III SA/Gd 516/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi B. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 14 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego B. N. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 17 stycznia 2018 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w G., działając na podstawie art. 22 ust. 3, art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm.) w zw. z art. 210 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) odmówił B. N. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Stosownie do pouczenia zawartego w decyzji, skarżący w ustawowym terminie wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia 14 maja 2018r., nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz.708 ), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję organu odwoławczego wniósł B. N., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych działań i tym samym niewyjaśnienie w całości stanu faktycznego sprawy, w tym niedokonanie żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia okoliczności decydujących o istnieniu ważnego interesu prywatnego lub publicznego w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Sąd też w wyniku przeprowadzonej kontroli może stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jak też ich wydanie z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika , że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Skarga podlegała uwzględnieniu, choć nie z przyczyn w niej wskazanych. Zaskarżona decyzja obarczona jest wadą, którą na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd miał obowiązek wziąć pod uwagę z urzędu, gdyż stanowiła podstawę do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm.), karę pieniężną nakłada naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy dla miejsca kontroli przewozu towarów, z wyjątkiem art. 30. Z kolei w myśl art. 22 ust. 3 w/w ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Organem pierwszej instancji, który decyzją z dnia 17 stycznia 2018 r. odmówił odstąpienia od nałożenia na skarżącego kary pieniężnej był naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy dla miejsca kontroli przewozu towarów -stosownie do treści art. 26 ust. 2 w zw. z art. 22 ust. 3 w/w ustawy. Jak stanowi art. 26 ust. 5 ww. ustawy, w zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej w skrócie - "O.p"). Zgodnie z art. 221a § 2 O.p., w przypadku wydania w pierwszej instancji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego decyzji innej niż decyzja, o której mowa w § 1, odwołanie od tej decyzji służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego. Stosownie do treści art. 221a § 3 O.p. jeżeli nie można ustalić właściwego dyrektora izby administracji skarbowej zgodnie z § 2, odwołanie służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego ze względu na siedzibę naczelnika urzędu celno-skarbowego, który wydał decyzję. W ocenie Sądu odwołanie od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego w sprawie nałożenia kary pieniężnej – a co za tym idzie - także w sprawie odstąpienia od jej nałożenia w trybie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, służy do dyrektora izby administracji skarbowej właściwego dla kontrolowanego w dniu zakończenia postępowania podatkowego (w tej sprawie administracyjnego). Ustawodawca w analizowanym przepisie ustanawia bowiem właściwość miejscową przy wnoszeniu odwołania, wskazując na dyrektora izby administracji skarbowej, który co do zasady byłby właściwy nie z uwagi na naczelnika urzędu celno-skarbowego wydającego decyzję, lecz - właściwy - dla kontrolowanego. Odnośnikiem czasowym przy przyjmowaniu właściwości miejscowej w tym przypadku jest dzień zakończenia postępowania podatkowego, a w niniejszej sprawie administracyjnego (por. L. Etel red.; Dowgier Rafał, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Stachurski Wojciech, Teszner Krzysztof, Komentarz Ordynacja podatkowa, 2018). Zaznaczenia wymaga, że jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2 (art.17 § 1 O.p.). Skarżący ma siedzibę w miejscowości Świecie, położonej na terenie województwa Kujawsko- Pomorskiego (okoliczność niesporna). W tej sytuacji organem właściwym do rozpatrzenia odwołania był Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B., mimo że - z uwagi na miejsce kontroli przewozu towarów - właściwy do wydania decyzji w pierwszej instancji był Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w G.. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, działanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotknięte było wadą nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 1 O.p., co uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Z powodu stwierdzonej wady rozstrzygnięcia Sąd nie mógł odnieść się do merytorycznych aspektów sprawy.