VI SA/Wa 1284/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy słowny oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. Urząd Patentowy RP działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2018 r. wniosku F. sp. z o.o. z siedzibą w W. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] udzielonego na rzecz A. sp. z o.o. z siedzibą w P. , na podstawie art 169 ust. 1 pkt 1 w związku z art 169 ust. 2, ust 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 776) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust 2 p.w.p. stwierdził z dniem 13 listopada 2017 roku wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] w zakresie towarów sklasyfikowanych w klasie 3 oraz towarów z klasy 5 z wyłączeniem suplementów diety do celów zdrowotnych z olejem z wątroby rekina grenlandzkiego, a także w zakresie usług z klasy 44 oraz przyznał F. sp. z o.o. z siedzibą w W. od A. sp. z o.o. z siedzibą w P. kwotę 1900 zł (słownie: jeden tysiąc dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Urząd Patentowy wskazał, że w dniu 5 listopada 2017 r. wpłynął do Urzędu Patentowego wniosek F. sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...], do którego uprawnionym jest A. sp. z o.o. z siedzibą w P., i który jest przeznaczony do oznaczania towarów i usług w klasach 3, 5 i 44. Jako podstawę prawną wniosku wskazano art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Wnioskodawca zażądał stwierdzenia wygaśnięcia spornego znaku z dniem 13 listopada 2017 r. Stwierdził, że uprawniony nie używa spornego znaku towarowego w Polsce dla towarów i usług objętych wnioskiem. W dniu 31 stycznia 2018 r. uprawniony ze spornego prawa przedstawił swoje stanowisko wskazując, że sporny znak towarowy [...] o nr [...] był używany po dniu jego rejestracji, co potwierdza decyzja Urzędu Patentowego z dnia 27 października 2015 r. wydana w postępowaniu o unieważnienie tego prawa ochronnego, w której Kolegium uznało za bezpodstawny zarzut wnioskodawcy, że zgłoszeniu ww. znaku nie towarzyszyło jego używanie. Na ww. decyzję o sygn. Sp. [...] została złożona skarga do WSA w Warszawie. Ponadto, na potwierdzenie wprowadzania do obrotu produktów z oznaczeniem [...] uprawniony przedstawił opakowanie, dane sprzedażowe, faktury wydane po dniu 12 listopada 2012 r. W piśmie z dnia 22 marca 2018 r. wnioskodawca podtrzymał żądanie wykazania używania spornego znaku towarowego [...] w odniesieniu do wszystkich towarów i usług objętych ochroną znaku o nr [...] oraz zakwestionował materiały dowodowe przedłożone przez uprawnionego. Wniósł o przeprowadzenia dowodów z zeznań ośmiu świadków na okoliczność nieużywania przez uprawnionego spornego znaku towarowego. Stwierdził, że uprawniony nie przedstawił żadnych dowodów na używanie znaku towarowego [...] dla towarów innych niż produkty w opakowaniach z napisem: "olej z wątroby rekina grenlandzkiego suplement diety [...]", stwierdził również, iż nie ma dowodów na używanie tego znaku dla oznaczania usług z klasy 44. Ponadto uznał, że w przedmiotowym postępowaniu bez znaczenia pozostaje sprawa wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] i wydane decyzje. Wnioskodawca przywołał orzecznictwo dotyczące możliwości stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego w części. Podczas rozprawy w dniu 3 kwietnia 2018 r. wnioskodawca wycofał wnioski dowodowe z zeznań świadków. Ponadto wniósł o stwierdzenie wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy [...] nr [...] w odniesieniu do wszystkich towarów z klasy 3 i z klasy 5 innych niż: suplementy diety do celów zdrowotnych z olejem z wątroby rekina grenlandzkiego, a także dla wszystkich usług z klasy 44. Uprawniony przedłożył do akt sprawy pismo procesowe, w którym wyraził stanowisko wobec wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków, kwestii rzeczywistego używania znaku towarowego [...] dla suplementu diety oraz, ponownie, kwestii postępowania o unieważnienie prawa ochronnego na ten znak towarowy. Podkreślił, że sam wnioskodawca przyznał, że uprawniony wykazał używanie znaku towarowego [...] dla suplementów diety. Ponadto, uprawniony przywołał orzecznictwo w zakresie oceny ograniczenia ochrony dla pewnej kategorii towarów. Stwierdził, również, że groźby wnioskodawcy o możliwości wystąpienia na drogę sądowa z zakazem naruszenia znaku towarowego stanowią okoliczność uzasadniającą nieużywanie spornego znaku przez uprawnionego. Organ przytoczył treść art. 169 ust 6 p.w.p. i wyjaśnił, że ciężar przeprowadzenia dowodu w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego spoczywa na uprawnionym z rejestracji znaku, który powinien wykazać, że znaku używał lub jeśli znaku nie używał miał ku temu ważne powody. Organ zaznaczył, że uprawniony z prawa ochronnego, był obowiązany wykazać używanie znaku towarowego o nr [...] od następnego dnia po dacie udzielenia prawa ochronnego na ten znak towarowy, czyli od dnia 13 listopada 2012 roku. Uprawniony nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność rzeczywistego używania znaku towarowego [...] o nr [...] w zakresie towarów sklasyfikowanych w klasie 3 i towarów z klasy 5 z wyłączeniem suplementów diety do celów zdrowotnych z olejem z wątroby rekina grenlandzkiego oraz usług z klasy 44, wszystkich objętych wnioskiem, jak też nie wykazał ważnych powodów jego nieużywania. Wskazał natomiast na przyczyny usprawiedliwiające nieużywanie spornego znaku o nr [...], uznając żądanie wnioskodawcy o stwierdzenie wygaśnięcia na ten znak towarowy. Uprawniony jako ważny powód nieużywania znaku towarowego [...] o nr [...] wskazał groźby wnioskodawcy o wszczęciu postępowania sądowego o zaniechanie używania spornego znaku przez uprawnionego jednak nie wykazał aby ww. postępowanie zostało wszczęte. Ponadto, zdaniem uprawnionego, ważnym powodem, który usprawiedliwia nieużywanie jest toczące się postępowanie przed sądami administracyjnymi dotyczące unieważnienie prawa na ten znak towarowy. W ocenie Kolegium Orzekającego nie zasługiwało na uwzględnienie stanowisko uprawnionego, że ważnym powodem, który usprawiedliwia nieużywanie jest toczące się postępowanie przed sądami administracyjnymi dotyczące unieważnienie prawa na ten znak towarowy, co potwierdza orzecznictwo, w szczególności wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2010 r. o sygn. II GSK 1088/09. Zdaniem organu nieużywanie spornego znaku towarowego w ustawowym terminie było wolą uprawnionego i stanowi naruszenie obowiązku używania znaku towarowego, który wynika z art. 153 p.w.p. tym samym "groźba" wnioskodawcy wszczęcia postępowania sądowego nie jest ważnym powodem nieużywania znaku towarowego. Wnioskodawca wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia prawa na sporny znak towarowy na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., zgodnie z którym pierwszą możliwą datą stwierdzenia wygaśnięcia jest data po upływie pięciu lat i jednego dnia od daty udzielenia ochrony na znak towarowy. Kolegium Orzekające stwierdziło wygaśnięcie znaku towarowego o nr [...] z dniem 13 listopada 2017 roku.. O zwrocie niezbędnych kosztów postępowania, przysługujących wnioskodawcy Kolegium Orzekające ustaliło w oparciu o przepisy art. 98 § 1 k.p.c. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła zarzuty naruszenia: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257, dalej jako: "k.p.a."), w zw. z 77 § 1 k.p.a. w zw. z 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy, nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego w zakresie ustalenia, czy znak towarowy słowny "[...]" R[...]używany jest w stosunku do towarów, takich jak suplementy diety do celów zdrowotnych oraz substancji dietetycznych do celów leczniczych, zawartych w wykazie towarów w klasie 5 tego znaku towarowego, podczas gdy w przedmiotowej sprawie Skarżący do ww. znaku towarowego wykazał właściwymi środkami dowodowymi używanie znaku w stosunku do takiej kategorii towarów, jak suplementy diety do celów zdrowotnych, zawierających nie tylko olej z wątroby rekina grenlandzkiego, a także w stosunku do substancji dietetycznych do celów leczniczych, co poskutkowało wydaniem i uzasadnieniem decyzji na podstawie jedynie części materiału dowodowego oraz nieadekwatnym do stanu faktycznego zawężeniem wykazu towarów wyłącznie do suplementów diety do celów zdrowotnych z olejem z wątroby rekina grenlandzkiego; - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie przez Urząd Patentowy RP