I SA/Wa 1005/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2016 r. sprawy ze skargi A. J. i G. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. J. i G. J. od decyzji Zarządu [...] W. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha, opisanej w księdze wieczystej Nr [...] - zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: W dniu 20 grudnia 2012 r. A. i G. J. złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], w trybie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r., poz. 83 ze zm.). Zarząd W. decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] odmówił wnioskodawcom przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha, opisanej w księdze wieczystej Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wykazał, że wnioskodawcy nie spełniają warunków określonych w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Organ I instancji ustalił, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...], oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...], uregulowana w księdze wieczystej nr [...] została oddana w użytkowanie wieczyste poprzednikom prawnym wnioskodawców, na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] marca 2011 r. rep. A. nr [...]. Stosownie do treści art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej. Wpis do księgi wieczystej ma więc w tych przypadkach znaczenie konstytutywne, co oznacza, że prawo użytkowania wieczystego bez takiego wpisu, nie powstaje. Jak wynika ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy odpisu z księgi wieczystej nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zostało wpisane w dniu [...] maja 2011 r., co oznacza, iż prawo to powstało w tej dacie, a zatem po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu. Następnie prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności budynku przy ul. [...] zostało zbyte przez osoby na rzecz których zostało ono ustanowione w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), w drodze umowy sprzedaży zawartej w dniu [...] lipca 2011 r. w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...]. W wyniku zawartej umowy sprzedaży, użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości, a więc następcami prawnymi powyższych, pod tytułem szczególnym, stali się skarżący – A. i G. J. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli w przewidzianym prawem terminie A. i G. J. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. J. i G. J. od decyzji Zarządu W. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] – zaskarżoną decyzje utrzymało w mocy. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, która weszła w życie w dniu 13 października 2005 r. Zgodnie z ww. ustawą z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić m.in. osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, które uzyskały użytkowanie wieczyste na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., również wtedy, gdy prawo użytkowania wieczystego uzyskały po dniu 13 października 2005 r. (art. 1 ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 1a pkt 2 w zw. z art. 1 ust. 4 ustawy). Kwestią zasadniczą jest zatem ustalenie, czy skarżący są w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy następcami prawnymi osób, które uzyskały prawo użytkowania wieczystego w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zostało ustanowione na rzecz osób fizycznych A. L., A. D., Z. D. i J. D. - następców prawnych byłych właścicieli, w wykonaniu ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta W. nr [...] z dnia [...] października 2008 r, wydanej na podstawie art. 7 ust. 1, 2 i 3 dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, umową zawartą w formie aktu notarialnego Rep. A. nr [...] w dniu [...] marca 2011 r. Oznacza to, że w dniu 13 października 2005 r. (czyli w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu) prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. [...] nie istniało. W sprawie bezsporne jest, że swoje następstwo prawne skarżący wywodzą z czynności prawnej, tj. umowy zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] lipca 2011 r., mocą której A. L., A. D., Z. D. i J. D. sprzedali skarżącym A. i G. małżonkom J. prawo użytkowania wieczystego spornej nieruchomości. Powołując się na stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne Kolegium uznało, że skarżący nie uzyskali prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...] w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. po dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu tj. po dniu 13 października 2005 r., a są jedynie następcami prawnymi takich osób, brak jest zatem przesłanek wynikających z art. 1 ust. 4 w związku z art. 1 ust 1a pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. J. i G. J. Zaskarżonej decyzji zarzucali naruszenie: 1. przepisu art. 1 ust. 4 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości z dnia 29 lipca 2005 roku (Dz. U. nr 175 poz. 1459 z późn. zm.), zwanej dalej Ustawą, poprzez uznanie, iż Skarżący nie są następcami prawnymi osób, które uzyskały użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 1 ust. la pkt. 2 Ustawy; 2. przepisu art. 1 ust. 3 Ustawy, poprzez nie podjęcie próby odniesienia się do kwestii następstwa prawnego, poza lapidarnym przyjęciem, że Skarżący nie są następcami prawnymi osób wskazanych w art. 1 ust. lila oraz ust. 2 Ustawy, w sytuacji gdy na gruncie przedmiotowej Ustawy chodzi o każdy rodzaj następstwa prawnego, zarówno pod tytułem ogólnym jak i szczególnym; 3. przepisu postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 77 § 1 i 80 KPA poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, 4. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 KPA poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c ppsa wnosili o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie i podtrzymało w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Na wstępie wskazać należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. (tekst jedn.: w dniu wejścia w życie ustawy) użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. W myśl art. 1 ust. 1a ustawy, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały: 1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.; 2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Stosownie do art. 1 ust. 2 tej ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, w prawo własności nieruchomości, mogą również wystąpić: 1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego; 2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 3 wskazanej ustawy, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2. Z treści powołanych wyżej przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. wynika zatem, że możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przysługuje co do zasady wyłącznie tym użytkownikom wieczystym, których prawo istniało już w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 13 października 2005 r., ewentualnie następcom prawnym użytkowników wieczystych szczegółowo określonych w art. 1 ust. 3 ustawy. Wyjątki od powyższej zasady przewiduje natomiast przepis art. 1 ust. 4, zgodnie z którym przepisy ust. 1a pkt 2 i ust. 2 pkt 1 stosuje się również do osób, które prawo użytkowania wieczystego albo udział w tym prawie uzyskały po dniu 13 października 2005 r. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, że prawo użytkowania wieczystego objętej zaskarżoną decyzją nieruchomości, przed nabyciem go przez skarżących A. J. i G. J. przysługiwało A. L., A. D., Z. D. i J. D., którzy nabyli to prawo w trybie i na zasadach określonych w art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, w dniu [...] marca 2011 r. (akt notarialny Rep. A nr [...]) a więc po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. (tekst jedn.: po dniu 13 października 2005 r.). A. i G. małż. J. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nabyli natomiast na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] lipca 2011 r. rep. A nr [...]), a więc również po dniu wejścia w życie powołanej ustawy. Jak zaś wyżej wskazano wyjątki od zasady, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności możliwe jest wyłącznie w odniesieniu do użytkowników wieczystych, których prawo istniało w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., przewiduje art. 1 ust. 4 tej ustawy. Z treści powyższego przepisu wynika natomiast, że prawo do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego, uzyskanego po dniu 13 października 2005 r., przysługuje wyłącznie osobom, które uzyskały powyższe prawo na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. (art. 1 ust. 1a pkt 2) oraz właścicielom lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego (art. 1 ust. 2 pkt 1). Z przepisu tego w żaden sposób nie wynika zaś, aby prawo to przysługiwało następcom prawnym, tj. osobom, które (tak jak w niniejszej sprawie) nabyły prawo użytkowania wieczystego (pod tytułem umowy kupna-sprzedaży) od osób, które uzyskały to prawo na zasadach i trybie określonym w art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r., po dniu wejścia w życie powołanej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Przy czym podkreślić należy, że przepis art. 1 ust. 3 powołanej ustawy przewiduje co prawda, że z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również następcy prawni osób, o których mowa m.in. w ust. 1a pkt 2 ustawy, tj. następcy prawni użytkowników wieczystych nieruchomości, którzy uzyskali powyższe prawo na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. - jednakże przepis ten dotyczy sytuacji, gdy z żądaniem występują następcy prawni użytkowników wieczystych, których prawo istniało już w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 13 października 2005 r. Zdaniem Sądu nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżącej nie przysługuje roszczenie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności opisanej wyżej nieruchomości, gdyż nie spełnia ona warunków określonych w art. 1 ust. 4 w zw. z art. 1 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Odmawiając zatem przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności nieruchomości organy obu instancji nie naruszyły prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.