II OZ 1331/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2018 r. o odrzuceniu skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 349/18 ze skargi [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 349/18 ze skargi [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) - P.p.s.a., odrzucił skargę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżące stowarzyszenie zostało wezwane do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci złożenia dokumentu określającego umocowania do reprezentowania strony skarżącej (informacja z KRS) oraz nadesłanie 3 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Stowarzyszenie otrzymało wezwanie w dniu 13 czerwca 2018 r., ale braki uzupełniło dopiero w dniu 21 czerwca 2018 r., a zatem jeden dzień po terminie. Skarżące stowarzyszenie wniosło zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu zażalenia stowarzyszenie wskazało, że przesłana skarga zawierała również odpis z KRS zaświadczający umocowanie do reprezentacji stowarzyszenia, a według wiedzy skarżącego, pismo dostarczone w sprawie uzupełnienia braków formalnych dotyczyło wyłącznie kopii dokumentacji dla każdego z sędziów biorących udział w posiedzeniu. W jaki sposób zatem spóźnienie o jedne dzień w dostarczeniu dokumentów, które Sąd posiada, i które nie wnoszą nic nowego do sprawy może doprowadzić do odrzucenia skargi, a tym samym spowodowanie, że skarżący nie będzie miał możliwości zalegalizowania kojców dla psów, mimo iż jest gotowy to zrobić. Stowarzyszenie zakwestionowało również termin odbioru wezwania do uzupełnienia braków, wskazując, że dzień 13 czerwca 2018 r. nie jest możliwy, ponieważ korespondencja odbierana jest przez skarżącego w poniedziałki i piątki, a zatem prawdopodobny odbiór miał miejsce w dniu 15 czerwca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Podmioty umocowane do podejmowania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym w imieniu stron tego postępowania, do których zalicza się przedstawiciela ustawowego działającego za osobę fizyczną nieposiadającą zdolności procesowej, a także organy lub osoby uprawnione do działania w imieniu jednostek organizacyjnych, muszą udowodnić, że mają prawo do działania za stronę. Przepis art. 29 P.p.s.a. nakazuje, aby udowodnienie umocowania miało formę dokumentu złożonego lub okazanego sądowi przy pierwszej czynności w postępowaniu. Należy wskazać, że brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony (art. 29 P.p.s.a.) stanowi brak formalny, którego usunięcie w trybie art. 49 § 1 tej ustawy w odniesieniu do spółek kapitałowych polega na przedstawieniu aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS; niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., GSK 1337/04, ONSA WSA 2005, nr 5, poz. 91 i przywołana tam literatura). Podobne stanowisko zaprezentowano w postanowieniu NSA z dnia 17 czerwca 2005 r., OSK 1515/04, LEX nr 837369, w którym stwierdzono, że niespełnienie przez przedstawiciela ustawowego lub organ albo osobę, o której mowa w art. 28 P.p.s.a., obowiązku wykazania swego umocowania przy pierwszej czynności w postępowaniu, stosownie do treści art. 29 tej ustawy, stanowi podstawę do odrzucenia skargi (po uprzednim bezskutecznym wezwaniu do usunięcia tego braku) na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w zażaleniu, do skargi nie dołączono żadnego dokumentu wskazującego umocowanie osoby podpisanej pod skargą do reprezentacji skarżącego stowarzyszenia. Wezwanie do uzupełnienia braku w postaci nadesłania informacji z KRS było zasadne, a niewykonanie powyższego wezwania w terminie musiało skutkować odrzuceniem skargi. Wszystkie pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinny spełniać wymogi z art. 46 i art. 47 P.p.s.a. Przepis art. 47 § 1 P.p.s.a przewiduje, że do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że na równi z wymogami pisma, o których mowa w art. 46 P.p.s.a. należy traktować wymogi z art. 47 P.p.s.a. (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego; wyd. CH Beck, Warszawa 2015, s. 271-272). Należy wskazać, że problem braku formalnego w postaci nieprzedłożenia odpisów wnoszonych do sądów administracyjnych pism procesowych był przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, w której – koncentrując się na braku przedłożenia odpisów skargi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym – stwierdzono, że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd". Wskazana uchwała w swojej sentencji zawiera wykładnię art. 49 § 1 i art. 47 § 1 P.p.s.a., która znajduje zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie, w myśl której nieprzedłożenie wymaganych przez art. 47 § 1 P.p.s.a. odpisów wniesionego pisma (np. wniosku o przywrócenie terminu) jest brakiem istotnym, tj. takim, który uniemożliwia nadanie danemu pismu dalszego prawidłowego biegu. Z akt sprawy wynika, że skarżące stowarzyszenie skierowało oryginał skargi wraz z jednym odpisem, tymczasem w sprawie krąg stron obejmuje skarżącego, organ, a także trzech uczestników postępowania -[...]. Tym samym zasadne było wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci nadesłania trzech dodatkowych odpisów, a wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, Sąd nie był w ich posiadaniu. Nadesłanie ww. dokumentów po terminie musiało skutkować odrzuceniem skargi. Nie są zasadne zarzuty zażalenia kwestionujące prawidłowość daty doręczenia wezwania. Pismo z dnia 7 czerwca 2018 r. stanowiące wezwania do uzupełnienia braków zostało doręczone w dniu 13 czerwca 2018 r. zgodnie ze znajdującym się w aktach pocztowym zwrotnym potwierdzeniem odbioru, odbiór pokwitowała osobiście A. C. - Prezes Zarządu. Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednakże podejmując taką próbę należy mieć na względzie, że na stronie spoczywa obowiązek przedstawienia wiarygodnych środków dowodowych. Domniemanie doręczenia wezwania sądowego w dacie 13 czerwca 2018 r. nie zostało obalone argumentacją strony podniesioną w zażaleniu. Z tych względów uznać należało, że skarżący nie wykazał, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością i do doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie doszło w innej dacie niż wskazana na potwierdzeniu. Konsekwencją powyższego musi zaś być uznanie, że wobec nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skarga została przez Sąd pierwszej instancji prawidłowo, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., odrzucona. Jedynie ubocznie wypada wskazać, że siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków formalnych skargi stanowi termin ustawowy wynikający z art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który nie podlega ani wydłużeniu, ani skróceniu. W świetle powyższych przepisów nie ma zatem znaczenia, że strona spóźniła się z uzupełnieniem braków tylko jeden dzień. Każde przekroczenie ww. terminu ustawowego oznacza bezskuteczność czynności procesowej, co - w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, odpowiada nieuzupełnieniu braków formalnych skargi. Innymi słowy, nie jest istotne, czy strona - w reakcji na wezwanie sądowe - nie podejmuje żadnych czynności, czy też je podejmuje, ale po upływie ustawowego terminu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.