia odpowiedzialności za delikt administracyjny na nowo powstały podmiot. Stoi temu na przeszkodzie nie tylko cywilnoprawnych charakter wskazanego przepisu, ale również to, że odpowiedzialność tego rodzaju, nawet w nieskonkretyzowanej formie, nie spoczywała na spółce cywilnej.
Jeżeli chodzi o samą kwestię charakteru przepisów stanowiących podstawę wymierzenia kary na urządzanie gier na automatach poza kasynem gry zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia
16 maja 2016 r., wydaną w sprawie II GPS 1/16, w sposób wiążący stwierdził, że
art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Ponadto Sąd ten sformułował wiążący pogląd, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od [...] lipca 2011 r. także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Pogląd jakoby niedopełnienie procedury notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej uniemożliwiało stosowanie jakichkolwiek przepisów zawartych w tym akcie prawnym, czy też że wszystkie przepisy zawarte w tym akcie mają charakter "techniczny" nie znajduje uzasadnienia choćby w świetle wyroku TSUE z dnia
13 października 2016 r. w sprawie C-303/15, który przesądził, że badany w sprawie art. 6 ust 1 u.g.h. nie wchodzi w zakres pojęcia "przepisów technicznych"
w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, podlegających obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 8 ust. 1 tej dyrektywy, którego naruszenie jest poddane sankcji
w postaci braku możliwości stosowania takiego przepisu.
Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje ustalony w postępowaniu administracyjnym zakres zaangażowania skarżących w proces organizowania gier na automatach, wynikający z zawartej przez nich umowy. Sąd podziela stanowisko rozstrzygających niniejszą sprawę organów, że skarżący stanowili istotny element mechanizmu polegającego na organizowaniu gier na automatach. Na podstawie zawartej umowy świadczyli usługi na rzecz C Sp. z o.o., która odpowiadała za logistyczną stronę przedsięwzięcia, w ramach którego właściciel automatów udostępnił graczom automaty do gier. Rola skarżących polegała na świadczeniu usług w zakresie dystrybucji urządzeń do gry i zapewnienia sprawnego ich działania za wynagrodzeniem ryczałtowym, liczonym od każdego aktywnego w danym miesiącu automatu. Bez ich udziału w przedsięwzięciu proces urządzania gier nie byłby możliwy. W tej więc sytuacji, nawet działalnie na zlecenie Spółki C nie pozwala na wyłączenie odpowiedzialności skarżących, którzy, jak wynika z zawartej przez nich umowy, a w szczególności załącznika do niej, mieli pełną świadomość co do tego, że aktywnie uczestniczą w nielegalnym przedsięwzięciu. Mimo to podjęli się uczestnictwa w nim we współpracy z innymi jego uczestnikami, realizując niezwykle istotny fragment tej działalności, odnoszący się do faktycznie realizowanych czynności. Mając to na względzie nie sposób jest pominąć ich udziału
w przedsięwzięciu jedynie w oparciu o formalną podstawę nawiązania współpracy
z pozostałymi wspólnikami, jaką stanowiła umowa zlecenia. Istotą tej umowy, niezależnie od jej nazwy, było bowiem podjęcie współpracy z pozostałymi podmiotami, których działanie łącznie składało się na efekt w postaci stworzenia warunków umożliwiających zainteresowanym osobom korzystanie z gier na automatach poza kasynem gry. Zakres obowiązków skarżących nie ograniczał się więc do samego świadczenia usług stricte serwisowych. Słusznie zatem uznano skarżących za "urządzających" gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Argumentu przemawiającego za stwierdzeniem niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a tym samym za jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego nie może stanowić też fakt, że skarżący został uniewinniony przez sąd karny od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 107 § 1 K.k.s. Wynika to przede wszystkim z tego, że zasady odpowiedzialności karnej i administracyjnej oparte są na zupełnie innych regułach. Odpowiedzialność administracyjna, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie ma bowiem charakter zobiektywizowany i jest niezależna zarówno od ustalenia winy objętego nią podmiotu, jak i wykazania spełnienia przez niego określonych przesłanek, składających się na stronę podmiotową czynu w ujęciu prawnokarnym. Natomiast w przypadku odpowiedzialności karnej, elementy te są niezwykle istotne. Jeżeli chodzi o stronę podmiotową czynu zabronionego
o charakterze umyślnym niezbędnym jest wykazanie, iż skarżący miał świadomość znamion określonego czynu zabronionego i działał w tym zakresie z zamiarem ich realizacji oraz że nie zachodzą inne okoliczności wyłączające tę odpowiedzialność, takie jak działalnie w warunkach błędu.
Kolejnym warunkiem pociągnięcia określonej osoby do odpowiedzialności karnej jest przypisanie jej znamion winy w odniesieniu do konkretnego czynu. To stanowi niezwykle istotny warunek zmaterializowania się odpowiedzialności karnej, nieznajdujący odpowiednika na gruncie prawa administracyjnego.
Jak wynika z przedłożonych przez skarżącego kopii wyroków, powodem uniewinnienia go od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 107 § 1 K.k.s. było nie tyle wykluczenie zrealizowania przez niego znamion czynu zabronionego składających się na urządzanie gier, ale niezrealizowanie przez niego znamion podmiotowych przestępstwa z art. 107 § 1 K.k.s. Sąd wykluczając uznanie realizowanych przez skarżącego czynności za urządzenie gier w rozumieniu art. 107 § 1 K.k.s. stwierdził, że mogłyby one być zakwalifikowane jako jedna z form zjawiskowych tego czynu w postaci pomocnictwa do jego popełnienia przez inną osobę. Jednocześnie Sąd wykluczył możliwość pociągnięcia skarżącego do odpowiedzialności karnej z uwagi na to, że działał on w warunkach usprawiedliwionego błędu co do karalności swojego czynu (art. 10 § 4 K.k.s.). Błąd ten związany był z kontrowersjami prawnymi co do możliwości powoływania się na określone regulacje u.g.h. wynikającymi z ewentualnego stwierdzenia ich technicznego charakteru.
Zasady odpowiedzialności administracyjnej, zgodnie z którymi wymierzono skarżącym karę w niniejszej sprawie, nie uwzględniają działania w ramach błędu co do znamion określonego deliktu administracyjnego. Nie pozwalają też na rozróżnianie, w oparciu o wzajemne relacje i zależności, ról poszczególnych podmiotów składających się na cały proces urządzania gier wbrew przepisom ustawy, czy też stopniowanie odpowiedzialności za nie ze względu na ich doniosłość i znaczenie. W tej więc sytuacji nawet wyłączenie odpowiedzialności karnej skarżących nie pozwala na stwierdzenie, że nie powinni oni odpowiadać na podstawie przepisów u.g.h.
W tym miejscu dodać też należy, że zgodnie z art. 11 P.p.s.a., sąd administracyjny wiążą jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa. Wyroki na które powołuje się skarżący nie są wyrokami skazującymi, wobec czego ustalenia poczynione w sprawie w której zostały wydane nie są wiążące na gruncie przedmiotowej sprawy.
Tak więc stwierdzenia sądu karnego nie stoją w sprzeczności z ustaleniami rozstrzygających niniejszą sprawę organów. Nie mogą być też argumentem wskazującym na to, że stanowisko tychże organów stanowi w istocie naruszenie prawa.
Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. wniesione skargi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło