II GZ 336/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Trzecki po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 1220/18 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi M.P. na uchwałę Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 17 grudnia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1220/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M.P. na uchwałę Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, a także zwrócił skarżącemu wpis od skargi. Zarządzeniem z 3 września 2018 r. doręczonym skarżącemu przy piśmie Sądu z 18 września 2017 r., skarżący – zamieszkujący w Wielkiej Brytanii – został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych, w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Na podstawie informacji ze strony internetowej eMonitoring – śledzenie przesyłek Sąd I instancji wskazał, że korespondencja zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została prawidłowo doręczona skarżącemu 6 października 2018 r., a więc termin do wykonania czynności upłynął w dniu 6 grudnia 2018 r. Skarżący natomiast uiścił wpis od skargi kasacyjnej 8 grudnia 2018 r. Z uwagi na to, że wpis od skargi nie został uiszczony w terminie, WSA odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; dalej "p.p.s.a."). O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Zarzucił naruszenie art. 65 § 1 p.p.s.a., art. 68 § 1 p.p.s.a. oraz art. 70 § 2 i art. 77 § 1 p.p.s.a. Skarżący wskazał, że jest również stroną postępowania w sprawie o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. W postępowaniu dotyczącym grzywny, które prowadziła ta sama sędzia, co sprawę niniejszą, skarżący poinformował Sąd o zmianie adresu do doręczeń. Nie mógł złożyć pisma o zmianie adresu w niniejszej sprawie, ponieważ sprawa ta – w momencie przekazania informacji o zmianie adresu – nie miała sygnatury. Z tego powodu doszło zdaniem skarżącego do naruszenia art. 70 § 2 p.p.s.a. Nowy adres skarżącego wynikał również z koperty, w której przesłana została skarga po uzupełnieniu braku formalnego (po podpisaniu). Skarżący podkreślił również, że konieczne jest ustalenie trybu doręczenia pisma zawierającego wezwanie do uiszczenia wpisu przez operatora zagranicznego, a następnie zgodności tego trybu z prawem polskim i odniesienie tych ustaleń do wynikającego z akt sprawy sposobu doręczenia przesyłki. Ponadto, skarżący podniósł, że 6 października 2018 r. była sobota, czyli dzień ustawowo wolny od pracy zgodnie z uchwałą NSA z 15 czerwca 2011 r., sygn. akt I OPS 1/11. Wobec tego termin powinien być liczony od najbliższego dnia pracującego, czyli od 8 października 2018 r., co oznaczałoby, że wpis został uiszczony w terminie. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W przypadku gdy pismo wniosła osoba zamieszkała lub mająca siedzibę za granicą, która nie ma w kraju przedstawiciela, przewodniczący wyznaczy termin do uiszczenia opłaty nie krótszy niż dwa miesiące (art. 220 § 2 p.p.s.a.). W razie bezskutecznego upływu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, skarga podlega odrzuceniu przez sąd, zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że skarżący zamieszkuje za granicą i nie ma w kraju przedstawiciela. Wobec tego słusznie Sędzia WSA wezwała skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia wezwania. Z powyżej powołanych przepisów wynika, że warunkiem sine qua non odrzucenia skargi z uwagi na nieuiszczenie wpisu jest doręczenie skarżącemu wezwania do jego uiszczenia w sposób zgodny z przepisami działu III rozdziału 4 p.p.s.a. Przepisy tego działu przewidują sposób doręczenia pism sądowych osobom fizycznym, tryb postępowania w przypadku gdy doręczyciel nie zastanie adresata, a także gdy pismo pomimo pozostawienia o nim informacji nie zostanie odebrane. Dowodem zaś, że doręczenie zostało dokonane zgodnie z przepisami, jest zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, które – w przypadku doręczenia przesyłki – powinno zawierać czytelny podpis i datę doręczenia przesyłki adresatowi. W razie zaś nieudanej próby doręczenia przesyłki – zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka ta jest przechowywana, operator wyznaczony pozostawia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Informację o pozostawieniu przesyłki do odbioru umieszcza się również na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (por. § 21 i 34 rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. poz. 545). Wobec tego, aby stwierdzić, że przesyłka została doręczona prawidłowo, konieczne jest ustalenie, w jakim trybie i komu przesyłka została przekazana. Zdaniem NSA, skarżący słusznie podnosi, że takimi informacjami Sąd I instancji nie dysponował w przypadku przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W aktach sprawy nie ma potwierdzenia odbioru tej przesyłki. Prawidłowe doręczenie przesyłki zawierającej ww. wezwanie WSA przyjął na podstawie informacji ze strony internetowej prowadzonej przez Pocztę Polską "eMonitoring śledzenie przesyłek". Z informacji tam zawartych nie wynika jednak, kto odebrał ww. przesyłkę i w jakim trybie została ona doręczona. Zdaniem NSA, informacje te są niezbędne do tego, aby uznać przesyłkę za prawidłowo doręczoną na gruncie p.p.s.a. W konsekwencji NSA uznał, że Sąd I instancji nie miał podstaw do przyjęcia, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało doręczone. Już tylko z tego powodu należało uznać, że odrzucenie skargi jest przedwczesne. Skoro bowiem wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego nie dostało doręczone prawidłowo, to nie rozpoczął biegu termin na uzupełnienie braku fiskalnego skargi. Na akceptację zasługuje również ten argument skarżącego, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało wysłane na nieprawidłowy adres skarżącego. Z art. 70 § 1 p.p.s.a. wynika, że strony mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie adresu zamieszkania lub adresu do doręczeń, w tym adresu elektronicznego. Przepis ten nie określa jednak formy, w jakiej to zawiadomienie ma zostać dokonane. Zdaniem NSA, na gruncie niniejszej sprawy skarżący dopełnił ten obowiązek, wskazując nowy adres na kopercie zawierającej podpisany egzemplarz skargi. Sąd I instancji, wysyłając kolejne pismo do skarżącego, a mianowicie zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, powinien był co najmniej powziąć wątpliwość, jaki jest aktualny adres skarżącego i spróbować ustalić ten fakt. Niewłaściwe było natomiast wysłanie przesyłki na adres dotychczasowy i uznanie, że takie doręczenie było skuteczne. NSA nie podziela natomiast zdania skarżącego, że skoro sprawozdawcą w niniejszej sprawie była ta sama sędzia, co w sprawie o wymierzenie grzywny, w której to sprawie skarżący zgłosił zmianę adresu, to powinna ona z urzędu doręczać pisma skarżącemu na nowy adres. Należy bowiem stwierdzić, że te dwie sprawy są odrębne i czynności podjęte przez skarżącego w jednej z nich nie wywołują skutków w drugiej. Co do argumentacji skarżącego, że przesyłka zawierająca zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu została doręczona w sobotę, co jest sprzeczne z art. 68 § 1 p.p.s.a., NSA stwierdza, że kwestia ta jest sporna w doktrynie postępowania sądowoadministracyjnego, jednak nie ma znaczenia na gruncie rozpoznawanej sprawy z uwagi na powyżej poczynione uwagi. Na końcu należy zauważyć, że skarżący uiścił wpis od skargi i nie został on jeszcze zwrócony. Z uwagi na to, że nastąpiło to – w znaczeniu prawnym – przed skutecznym wezwaniem skarżącego do uiszczenia wpisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien przyjąć, że skarga została opłacona i podjąć dalsze czynności w postępowaniu nią wszczętym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. NSA nie orzekł natomiast o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ art. 203 i art. 204 p.p.s.a. nie dają ku temu podstaw.