I SA/Wa 934/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-04
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Magdalena Durzyńska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, wywołanego decyzją Komisji do spraw reprywatyzacji, jest zgodne z prawem, jeśli postępowanie to zostało wszczęte przed wejściem w życie przepisów wprowadzających jednoinstancyjność postępowania przed Komisją?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy było zasadne. Pomimo że postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie przepisów wprowadzających jednoinstancyjność, zgodnie z art. 7 ustawy nowelizującej, do postępowań toczących się przed Komisją stosuje się przepisy w nowym brzmieniu. Wprowadzenie jednoinstancyjności postępowania przed Komisją, od której przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie narusza art. 78 Konstytucji RP.Stan faktyczny
Skarżąca K. S. wniosła skargę na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z marca 2018 r. o umorzeniu postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzja ta została wydana na podstawie przepisów wprowadzających jednoinstancyjność postępowania przed Komisją. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji RP, k.p.a. i p.p.s.a., w tym zasadę zaufania obywateli do państwa, niedziałanie prawa wstecz oraz prawo do sądu. Komisja wniosła o oddalenie skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę
Decyzją z [...] września 2017 roku Komisja do spraw usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa (Komisja) uchyliła w całości decyzję Prezydenta [...] (Prezydent) z [...] grudnia 2010 roku i odmówiła ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do zabutowanego gruntu o powierzchni [...] m2 położonego w [...] przy ul. [...] opisanego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obrębu [...] dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...].
J. B., U. P. i K. S. złożyły wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z [...] września 2017 roku. Miasto [...] złożyło na decyzję z [...] wrzenia 2017 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W toku rozprawy w dniu 11 grudnia 2017 roku Komisja poinformowała, że skarga wniesiona przez Miasto [...] zostanie rozpoznana jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Decyzją z [...] marca 2018 roku, Komisja umorzyła postępowanie wywołane wnioskami J. B., U. P. i K. S. o ponowne rozpoznanie sprawy.
Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Komisja wskazała art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 38 ust. 1 i art. 10 ust. 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257 ze zmianami, dalej "ustawa z 9 marca 2017 roku").
W uzasadnieniu Komisja wyjaśniła, że zgodnie z obecnym brzmieniem art. 10 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 roku jej decyzje i postanowienia, z wyłączeniem decyzji o których mowa w art. 34 ust. 4 ustawy są ostateczne i nie przysługuje od nich wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Komisja wskazała, że wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy złożone zostały pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, jednak zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 roku o zmianie ustawy z dnia 9 marca 2017 roku o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2018 roku, poz. 431, dalej : "ustawa zmieniająca") do postępowań wszczętych a niezakończonych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.
Oznacza to w ocenie organu, że decyzja z [...] września 2017 roku stała się ostateczna i nie przysługuje od niej wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Postępowanie wywołane wniesieniem wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy jako bezprzedmiotowe podlega zatem umorzeniu.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem K. S. (skarżąca) wniosła skargę na decyzję Komisji z [...] marca 2018 roku, podnosząc w niej zarzut naruszenia :
1. art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 roku i art. 7 ustawy zmieniającej w związku z art. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm., dalej: Konstytucja RP) polegający na bezpodstawnym umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komisji z dnia [...] września 2017 r., nr [...] wobec uznania - w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego, że wniesiony przez Skarżącą środek zaskarżenia od decyzji nieostatecznej w postępowaniu administracyjnym - nie przysługuje, a wobec tego naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasady niedziałania prawa wstecz, tj. wydanie przez Komisję zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa;
2. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy z 9 marca 2017 roku i art. 7 ustawy zmieniającej w zw. z art. 7, art. 8 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 2, art. 45 ust. 1, art. 78 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie przez Komisję ww. przepisów Konstytucji RP i przyjęcie przez Komisję, na podstawie niezgodnych z ww. przepisami Konstytucji RP - przepisów: art. 10 ustawy z 9 marca 2017 roku i art. 7 ustawy zmieniającej, że z dniem 14 marca 2018 r. tj. z dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej wszelkie nieostateczne decyzje i postanowienia wydane przez Komisję przed tą datą stały się z ww. dniem orzeczeniami ostatecznymi, a postępowanie administracyjne toczące się przed Komisją z wniosków: J. B., U. P. i skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komisji z dnia [...] września 2017 r., nr [...], podlegało umorzeniu, tj. wydanie przez Komisję zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa,
3. art. 35 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przedłużanie postępowania prowadzonego z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w trakcie którego organ pozostawał w bezczynności celowo albowiem nie zostały podjęte w tym okresie żadne dodatkowe czynności, co miało spowodować przeciągnięcie postępowania do czasu wejścia w życie ustawy zmieniającej ustawę o Komisji w jej pierwotnym brzmieniu, co w konsekwencji spowodowało daleko idące dla skarżącej skutki w postaci braku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, braku ponownego przeanalizowania materiału dowodowego stosownie do zawartego stanowiska strony skarżącej, a także uzyskania nowego i samodzielnego rozstrzygnięcia organu administracyjnego od którego — w przypadku utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy - przysługiwałaby skarżącej skarga do sądu administracyjnego;
4. art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 ustawy zmieniającej poprzez przekazanie złożonego przez skarżącą środka odwoławczego tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy nie spełnia on przesłanek formalnych skargi tj. zakres zaskarżenia, zarzuty i wnioski, ponieważ wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie musi spełniać restrykcyjnych warunków formalnych, wystarczające jest wskazanie decyzji z która strona się nie zgadza i sformułowanie uzasadnienia wraz z podaniem przyczyn dla których rozstrzygnięcie jest dla strony niekorzystne;
5. art. 39 k.p.a. i art. 49 k.p.a. w zw. 49b k.p.a. oraz art. 52 p.p.s.a. i art. 53 p.p.s.a. w zw. z art. 16 k.p.a. poprzez brak skutecznego doręczenia stronie ostatecznej decyzji Komisji z dnia [...] września 2017 roku nr [...], w sytuacji, gdy w dniu [...] października 2017 roku została opublikowana ww. decyzja jako nieostateczna, a jako ostateczna nie została do dnia złożenia niniejszej skargi opublikowana ze skutkiem doręczenia, ani też doręczona stronie w formie papierowej, co skutkuje brakiem możliwości obliczenia w sposób zapewniający realizację zasady pewności prawa - terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego;
6. art. 4 ust. 2 ustawy z 9 marca 2017 roku poprzez procedowanie i podjęcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przez kolegialny organ administracji publicznej nieprawidłowo obsadzony, z uwagi na to, że aż trzech członków Komisji orzekających w sprawie nie spełnia wymogów ustawowych do zasiadania w tejże Komisji, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że zostały wypełnione przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.
Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie jej uchylenie w całości jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Komisja wniosła o oddalenie skargi.
Uczestnik, Miasto [...] w toku rozprawy w dniu 4 grudnia 2018 roku wskazał, że w jego ocenie skarga powinna podlegać oddaleniu. Wyjaśnił, że organ administracji zobowiązany jest do stosowania przepisów obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :
Skarga jest niezasadna.
W ocenie sądu rozpoznającego sprawę rozstrzygnięcie zaistniałego w niej sporu wymagało odpowiedzi na pytanie, czy wprowadzenie jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego przed Komisją narusza przepisy Konstytucji. Następnie rozważyć należało, czy zastosowanie przepisów przewidujących jednoinstancyjność postępowania do postępowań wywołanych wniesieniem wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy nie narusza wynikającej z art. 2 Konstytucji zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Zdaniem skarżącej rozwiązanie wprowadzone ustawą nowelizującą sprzeczne jest z art. 78 zdanie pierwsze Konstytucji. Jak wynika z argumentacji skarżącej, wyłącznie istnienie kontroli instancyjnej, rozumianej jako ponowne rozpoznanie sprawy przez organ administracji zapewnia realizację zasady dwuinstancyjności postępowania, przewidzianej w art. 78 zdanie pierwsze Konstytucji.
Tak kategoryczne stanowisko nie jest prawidłowe.
Sąd przypomina na wstępie, że ustawą z ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 roku, poz. 935) zmieniono art. 15 k.p.a. Zgodnie z obecnie obowiązującym brzmieniem tego przepisu, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dodatkowo zwrócić należy uwagę na tendencję do upraszczania administracyjnego toku instancji, której przejawem jest wprowadzenie możliwości dokonania przez stronę wyboru, czy złoży wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, czy też skieruje skargę do sądu administracyjnego (art. 52 § 3 p.p.s.a.)
Następnie zwrócić należy uwagę, że w polskim systemie prawnym od lat funkcjonują rozwiązania przewidujące, że decyzja administracyjna wydana po raz pierwszy w administracyjnym toku instancji jest decyzją ostateczną, od której przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Jako przykład takiego rozwiązania wymienić można art. 6 ust. 3 ustawy z dnia 7 maja 2009 roku o zadośćuczynieniu rodzinom ofiar zbiorowych wystąpień wolnościowych w latach 1956-1989 (Dz. U. z 2009 roku, nr 91 poz. 741 ze zm.), zgodnie z którym decyzja w sprawie przyznania albo odmowy przyznania świadczenia pieniężnego jest decyzją ostateczną, do której nie stosuje się art. 127 § 3 k.p.a. Od decyzji przysługuje natomiast skarga do sądu administracyjnego.
Podobny mechanizm przewidziany został w art. 42j ust. 7 ustawy z 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1510 ze zm.). Zgodnie z powyższym przepisem, decyzje o skierowaniu do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, należących do świadczeń gwarantowanych, których aktualnie nie wykonuje się w kraju, są ostateczne. Przysługuje od nich skarga do sądu administracyjnego.
Polskiemu ustawodawstwu znane są również rozwiązania, w których nie wskazuje się wprost, że decyzja wydana po raz pierwszy w administracyjnym toku instancji jest decyzją ostateczną, jednak wprowadza się możliwość wniesienia od takiej decyzji skargi do sądu administracyjnego. Do przepisów takich należy art. 273 ust. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 roku – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 roku, poz. 1566 ze zm.).
Kwestia zgodności z Konstytucją, w tym z art. 78, przepisów przewidujących wydanie decyzji przez organ administracyjny w jednej instancji a następnie skierowanie skargi do sądu administracyjnego, była już przedmiotem rozważań sądu konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny w sprawie zakończonej wyrokiem z 14 listopada 2006 roku, SK 41/04 badał m.in. zgodność art. 7 ustawy z dnia 25 października 1990 r. o zwrocie majątku utraconego przez związki zawodowe i organizacje społeczne w wyniku wprowadzenia stanu wojennego (Dz. U. z 1996 r. Nr 143, poz. 661 ze zm.) z art. 78 Konstytucji.
Cytowany artykuł przewidywał wydanie przez Społeczną Komisję Rewindykacyjną orzeczenia co do zwrotu majątku związków zawodowych i organizacji społecznych, odebranego im w wyniku wprowadzenia stanu wojennego, a także majątku przekazanego innym strukturom związkowym lub jednostkom organizacyjnym na podstawie dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. Nr 29, poz. 154, z 1982 r. Nr 3, poz. 18 i z 1989 r. Nr 34, poz. 178) oraz ustawy z dnia 8 października 1982 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 1985 r. Nr 54, poz. 277, z 1988 r. Nr 11, poz. 84, z 1989 r. Nr 20, poz. 105 i z 1990 r. Nr 30, poz. 179) i wydanych na ich podstawie przepisów wykonawczych. W art. 7 ust. 1 ustawy wskazano, że orzeczenie Komisji ma moc decyzji administracyjnej. Orzeczenie to było ostateczne z chwilą wydania i stanowiło tytuł do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji (art. 7 ust. 2 ustawy).
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z14 listopada 2006 roku wskazał, że istotnie od orzeczenia Społecznej Komisji Rewindykacyjnej nie przysługuje środek odwoławczy (środek zaskarżenia) w ramach administracyjnego toku instancji. Stylistyka art. 78 zdanie 1 Konstytucji sugerowałaby, że zapewnia on zasadniczo prawo zaskarżenia orzeczeń (i decyzji) do organu "drugiej instancji", a więc w ramach pewnej struktury organów państwowych. Powstaje jednak pytanie, czy zaskarżeniem w rozumieniu tego przepisu nie jest także złożenie skargi do sądu administracyjnego, a więc czy pojęcia "zaskarżenia" nie rozumieć szeroko.
Sąd konstytucyjny wyjaśnił, że "niezależnie od odpowiedzi na powyższe pytanie, stwierdzić należy, że nie wpływa ona w sposób rozstrzygający na ocenę niniejszej sprawy, ponieważ Konstytucja dopuszcza ustawowe określenie wyjątków od reguły zawartej w art. 78 zdanie 1. Wyjątki te stanowią instytucję odrębną od możliwości ograniczania korzystania z praw i wolności (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji nie jest samoistnym prawem konstytucyjnym, ale jednym ze środków ochrony tych praw (i wolności). Oznacza to, że do art. 78 Konstytucji nie można wprost stosować wymagań ustanowionych w art. 31 ust. 3 Konstytucji, a więc wyjątki, o których wspomina się w zdaniu drugim art. 78, mogą być wprowadzane z innych przyczyn niż konieczność ochrony wartości wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji, zaś ustawodawca ma tutaj większy stopień swobody, przy czym uwzględnić trzeba, iż ograniczenie prawa opartego na art. 78 Konstytucji dotyczy także regulacji z art. 176 ust. 1 Konstytucji, dotyczącego zresztą tylko postępowania sądowego. Uzasadnieniem dla wykluczenia prawa do zaskarżania orzeczeń organów administracji może być to, że brak jest w strukturze organów administracji instytucji, które mogłyby w sposób rzetelny i nienaruszający zasad organizacji administracji pełnić rolę organów nadzoru. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, ustawodawca zdecydował bowiem o powołaniu Społecznej Komisji Rewindykacyjnej specjalnie w celu koncentracji orzecznictwa w sprawach objętych ustawą rewindykacyjną w rękach jednego centralnego wyspecjalizowanego organu. Stąd też decyzja o eliminacji toku instancji w ramach administracji. Wprowadzenie zatem w tym przypadku wyjątku od zasady określonej w art. 78 zdanie 1 Konstytucji nie miało znamion arbitralności, oczywiście przy uwzględnieniu również możliwości złożenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego".
Sąd podziela wyrażane w doktrynie poglądy, zgodnie z którymi mimo braku stosownego zapisu w ustawie z 9 marca 2017 roku, Komisja jest centralnym organem administracji rządowej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a.
W świetle powyższych uwag, uwzględniając usytuowanie Komisji w systemie organów administracji, uznać należy, że wprowadzenie jednoinstancyjnego postępowania, w sytuacji w której od decyzji organu przysługuje skarga do sądu administracyjnego nie narusza art. 78 Konstytucji.
Zarzuty skargi zmierzają do wykazania, że Komisja umarzając postępowanie wywołane wnioskami o ponowne rozpoznanie sprawy naruszyła prawo w sposób rażący, pozbawiła bowiem skarżącą możliwości rozpoznania jej sprawy przez sąd administracyjny. O takim ukierunkowaniu zarzutów skargi świadczy przywołane w petitum skargi art. 45 ust. 1 Konstytucji.
Ustosunkowując się do tego zarzutu, konieczne jest poczynienie uwagi o charakterze ogólnym.
Konstytucja jest aktem wyznaczającym ramy działania wszystkich organów władzy państwowej a więc zarówno sądów jak i organów administracji. Obowiązkiem sądu jest zatem dokonywanie wykładni obowiązujących przepisów prawa w sposób zapewniający ich zgodność z Konstytucją. Jednocześnie po stronie organów istnieje obowiązek takiego stosowania prawa, by zapewnić realizację i ochronę praw podmiotowych wynikających z Konstytucji.
Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że od decyzji Komisji z [...] września 2017 roku zostały wniesione skargi przez Miasto [...] (skarga z 17 listopada 2017 roku, przekazana przez organ do sądu 17 kwietnia 2018 roku), U. P. i J. B. (skarga z 15 kwietnia 2018 roku) oraz skarżącą w niniejszej sprawie, K. S. Wszystkie te skargi zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, zaś postępowanie prowadzone jest pod sygn. akt. I SA/WA 651/18.
Miasto [...] wniosło skargę od decyzji z [...] września w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a,. Komisja w toku rozprawy z [...] grudnia 2017 roku wskazała, że wobec wniesienia wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy, skarga Miasta rozpoznana zostanie jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Jako podstawę prawną stanowiska Komisja wskazała art. 54a p.p.s.a.
Z treści decyzji z [...] marca 2018 roku wynika, że Komisja ostatecznie nie rozpoznała skargi Miasta [...] jako wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Potraktowała ją natomiast jako skargę na decyzję z [...] września 2017 roku i [...] kwietnia 2018 roku przekazała do tutejszego sądu wnosząc o jej oddalenie. Skarga ta zarejestrowana została w tutejszym sądzie pod sygn. akt I SA/WA 651/18.
K. S. złożyła do sądu skargę na decyzję z [...] września 2017 roku pismem z 22 marca 2018 roku, wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wyjaśniła że z decyzji z [...] marca 2018 roku, opublikowanej w tym samym dniu, dowiedziała się, że organ uznał decyzją z [...] września 2017 roku za ostateczną. Nie wiadomo jednak od czego uzależnione zostało uznanie przez Komisję, że decyzja stała się ostateczna. Zatem, jak wyjaśniła skarżąca, z ostrożności procesowej złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
W odpowiedzi na skargę wniesioną przez K. S. na decyzję z [...] września 2017 roku Komisja wniosła o jej oddalenie, nie ustosunkowując się do wniosku o przywrócenie terminu.
U. P. i J. B. wniosły do tutejszego sądu skargę na decyzję z [...] września 2017 roku pismem z 16 kwietnia 2018 roku.
Z odpowiedzi na skargę wynika, że w ocenie Komisji skarga ta wniesiona została z uchybieniem terminu. Organ wyraził pogląd, że skarga powinna być wniesiona w terminie 30 dni od daty wejścia w życie ustawy nowelizującej, a zatem w terminie do 13 kwietnia 2018 roku. U. P. i J. B. wyjaśniły, że wniosły skargę w terminie 30 dni od daty opublikowania decyzji Komisji ([...] marca 2018 roku), bowiem dopiero z tą datą dowiedziały się o umorzeniu postępowania wywołanego ich wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazały dodatkowo, że z uwagi na brzmienie art. 57 § 4 p.p.s.a. termin dokonania czynności upływający 15 kwietnia 2018 roku, czyli w niedzielę, uległ przesunięciu na 16 kwietnia 2018 roku.
Zarządzeniami z 9 lipca 2018 roku sąd uznał skargi K. S. U. P. i J. B. za wniesione w terminie.
Sąd wyjaśnia, że w realiach niniejszej sprawy, dla zapewnienia ochrony praw skarżącej oraz pozostałych podmiotów, które złożyły skargę na decyzję z [...] września 2017 roku konieczne jest zastosowanie wykładni art. 7 ustawy zmieniającej polegającej na przyjęciu, że skargi na tę decyzję wniesione w terminie 30 dni od daty opublikowania w Biuletynie Informacji Publicznej decyzji Komisji z [...] marca 2018 roku o umorzeniu postępowania wywołanego wnioskami o ponowne rozpoznanie sprawy uznać należy za wniesione w terminie o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a.
Dopiero bowiem z datą opublikowania decyzji z [...] marca 2018 roku strony postępowania dowiedziały się, że ich wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy nie zostały rozpoznane przed datą wejścia w życie ustawy nowelizującej jak również mogły zapoznać się z wykładnią przepisów ustawy zmieniającej zastosowanej przez Komisję.
Jednocześnie, za wniesioną w terminie i podlegającą rozpoznaniu należało uznać skargę Miasta [...] wniesioną w terminie 30 dni od daty opublikowania decyzji z [...] września 2017 roku. Miasto [...] w sposób jednoznaczny wyraziło wolę zaskarżenia uzasadnienia decyzji z [...] września 2017 roku. Skarga ta, wbrew stanowisku wyrażonemu przez Komisję w toku rozprawy z [...] grudnia 2017 roku nie została rozpoznana jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Miasto [...] nie zaoponowało, co do przekazania jego skargi do sądu po wejściu w życie przepisów ustawy zmieniającej, co ostatecznie uznać należało za podtrzymanie stanowiska o zaskarżeniu decyzji z [...] września 2017 roku.
Sąd podkreśla, że przyjęcie innej wykładni w tym w szczególności uznanie, że skargi winny być wniesione w terminie 30 dni od daty wejścia w życie ustawy zmieniającej prowadziłoby do niezgodnego z Konstytucją pozbawienia stron postępowania prawa do sądu. Art. 7 ustawy zmieniającej (wprowadzający zasadę, że do spraw w toku stosuje się znowelizowane przepisy, a co za tym idzie również przepisy wprowadzającej zasadę ostateczności decyzji wydanych w pierwszej instancji), w związku z art. 53 § 1 p.p.s.a. musi podlegać wykładni zapewniającej poddanie sądowej kontroli rozstrzygnięć organu wydanych w pierwszej instancji.
Sąd podkreśla w tym miejscu, że skargi na decyzję z [...] września 2017 roku podlegać będą rozpoznaniu przez sąd administracyjny na zasadach określonych w art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym artykułem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania.
Przyjęcie powyższej wykładni skutkuje uznaniem za niezasadne zarzutów objętych punktem 1 i 2 petitum skargi.
Zarzuty naruszenia art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. mogłyby podlegać rozpoznaniu w razie złożenia przez skarżącą skargi na bezczynność ewentualnie na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Komisję po złożeniu wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy. Skarga taka nie została złożona.
Zarzuty objęte punktem 4 i 5 petitum skargi mogłyby być analizowane jedynie w sprawie, w której doszłoby do przekazania sądowi przez Komisję wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy i uznania ich przez sąd za niespełniające wymogów formalnych określonych w przywołanych w skardze przepisach p.p.s.a.. Jak już jednak wyżej wskazano, zarówno skarżąca jak i pozostałe osoby zainteresowane zaskarżeniem decyzji Komisji z [...] września 2017 roku złożyły do tutejszego sądu skargi, zarejestrowane pod sygn. akt I SA/Wa 651/18.
Argumenty objęte punktem 6 skargi nie mogą być badane w niniejszym postępowaniu. Ustawa z 9 marca 2017 roku nie wprowadza mechanizmu kontroli przez sąd administracyjny prawidłowości wyboru członków Komisji przez Sejm oraz organ władzy wykonawczej (Ministra Sprawiedliwości).
Podsumowując sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wobec treści art. 7 ustawy nowelizującej, od 14 marca 2018 roku, to jest od chwili wejścia w życie ustawy nowelizującej brak jest podstaw prawnych do rozpoznawania przez Komisję wniosków o ponowne rozpoznanie sprawy. Sąd w pełni podziela w tym zakresie pogląd wyrażony przez uczestnika – Miasto [...] zgodnie z którym organ zobowiązany był do zastosowania przepisów obowiązujących w dacie orzekania.
Jakkolwiek zatem postępowanie z wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zostało wszczęte pod rządami przepisów ustawy, które dopuszczały dwuinstancyjny tok postępowania prowadzonego przez Komisję, to wobec jednoznacznego brzmienia art. 7 ustawy zmieniającej – do postępowań toczących się przed Komisją wszczętych u niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji (14 marca 2018 roku) stosuje się przepisy w nowym brzmieniu.
Wobec tego postępowanie zainicjowane wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z [...] września 2018 roku wskutek zmiany przepisów ustawy, mającej miejsce w toku postępowania, stało się bezprzedmiotowe.
Sąd wskazuje w tym miejscu, że organ błędnie powołał jako podstawę wydania decyzji art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 38 ust. 1 ustawy. Podstawą umorzenia postępowania odwoławczego (za jakie uznać należy również postępowanie wywołane wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy) był bowiem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., uchybienie to pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy.
Jak już wcześniej wskazano, wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożony został pod rządami przepisów go dopuszczających. Podstawa do prowadzenia postępowania z tego wniosku odpadła w związku z wejściem w życie ustawy nowelizującej. Doszło zatem do tzw. następczej bezprzedmiotowości postępowania o charakterze przedmiotowym, to jest z niedopuszczalnością postępowania odwoławczego, która zaistniała w toku postępowania na skutek zmiany przepisów ustawy.
Decyzja z [...] marca 2018 roku odpowiada zatem prawu a skarga musi być uznana za niezasadną.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło