IV SA/Wa 2631/18

WyrokWSA w Warszawie2018-12-10

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Grzegorz Rząsa, Paweł Dańczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja ekologiczna ma prawo do udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na prawach strony, powołując się na przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, nawet jeśli dotyczy przedsięwzięcia mogącego oddziaływać na obszar Natura 2000, nie jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa w rozumieniu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. W związku z tym, organizacja ekologiczna nie ma prawa do udziału w takim postępowaniu na prawach strony na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Zaskarżone postanowienie, utrzymujące w mocy odmowę dopuszczenia organizacji do udziału, zostało uznane za zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Organizacja ekologiczna wystąpiła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na prace pogłębiarskie. Marszałek Województwa odmówił dopuszczenia, wskazując, że postępowanie nie jest prowadzone na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał w mocy postanowienie Marszałka, stwierdzając, że art. 127 ust. 8 Prawa wodnego wyklucza stosowanie art. 31 k.p.a., a ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku ma zastosowanie tylko do postępowań wymagających udziału społeczeństwa, a nie do pozwoleń wodnoprawnych. Organizacja wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Rząsa Asesor WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 10 grudnia 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...]. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu oddala skargę Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], znak: [...], Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], znak: [...], odmawiające organizacji [...] Stowarzyszenie [...] dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego spółce [...] S.A., obecnie z siedzibą w [...] przy ul. [...], na wykonywanie prac pogłębiarskich w celu udrożnienia głównego koryta rzeki dla potrzeb zabezpieczenia przeciwpowodziowego rz. [...] od km 528+450 do km 528+850 w miejscowości [...] oraz na czasowe składowanie piasku pochodzącego z prac pogłębiarskich w międzywalu rz. [...], na brzegu lewym w km 525+650. Stan sprawy przedstawia się następująco. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. organizacja [...] Stowarzyszenie [...], opierając się na art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wystąpiła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia wodnoprawnego spółce [...] S.A., obecnie z siedzibą w [...] przy ul. [...], na wykonywanie prac pogłębiarskich w celu udrożnienia głównego koryta rzeki dla potrzeb zabezpieczenia przeciwpowodziowego rz. [...] od km 528+450 do km 528+850 w miejscowości [...] oraz na czasowe składowanie piasku pochodzącego z prac pogłębiarskich w międzywalu rz. [...], na brzegu lewym w km 525+650. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], znak: [...], Marszałek Województwa [...] odmówił dopuszczenia organizacji [...] Stowarzyszenie [...] do udziału w ww. postępowaniu, wskazując, że postępowanie to nie jest prowadzone na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Na postanowienie Marszałka Województwa [...] zażalenie złożyła organizacja [...] Stowarzyszenie [...], zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz błędne zastosowanie art. 127 ust. 8 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], znak: [...], Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie utrzymał w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że podziela stanowisko, jakie względem wniosku organizacji [...] Stowarzyszenie [...] zajął Marszałek Województwa [...]. Organ odwoławczy dodał, że zgodnie z art. 127 ust. 8 ustawy – Prawo wodne w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie stosuje się art. 31 k.p.a., a więc nie ma możliwości dopuszczenia do udziału w postępowaniu w tej sprawie organizacji społecznej, niezależnie od profilu jej działalności. Prezes Wód Polskich podniósł następnie, że art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku ma zastosowanie w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, którym jest postępowanie prowadzące do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie zaś pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem organu odwoławczego, zastosowanie art. 96 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku nie wyklucza stosowania w