II FSK 806/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf- Kalamala (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marek Olejnik Sędzia WSA (del.) Sylwester Golec Protokolant Konrad Kapiński po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2021 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Po 674/18 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 30 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 6 grudnia 2018 r., sygn. akt I SA/Po 674/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę K. S. (dalej jako "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 30 maja 2018 r. w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej w skrócie "CBOSA"). Pełnomocnik Skarżącego wywiódł od powyższego wyroku skargę kasacyjną i na podstawie art. 173 § 1, art. 174, art. 175 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.") zaskarżył ten wyrok w całości. W skardze kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: 1) art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez błędne, nieadekwatne do stanu rzeczy w sprawie uzasadnienie wyroku, oraz poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, co także wpłynęło na nieprawidłowe uzasadnienie wyroku oraz rozstrzygnięcie; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit.) P.p.s.a. poprzez nie stwierdzenie naruszenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu przepisu art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej jako "O.p.") w ten sposób, że organ błędnie przyjął, że nie zachodzi w sprawie przesłanka zastosowania tego przepisu, i w efekcie nie uchylenie przez WSA decyzji Dyrektora IAS na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. Powyższe skutkowało tym, że WSA sam naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.; 3) art. 151 P.p.s.a. poprzez bezpodstawne zastosowanie go w sprawie. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna okazała się niezasadna, przeto podlega oddaleniu. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. drugie P.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w sytuacji, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny może sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań oceniających zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Należy w tym miejscu przypomnieć, że sprawa toczyła się w trybie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji ostatecznej, odstępstwem od zasady trwałości, tj. jednej z fundamentalnych zasad postępowania podatkowego. Wyrażona w art. 128 O.p. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie nie tylko dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych, ale i dla całego istniejącego porządku prawnego. W systemie prawa polskiego każda ostateczna decyzja podatkowa korzysta z domniemania prawidłowości (legalności). Wszelkie decyzje ostateczne organów podatkowych, zgodnie z zasadą ich trwałości, mogą być weryfikowane w określonych trybach nadzwyczajnych. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowych było dotknięte choć jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych w art. 240 § 1 O.p. Podkreślić należy, że postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji. Inna jest bowiem waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w postępowaniu wznowieniowym. W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną wniosku o wznowienie stanowił art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona tylko wtedy, gdy są one istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie. Bezsprzecznym jest, że przedstawiony przez Stronę dowód w postaci postanowienia Prokuratury Rejonowej w L. z [...] r. spełniał pierwszą z ww. przesłanek stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, tj. istniał w dniu wydania ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 29 maja 2014 r. i nie był temu organowi wtedy znany. Zasadnie zatem podjęto postępowanie zakończone ww. decyzją. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż dowód, o którym mowa powyżej, tj. postanowienie Prokuratury Rejonowej w L. z [...] r. oraz okoliczności w nim zawarte nie miałyby wpływu na rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu, gdyby były znane temu organowi w dniu wydawania decyzji. Zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że w postanowieniu, o którym mowa powyżej, nie stwierdzono, że przesłuchiwani w charakterze świadków A. S., M. B. i J. B. nie mówili prawdy w kwestii nie wykonywania prac na rzecz firmy R. Sp. z o.o. Z dokumentu tego wynika, że wskazane powyżej osoby przesłuchane w charakterze świadków w trakcie prowadzonego śledztwa zeznały, że nigdy we wskazanej wyżej firmie nie pracowały. Sprawa zakończona postanowieniem Prokuratury Rejonowej w L. dotyczyła zarzutów przeciwko B. M. oraz B. H., którzy podejrzani byli o nakłanianie M. B., J. B. i A. H. do składania fałszywych zeznań. Postanowienie Prokuratury, o którym mowa, nie dotyczyło składania przez M. B. i J. B. fałszywych zeznań w zakresie wykonywania prac na rzecz R. Sp. z o.o. Należy również odnotować, że z postanowienia, o którym mowa w kontekście nowego dowodu, wynika, iż przyczyną umorzenia śledztwa był fakt, że przesłuchani świadkowie przedstawili różne okoliczności dotyczące podżegania, co powodowało duże wątpliwości odnośnie zaistniałych zdarzeń, które zostały rozstrzygnięte na korzyść podejrzanych. Końcowo, odnosząc się do twierdzeń Strony zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że fakty ustalone podczas procesu karnego niewątpliwie mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż zgodnie z art. 11 P.p.s.a., tylko ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Z przepisu tego wynika, że sąd administracyjny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku zapadłego w postępowaniu karnym, ale dotyczy to tylko wyroku skazującego. Pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" zgodnie z art. 11 P.p.s.a. rozumieć należy ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. Reasumując należy wskazać, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że gdyby organ wydający decyzję wiedział o istnieniu powołanego przez Stronę nowego dowodu w dniu wydania decyzji ostatecznej i znał jego treść, to nie miałoby to wpływu na treść dokonanego przez organ rozstrzygnięcia, tj. dowód ten w żaden sposób nie zmienia ustaleń organu kontroli skarbowej, że Skarżący ujął w podatkowej księdze przychodów i rozchodów prowadzonej w 2005 r. faktury wystawione przez wymienioną wyżej spółkę, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Nie zaistniała zatem przesłanka w postaci istotnych dla sprawy nowych okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Ze względu na powyższe niezasadne okazały się również podniesione przez Autora skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy na zasadzie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 § 1 tej ustawy.