II OZ 369/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1778/18 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 14 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1778/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę I. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej określana jako "Skarżąca") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2018 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Odpis postanowienia z uzasadnieniem został doręczony Skarżącej [...] grudnia 2018 r. na adres podany w skardze. Pismem z [...] stycznia 2019 r. (data stempla pocztowego na kopercie) Skarżąca skierowała bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie odrzucające skargę. Naczelny Sąd Administracyjny powyższe zażalenie nadał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] stycznia 2019 r. Postanowieniem z 6 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie jako wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. W uzasadnieniu wskazał, że w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), brak jest przepisów regulujących przypadki wniesienia zażalenia bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż w takim przypadku za datę wniesienia zażalenia uznać należy datę przekazania zażalenia przez sąd niewłaściwy do sądu właściwego. Tym samym zażalenie Skarżącej przekazane przez Naczelny Sąd Administracyjny do Sądu I instancji [...] stycznia 2019 r. należało uznać za złożone z uchybieniem ustawowego terminu. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie postanowienia odrzucającego skargę. W uzasadnieniu podniosła, że kwestie nieuregulowane w ustawie nie powinny być interpretowane na niekorzyść strony występującej bez profesjonalnego pełnomocnika procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 2 P.p.s.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Przepis ten nie precyzuje sposobu wniesienia tego środka odwoławczego. Jednakże stosownie do art. 195 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., akta sprawy wraz z zażaleniem wojewódzki sąd administracyjny przedstawia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu po doręczeniu zażalenia pozostałym stronom. Nadto, w myśl art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, a ten środek odwoławczy, zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a., wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie. Zestawienie treści tych przepisów wskazuje na to, że zażalenie powinno zostać wniesione w terminie siedmiu dni od doręczenia za pośrednictwem wojewódzkiego sądu administracyjnego, który wydał zaskarżone postanowienie. Oznacza to, że ustawodawca co do zasady nie dopuścił możliwości wniesienia zażalenia na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w takiej sytuacji o dotrzymaniu terminu wniesienia zażalenia decyduje data przekazania zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, który wydał zaskarżone postanowienie. Zaznaczyć przy tym należy, że przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w Rozdziale 2 Działu IV w odniesieniu do zażalenia nie przewidują odrębnych regulacji dotyczących zachowania terminu w przypadku wniesienia tego środka odwoławczego bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak jest także przepisu szczególnego umożliwiającego w niniejszej sprawie bezpośrednie wniesienie zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednocześnie odnosząc się do stanowiska Skarżącej, zgodnie z którym fakt nieuregulowania bezpośrednio zaistniałej sytuacji w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powinien być tłumaczony na korzyść strony występującej bez profesjonalnego pełnomocnika procesowego, należy wskazać, że w myśl art. 6 P.p.s.a. sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy obowiązek ten został wykonany przez Sąd I instancji przez pouczenie Skarżącej o dopuszczalności, sposobie i terminie wniesienia zażalenia, w tym w szczególności o konieczności wniesienia go za pośrednictwem tego sądu. Pouczenie takie zawarto w piśmie, którym doręczono Skarżącej odpis postanowienia o odrzuceniu skargi wraz z uzasadnieniem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku, gdy Skarżąca prawidłowo pouczona o trybie wniesienia zażalenia nie zastosowała się do tego pouczenia, brak jest podstaw do interpretowania zaistniałej sytuacji na jej korzyść. Odmienne stanowisko prowadziłoby bowiem do znacznego naruszenia równości praw procesowych stron postępowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.