postępowaniu wodnoprawnym art. 127 ust. 8 ustawy – Prawo wodne i nie czyni tego postępowania wymagającym udziału społeczeństwa, zwłaszcza że po wydaniu postanowienia na podstawie art. 96 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku działania podejmują organy ochrony środowiska nie zaś organy właściwe w sprawach gospodarowania wodami i w postępowaniu przed nimi ma zastosowanie art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż organizacja społeczna mogłaby żądać zainicjowania postępowania nadzorczego dotyczącego wydanego pozwolenia wodnoprawnego, czy też uczestniczyć w tym postępowaniu, ale tylko gdyby należała do kręgu stron wskazanych treścią art. 127 ust. 7 ustawy – Prawo wodne. Powoływanie się w zażaleniu na art. 44 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku do toczącego się postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego było – w ocenie Prezesa Wód Polskich – nieuzasadnione i nieprawidłowe. Jednocześnie, odnosząc się do zarzutu odwołania, iż wcześniej do postępowania dopuszczono inne organizacje społeczne, organ odwoławczy stwierdził, że jednorazowe błędne działanie organu administracji nie może tworzyć precedensu dla dalszych nieprawidłowości proceduralnych. Na postanowienie z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], znak: [...], Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie skargę wywiodła organizacja [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o uchylenie w całości poprzedzającego je postanowienia Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: * naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.: * art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: u.o.i.ś) poprzez jego niezastosowanie i odmówienie organizacji ekologicznej uczestniczenia w sprawie na prawach strony w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa; * art. 98 ust. 4 u.o.i.ś. poprzez nieprzyjęcie przez organy administracji, że postępowanie, do którego nie dopuszczono Stowarzyszenia, należy do wymagających udziału społeczeństwa, jako dotyczące przedsięwzięcia z tzw. III grupy ocenowej; * art. 127 ust. 8 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (dalej: p.w.) poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż przepis ten wyklucza stosowanie wobec organizacji społecznych w trakcie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego wyłącznie art. 31 k.p.a., a nie art. 44 ust. 1 u.o.i.ś, który wobec art. 31 k.p.a. ma charakter lex specialis. * naruszenie przepisów postępowania – co miał mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: * art. 7 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez Prezesa Wód Polskich prawidłowo i wyczerpująco okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, w szczególności na skutek przyjęcia błędnego założenia, iż wykluczenie stosowania w postępowaniach zmierzających do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego art. 31 k.p.a. wyklucza jednocześnie stosowanie wobec społecznych organizacji ekologicznych art. 44 u.o.i.ś. – w przypadku postępowania wymagającego udziału społeczeństwa. Takim postępowaniem – zdaniem Skarżącej organizacji – jest m.in. postępowanie dotyczące przedsięwzięć zaliczonych do III grupy ocenowej, dla których przeprowadza się procedurę oddziaływania przedsięwzięcia na obszary sieci Natura 2000, zgodnie z przepisami Działu V rozdziału 5 u.o.i.ś. – co miało mieć miejsce w niniejszej sprawie; * art. 8 k.p.a. – ponieważ organ odwoławczy naruszył zasadę praworządności, gdyż przy niezmienionych okolicznościach faktycznych i prawnych Stowarzyszenie zostało potraktowane w sposób dyskryminujący wobec dwóch pozostałych organizacji ekologicznych, tj. [...] Towarzystwa [...] ([...]) oraz Towarzystwa [...] ([...]). Organizacje te zostały dopuszczone przez Marszałka Województwa [...] do udziału na prawach strony w spornym postępowaniu; * art. 124 § 1 k.p.a. – ponieważ w rozdzielniku zaskarżonego postanowienia nie umieszczono dwóch wymienionych wyżej organizacji ekologicznych ([...] i [...]), które już uczestniczą w postępowaniu na prawach strony, a więc powinno być im doręczone zaskarżone postanowienie z [...] lipca 2018 r., a naruszenie to może skutkować koniecznością wznowienia postępowania w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony; * art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., gdyż Prezes Wód Polskich błędnie zastosował ten przepis, podczas gdy powinien był zastosować art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., uchylając w całości postanowienie organu I instancji i orzec co do istoty sprawy. W odpowiedzi na ww. skargę Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i stwierdzając, że organy właściwe w sprawach gospodarowania wodami nie orzekają na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Postępowanie z art. 96 u.o.i.ś. nie jest postępowaniem w sprawie pozwolenia wodnoprawnego, a wpadkowym postępowaniem prowadzonym przez organy ochrony środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W jej następstwie postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Dodać należy, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozpatrzył niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Badając legalności zaskarżonego postanowienia w świetle wyżej wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skargę należało oddalić. Osią sporu w przedmiotowej sprawie jest dopuszczalność udziału organizacji społecznej (ekologicznej) na prawach strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na wykonywanie prac pogłębiarskich w celu udrożnienia głównego koryta rzeki dla potrzeb zabezpieczenia przeciwpowodziowego. Zdaniem aplikującej o taki udział organizacji [...] Stowarzyszenie [...] żądanie dopuszczenia jej do udziału w przedmiotowym postępowaniu jest uzasadnione na zasadach przewidzianych przepisami ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Z kolei orzekające w sprawie organy administracji podnoszą, że postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego nie należy do postępowań wymagających udziału społeczeństwa, odmawiając tym samym ww. organizacji oczekiwanego dopuszczenia jej do udziału w toczącej się sprawie. Na wstępie należy zauważyć, że w niniejszej sprawie podstawę toczącego się postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego stanowiły przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm., dalej: p.w.). W myśl art. 127 ust. 8 ww. ustawy w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie stosuje się przepisów art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza, że ewentualnej podstawy dopuszczenia Skarżącej organizacji do udziału w przedmiotowym postępowaniu należało szukać w innych przepisach aniżeli ustawa – Prawo wodne i Kodeks postępowania administracyjnego. Skarżąca wskazała, że takim przepisem jest art. 44 ust. 1 u.o.i.ś., który stanowi, że organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Z treści przepisu art. 3 ust. 1 pkt 8 u.o.i.ś. wynika, że udział społeczeństwa zagwarantowany jest w postępowaniu, w którym dokonywana jest ocena oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, a więc w tzw. postępowaniu głównym. Wypada przy tym zauważyć, że zgodnie z art. 79 ust. 1 u.o.i.ś., przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Należy jednak zwrócić uwagę, iż przepis ten przewiduje taki obowiązek tylko w odniesieniu do postępowań, w ramach których przeprowadza się ocenę oddziaływania na środowisko. Nie we wszystkich postępowaniach w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza się jednak ocenę oddziaływania na środowisko. Ocena tak jest przeprowadzana obligatoryjnie jedynie w odniesieniu do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w pozostałych przypadkach, czyli przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko o obowiązku oceny oddziaływania decyduje organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej w drodze postanowienia. Dopiero postępowanie, w którym zapadło postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej, w stosunku do której stosuje się przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stanie się postępowaniem gwarantującym udział społeczny. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy zauważyć, że w toku postępowania, o przystąpienie do którego wniosła Skarżąca organizacja, postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] orzekł m.in. o nałożeniu na firmę [...] SA, w związku z planowaną inwestycją, obowiązek przeprowadzenia oddziaływania na obszar Natura 2000 oraz obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, zaakceptowany decyzją Komisji Europejskiej z dnia [...] stycznia 1011 r., wskazany do uznania za obszar Natura 2000 pod nazwą [...]. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia o ochronie przyrody, na obszarach Natura 2000 nie podlega ograniczeniu działalność gospodarcza, jeżeli nie oddziałuje znacząco na cele ochrony obszaru Natura 2000. Jednakże art. 33 ust. 1 ww. ustawy zabrania podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000, wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Jak zaznaczył ww. organ, w myśl art. 33 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, planowane przedsięwzięcia, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony, wymagają przeprowadzenia odpowiedniej oceny oddziaływania na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Konkludując, Regionalny Dyrektor Środowiska w [...] stwierdził, iż przedmiotowa inwestycja może potencjalnie negatywnie wpływać na cele, dla których dane obszaru zostały objęte lub zgłoszone do objęcia ochroną w ramach sieci Natura 2000 i niezbędnym jest przeprowadzenie procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszary Natura 2000. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w rozpatrywanej sprawie istotne jest, iż do sierpnia 2014 r., w przypadku przedsięwzięć wymagających uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymagana była wyłącznie przed decyzją na wykonanie urządzeń wodnych. Ustawą z dnia 30 maja 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw, dokonano zmiany art. 72 ust. 1 pkt 6, nadając mu brzmienie: "pozwolenia wodnoprawnego na regulację wód, pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, w ramach szczególnego korzystania z wód – wydawanych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne". Przy czym w art. 17 ww. ustawy wskazano, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W związku z tym, że w niniejszym przypadku postępowanie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie wspomnianej ustawy, prowadzone jest ono z zastosowaniem przepisów art. 96-103 u.o.i.ś. Zgodnie z art. 98 ust. 1 u.o.i.ś. o przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje postanowienie w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w zakresie oddziaływania na obszar Natura 2000. Jednocześnie ust. 4 ww. przepisu, na którego naruszenie wskazuje Skarżąca organizacja przewiduje, że przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w ust. 1, regionalny dyrektor ochrony środowiska występuje do organu, o którym mowa w art. 96 ust. 1 (organu prowadzącego postępowanie główne), o zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w trybie art. 33-36 i 38, przekazując temu organowi raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Ustawa wyraźnie jednak zakłada, że zapewnienie udziału społeczeństwa ma nastąpić w trybie art. 33-36 i 38 u.o.i.ś. Przepisy te stanowią, że (art. 33 u.o.i.ś): ust. 1 Przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o: 1) przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 2) wszczęciu postępowania; 3) przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie; 4) organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień; 5) możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu; 6) możliwości składania uwag i wniosków; 7) sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania; 8) organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków; 9) terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, o której mowa w art. 36, jeżeli ma być ona przeprowadzona; 10) postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli jest prowadzone. 2. Do niezbędnej dokumentacji sprawy, o której mowa w ust. 1 pkt 5, należą: 1) wniosek o wydanie decyzji wraz z wymaganymi załącznikami; 2) wymagane przez przepisy: a) postanowienia organu właściwego do wydania decyzji, b) stanowiska innych organów, jeżeli stanowiska są dostępne w terminie składania uwag i wniosków. Uwagi i wnioski, zgodnie z art. 34 u.o.i.ś., mogą być wnoszone: 1. w formie pisemnej; 2. ustnie do protokołu; 3. za pomocą środków komunikacji elektronicznej bez konieczności opatrywania ich bezpiecznym podpisem elektronicznym, o którym mowa w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 262). Ponadto, w myśl art. 35 u.o.i.ś. uwagi lub wnioski złożone po upływie terminu, o którym mowa w art. 33 ust. 1 pkt 7, pozostawia się bez rozpatrzenia. W świetle zaś art. 36 u.o.i.ś., organ właściwy do wydania decyzji może przeprowadzić rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa. Mając na uwadze treść ww. przepisów należy zauważyć, że ustawa wyraźnie zatem zakłada, że w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji realizacyjnej (pozwolenia wodnoprawnego), w ramach którego przeprowadzana jest tzw. "ocena naturowa", nie jest przewidziany udział organizacji ekologicznej na szczególnych zasadach określonych przepisami rozdziału 4 w dziale III u.o.i.ś., w szczególności zaś w art. 44. Oznacza to zatem, że w postępowaniach związanych z wydawaniem tego rodzaju decyzji organizacje ekologiczne mają wyłącznie uprawnienia dotyczące składania uwag i wniosków wynikających z przepisów zawartych w rozdziale 2 działu III u.o.i.ś., natomiast pozbawione są możliwości uczestniczenia w nich na prawach strony. Powyższe, w ocenie Sądu, czyni chybionym stawiany w skardze zarzut naruszenia art. 44 ust. 1 u.o.i.ś., gdyż jak wynika z wcześniejszych rozważań, nie mógł on mieć w niniejszej sprawie zastosowania. Nie doszło także do naruszenia art. 98 ust. 4 u.o.i.ś., ponieważ w związku z zawartym w nim odesłaniem do stosowania art. 33-36 i 38, organy zasadnie przyjęły, iż z dyspozycji tych przepisów nie wynika uprawnienie organizacji ekologicznej domagania się dopuszczenia do udziału w postępowaniu głównym na prawach strony. Tym samym zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić także naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem organ odwoławczy prawidłowo zastosował dyspozycję tego przepisu, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, którym odmówiono Skarżącej organizacji dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Fakt, iż Strona skarżąca nie podziela stanowiska organu w powyższym zakresie nie świadczy przy tym o naruszeniu wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawy obiektywnej, czy zasady budzenia zaufania obywateli do władzy publicznej, o której stanowi art. 8 k.p.a. Nawiązując jeszcze do podnoszonego w skardze uchybienia zasadzie wyrażonej w art. 8 k.p.a., należy podkreślić, że podstawową rolą Sądu jest ocena zgodności działań organów władzy publicznej z obowiązującym porządkiem prawnym. Odnosząc się zatem do stwierdzenia Skarżącej organizacji, że została potraktowana dyskryminująco, bowiem do udziału w spornym postępowaniu dopuszczono wcześniej inne organizacje ekologiczne, wypada zauważyć, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie był uprawniony do kontroli legalności aktów, na podstawie których umożliwiono innym organizacjom udział w postępowaniu, gdyż zakres sprawy sprowadzał się tylko do ustalenia zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz rozstrzygnięcia go poprzedzającego. Sąd pragnie jednak zauważyć, że w badanym przypadku doszło do konfliktu między wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą legalizmu, a wspomnianą już wcześniej zasadą budzenia zaufania obywateli do organów władzy publicznej, o której mowa w art. 8 k.p.a., bowiem z jednej strony stoi kwestia oceny zgodności działań organów administracji publicznej w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, z drugiej zaś kwestia różnego potraktowania przez te organy podmiotów o podobnej specyfice działania, w podobnym stanie faktycznym. Niemniej jednak Sąd przychyla się do wyrażanego w doktrynie stanowiska, iż zasada legalizmu jest podstawową zasadą ogólną postępowania administracyjnego w państwie prawa i chociaż inne zasady ogólne mają również dla państwa prawa niezaprzeczalne znaczenie, to jednak, jeżeli stan faktyczny sprawy ustawi którąś z tych zasad w opozycji do zasady legalności, ta ostatnia powinna mieć pierwszeństwo (J. Zimmermann, Glosa do wyroku SN z 23.7.1992 r., III ARN 40/92, s. 116). Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 124 § 1 k.p.a. związanego z niezamieszczeniem w rozdzielniku zaskarżonego postanowienia dwóch innych, dopuszczonych do udziału w sprawie, organizacji ekologicznych, a przez to niedoręczenie im tegoż postanowienia, co mogło skutkować koniecznością wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., należy zauważyć, że przepis, którego naruszenie jest zarzucane określa niezbędne elementy formalne postanowienia. Zgodnie z jego dyspozycją postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania lub, jeżeli postanowienie wydane zostało w formie dokumentu elektronicznego, powinno być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Z powołanego przepisu nie wynika zatem obowiązek zamieszczenia w postanowieniu tzw. rozdzielnika, jak również nie została w nim określona zawartość takiego elementu, w związku z czym trudno czynić zarzut co do naruszenia obowiązku, którego przepis prawa w istocie nie formułuje. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony, a więc to strona postępowania musi podnieść stosowny zarzut, gdyż tylko ona może wykazać, że pozbawienie jej udziału w postępowaniu mogło mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zatem wniesioną na nie skargę, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło