IV SA/Wa 2125/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]; 2. zasadza od Wojewody [...] na rzecz B. P. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2018 roku, nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania P. [...] S.A. z siedzibą w L. od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. orzekającej o wypłacie odszkodowania za ograniczenie możliwości korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] z obrębu [...], gmina [...], na podstawie decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z ww nieruchomości - utrzymał ww decyzję Starosty w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. Starosta [...], działając na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ograniczył sposób korzystania z ww nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność B. P., w celu realizacji inwestycji polegającej na przeprowadzeniu przez nieruchomość przewodów napowietrznej linii 110 kV relacji [...] służących do ochrony odgromowej oraz dystrybucji energii elektrycznej, a także na funkcjonowanie linii po jej modernizacji w pasie technologicznym o szerokości 18 m (po 9 m od osi linii w obie strony) w celu całodobowego wstępu, przechodu, przejazdu, swobodnego całodobowego dostępu do urządzeń w celu przeglądu, konserwacji, naprawy lub wymiany oraz wymiany lub odbudowy, przebudowy, rozbudowy i dystrybucji energii elektrycznej wskazując, iż powierzchnia ograniczenia korzystania z przedmiotowej nieruchomości wynosi 254,77 m2. Niniejsza decyzja stała się ostateczna w dniu [...] kwietnia 2016 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. B. P. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem wypłatę odszkodowania równemu wartości poniesionej szkody, powiększonej o kwotę równą zmniejszeniu wartości nieruchomości w związku z wydaniem ww decyzji dotyczącej ograniczenia w sposobie korzystania z jej nieruchomości gruntowej. Wobec powyższego Starosta wszczął postępowanie administracyjne w celem ustalenia wartości poniesionej przez skarżącą szkody z powyższego tytułu i zlecił sporządzenie operatu szacunkowego. Opinia została sporządzona przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego K. K. w dniu [...] września 2016 r. i określała wartość rynkową części nieruchomości skarżącej objętej ww decyzją Wojewody w przedmiocie ograniczenia sposobu z niej korzystania. Starosta [...] oparł się o poczynione przez rzeczoznawcę wyliczenia i w pkt 1 decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. orzekł o wypłacie na rzecz skarżącej odszkodowanie w wysokości 5 600,00 zł z powyższego tytułu zaś w pkt 2) zobowiązał spółkę P. [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w L. do zapłaty ww odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła ww Spółka P. [...] S.A. z siedzibą w L., wnosząc o uchylenie jej w całości i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji. Zarzuciła min. naruszenie art. 128 ust. 4 w zw. z art. 124 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ustalenie w sposób nieprawidłowy i dowolny, a ponadto przedwczesny nieuwzględniający brzmienia powołanych przepisów, wysokości odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ugn. Spółka wskazała, iż nie prowadziła jeszcze żadnych prac budowlanych związanych z przedmiotową linią 110 kY [...] na ww gruncie a zatem brak było podstaw do ustalenia odszkodowania, o którym mowa w art. 128 ust. 4 ugn. Na przedmiotowej nieruchomości nie mogły zatem zostać wyrządzone jakiekolwiek szkody. Wojewoda [...] rozpoznając zarzuty odwołania uznał je za w pełni zasadne i wskazał, iż zgodnie z art. 124 ust. 4 w zw. z art. 128 ust. 4 ww ustawy odszkodowanie może być ustalone dopiero po zakończeniu inwestycji. Dopiero wówczas bowiem będzie możliwe określenie wartości poniesionych szkód na nieruchomości. Warunkiem dopuszczalności ustalenia odszkodowania jest powstanie szkody wskutek zajęcia nieruchomości. Przed zakończeniem inwestycji nie jest możliwe określenie szkód np. w postaci utraconych pożytków z nieruchomości w trakcie budowy, zniszczenia ogrodzenia czy wycięcia drzew wskutek zajęcia nieruchomości. W świetle powyższego Wojewoda stwierdził, iż Starosta przedwcześnie orzekł o wypłacie odszkodowania z tytułu ograniczenia możliwości korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Mając na uwadze treść art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym bezprzedmiotowość postępowania stwarza obowiązek jego zakończenia w danej instancji w drodze jego umorzenia, organ odwoławczy zaskarżoną do Sądu decyzją uchylił ww decyzję Starosty i umorzył postępowanie przed organem I instancji w niniejszej sprawie. