II SA/Wa 775/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi A. F. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] na podstawie art. 155 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 1a ustawy o broni i amunicji na wniosek A. F. zmienił swoją decyzję z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w zakresie celu posiadania broni palnej, rozszerzając jego prawo do broni dodatkowo o cel do ochrony osobistej. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] wskazując, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ podał, że podstawę prawną decyzji z dnia [...].09.2011 r. stanowi przepis art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i 4 i ust. 3 pkt 2 i 3 ustawy o broni i amunicji. Natomiast podstawą wydania pozwolenia na broń, do celu ochrony osobistej jest inny przepis -art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 tej ustawy. Tym samym decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2014r. zmieniająca decyzję tego organu z dnia [...] września 2011 r. w zakresie celu posiadania broni palnej bezpośrednio i w sposób oczywisty godzi w przepisy prawa materialnego (ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji), ponieważ wykracza poza granicę stanu faktycznego i prawnego decyzji pierwotnej, tj. wydającej pozwolenie na broń palną do celów łowieckich i sportowych. W ocenie organu nie można było rozszerzyć w trybie przepisu art. 155 k.p.a. celu posiadania broni. Jednocześnie organ wskazał, że nie stwierdził zaistnienia pozostałych przesłanek nieważności z art. 156 § 1 k.p.a., albowiem decyzja ta nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (pkt 1), bądź bez podstawy prawnej (pkt 2 zdanie pierwsze), nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (pkt 3), została skierowana do strony postępowania (pkt 4), nie była trwale niewykonalna w dniu jej wydania (pkt 5), jej wykonanie nie wywoływało czynu zagrożonego karą (pkt 6) i nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa (pkt 7). We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. F. podniósł, że jego zdaniem procedura administracyjna w zakresie zmiany decyzji ostatecznej (z dnia [...] września 2011 r.), w wyniku której uzyskał pozwolenie w celu ochrony osobistej była przeprowadzona zarówno w ramach tego samego stanu faktycznego, jak i prawnego i zgodnie ze słusznym interesem strony oraz zasadami współżycia społecznego. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. W uzasadnieniu wskazał, że w postępowaniu tym ustalał, czy stanowiąca przedmiot postępowania nieważnościowego decyzja jest obarczona w dacie jej wydania którąkolwiek z wad kwalifikowanych, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdził, że decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2014 r. zmieniająca decyzję tego organu z dnia [...] września 2011 r. w zakresie celu posiadania broni palnej przez A. F. bez wątpienia i w sposób oczywisty oraz bezpośredni godzi w przepisy prawa materialnego (ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji), co jest nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego, a proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu wskazuje na jawną sprzeczność. Organ podniósł, iż zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego, w oparciu o którą tę decyzję "pierwotną" wydano. Powołał się w tym zakresie na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. KGP podniósł, że w przypadku A. F. w ramach decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2011 r. przesłanki wydania pozwolenia na broń do ochrony osobistej nie miały żadnego znaczenia i nie były przez organ Policji badane, ponieważ wymieniony nie ubiegał się o broń do tego celu. Decyzja z dnia [...] września 2011 r. nie dotyczy broni do ochrony osobistej, lecz do innych celów. Mogła podlegać w związku z tym zmianom w trybie art. 155 k.p.a. wyłącznie w zakresie tych celów. Skoro została zmieniona w tym trybie w zakresie dodatkowego celu, nastąpiło to w sposób oczywisty z rażącym naruszeniem przepisu art. 155 k.p.a. Organ podniósł, że argument strony, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest krzywdzące, nie ma żadnego znaczenia prawnego. Wskazał jednocześnie, że eliminacja z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. spowoduje, że do rozpatrzenia pozostanie wniosek strony, którym zgłosiła potrzebę uzyskania pozwolenia na broń do ochrony osobistej. KGP zauważył, że strona błędnie interpretuje możliwość posiadania tego samego rodzaju broni do różnych celów. Ta sama broń może być wykorzystywana do różnych celów, o ile jej posiadacz wcześniej uzyska pozwolenie na każdy z tych celów na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o broni i amunicji. Organ rozpatrując sprawę po raz drugi ponownie nie stwierdził zaistnienia pozostałych przesłanek nieważności z art. 156 § 1 k.p.a. Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi A. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania, skarżący zarzucił: - naruszenie art. 6, 7, 8, 77 i art. 156 k.p.a. poprzez brak powołania w decyzji okoliczności przemawiających za stwierdzeniem nieważności decyzji, - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj. art. 10 ust. 2 pkt. 8 i art. 10 ust. 3 pkt. 7, a przede wszystkim art. 15 ustawy o broni i amunicji, poprzez unieważnienie decyzji która była zgodna z tymi przepisami, akceptowalna ze strony Państwa i w żaden sposób nie naruszała celu społecznego. Skarżący wskazał na sprzeczność istotnych okoliczności sprawy z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Podał, że jako osoba posiadająca pozwolenie na broń do celów łowieckich, sportowych i kolekcjonerskich, w tym w sumie do 69 jednostek broni palnej może z 10 jednostek tej broni, na którą posiada stosowne pozwolenie do używania jej w celu sportowym, używać dwóch z nich również w celach ochrony osobistej. W uzasadnieniu skargi podał, że potrzebę i konieczność posiadania broni w celu ochrony osobistej udowodnił w postępowaniu wyjaśniającym wszczętym na jego wniosek przed wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. Podniósł, że w tym czasie powszechnie stosowana była praktyka wydawania w trybie art. 155 k.p.a. decyzji zmieniających dotychczasowe decyzje ostateczne zezwalające na używanie posiadanych już pozwoleń na broń w określonym celu również do innego celu mieszczącego się w granicach ustawy o broni i amunicji. Stąd niezrozumiałe jest dla skarżącego unieważnienie decyzji ostatecznej, na podstawie której nabył prawo w trybie art. 155 k.p.a. W ocenie skarżącego zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja jest krzywdząca i nieobiektywna, albowiem postępowanie było prowadzone w ramach tego samego stanu faktycznego i prawnego, zgodnie ze słusznym interesem strony i zasadami współżycia społecznego. Podniósł, że uzyskując stosowne pozwolenia na posiadanie broni do celów łowieckich, sportowych i kolekcjonerskich skarżący był poddawany stosownym badaniom lekarskim uprawniającym do posiadania broni palnej w celach łowieckich, sportowych i kolekcjonerskich, a także w celach szkoleniowych. Skarżący podniósł jednocześnie, iż wobec stwierdzenia przez organ w decyzji, iż brak jest istnienia pozostałych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. rozstrzygnięcie organu nie jest zgodne z jej uzasadnieniem i nie wiadomo, czy decyzja z dnia [...] sierpnia 2014 r. została unieważniona. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Głównego Policji odpowiadają prawu. Prawidłowo organ stwierdził nieważność decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]. Nie zachodzi przy tym jakakolwiek niezgodność między rozstrzygnięciem organu a uzasadnieniem tego rozstrzygnięcia. Przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji stanowił przepis art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej k.p.a., tj. rażące naruszenie prawa - przepisu art. 155 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie bowiem z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. W uzasadnieniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organ badając z urzędu, czy nie zaszła inna jeszcze przesłanka nieważności z art. 156 § 1 k.p.a., stwierdził, że innych przesłanek – poza rażącym naruszeniem prawa – nie stwierdzono. Ustalenie organu, że zaszła przesłanka w postaci rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) było wystarczające do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela ustalenie organu – oparte na ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – że decyzja wydana w trybie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją, której dotyczył wniosek o zmianę, a nie kwestii nowych (v. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 339/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Niedopuszczalna jest zmiana decyzji polegająca na zmianie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a tu w istocie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. takiej zmiany dokonano. Decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2011 r. nr [...], której zmiany dokonano w trybie art. 155 k.p.a., nie rozstrzygała bowiem o pozwoleniu na broń do celu ochrony osobistej. Rozstrzygała ona wyłącznie o pozwoleniu na broń palną do celów łowieckich i sportowych. Przez rozstrzygnięcie należy rozumieć przyznanie w decyzji określonego prawa bądź nałożenie ściśle określonego obowiązku. Postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od tego, w którym wydano decyzję ostateczną, jednakże decyzja kończąca postępowanie prowadzone w tym trybie nadzwyczajnym zapaść może wyłącznie w sprawie tożsamej z punktu widzenia materialnego ze sprawą zakończoną decyzją pierwotną. Tożsamość sprawy ma miejsce, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (v. Janusz Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz", C.H. Beck 2012, s. 637; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 2/09, ONSA i WSA 2010/1/4). Rażącym naruszeniem prawa przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji było zatem rozszerzenie – w trybie art. 155 k.p.a. – celu posiadania broni palnej. Zmiana podstawy prawnej rozstrzygnięcia wyklucza zastosowanie trybu nadzwyczajnego określonego w art. 155 k.p.a., co prawidłowo stwierdził Komendant Główny Policji. Bez znaczenia pozostają przy tym wszelkie argumenty strony dotyczące tak praktyki organów Policji w zakresie stosowania art. 155 k.p.a., jak i argumenty w zakresie dawania przez skarżącego rękojmii właściwego posługiwania się bronią, bezpiecznego jej użytkowania i przechowywania. Powyższe nie podlegało ocenie organu w niniejszym postępowaniu nieważnościowym, tak jak i kwestie interesu społecznego, czy słusznego interesu strony. Stwierdzenie nieważności decyzji – w przypadku wystąpienia przesłanki rażącego naruszenia prawa – nie zostało pozostawione uznaniu organu. W sprawie tej organ nie naruszył ani powołanych w skardze przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania. Prawidłowo Komendant Główny Policji stwierdził, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2014 r. nie została wydana w sprawie tożsamej przedmiotowo ze sprawą rozstrzygniętą decyzją z dnia [...] września 2011 r., stąd prawidłowo kwalifikując powyższe jako rażące naruszenie prawa, zasadnie stwierdził nieważność decyzji wydanej w trybie art. 155 k.p.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.