VIII SA/Wa 492/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda (sprawozdawca), Protokolant specjalista Michał Syta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego uchyla zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] umorzyło postępowanie odwoławcze wszczęte odwołaniem S. B. (dalej: skarżący) od decyzji nr [...] Prezydenta Miasta R. z [...] września 2017 r. w sprawie ustalenia opłaty S. B. za pobyt ojca Z. B. w Domu Pomocy Społecznej [...] im. [...] w R. za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 31 maja 2017 r. w łącznej kwocie [...] zł. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2018 r. została wydana w oparciu o następujące ustalenia. Przywołaną wyżej decyzją z dnia [...] września 2017 r. organ I instancji ustalił opłatę skarżącego za pobyt jego ojca Z. B. w DPS [...] im. [...] w R. za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 31 maja 2017 r. w łącznej kwocie [...] zł. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie SKO w R. odwołanie nie może być rozpatrzone, gdyż skarżący nie jest podmiotem skutecznie legitymowanym do wniesienia odwołania, a środek ten służy stronie postępowania administracyjnego tj. podmiotowi, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło postępowanie, w którym wydano decyzję. Ocena legitymacji procesowej strony w postępowaniu w sprawie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej dokonywana jest w oparciu o art. 28 kpa zgodnie, z którym stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. SKO wskazało, że w sprawie niniejszej postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] w W. Wydział [...] Gospodarczy ogłosił upadłość skarżącego, jako osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej i wyznaczył sędziego – komisarza SSR A. Z. oraz syndyka M. K.– G.. Przywołał art. 144 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 2344 ze zm.) zgodnie z którym, po ogłoszeniu upadłości postępowanie sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości może być wszczęte i prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciw niemu, przy czym postępowania takie syndyk prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym – art. 144 ust. 2 Prawa upadłościowego. Kolegium podniosło powołując się na powyższe, że syndykowi przysługuje legitymacja do występowania w tych postępowaniach. Jego legitymację określa się jako formalną (procesową), natomiast stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości, pozostaje upadły. Prowadzenie sporu przez syndyka odbywa się więc na rzecz upadłego. Użyte w art. 144 ust. 1 wyrażenie, iż postępowania dotyczące masy mogą być wszczęte i dalej prowadzone "jedynie" przez syndyka lub przeciwko niemu oznacza, że upadły będąc stroną w znaczeniu materialnym, pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach. Podstawienie syndyka w miejsce upadłego ma więc – jak podniosło SKO – bezwzględny charakter. Stroną w niniejszym postępowaniu jest więc M. K. – G. ustanowiona syndykiem w postępowaniu upadłościowym działająca na rzecz S. B.. W związku z powyższym, wobec faktu, że skarżący nie legitymuje się przymiotem strony, wobec braku podmiotu uprawnionego do złożenia odwołania, postępowanie odwoławcze należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył S. B.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podniósł, że nie zgadza się z twierdzeniem SKO, iż nie jest stroną postępowania, a jeżeli zaistniały w sprawie braki formalne typu brak podpisu syndyka masy upadłościowej – to należało wezwać do udziału w sprawie syndyka i zobowiązać do uzupełnienia braków formalnych złożonego odwołania i nadać sprawie dalszy bieg, a nie umarzać postępowanie administracyjne. Nadto skarżący wniósł o uwzględnienie przez organ I instancji treści postanowienia z [...] listopada 2017 r. Sądu Rejonowego [...] Wydział [...] Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych sygn. akt [...], które to postanowienie wcześniej już uwzględniło kwoty płatności za pobyt ojca skarżącego w DPS za okres od czerwca do października 2017 r. w łącznej wysokości [...] zł. rozkładając należność na raty za ten okres. Podniósł, że kwota [...] zł weszła w skład ustalonej przez Sąd Rejonowy kwoty [...] zł, co winno być też uwzględnione w treści wydanej obecnie decyzji, aby nie zaistniała sytuacja, że odwołujący się dwa razy spłaca tę samą należność na rzecz Miasta R.. Zarzucił, że decyzja jest niekompletna i nie zawiera informacji o upadłości konsumenckiej odwołującego i planu spłaty należności wobec Prezydenta Miasta R.. W piśmie z 19 lipca 2018 r. stanowiącym uzupełnienie skargi wskazał m.in., że syndyk masy upadłościowej, która była ustanowiona w postępowaniu upadłościowym już zakończyła swoją pracę, kończąc tym samym postępowanie upadłościowe. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie niezależnie od zarzutów w niej zawartych. Kluczowym w przedmiotowej sprawie jest okoliczność wydania przez Sąd Rejonowy dla [...] w W. Wydział [...] Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych w dniu [...] listopada 2017 r. w sprawie sygn. akt [...] postanowienia na skutek wniosku upadłego o umorzenie zobowiązań o oddaleniu jego wniosku (pkt 1 postanowienia); ustaleniu planu spłaty wierzycieli (pkt 2); ustalającego, że po wykonaniu przez S. B. planu spłaty wszystkie jego zobowiązania powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości, za wyjątkiem zobowiązań określonych w art. 491 (21) ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe, zostaną umorzone w całości (pkt. 3 postanowienia). Postanowieniem z [...] lutego 2018 r. Sąd Rejonowy dla [...] stwierdził, że postanowienie z [...] listopada 2017 r. jest prawomocne. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie sygn. akt [...] (znajdującego się w aktach administracyjnych) podstawą wydania w/w postanowienia jest przepis art. 49114 ust. 1 Prawa upadłościowego. Prawomocność postanowienia o ustaleniu planu spłaty wierzycieli prowadzi do zakończenia postępowania upadłościowego (art. 49114 ust. 3). Oznacza to odzyskanie przez upadłego kompetencji dotyczących jego majątku, kończy się także rola syndyka. Odzyskanie tych uprawnień wiąże się również z odzyskaniem legitymacji przez byłego upadłego do podejmowania czynności procesowych w sprawach dotyczących tego majątku. Skoro zatem w dacie procedowania przez organ odwoławczy pozostawało w obiegu prawnym prawomocne postanowienie z 3 listopada 2017 r., skarżący od daty jego prawomocności również formalnie winien być stroną prowadzonego postępowania odwoławczego. Rozpoznając sprawę ponownie SKO winno zatem rozpoznać wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, a następnie merytorycznie odwołanie w razie przywrócenia terminu lub stwierdzić uchybienie terminu do złożenia odwołania. Wobec powyższego Sąd orzekł jak w wyroku – art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).