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie skardze B. P. podniosła, że wydanie decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości oraz wpis tego ograniczenia do Księgi Wieczystej zmniejszył wartość przedmiotowej nieruchomości, zmienił warunki korzystania z nieruchomości, zmienił jej przydatność użytkową, trwale ograniczył sposób korzystania oraz wywołał negatywne skutki spowodowane obowiązkiem udostępniania nieruchomości w celu wykonania konserwacji, napraw i usuwaniem awarii. Wobec powyższego uznała, iż Starosta [...] zasadnie wydał, powołując się na art. 129 ust. 5 pkt 3 ugn; odrębną decyzję o odszkodowaniu nakazującą jego wypłatę. Skarżąca, jak dodatkowo podniosła, nie kwestionowała kwoty ustalonego odszkodowania, natomiast Wojewoda nie uwzględnił faktu, że od dnia dokonania wpisu o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości do księgi wieczystej, wartość przedmiotowej nieruchomości (np w przypadku jej sprzedaży) zmalała i de facto ograniczyła konstytucyjne prawo do własności, nie wypłacając z powyższego tytułu żadnego odszkodowania, obiecując jego wypłatę, a wcześniej jego ustalenie, w bliżej nieokreślonej przyszłości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.), uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skład orzekający w niniejszej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji - w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy - doszedł do przekonania, że wniesiona skarga jest zasadna, gdyż podniesione w niej argumenty zasługiwały na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydania kwestionowanej decyzji Starosty stanowiły przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami a w szczególności przepisy art. 124 i 128 ugn. Stosownie do art. 124 ust. 4 ugn. na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie, o którym mowa w ustępie pierwszym (art. 124 ust. 1 ugn.) ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1 powołanego przepisu. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ugn. Zgodnie z jego treścią za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126, przysługuje odszkodowanie. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Katalog zdarzeń (wywołujących szkodę) wymienionych powyższą regulacją obejmuje także, zgodnie z art. 124 ust.7 ugn., wpis decyzji ostatecznej, o której mowa w ust. 1, do księgi wieczystej. W ocenie Sądu zatem, wbrew stanowisku organu II instancji, skarżąca ma rację podnosząc, iż fakt dokonania wpisu do księgi wieczystej o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości niewątpliwie może stanowić zdarzenie, które powoduje utratę wartości takiej nieruchomości. Ponieważ, stosownie do art. 130 ust. 2 cyt. ustawy ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, co zresztą miało miejsce w niniejszej sprawie, choć zdaniem Sądu, zakres opinii zleconej przez organ nie był adekwatny dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej organ winien w tym trybie ustalić, czy w istocie nastąpiła utrata wartości nieruchomości skarżącej z tytułu dokonania ww wpisu do księgi wieczystej. Jeśli organ stwierdzi wystąpienie takiej szkody, wówczas wyda stosowne w tym względzie rozstrzygnięcie, traktując je jako część należnego skarżącej odszkodowania. Chyba że do czasu rozpoznania przedmiotowego wniosku przez Starostę, stan faktyczny sprawy ulegnie zmianie chociażby poprzez rozpoczęcie prac na gruncie podjętych przez inwestora-P. [...] S.A. z siedzibą w L., zgodnie z ww decyzją Wojewody. Wówczas niezbędne będzie także ustalenie wystąpienie ewentualnych szkód tymi pracami wywołanymi. Na marginesie należy wskazać, nawiązując do powyższego, iż Starosta wadliwie zlecił przedmiot operatu szacunkowego zlecając rzeczoznawcy majątkowemu (opinia z września 2016 r.) sporządzenie wyceny wartości rynkowej zajętej pod inwestycję części ww nieruchomości. Biegły w istocie powinien był, zgodnie z powołaną regulacją prawną, sporządzić opinię w zakresie realnie poniesionej przez skarżącą szkody spowodowanej działaniami inwestora - ww Spółki, która jednak, w okolicznościach niniejszej sprawy, z uwagi na brak jakichkolwiek działań na gruncie związanych z przedmiotowym ograniczeniem, nie wystąpiła. I w tym zakresie należy uznać rację organu odwoławczego, iż żądanie ustalania odszkodowania za tak pojętą szkodę było przedwczesne. Przy czym też nie jest wykluczone, że nawet w przypadku prowadzenia powyższych prac na nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność skarżącej, skarżąca żadnej szkody nie dozna. W pierwszej bowiem kolejności zgodnie z art. 124 ust. 4 ugn., na inwestorze ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu prac. Zatem, ponownie rozpoznając wniosek skarżącej w przedmiocie ustalenia i przyznania jej odszkodowania z powyższego tytułu, organ I instancji winien jest uwzględnić podniesione wyżej okoliczności i wydać stosowne rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt 2 sentencji – na podstawie art. 200 P.p.s.a.