I SA/Wa 1692/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Michał Nowakowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Z. L. i T. L. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 6000 (sześć) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz Z. L. i T. L. sumy pieniężne w wysokości po 1000 (tysiąc) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz Z. L. i T. L. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. T. L. i Z. L., reprezentowani przez adwokata, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wniosków Z. L. i M. W. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...][...] róg [...] [...], hip. [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organ miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny z tytułu niewykonania ww. wyroku, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Z akt sprawy wynika, że akta sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13, wpłynęły do Prezydenta [...] w dniu [...] marca 2014 r. Z akt sprawy wynika również, że w sprawie zostały już wydane dwa wyroki w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] przytoczonego wyżej wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r. Wyrokiem z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 561/16, Sąd wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 zł oraz stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i oddalił skargę w pozostałym zakresie. Z kolei wyrokiem z dnia 26 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1405/17, Sąd wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 4000 zł i stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i oddalił skargę w pozostałym zakresie. Skarżący pismem z dnia [...] lipca 2018 r. ponownie wezwali [...] do wykonania ww. wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy m.st. Warszawy, a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy Państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Organ przyznał, że prowadzone jest – z wniosku spadkobierców dawnego właściciela - postępowanie o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.). Organ podał, że istotnym w sprawie jest fakt, iż pewne opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu warszawskiego. Organ wskazał również, że z uwagi na konieczność dokonania analizy zgromadzonej dotychczas dokumentacji, czy w sprawie przedmiotowej nieruchomości nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji oraz bardzo dużą ilością spraw był możliwości zakończenia sprawy we wcześniejszym terminie. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. W opinii organu, o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg. Organ wskazał, że pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. strona została poinformowana, że planowany termin zakończenia sprawy przewidywany jest na [...] października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z kolei w myśl art. 154 § 2 p.p.s.a sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13, po wyroku wydanym w dniu 26 stycznia 2018 r. w przedmiocie niewykonania wyroku, skarżący po raz kolejny pismem z dnia [...] lipca 2018 r. wezwali Prezydenta [...] do jego wykonania. Tym samym procesowy warunek wniesienia skargi został spełniony. Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13, zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku o odszkodowania w terminie dwóch miesięcy wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczony został organowi w dniu [...] marca 2014 r. Termin załatwienia sprawy upłynął bezskutecznie w dniu [....] maja 2014 r. Z powodu niewykonania powyższego wyroku wyrokami z dnia 24 października 2016 r. i z dnia 26 stycznia 2018 r. wymierzano już Prezydentowi [...] grzywny w wysokości odpowiednio 1000 zł i 4000 zł. Pomimo wydania tych wyroków do dnia wydania niniejszego orzeczenia Prezydent [...] nie rozstrzygnął przedmiotowego wniosku o odszkodowanie. Zatem, skoro Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13, nie załatwił sprawy to wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny jest uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych, czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej i to mimo, że z tego tytułu organ był już – jak w rozpoznawanej sprawie - karany przez Sąd grzywnami. Mając na względzie zasadność skargi, jak również okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r. (ponad pięćdziesiąt trzy miesiące), Sąd uznał, że dla realizacji represyjno-dyscyplinującej funkcji, jak i w celu zmobilizowania organu do niezwłocznego załatwienia sprawy, adekwatna będzie grzywna w wysokości 6000 zł, która mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wymierzając grzywnę w takiej wysokość Sąd wziął pod uwagę również to, że pomimo wymierzenia organowi grzywny dwoma prawomocnymi wyrokami Prezydent [...] w wysokości odpowiednio 1000 zł i 4000 zł, nadal nie wydał decyzji odszkodowawczej. W ocenie Sądu, bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 447/13, ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stwierdzeniem Sądu przemawia to, że organ przez ponad cztery i pół roku nie wykonał powyższego wyroku oraz analiza akt sprawy wskazująca, że organ zaprzestał procedowania w sprawie. Mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że zasadny jest wniosek skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej, co skutkowało przyznaniem sumy pieniężnej w wysokości po 1000 zł dla każdego z nich. Kwota ta stanowi formę rekompensaty dla skarżących za zwłokę w załatwieniu sprawy. Z powyższych względów w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6, art. 154 § 2 i art. 154 § 7 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) (200 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego).