VII SA/Wa 1658/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Monika Kramek (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. S. i A. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB" lub "organ wojewódzki") decyzją z dnia [...] marca 2018 r. [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. – dalej jako: "Prawo budowlane") nakazał K. S. i A. B. (dalej jako: "skarżące") usunięcie, w terminie do 31 grudnia 2019 r., nieprawidłowości występujących w jazie zlokalizowanym na rzece D. w km 41+840, na działkach nr: [...], [...], [...], [...] i [...], obręb G., gm. W., tj.: 1) poddać hydromonitoringowi wszystkie powierzchnie betonowe (przyczółków, płyty dennej i progu jazu), ujawnić wszystkie ubytki i skorodowane elementy betonowe w betonowej konstrukcji jazu oraz uzupełnić je w sposób podany w pkt 9.1.1 ekspertyzy technicznej, 2) po wykonaniu ww. robót remontowych uzupełnić grunt do wysokości teoretycznego terenu pierwotnego (rys. II/4.2 ekspertyzy technicznej) w sposób podany w pkt 9.1.1 ekspertyzy technicznej, 3) usunąć z nurtu rzeki oderwany element czoła prawego filarka jazu, 4) poddać hydromonitoringowi wszystkie powierzchnie betonowe filarów, ujawnić wszystkie ubytki i skorodowane elementy betonowe oraz uzupełnić je w sposób podany w pkt 9.1.2 ekspertyzy technicznej, 5) w trakcie wykonywania remontu jazu, po odkopaniu ocenić stan dolnej przesłony przeciwfiltracyjnej i w razie stwierdzenia jej znacznego zużycia, wymienić ją na ściankę szczelną stalową o długości minimalnej 4 m (pkt 9.1.3 ekspertyzy technicznej), 6) uzupełnić narzut kamienny (z nachyleniem 1 : 5) poniżej płyty wypadowej (pkt 9.1.4 ekspertyzy technicznej) 7) górne stanowisko jazu (odcinek pomiędzy zamknięciami a mostem drogowym) oczyścić z nagromadzonego materiału do poziomu umocnień z narzutu kamiennego (pkt 9.1.5 ekspertyzy technicznej), 8) rozebrać istniejący pomost kładki roboczej i na istniejącej konstrukcji stalowej (po uzupełnieniu miejsc skorodowanych) wykonać nowy pomost w sposób wskazany w pkt 9.1.6 ekspertyzy technicznej, 9) wymienić drewniane elementy zamknięć jazu, wyposażyć w metalowe klamry szandory zamknięcia światła okna lewego i przywrócić do pełnej możliwości przepustowej światło okna prawego (pkt 9.1.7 ekspertyzy technicznej). W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie kontroli w dniu [...] listopada 2016 r., z której sporządzono protokół nr [...] stwierdzono, że jaz jest obiektem czteroprzęsłowym, o długości przęseł 3 x 2,10 m + 1 x 1,90 m, służącym poborowi wody do celów energetycznych. Ustalono, że przyczółki jazu od strony wody górnej są skorodowane na poziomie wahań lustra wody. Zaobserwowano w nich pęknięcia podłużne i poprzeczne oraz znaczne, miejscowe, ubytki betonu. Znaczna korozja betonu spowodowała perforację prawego przyczółka i wypłukanie gruntu poza przyczółkiem przez wypływającą wodę, co doprowadziło do podmycia i odspojenia końcówki prawego skrzydełka od strony wody dolnej. Pęknięte i odspojone od reszty konstrukcji jest również skrzydełko lewe. W filarach jazu od strony wody górnej również występują znaczne ubytki betonu, a filar znajdujący się pomiędzy lewym i środkowym przęsłem jazu jest pęknięty przez całą szerokość przekroju, o czym świadczą widoczne wycieki wody. W trakcie kontroli brak było możliwości ustalenia stanu technicznego płyty na wypadzie (przepływ wody) i ponurze (znaczne zamulenie) oraz istnienia ścianek szczelnych. Jednak na podstawie dołączonego do protokołu zdjęcia płyty wypadowej, wykonanego przy zamkniętej zasuwie przęsła środkowego jazu należy stwierdzić, że jest ona spękana i występują w niej znaczne ubytki betonu. W drewnianym pomoście roboczym jazu opartym na dwuteowych belkach stalowych występują znaczne ubytki, a belki miejscami są na wylot skorodowane. Organ wyjaśnił, że ustalenia poczynione w trakcie kontroli w dniu 28 listopada 2016 r. pozwoliły jednoznacznie stwierdzić, że widoczne ponad wodą elementy konstrukcyjne jazu są w niewłaściwym stanie technicznym. Odnosząc się do kwestii podmiotu odpowiedzialnego WINB wyjaśnił, że decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1971 r., przedmiotowy jaz wodny wraz z zabudowanymi nieruchomościami - działki nr [...] i [...], nieodpłatnie został przekazany na własność Gminnej Spółdzielni [...] w W.. Następnie nieruchomości te wraz z jazem nabył B. S., który w 2009 r. aktem darowizny przekazał je swoim córkom K. S. i A. B. Powyższe ustalenia, jaki i decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. udzielająca B. B. pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rzeki D. na w/w jazie, uzasadniały w ocenie organu nałożenie na skarżące obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Odwołania od tej decyzji wniosły A. B. (pismem z dnia 28 marca 2018 r.) i K. S. (pismem z dnia 4 kwietnia 2018 r.). A. B. podniosła, że przedłożona ekspertyza techniczna stanu technicznego budowli piętrzącej wodę zawierała propozycję trzech wariantów naprawczych w zależności od sposobu dalszego użytkowania jazu. Tymczasem organ oparł decyzję na pierwszym z wariantów, podczas gdy jaz będzie użytkowany zgodnie z trzecim wariantem tj. likwidacją piętrzenia rzeki D. Z kolei K. S. podniosła, że nie posiada i nie posiadał pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód rzeki D. na przedmiotowym jazie. Wyjaśniła, że zamierza wystąpić do Wód [...] o wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego posiadanego przez B.B. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu wniesionych odwołań, decyzją z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję [...] WINB z dnia [...] marca 2018 r. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji i uznał, że w sprawie zapadło prawidłowe rozstrzygnięcie w zakresie nakazu usunięcia w określonym terminie stwierdzonych nieprawidłowości. Wyjaśnił, że skarżące nie kwestionują, że są współwłaścicielkami jazu i są odpowiedzialne za jego właściwe utrzymanie. W ocenie GIINB podnoszone w odwołaniu argumenty dotyczące likwidacji piętrzenia z powodu wyłączenia turbiny elektrowni wodnej i zaniechania robót remontowych jazu, w świetle art. 66 Prawa budowlanego, są nie do zaakceptowania. Wyłączenie obiektu z eksploatacji nie zwalnia organu nadzoru budowlanego z działań mających na celu doprowadzenie tego obiektu do stanu technicznego zgodnego z prawem. Odnosząc się do zarzutu, że w ekspertyzie technicznej stanu technicznego budowli piętrzącej, jazu betonowego w km 41+840 rzeki D., sporządzonej przez mgr inż. M. K. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności hydrotechnicznej uwzględniono propozycję trzech wariantów zaleceń dotyczących stanu technicznego i zakresu koniecznych do wykonania prac naprawczych w zależności od sposobu jego dalszego użytkowania, a skarżące są zainteresowane likwidacją piętrzenia, organ wyjaśnił, że Prawo budowlane nie pozwala na decydowanie o sposobie korzystania z budowli piętrzącej - jazu, natomiast obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia czynności mających na celu: rozbiórkę obiektu budowlanego (art. 67 ustawy Prawo budowlane - z ekspertyzy wynika, że jaz nadaje się do remontu) lub doprowadzenie obiektu do właściwego stanu (art. 66 ustawy Prawo budowlane). Zaakceptowanie przez organ nadzoru budowlanego likwidacji piętrzenia z jednoczesnym pozostawieniem jazu w niewłaściwym stanie byłoby niezgodne z przepisami. Skargę na powyższą decyzję wniosły K. S. i A. B. podnosząc zarzut naruszenia: 1. art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że skarżące jako współwłaścicielki działki [...] są zobowiązane do naprawienia urządzenia wodnego - jazu zlokalizowanego na rzece D. niebędącego ich własnością ani, wobec którego nie pełnią roli zarządcy; 2. "przepisów prawa o postępowaniu administracyjnym" poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, naruszenie przepisu "art.107 ust. 1 pkt 4" poprzez wskazanie przepisów leżących u podstawy wydanej decyzji gdyż przywołanie wyłącznie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. nie może być uznane za spełnienie przesłanki określającej wymogi jakie musi spełniać decyzja administracyjna; 3. art. 48 k.c. oraz "Prawa wodnego Dz.U.2017.1566 z dnia 2017.08.23 zwłaszcza 212 ust.2 w związku z art. 211 art. 258 ust. 8 oraz art. 529 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym od dnia 1.01.2018r. jak również wobec uregulowań uchylonej ustawy - Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego sprawy, w szczególności poprzez nieprawidłowe uznanie, że skarżące jako współwłaścicielki działki [...] stały się właścicielkami przedmiotowego jazu oraz "pozbawienie" tej własności Skarbu Państwa". Z uwagi na podniesione zarzuty wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji, która została skierowana do osoby nie będące stroną w sprawie lub jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżące podniosły, że ich ojciec B. B. nigdy nie był właścicielem jazu, a jedynie jego posiadaczem zależnym w oparciu o umowę użyczenia. Aktem notarialnym z dnia [...] lipca 1993 r. nabył nieruchomość oznaczoną jako działki [...], [...] i [...] od Spółdzielni [...]. Nieruchomość ta stanowiła zorganizowane przedsiębiorstwo w postaci młyna gospodarczego, która była zabudowana młynem i domem mieszkalnym. Wskazały na książkę obiektu budowlanego z 2004 r. o nazwie jaz, która w danych identyfikacyjnych obiektu podaje, że [...] w G. stanowi własność Skarbu Państwa – Marszałka Województwa [...], a zarządcą obiektu jest [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w S. Dalej skarżące wskazały, że umową użyczenia z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] Marszalek Województwa [...] użyczył B. S. urządzenie wodne pod nazwą J. G. z małą elektrownią wodną na rzece D. km 41+840. Z kolei umową darowizny z dnia [...] marca 2009 r. B. S. zbył jedynie działki [...] i [...], a więc przedmiotem zbycia nie był jaz, gdyż ani nie stanowił on własności B. S., ani nie był objęty umową darowizny. Również skarżące nie zawierały żadnej umowy, której przedmiotem byłby jaz. Zdaniem skarżących znajdująca się w aktach sprawy ekspertyza techniczna stanu technicznego jazu wskazuje, że pełni on funkcje: środowiskowe, przeciwpożarowe, utrzymuje ukształtowane stosunki wodne, tworzy retencję korytową i ogranicza erozję denną, dlatego nałożenie obowiązku utrzymania urządzenia i jego naprawy mającego tak istotne znaczenie dla środowiska i zasobów wodnych na właścicielki nieruchomości sąsiedniej narusza wolę ustawodawcy wynikającą z przepisów Prawa wodnego. W konsekwencji skarżące stwierdziły, że to Skarb Państwa jest właścicielem [...], który do dnia 1 stycznia 2018 r. znajdował się w gestii Marszałka Województwa [...], zatem to na nim spoczywał do tego dnia obowiązek przeprowadzenia remontu jazu. W ocenie skarżących w tej sprawie nie można też mówić o użytkowaniu urządzenia wodnego przez osoby trzecie, gdyż nie została zawarta żadna umowa "z jakimś potencjalnym" dzierżawcą, czy użytkownikiem jazu, a to niewątpliwie między właścicielem i nim winna być zawarta umowa regulująca zakres obowiązków mających za przedmiot ponoszenie kosztów utrzymania jazu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że przedłożone wraz ze skargą dokumenty nie wnoszą nowych dowodów w sprawie, a wręcz potwierdzają, że podstawową funkcją jazu jest piętrzenie wody na potrzeby dawniej młyna, a obecnie elektrowni, przy czym nieistotne jest, że została wyłączona turbina elektrowni, skoro na potrzeby elektrowni wodnej zostało wydane pozwolenie wodnoprawne (decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 r.) i to z tej decyzji (a następnie z aktu darowizny) wynikają obowiązki skarżących w zakresie stanu technicznego urządzenia wodnego tj. jazu i zastawek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem prawa i jako takie wymagały wyeliminowania z obrotu prawnego. W tej sprawie stan techniczny jazu zlokalizowanego na rzece D.w km 41 + 840 w miejscowości G., gm. W. nie jest przez żadną ze stron kwestionowany. Kwestia sporna i to taka, która wyłoniła się właściwie na etapie wniesienia skargi do Sądu (w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżące nie kwestionowały adresata obowiązku), ale mająca potwierdzenie w aktach sprawy, dotyczy ustalenia podmiotu zobowiązanego do utrzymania budowli piętrzącej wodę, czyli przeciwdziałania złemu stanowi technicznemu [...]. Przepis art. 61 ustawy Prawo Budowlane, umieszczony w jej rozdziale 6, dotyczy utrzymania obiektów budowlanych. Stanowi o obowiązkach właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Tylko w stosunku do tych podmiotów mogą być kierowane nakazy opisane w art. 66 tej ustawy. Nie budzi wątpliwości, że zastosowanie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy na skutek zaniedbania obowiązków określonych w art. 61 i nast., obiekt budowlany znajdzie się w stanie wymagającym ingerencji, czy inaczej usunięcia powstałych nieprawidłowości. W konsekwencji przyjmuje się, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego winna być skierowana do podmiotu odpowiedzialnego za taki stan obiektu. Będzie nim więc właściciel albo zarządca obiektu, przy czym bezspornie chodzi tu o podmiot odpowiedzialny za utrzymanie obiektu, a jednocześnie mogący zapewnić wykonalność decyzji nakazowej, z uwagi na dysponowanie obiektem w oparciu o tytuł prawny W okolicznościach niniejszej sprawy skierowano nakazy do podmiotów, co do których nie ustalono prawidłowo, że są właścicielami obiektu lub zarządcami. Wbrew ocenie organów obu instancji, zawarte w formie aktów notarialnych analizowane umowy z 1993 r. i 2009 r., nie pozwalają na przyjęcie, że adresaci decyzji na ich podstawie nabyli prawo własności jazu. Organy oparły się w istocie na nieznajdującym potwierdzenia w aktach sprawy ustaleniu, że przedmiotowy jaz wodny wraz z zabudowanymi nieruchomościami (działki nr [...] i [...]) nieodpłatnie został przekazany na własność Gminnej Spółdzielni [...] w W., a następnie nieruchomości te wraz z jazem w 1993 r. nabył B. S., który w 2009 r. przekazał je (umowa darowizny) swoim córkom tj. skarżącym A. B. i K. S. Ze znajdującej się w aktach sprawy umowy sprzedaży nieruchomości oznaczonych nr [...], [...] i [...] z dnia [...] lipca 1993 r. (akt notarialny Repertorium [...] Nr [...]) nie wynika, by B. S. nabył sporny jaz, wynika z niej natomiast, że powyższa nieruchomość stanowiła zorganizowane przedsiębiorstwo w postaci młyna gospodarczego. Również umowa darowizny zawarta w dniu [...] marca 2009 r. (akt notarialny Repertorium [...] Nr [...]) obejmująca działki nr [...] i [...], nie potwierdza, by jej przedmiotem był jaz, gdyż na działce nr [...] posadowiony był wyłącznie budynek mieszkalny i budynek młyna wraz z wyposażeniem i turbiną wodną, zaś działka nr [...] była działką niezabudowaną. Nakładając w postanowieniu z dnia [...] maja 2017 r. na skarżące obowiązek sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego jazu na rzece D. organ wojewódzki wskazał, że jaz zlokalizowany jest na działce nr [...], która jak wynika z ww. umów nie była przedmiotem obrotu. Z kolei w decyzji z dnia [...] marca 2018 r. nakazującej skarżącym usunięcie nieprawidłowości występujących w jazie ten sam organ wskazał, że jest on zlokalizowany na działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...], obręb G., gm. W. nie wyjaśniając na jakiej podstawie przyjął, że jaz znajduje się również na działce nr [...], której współwłaścicielkami są skarżące, a jeśli się tam znajduje to z jakich przyczyn obowiązek usunięcia nieprawidłowości nałożony został wyłącznie na współwłaścicielki działki nr [...], które do pozostałych działek nie posiadają tytułu prawnego. Ustalenia organów, co do tego, że skarżące są współwłaścicielkami jazu budzą wątpliwości także w świetle przedłożonych do akt sprawy dokumentów w postaci umowy użyczenia zawartej w dniu 1 lutego 2005 r. pomiędzy B. S., a Marszałkiem Województwa [...], której przedmiotem było urządzenie wodne pn. [...] na rzece D. i z której wynika, że wymienione urządzenie wodne jest własnością Skarbu Państwa i pozostaje we władaniu Marszalka Województwa – [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w S. Również załączona do skargi książka obiektu budowlanego ([...]) z 2004 r. wskazuje jako właściciela Skarb Państwa - Marszalka Województwa [...]. Ten podmiot jako władający obiektem wymieniany jest także we wszystkich protokołach z corocznej kontroli stanu technicznego jazu od roku 2004 do 2016 załączonych przez skarżące do akt sprawy. Zdaniem Sądu, przy takich ustaleniach okoliczności sprawy, nie było podstaw uzasadniających skierowanie nakazu do skarżących jako wyłącznych współwłaścicielek jazu. W odniesieniu do adresatek nakazu nie wykazano także bezspornie, że są one zarządcami tego obiektu budowlanego. Ustawa Prawo Budowlane nie definiuje pojęcia "zarządcy obiektu budowlanego", stąd też zastosowanie ww. regulacji prawnej wymaga wcześniejszego dokonania wykładni tego pojęcia. W konsekwencji w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, wskazuje się, że w pojęciu tym mieści się podmiot władający całą nieruchomością, na rzecz którego ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe. Wskazuje się także, że zarządcą obiektu budowlanego w rozumieniu omawianej regulacji prawa budowlanego będzie podmiot, który uzyskuje prawo zarządzania tym obiektem, będącym cudzą własnością w imieniu własnym i z wyłączeniem właściciela. Zdarzeniem prawnym skutkującym powstaniem zarządu może być przy tym zarówno umowa cywilnoprawna (np. umowa ustanawiająca zarząd nieruchomością), jak i władczy akt administracyjny (np. oddanie nieruchomości w trwały zarząd), czy też orzeczenie sądu powszechnego (np. wszelkie przypadki ustanowienia zarządu przymusowego, względnie ustanowienie syndyka, gdy masa upadłości obejmuje nieruchomość – por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 289/17 i powołane tam orzecznictwo). Odnosząc tak określoną definicję pojęcia zarządcy obiektu budowlanego do skarżących należy zauważyć, że z żadnego dokumentu w aktach sprawy, nie wynika, że zarządcą spornego jazu na rzece D. są skarżące. Nie stanowi o tym, jak sugeruje organ w odpowiedzi na skargę, pozwolenie wodnoprawne udzielone poprzednikowi prawnemu skarżących – B. S. decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. (decyzja ważna do 2033 r.). Z treści tej decyzji jasno wynika, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Wprawdzie w pkt III decyzji zobowiązano uprawnionego do wykonywania bieżącej konserwacji jazu, to jednak powyższy zapis nie ustanawia zarządu na rzecz skarżących, którego nie wolno domniemywać. Zgodnie z art. 188 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 1566) utrzymanie urządzeń wodnych należy do ich właścicieli i polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji. O ile słusznie podnosi organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści, jednak nie oznacza to, że podmiot taki staje się przez to adresatem decyzji wydawanej w trybie art. 66 Prawa budowlanego jako właściciel lub zarządca obiektu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy obowiązkiem organu będzie prawidłowe ustalenie właściciela obiektu, w przypadku braku możliwości wskazania tego podmiotu konieczne może okazać się badanie, czy jest bądź, czy są inne podmioty władające obiektem, oraz czy ma to miejsce na podstawie umowy z właścicielem, tylko to bowiem może stanowić, że podmiot władający obiektem ma obowiązek zarządzania nim i może być adresatem nakazów wynikających z art. 66 Prawa Budowlanego. Dopiero zaś w przypadku braku możliwości ustalenia właściciela oraz zarządcy w ww. rozumieniu, organ może kierować nakaz do władającego obiektem samoistnego posiadacza ujawnionego w stosownym rejestrze. Dodatkowo należy podkreślić, że przyjęta przez ustawodawcę w art. 61 Prawa Budowlanego kolejność podmiotów, na których ciąży obowiązek, nie jest przypadkowa i powinna także być uwzględniana przy nakładaniu obowiązków. Wymieniając na pierwszym miejscu właściciela, ustawodawca wskazał kolejność adresatów, którzy są obowiązani utrzymać i użytkować obiekt. Prawo własności jest bowiem prawem dającym najszersze władztwo nad rzeczą i wobec tego do właściciela w pierwszej kolejności należy kierować nakazy z art. 66 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1310/06). Z wymienionych wyżej względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wymienionej ustawy.