w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie odwołanie się w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji do używania znaku towarowego "[...]" w stosunku do towarów takich jak: suplementy diety do celów zdrowotnych, nie tylko z olejem z wątroby rekina grenlandzkiego, a także w stosunku do substancji dietetycznych do celów leczniczych, a w efekcie dokonanie ograniczenia zakresu ochrony prawa do znaku towarowego [...] do całkowicie błędnie ustalonej podkategorii suplementów diety do celów zdrowotnych, czyli tylko do tych zawierających olej z wątroby rekina grenlandzkiego, co było działaniem niezgodnym z przepisami prawa oraz orzecznictwem sądów administracyjnych w tym zakresie, - art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji i na zawarcie w niej zbyt ogólnych, a także wewnętrznie sprzecznych twierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, a tym samym niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "[...]" o nr [...]w szczególności niewyjaśnianie dlaczego Urząd nie dokonał analizy używania znaku towarowego "[...]" w odniesieniu do poszczególnych towarów z wykazu towarów tego znaku towarowego z klasy 5, a jedynie ograniczył się do całościowego stwierdzenia wygaśnięcia w całym zakresie w jakim wniosek został ograniczony przez Uczestnika postępowania, tzn. zawężając wykaz towarów do suplementów diety zawierających olej z wątroby rekina grenlandzkiego, podczas gdy takiej pozycji ani nie było w wykazie towarów tego znaku towarowego, jak również nie stanowi ona jasnej i precyzyjnej podkategorii tych towarów, podczas gdy Skarżący do ww. znaku towarowego wykazał używanie znaku w stosunku do towarów takich jak suplementy diety do celów zdrowotnych, nie tylko z olejem z wątroby rekina grenlandzkiego, a także w stosunku do substancji dietetycznych do celów leczniczych, które znajdowały się w wykazie znaku, co skutkowało nieadekwatnym zawężeniem wykazu towarów znaku "[...]". 2). Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Urząd Patentowy RP, że zachodzą przesłanki wskazane w tym przepisie do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] ([...]) w stosunku do wszystkich towarów za wyjątkiem suplementów diety do celów zdrowotnych z olejem z wątroby rekina grenlandzkiego, podczas gdy w przedmiotowej sprawie Skarżący do ww. znaku towarowego wykazał używanie znaku w stosunku do szerszej kategorii towarów takich jak suplementy diety do celów zdrowotnych, nie tylko z olejem z wątroby rekina grenlandzkiego, a także w stosunku do substancji dietetycznych do celów leczniczych; - art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez jego niewłaściwe i uznanie przez Urząd Patentowy RP, iż nie istniały ważne powody nieużywania znaku towarowego "[...]", które stanowią przesłankę wyłączającą możliwość stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, - art. 171 p.w.p. poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] w określonej przez UPRP części, tj. wobec wszystkich towarów z klasy 3, 5 i usług z klasy 44 z wyjątkiem suplementów diety do celów zdrowotnych z olejem z wątroby rekina grenlandzkiego, podczas gdy podstawa stwierdzenia wygaśnięcia znaku nie istniała wobec takiej precyzyjnej i jasnej podkategorii towarów, jak suplementy diety do celów zdrowotnych oraz substancje dietetyczne do celów leczniczych. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła wskazane zarzuty. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Uczestnik postępowania F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. w obszernym piśmie z dnia 6 grudnia 2018 r. szczegółowo odniósł się do wszystkich zarzutów skargi i uznając je za bezzasadne stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 169 ust.1. pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej zgodnie z którym prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody jego nieużywania. Bieg pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., będzie rozpoczynał się po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego przy niepodjęciu w ogóle używania znaku lub od dnia zaprzestania jego używania. Zatem w przypadku braku dowodów na używanie znaku towarowego, stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy powinno nastąpić w dacie, w której upłynęło pięć lat liczonych od dnia następującego po dniu wydania decyzji. Przy czym należy wskazać, iż znaku nie trzeba używać przez cały okres pięciu lat, lecz w tym okresie. Przepisy dotyczące wymogu używania nie nakładają obowiązku nieprzerwanego używania, (patrz: wyrok z dnia 16 grudnia 2008 roku, T-86/07, pkt 52). Celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się bowiem z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego do oznaczania towarów i usług, dla których znak ten uzyskał prawo ochronne. Nieużywanie znaku towarowego może zatem skutkować stwierdzeniem wygaśnięcia prawa ochronnego na podstawie art. 169 p.w.p., przy czym zgodnie z art. 171 p.w.p. jeżeli przyczyna wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy dotyczy jedynie niektórych towarów, wygaśnięcie prawa odnosi się tylko do tych towarów. Pojęcie rzeczywistego używania znaku nie jest w p.w.p. wyjaśnione w sposób jednoznaczny i wyczerpujący. Przy ocenie pojęcia "używanie" można kierować się art. 153 ust. 1 p.w.p. zgodnie z którym używanie znaku polega na używaniu go w sposób zarobkowy lub zawodowy. Z kolei artykuł 154 tej ustawy wskazuje, iż używanie znaku towarowego polega w szczególności na umieszczaniu tego znaku na towarach objętych prawem ochronnym lub ich opakowaniach, oferowaniu i wprowadzaniu tych towarów do obrotu, ich imporcie lub eksporcie oraz składowaniu w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, a także oferowaniu lub świadczeniu usług pod tym znakiem, umieszczaniu znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług. Ważne jest żeby znak towarowy był używany w sposób rzeczywisty. O wygaszeniu prawa wyłącznego decyduje wyłącznie ziszczenie się trzech przesłanek, a mianowicie: znak zarejestrowany nie był używany w sposób rzeczywisty dla towarów lub usług nim oznaczonych, znak nie był używany przez kogokolwiek z uprawnionych z prawa ochronnego, licencji czy innego upoważnienia i wreszcie znak nie był używany nieprzerwanie przez pięć kolejnych lat. O używaniu (bądź nieużywaniu) znaku towarowego decydują ustalenia faktyczne. Zgodnie z tym, co stwierdził TSUE w wyroku w sprawie Ansul: "rzeczywiste używanie musi być rozumiane jako używanie, które nie ma jedynie charakteru symbolicznego, służącego tylko zachowaniu praw związanych ze znakiem towarowym. Takie używanie musi być zgodne z podstawową funkcją znaku towarowego, którą jest zapewnienie konsumentowi i końcowemu użytkownikowi możliwości identyfikacji pochodzenia towarów lub usług, poprzez umożliwienie mu, bez żadnych możliwości pomyłki, odróżnienie towarów lub usług od innych mających odmienne źródło pochodzenia. Wynika z tego, że rzeczywiste używanie znaku pociąga za sobą używanie znaku na rynku dla towarów lub usług objętych ochroną przez ten znak, a nie tylko wewnętrzne używanie znaku przez dane przedsiębiorstwo" (wyrok ETS z dnia 11 marca 2003 r. w sprawie Ansul BV przeciwko Ajax Brandbeveiliging BV, C-40/01, EU:C:2003:145, pkt 36, 37). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2009 r., II GSK 762/08, LEX nr 531545, wyjaśnił, że "używanie znaku w rozumieniu art. 154 p.w.p., który nie zawiera zamkniętego katalogu sposobów realizacji tego prawa ochronnego, powinno być używaniem, które manifestuje się czynnościami i działaniami widocznymi na rynku i dotyczącymi klientów przedsiębiorcy, a terminowi "rzeczywiste używanie" można przeciwstawić czynności okazjonalne, podejmowane z reguły dla pozoru, w celu uniknięcia zarzutu nieużywania znaku, a nie w celu prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej. Sposoby używania znaku towarowego wymienione są również w art. 169 ust. 4 p.w.p., jednakże przepis ten także nie zawiera wyczerpującego katalogu takich działań, których realizacja gwarantuje zachowanie prawa. Oba wspomniane przepisy uzupełniają się. Zasadą jest też używanie znaku w takiej postaci, w jakiej został wpisany do rejestru. Jednakże w ramach przysługującego uprawnionemu prawa ochronnego dopuszczalna jest pewna modyfikacja znaku. Stosownie do art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., polega ona na używaniu znaku różniącego się od znaku, na który prawo ochronne udzielono, w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru. Sytuacja taka zachodzi, gdy oznaczenie może być używane w różnych odmianach, a różnice nie dotyczą elementów istotnych, które decydują o wyróżniającym charakterze znaku" Istotne znaczenie ma również skala, w jakiej znak towarowy jest używany, mierzona liczbą sprzedaży towarów lub świadczonych usług. Kwestia ta jednak nie może być zdefiniowana a priori. Konieczne jest jej indywidualne zbadanie w przypadku każdej sprawy osobno, gdyż ocena skali użycia danego znaku towarowego dla określonych towarów (usług) zależy przede wszystkim od tego, z jaką kategorią towarów (usług) mamy do czynienia oraz jakie są cechy danego rynku. W zależności od tych czynników nie zawsze używanie znaku towarowego musi być znaczące liczbowo (intensywne), aby można było uznać je za rzeczywiste. W postanowieniu ETS z dnia 27 stycznia 2004 r. w sprawie La Mer Technology Inc. przeciwko Laboratoires Goemar SA, C-259/02, EU:C:2004:50, pkt 21, 24-25) wskazano, że nawet minimalny zakres używania znaku realizowany przez zaledwie jednego importera w danym kraju członkowskim UE może być wystarczający dla uznania, że mamy do czynienia z rzeczywistym używaniem znaku towarowego w rozumieniu przepisów dyrektywy 2008/95/WE, przy założeniu, że używanie takie służy realizacji faktycznych celów handlowych, a znak używany jest w swojej podstawowej funkcji - w celu identyfikacji towarów, dla których został zarejestrowany. Formami rzeczywistego używania znaku, są oferowanie i wprowadzanie do obrotu towarów opatrzonych znakiem towarowym, ich import lub eksport, składowanie takich towarów w celu oferowania i wprowadzania do obrotu, oferowanie lub świadczenie usług pod znakiem towarowym, a także umieszczanie znaku na dokumentach związanych z wprowadzaniem towarów do obrotu lub związanych ze świadczeniem usług. W myśl art 169 ust 6 p.w.p. w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego. W przypadku konieczności wykazania rzeczywistego używania znaku towarowego należy przedstawić konkretne dowody potwierdzające używanie znaku w obrocie gospodarczym dla towarów objętych rejestracją. Do dowodów na rzeczywiste używanie znaku należy zaliczyć: 1) katalogi, informacje handlowe, reklamy produktu opatrzonego znakiem; 2) faktury i inne dowody sprzedaży towaru opatrzonego znakiem; 3) archiwalne wydruki ze stron internetowych; 4) orzeczenia sądów w sprawach o naruszenie prawa do spornego znaku; 5) zeznania świadka, ale jedynie uzupełniająco, a nie zamiast dowodów z dokumentów; 6) ewentualnie badanie opinii publicznej, jednakże badanie opinii publicznej jest niepotrzebne, jeśli wystarczający i przekonujący jest materiał zgromadzony w postaci dokumentów, warto bowiem pamiętać, że wyniki badania opinii publicznej nie mają istotnego waloru dowodowego. Wszystkie dokumenty przedstawiane w sprawie w charakterze materiału dowodowego muszą zawierać informacje pozwalające na ustalenie daty użycia znaku, formy, w jakiej znak został użyty, rodzaju towarów, dla jakich użyto znaku, oraz zakresu terytorialnego jego użycia (zob. szerzej na temat postępowania dowodowego w odniesieniu do rzeczywistego używania znaku M. Trzebiatowski, Obowiązek używania znaku towarowego. Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, Warszawa 2007, s. 471-472, 476-488). Ponadto wszystkie dokumenty przedstawione w sporze nie powinny pochodzić z jednej daty. Przepis art. 169 ust. 4 p.w.p. doprecyzowuje, jakie warunki musi spełniać używanie znaku towarowego, aby mogło być uznane za rzeczywiste w rozumieniu art. 169 ust. 1 p.w.p. Zgodnie ze wspomnianym przepisem, za używanie znaku w rozumieniu art. 169 ust. 1 p.w.p. należy przyjąć również używanie znaku różniącego się od znaku, na który udzielono prawa ochronnego, w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru. Jak stanowi art. 169 ust. 4 pkt 3 i 4 p.w.p., przez pojęcie rzeczywistego używania znaku, o którym mowa w art. 169 ust. 1 p.w.p., rozumie się również używanie znaku przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego oraz przez osobę upoważnioną do używania znaku wspólnego albo znaku wspólnego gwarancyjnego. Używanie znaku przez licencjobiorcę będzie zatem wypełniało przesłanki komentowanej normy prawnej, kreując rzeczywiste używanie znaku. Art. 169 ust. 4 pkt 3 p.w.p. nie wprowadza obowiązku ani posiadania licencji ani też ustanowienia użytkowania znaku towarowego. Wystarczy wyrażenie zgody w jakiejkolwiek formie prawnej. W niniejszej sprawie mając na uwadze powyższe uregulowania uwagę Sąd nie znalazł podstaw by zakwestionować zasadność i zupełność poczynionych przez organ ustaleń. Granice rozpoznania sprawy przez organ zostały ostatecznie ukształtowane podczas rozprawy w dniu 3 kwietnia 2018 r. w związku z dokonaną przez Uczestnika jako wnioskodawcę postępowania modyfikacją wniosku. Uczestnik wniósł o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego w odniesieniu do wszystkich towarów z klasy nicejskiej 3, wszystkich towarów z klasy nicejskiej 5 innych niż suplementy diety do celów zdrowotnych z olejem z wątroby rekina grenlandzkiego oraz wszystkich usług z klasy nicejskiej 44. Poza zakresem wniosku Uczestnika, a tym samym poza zakresem postępowania prowadzonego przez Urząd Patentowy RP była kwestia oceny używania znaku towarowego "[...]" w odniesieniu do towarów takich jak "suplementy diety do celów zdrowotnych z olejem z wątroby rekina grenlandzkiego". Jak wynika z akt sprawy skarżąca wykazywała używanie przedmiotowego znaku towarowego wyłącznie w ramach oznaczenia jednego produktu pn. "[...]". Przedkładane przez nią dowody dotyczą towarów takich jak "suplementy diety do celów zdrowotnych z olejem z wątroby rekina grenlandzkiego". Jednocześnie towary te nie były objęte wnioskiem Uczestnika, co skutkowało bezprzedmiotowością i zarazem niedopuszczalnością dokonywania jakichkolwiek ocen w tym zakresie przez Urząd Patentowy RP. Sporny znak towarowy został wygaszony w zakresie towarów sklasyfikowanych w klasie nicejskiej 3 oraz towarów z klasy 5 z wyłączeniem suplementów diety do celów zdrowotnych z olejem z wątroby rekina grenlandzkiego, a także w zakresie usług z klasy 44. W efekcie prawo ochronne na przedmiotowy znak towarowy zostało utrzymane w odniesieniu do towarów z klasy nicejskiej 5, takich jak suplementy diety do celów zdrowotnych z olejem z wątroby rekina grenlandzkiego. Urząd Patentowy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego sprawy pod stosowną i właściwie rozumianą normą prawną. Swoje stanowisko uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., zaś analiza postępowania administracyjnego prowadzącego do wydania zaskarżonej decyzji pozwala na uznanie, że organ podjął wszelkie czynności zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i wyczerpująco zebrał materiał dowody istotny dla sprawy. Zarzuty skarżącej stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu, opartymi na dowodach, które zostały omówione i ocenione. Sąd uznał bowiem, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo przyjął, że w analizowanej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...]. Uznać należy również, że - wbrew stanowisku skarżącej - Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję nie dopuścił się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., albowiem wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a także dokonał właściwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w zakresie przesłanki używania znaku towarowego w sposób rzeczywisty, jako zasadniczej podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w oparciu o przepis art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej. Reasumując powyższe Sąd doszedł do wniosku, że Urząd Patentowy prawidłowo ustalił stan faktyczny stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom skarżącej, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Urząd uwzględnił i ocenił (nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów), cały przedstawiony przez strony materiał dowodowy. Zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego nie nosi cech dowolności, organ prawidłowo ocenił zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa. Nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi, ani odnośnie naruszenia przez organ przy rozpoznaniu sprawy przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, jakimi przesłankami kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.