II SA/Rz 1043/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia uchyla zaskarżone postanowienie. Przedmiotem skargi Prokuratora Rejonowego w [...] (dalej w skrócie: "Prokurator") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Starosty [...] (dalej w skrócie: "Starosta") z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. Kwestionowane postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Prokurator w dniu 21 maja 2018 r. złożył wniosek o wydanie decyzji administracyjnej kierującej A. G. na badania lekarskie, w celu stwierdzenia braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 nr [...] Starosta odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. Postanowienie to zostało doręczone Prokuratorowi w dniu 29 maja 2018 r. W dniu 7 czerwca 2018 r. Prokurator nadał w placówce operatora pocztowego zażalenie na powyższe postanowienie. Następnie w piśmie z dnia 21 czerwca 2018 r. Prokurator wniósł o uznanie, iż zażalenie zostało wniesione w terminie, tj. w dniu 5 czerwca 2018 r., z uwagi na wystąpienie niezawinionych przez Prokuratora nieprawidłowości w elektronicznym potwierdzeniu odbioru przesyłek. Prokurator wyjaśnił, że przesyłka zawierająca zażalenie została nadana i odebrana fizycznie z prokuratury przez pracownika poczty w dniu 5 czerwca 2018 r., tj. w ostatnim dniu terminu do wniesienia zażalenia i tego dnia odnotowano ekspedycję korespondencji w systemie informatycznym prokuratury. Przesyłki z prokuratury eksportowane są elektronicznie poprzez system informatyczny EPO w Prokuraturze Regionalnej w [...] gdzie jak ustalono potwierdzenie ekspedycji przesyłek nadanych w dniu 5 czerwca 2018 r., nastąpiło w dniu następnym tj. 6 czerwca 2018 r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Jako podstawę prawną postanowienia SKO wskazało art. 17 pkt 1 i art. 134 w zw. z art. 141 § 1 i 2 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej w skrócie: "k.p.a."). W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że postanowienie Starosty z dnia [...] maja 2018 r. zostało doręczone Prokuratorowi w dniu 29 maja 2018 r., a zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 5 czerwca 2018 r. Natomiast zażalenie Prokuratora na powyższe postanowienie zostało nadane za pośrednictwem Urzędu Pocztowego UP [...] w dniu 7 czerwca 2018 r. Data nadania ww. korespondencji została ustalona na stronie internetowej Poczty Polskiej - status śledzenie przysyłek - dot. Przesyłki nr [...]. SKO stwierdziło więc, że zażalenie Prokuratora zostało złożone po upływie terminu określonego w art. 141 § 2 k.p.a., co obligowało organ odwoławczy do stwierdzenia w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia zgodnie z art. art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. SKO wyjaśniło również, że zgodnie z obowiązującymi przepisami k.p.a. nie jest dopuszczalne uznanie zażalenia Prokuratora, jako złożonego w terminie, zaś pisma z dnia 21 czerwca 2018 r. nie można zakwalifikować jako wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W ustawowym terminie Prokurator wniósł skargę na powyższe postanowienie SKO. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 7 i 77 oraz 57 § 5 ust. 2 w zw. art. 141 § 2 k.p.a., poprzez błędne uznanie, iż zażalenie na postanowienie Starosty z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] zostało wniesione po upływie terminu zawitego, podczas gdy całościowa analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów, a szczególności zapisów elektronicznych SIP Libra z dnia [...] czerwca 2018 r. świadczy o rejestracji środka odwoławczego - przesyłki o numerze [...] o godzinie 14:57, potwierdzeniu nadania przesyłki o godzinie 14:59, oraz udokumentowaniu wydania pracownikowi poczty przesyłki w dniu 5 czerwca 2018 r., co wskazuje na dochowanie przez Prokuratora terminu do złożenia zażalenia. Wobec powyższego Prokurator wniósł o uchylenie postanowienia SKO. W uzasadnieniu skargi Prokurator wyjaśnił, że przesyłka pocztowa zawierająca zażalenie została nadana w dniu 5 czerwca 2018 r. o godzinie 14:57 co potwierdzono o godzinie 14:59. W tym samym dniu tj. 5 czerwca 2018 r. przesyłka została odebrana fizycznie przez pracownika Poczty Polskiej a jej ekspedycję odnotowano w Systemie Informatycznym Prokuratury Libra. Fakt nienadania dalszego biegu przesyłce zareklamowano Poczcie Polskiej i w dacie kierowania wniosku nie jest znane rozstrzygnięcie tej kwestii. Ponadto Prokurator podniósł, że organ administracji publicznej wydając postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia ma obowiązek poprzedzić wydanie orzeczenia dokładnym wyjaśnieniom stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący przekroczył termin z art. 141 § 2 k.p.a., w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i 77 k.p.a. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem kwestionowane nią postanowienie narusza przepisy prawa procesowego. W sprawie bezsporne jest, że postanowieniem z dnia [...] maja 2018 nr [...] Starosta odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji administracyjnej kierującej A. G. na badania lekarskie, w celu stwierdzenia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Niekwestionowane jest również, że przedmiotowe postanowienie zostało doręczone Prokuratorowi w dniu 29 maja 2018 r. Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Prokurator terminowo zakwestionował przedmiotowe postanowienie zażaleniem. W ocenie Sądu, przyjęta przez SKO ocena jest przedwczesna, albowiem nie poprzedzoną jej należytym rozważeniem i oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wskutek czego doszło do naruszenia art. 80 K.p.a. w zw. z art. 134 w zw. z art. 144 w zw. z art. 141 § 2 i art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. Jeżeli skuteczność określonej aktywności procesowej uzależniona jest – między innymi – od zrealizowania jej w przewidzianym przepisami K.p.a. terminie, kluczowego znaczenia nabierają regulacje normujące sposób liczenia owego terminu oraz strukturę czynności konwencjonalnej, której wyczerpanie oznacza, że aktywność ta została podjęta. W tym kontekście, w okolicznościach niniejszej sprawy, zastosowanie znajdą niewątpliwie reguły wyznaczone treścią art. 46 § 1 i art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. Stosownie do pierwszego z powołanych przepisów odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Z kolei po myśli art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Z akt sprawy wynika, że postanowienie z dnia [...] maja 2018 roku, którym odmówiono wszczęcia postępowania zostało doręczone Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej w [...] w dniu 29 maja 2018 roku – zwrotne potwierdzenie odbioru. Adekwatnie do postanowień art. 61a § 2 i art. 141 § 2 K.p.a. termin na zakwestionowanie tego postanowienia zażaleniem wynosi 7 dni. Przekłada się to w sposób oczywisty na wniosek, że terminowe wniesienie zażalenia powinno nastąpić do dnia 5 czerwca 2018 roku. Jeżeli w tym terminie zażalenie zostanie nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy – Prawo Pocztowe, termin uważa się za zachowany. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, SKO opierając się o datę stempla pocztowej jednostki nadawczej na kopercie, w której nadano zażalenie (k. 3 akt adm. organu I instancji) oraz informacji ze strony internetowej Poczty Polskiej – śledzenie przesyłek (w aktach brak dowodu na pozyskanie informacji w tym trybie), ustaliło że zażalenie zostało nadano w dniu 7 czerwca 2018 roku. Uwzględniając fakty oraz dokumenty powołane i przedłożone przez Prokuratora jeszcze przed wydaniem przez SKO zaskarżonego postanowienia, wniosek o nieterminowości wniesienia zażalenia, jest przynajmniej przedwczesny. Przyjmując, a tak nakazuje art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a., że termin do wniesienia zażalenia został zachowany, jeżeli do dnia 5 czerwca 2018 roku zażalenie nadano w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, to w pierwszej kolejności konieczne jest zdekodowanie terminu "nadania przesyłki". Zgodnie z ustawową definicją zadekretowaną w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. 2017r. poz. 1481 ze zm.; dalej w skrócie: "pr. pocz.") przez "nadanie" rozumie się: polecenie doręczenia przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym oraz przekazania druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. Zawarcie umowy o świadczenie usługi pocztowej następuje w szczególności przez przyjęcie przez operatora pocztowego przesyłki pocztowej do przemieszczenia i doręczenia – art. 15 ust. 1 pkt 1 pr. pocz. Potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego – art. 17 pr. pocz. Przymiot przesyłki rejestrowej ma przesyłka pocztowa przyjęta za pokwitowaniem przyjęcia i doręczana za pokwitowaniem odbioru – art. 3 pkt 23 pr. pocz. Z kolei po myśli § 27 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. 2013r. poz. 545; dalej zwane "rozporządzeniem") w przypadku przesyłek rejestrowanych umowę (o świadczenie usług pocztowych) uważa się za zawartą z chwilą wydania nadawcy przez operatora wyznaczonego dowodu przyjęcia przesyłki rejestrowanej. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie kardynalne znaczenie mają okoliczności i dowody powołane przez stronę skarżącą: odbiór przesyłki przez pracownika Poczty Polskiej w dniu 5 czerwca 2018 roku oraz pokwitowanie przyjęcia przesyłki przez tego pracownika w pocztowej książce nadawczej. W aktach sprawy znajduje się potwierdzony za zgodność z oryginałem wyciąg Pocztowej Książki Nadawczej – Poczta Polska S.A. z datą "5 czerwca 2018 roku" (data słabo widoczna), z którego wynika, że w tym też dniu przesyłka o nr [...] (zgodnie z kodem na kopercie i uzasadnieniem postanowienia SKO jest to zażalenie na postanowienie z dnia [...] maja 2018 roku) została wydana pracownikowi Poczty Polskiej. Pod rubrykami identyfikującymi przesyłki znajduje się podpis: podpis jest nieczytelny i brak jest danych identyfikujących jego autora (imię i nazwisko, stanowisko, miejsce zatrudnienia). Niewątpliwie Pocztowa Książka Nadawcza z podpisem pracownika poczty potwierdzającego odbiór przesyłki, jest dowodem tak nadania przesyłki przez nadawcę – art. 17 pr. poczt., jak i przyjęcia przesyłki przez pracownika poczty do przemieszczenia i doręczenia – art. 15 ust. 1 pkt 1 pr. pocz. w z § 27 rozporządzenia. Potwierdzenie przyjęcia przesyłki do przemieszczenia i doręczenia jest natomiast konkludentne z zawarciem umowy o świadczenie usługi pocztowej i dalej: z nadaniem przesyłki w rozumieniu art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 3 pkt 8 pr. pocz. Nie bez znaczenia jest fakt, że strona skarżąca uprawdopodabnia swoje stanowisko również przy pomocy innych dowodów: pisma do Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia 19 czerwca 2018 roku, wydruku z Systemu Informatycznego Prokuratury oraz wydruku z systemu EPO (tu data nadania została – zdaniem strony skarżącej – określona błędnie na dzień 6 czerwca 2018 roku). W ponownie prowadzonym postępowaniu SKO ustali, kto podpisał się w Pocztowej Książce Nadawczej i w jakim dniu. Jeżeli SKO ustali, że w przedmiotowej książce pracownik poczty, w dniu 5 czerwca 2018 roku, potwierdził przyjęcie przesyłki do przemieszczenia i doręczenia, to rozstrzygnie, czy istnieją podstawy do kwestionowania tego ustalenia w oparciu o pozostały materiał dowodowy. Z powyższych względów Sąd, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.