I SA/Po 780/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-12-05

Skład orzekający: Michał Ilski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu należy przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie podatkowej ze względu na jego sytuację finansową?
Ratio decidendi
Skarżący, wykazując swoją trudną sytuację finansową, w tym niskie dochody, obciążenia alimentacyjne oraz prowadzone egzekucje, spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, co uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku VAT za 2012 rok oraz wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wskazując na trudną sytuację finansową, niskie dochody, obciążenia alimentacyjne oraz prowadzone egzekucje. Do wniosku dołączył liczne dokumenty potwierdzające jego sytuację majątkową i dochodową. Matka skarżącego zmarła w trakcie postępowania, a planowane koszty pogrzebu dodatkowo obciążały jego sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Michał Ilski po rozpoznaniu w dniu 05 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi X. X. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2012 r.; postanawia 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. Skarżący pismem z 16 sierpnia 2018 r. wniósł skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję. W skardze wartość przedmiotu zaskarżenia określono na kwotę [...]zł. Do skargi dołączono sporządzony przez skarżącego 20 sierpnia 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wnioskodawca ze względu na swoją sytuację finansową nie jest w stanie zapłacić opłaty od skargi w kwocie niemal [...] zł. Skarżący nie jest również w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W razie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym wniesiono o przyznanie tego prawa w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczania wpisu od skargi. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w skład gospodarstwa domowego wnioskodawcy wchodziła jego matka oraz siostra. Skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności oraz przedmiotów o wartości powyżej [...] zł. Siostra wnioskodawcy jest właścicielem domu mieszkalnego o wartości ok. [...] zł. Skarżący osiąga miesięczne dochody w kwocie [...]zł netto z tytułu umowy zlecenia, jego matka osiągała dochód z tytułu emerytury w kwocie [...]zł, zaś jego siostra pobiera emeryturę w kwocie [...]zł. Zobowiązania oraz stałe wydatki skarżącego obejmują alimenty w kwocie [...]zł miesięcznie. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączono: – informację PIT-11 za 2017 r., z której wynika, że wnioskodawca osiągnął we wskazanym ostatnio roku dochód ze stosunku pracy w kwocie [...]zł; – zeznanie PIT-36 skarżącego za 2016 r., w którym wykazano dochód z tytułu działalności wykonywanej osobiście w kwocie [...]zł; – zeznanie PIT-36L skarżącego za 2017 r. wraz z załącznikiem PIT/B, w którym wykazano dochód z działalności gospodarczej w kwocie [...]zł; – zaświadczenie o zarobkach z 30 lipca 2018 r., wystawione przez [...] K. S., z którego wynika, że wnioskodawca z tytułu umowy zlecenia osiąga przeciętne miesięczne wynagrodzenie w kwocie [...]zł brutto, które nie jest obciążone sądowymi lub administracyjnymi tytułami wykonawczymi; – odpis wyroku zaocznego SR [...] z 15 września 2016 r., [...], mocą którego zasądzone zostały od skarżącego alimenty na rzecz dwójki małoletnich dzieci w łącznej kwocie [...]zł miesięcznie, opatrzony klauzulą wykonalności jako orzeczenie natychmiast wykonalne. Zarządzeniem referendarza sądowego z 24 września oraz 29 października 2018 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia (w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania) wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie dodatkowych dokumentów oraz złożenie dodatkowych wyjaśnień. Pismem z 31 października 2018 r. skarżący wyjaśnił, że jest osobą rozwiedzioną. Matka skarżącego nie posiadała m. in. oszczędności, wierzytelności jak i przedmiotów o wartości powyżej 5.000,00 zł. Matka wnioskodawcy korzystała z konta siostry skarżącego. Siostra wnioskodawcy posiada dom na działce ogrodniczej o wartości ok. [...] – [...] tys. zł, poza tym nie posiada przedmiotów o wartości powyżej 5.000,00 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie posiada innych dochodów niż wskazane we wniosku. Rodzina skarżącego nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej jak i świadczeń rodzinnych. Wobec skarżącego prowadzone są administracyjne postępowania egzekucyjne przez organa podatkowe. Wnioskodawca wyjaśnił, że w latach 2016 oraz 2017 r. nie dokonywał żadnych darowizn. Nie udzielono odpowiedzi na pytanie czy doszło do uprawomocnienia się wyroku SR [...] z 15 września 2016 r., [...]. Wskazano jedynie, że orzeczenie to nie zostało uchylone. Do omawianego pisma dołączono: - zeznanie PIT-40A matki skarżącego za 2014 r., w którym wykazano przychód w kwocie [...]zł; - zeznanie PIT-40A matki skarżącego za 2016 r., w którym wykazano przychód w kwocie [...]zł; - zeznanie PIT-40A matki skarżącego za 2017 r., w którym wykazano przychód w kwocie [...]zł; - decyzję ZUS z 03 maca 2015 r. o waloryzacji świadczenia emerytalnego matki skarżącego; - zeznanie PIT-40A siostry skarżącego za 2017 r., w którym wykazano przychód w kwocie [...]zł; - wyciąg z rachunku karty kredytowej skarżącego za okres od 01 kwietnia do 30 września 2018 r., - listę operacji z rachunku bankowego skarżącego [...] w okresie od 01 kwietnia do 30 września 2018 r.; - datowane na 04 stycznia 2017 r. potwierdzenie przelewu z rachunku skarżącego na rachunek K. S. alimentów na dzieci w kwocie [...]zł; - datowane na 17 maja 2016 r. potwierdzenie przelewu z rachunku skarżącego na rachunek K. S. kwoty [...]zł, w tytule przelewu wskazano "DAROWIZNA – ALIMENTY" przy czym sformułowanie "DAROWIZNA" zostało odręcznie przekreślone; - odpis przedłożonego już wcześniej wyroku zaocznego SR [...] z 15 września 2016 r., [...]; - zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wystosowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 17 sierpnia 2018 r., z którego wynika, że łączna kwota dochodzonych należności wynosi [...] zł; - zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę z 21 sierpnia 2018 r., z którego wynika, że łączna kwota dochodzonych należności wynosi [...] zł; - wyciąg z rachunku bankowego siostry skarżącego nr [...] w [...] za okres od początku kwietnia do końca września 2018 r. Zarządzeniem referendarza sądowego z 06 listopada 2018 r. powtórnie wezwano skarżącego do uzupełnienia (w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania) wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pismem z 09 listopada 2018 r. skarżący nadesłał kopię aktu zgonu swojej matki wraz z kosztorysem pogrzebu opiewającego na kwotę [...]zł. Następnie przedłożono m. in.: - odpis wyroku zaocznego SR [...] z 15 września 2016 r., [...] ze stwierdzeniem jego prawomocności; - zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 16 listopada 2018 r., z którego wynika, że dochód skarżącego w 2016. wynosił [...] zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarty w przytoczonych przepisach zwrot "gdy wykaże" świadczy o tym, że ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Skarżący wykazał wystąpienie po jego stronie przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z przedłożonych dokumentów oraz udzielonych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca aktualnie osiąga miesięczny dochód w kwocie [...]zł netto z tytułu umowy zlecenia. Prawomocnym wyrokiem zaocznym SR [...] z 15 września 2016 r., [...] zasądzono od skarżącego na rzecz dwójki jego małoletnich dzieci alimenty w łącznej kwocie [...]zł miesięcznie. Analiza przedłożonych przez skarżącego wyciągów z rachunku bankowego oraz karty kredytowej świadczą o braku środków pieniężnych. Z zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 16 listopada 2018 r. wynika, że w 2016 r. skarżący osiągnął dochód w kwocie [...]zł. W 2017 r. wnioskodawca osiągnął zaś dochód ze stosunku pracy w kwocie [...]zł. Z przedłożonych dokumentów wynika ponadto, że względem wnioskodawcy prowadzone są postępowania egzekucyjne, w których suma egzekwowanych należności wraz z odsetkami na dzień 21 sierpnia 2018 r. opiewała na kwotę [...]zł. W trakcie prowadzonej egzekucji doszło do zajęcia rachunku bankowego jak i wynagrodzenia za pracę. 04 listopada 2018 r. zmarła matka skarżącego, a planowane koszty pogrzebu opiewają na kwotę [...]zł. Referendarz sądowy dostrzega, że 17 maja 2016 r. skarżący zrealizował na rachunek K. S. przelew na kwotę [...]zł wskazując w jego tytule "DAROWIZNA – ALIMENTY". Okoliczność ta z uwagi na znaczny upływ czasu oraz prawomocność wyroku zaocznego SR [...] z 15 września 2016 r., [...] nie może być jednak poczytywana za celowe zmniejszanie zdolności płatniczych. Analiza wskazanych powyżej okoliczności prowadzi do wniosku, że aktualne dochody skarżącego w zestawieniu z wielkością obciążających go zobowiązań nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło