II SA/Kr 1549/17
WyrokWSA w Krakowie2018-03-23
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Iwona Niżnik-Dobosz, Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, mimo zarzutów skarżącego dotyczących niezgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy oraz wadliwości samego projektu budowlanego?Ratio decidendi
Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, uznając, że projekt jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy i spełnia wymogi Prawa budowlanego. Sąd administracyjny pierwszej instancji uchylił tę decyzję, wskazując na liczne wady projektu i niezgodność z przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, kwestionując sposób oceny projektu przez WSA i interpretację przepisów dotyczących definicji budynku jednorodzinnego oraz budowy przyłączy. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, uznał projekt za spełniający wymogi, choć zidentyfikował pewne nieścisłości formalne i techniczne w różnych egzemplarzach projektu, co skutkowało uchyleniem decyzji Wojewody i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji w celu wyjaśnienia tych rozbieżności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej. Skarżący zarzucał niezgodność projektu z decyzją o warunkach zabudowy, twierdząc, że budynki faktycznie miały być wielorodzinne, oraz podnosił kwestię przebiegu linii wysokiego napięcia nad terenem inwestycji. Po uchyleniu pierwszej decyzji WSA przez NSA, WSA ponownie rozpoznał sprawę, uwzględniając wytyczne NSA. W toku ponownego postępowania WSA zidentyfikował rozbieżności między egzemplarzami projektu budowlanego, co doprowadziło do uchylenia decyzji Wojewody i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewodzie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant : Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. P. kwotę [...]zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda decyzją z dnia 21 kwietnia 2016 r. (znak: [...]), na podstawie:
- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz
- art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm. – dalej jako: u.p.b.),
po rozpatrzeniu odwołania A. P. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 19 lutego 2016 r., nr [...] (znak: [...]) w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia M. Ś. pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego pn.: "Budowa czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., c.o., gazu i en. elektrycznej, przebudową i budową sieci wodociągowej, budowa sieci kanalizacji sanitarnej oraz budową zjazdu i drogi wewnętrznej na dz. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...], przy ul. [...] w K.",
utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia 19 lutego 2016 r., nr [...] (znak: [...]), Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. Ś. pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego pn.: "Budowa czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., c.o., gazu i en. elektrycznej, przebudową i budową sieci wodociągowej, budowa sieci kanalizacji sanitarnej oraz budową zjazdu i drogi wewnętrznej na dz. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...], przy ul. [...] w K.". W treści decyzji organ I instancji określił również obszar oddziaływania obiektu, obejmujący teren działek nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony w okresie ważności ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 28 listopada 2012 r., przeniesionej na rzecz inwestora decyzją Nr [...] z dnia 28 marca 2014 r. oraz ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z dnia 9 lipca 2014 r. Podano również, że projekt budowlany był zgodny z ustaleniami ww. decyzji o ustaleniu warunków zabudowy oraz ww. decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a także wymaganiami ochrony środowiska. Ponadto zaznaczono, że inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zwrócono również uwagę, że projekt budowlany był kompletny i posiadał wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Organ podniósł przy tym, że projektant do projektu budowlanego dołączył oświadczenie o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a w związku z tym projekt budowlany został wykonany przez osobę uprawnioną.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł A. P. – współwłaściciel dz. nr [...], zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 3 u.p.b. oraz art. 7, art. 77, art. 107 k.p.a. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że projekt ma stworzyć pozory, iż obejmuje tylko dwa lokale mieszkalne przez rzekome połączenie dwóch lokali znajdujących się na kondygnacji drugiej i trzeciej z usytuowanymi drzwiami wejściowymi do tego zespołu dwóch lokali w środku podestu schodowego na drugiej kondygnacji. Podkreślono przy tym, że przywołana niewielka zmiana usytuowania tych drzwi poprzez usytuowanie ich w analogicznym miejscu na pierwszej kondygnacji spowoduje wyodrębnienie drugiego mieszkania na drugiej kondygnacji i trzeciego mieszkania na kondygnacji poddasza. Zdaniem odwołującego się, taka pozornie nieistotna zmiana spowoduje natomiast, że w każdym z budynków zostaną usytuowane trzy lokale mieszkalne, co zmieni zarazem sposób użytkowania każdego budynku na budynek wielorodzinny. Według odwołującego się, taka zmiana sposobu użytkowania pozostawać będzie w sprzeczności z warunkami ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy z dnia 28 listopada 2012 r. A. P. podniósł również, że organ prowadzący postępowanie nie zbadał tego projektu w niezbędnym zakresie, w szczególności w zakresie jego rzeczywistej zgodności z warunkami decyzji o warunkach zabudowy.
Rozpatrując odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Wojewoda wskazał, że zakres uprawnień kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej określony został w art. 35 ust. 1 u.p.b., którego treść następnie przytoczono i tylko w tym zakresie, w przypadku stwierdzenia naruszeń, organ administracji może podjąć działania korygujące. Zwrócono również uwagę, że kontrola prawidłowości wydanej decyzji odnosi się do badania jej zgodności z przepisami prawa, gdyż organy administracji nie badają prawidłowości przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań, jeżeli nie dotyczą zakresu wynikającego z ww. przepisu, co zdaniem organu posiadało swoje potwierdzenie także w orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że za prawidłowość sporządzenia projektu budowlanego, w tym również przyjęte w projekcie rozwiązania, odpowiada projektant. Jednocześnie podano, że – stosownie do treści art. 20 ust. 4 u.p.b. – w sprawie zostało złożone oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, zaś wszyscy projektanci w dacie wykonania poszczególnych części projektu budowlanego posiadali ważne zaświadczenia wydane przez izbę o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Organ odwoławczy podkreślił, że analizę projektu budowlanego przeprowadzono w odniesieniu do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanych obiektów, przy czym wskazano, że z analizy akt sprawy wynikało, iż budynki projektowane na działkach nr [...], [...], [...], [...], zostały usytuowane, w odniesieniu do granic nieruchomości sąsiednich, zgodnie z przepisami. Ponadto, rozpatrując zarzuty podnoszone w odwołaniu organ odwoławczy stwierdził, że projekt budowlany jak i lokalizacja projektowanych budynków o funkcji mieszkalnej jednorodzinnej były zgodne z warunkami decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 28 listopada 2012 r. ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia budowlanego. Wyjaśniono, że zaprojektowane budynki posiadały trzy kondygnacje nadziemne oraz podpiwniczenie, w którym zaprojektowane zostały z kolei dwa miejsca garażowe. Dodano także, że w parterze budynku znajdować ma się jeden lokal mieszkalny, natomiast drugi lokal mieszkalny – wydzielony i mający odrębne wejście – stanowić ma mieszkanie dwupoziomowe zajmujące swą powierzchnią piętro z użytkowym poddaszem. Stąd też uznano, że każdy z budynków będzie budynkiem jednorodzinnym w rozumieniu art. 3 pkt 2a u.p.b. oraz odpowiadać będzie pojęciu zabudowy jednorodzinnej określonym w § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zaś wydzielone mieszkanie spełniać będzie wymogi wskazane w § 3 pkt 9 ww. rozporządzenia. Dlatego też, w ocenie organu II instancji, argument, że organ administracji nie dokonał prawidłowej oceny zgodności zamierzenia budowlanego z warunkami decyzji o warunkach zabudowy, nie znajdowało uzasadnienia, gdyż zaprojektowane zostały budynki jednorodzinne (dwulokalowe). Podkreślono przy tym, że możliwość ewentualnej przebudowy tych budynków w przyszłości, czy też zmiany sposobu ich użytkowania nie mogła być przedmiotem niniejszego postępowania.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że analizując zgodność projektowanych obiektów w odniesieniu do kolejnych warunków decyzji o warunków zabudowy uznał, iż projekt ten wypełnia, co tym samym nakazywało przyjąć, że również warunek z art. 34 ust. 1 u.p.b. został spełniony. Jednocześnie organ II instancji zaznaczył, że usytuowanie projektowanych budynków było zgodne z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), w szczególności z § 12 ust. 1 i 5 pkt 1 tego rozporządzenia. Wojewoda uznał również, że planowana inwestycja nie spowoduje naruszenia stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, gdyż zaprojektowano odprowadzenie wody opadowej do kanalizacji opadowej, zaś ścieki kanalizacji sanitarnej odprowadzane mają być do szczelnego zbiornika ścieków. Ponadto w ocenie organu odwoławczego, projekt budowlany zawierał niezbędne uzgodnienia i opinie, a jego zawartość była kompletna, co tym samym wypełniało dyspozycję art. 35 ust. 1 u.p.b. Wyjaśniono przy tym, że projekt zagospodarowania terenu, stanowiący część projektu budowlanego, wykonany został na kserokopii aktualnej mapy sytuacyjno-wysokościowej dla celów projektowych, potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez uprawnionego geodetę. Z kolei w odniesieniu do projektu budowlanego wskazano, że znalazły się w nim stosowne oświadczenia i uzgodnienia oraz zapewnienia możliwości, wraz z warunkami, podłączenia projektowanego budynku do sieci: wodociągowej i kanalizacyjnej (k. 34. 35, tom I proj. budowlanego), elektrycznej (k. 36-38, tom I proj. budowlanego) oraz gazowej (k. 39-41, tom I proj. budowlanego). Ponadto organ odwoławczy podał, że zgodnie z pismem Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z dnia 27 marca 2014 r. (znak: [...]) "dojazd do projektowanego zamierzenia zapewni droga publiczna, jaką jest ul. [...] (dz. nr [...]), przez projektowany zjazd na teren inwestycji". Zaznaczono przy tym, że decyzją Prezydenta Miasta K. wydaną w dniu 8 maja 2014 r. (znak: [...]) zezwolono na lokalizację zjazdu z drogi publicznej. Mając na uwadze powyższe, Wojewoda wskazał, że ponieważ zgodnie z art. 35 ust. 4 u.p.b. w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem udzielenie pozwolenia na budowę było – wobec spełnienia tych wymogów – prawidłowe. Nadmieniono także, że inwestycja nie naruszała występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich. Organ odwoławczy podkreślił, że analiza przedłożonego materiału dowodowego nie wykazała naruszenia prawa materialnego, które uprawniałoby organ administracji do zakwestionowania prawidłowości przedmiotowej inwestycji. Konkludując dodano, że analiza przedłożonego materiału dowodowego w sprawie pozwalała stwierdzić zgodność projektowanego zamierzenia z przepisami, w tym nie stwierdzono zarzucanego przez odwołującego się naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. (organ podejmował czynności zmierzające do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego) oraz art. 107 § 3 k.p.a. (decyzja zawierała wszystkie obowiązkowe elementy, w tym uzasadnienie faktyczne).
Skargę na ww. decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący A. P., zarzucając jej:
a) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
- art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji obarczonej wadami prawnymi w wyniku braku wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku gruntownego zebrania, analizy i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
- art. 8 i art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny i wybiórczy, co oprócz naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów było sprzeczne z naczelną zasadą postępowania dotyczącą jego prowadzenia w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej,
b) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 3 pkt 2a u.p.b. w zw. z § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez ich błędną wykładnię, która doprowadziła do nieprawidłowego wniosku, że przedmiotowa inwestycja obejmuje budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, mimo, że faktycznie są to budynki mieszkalne wielorodzinne,
- art. 35 ust. 1 u.p.b., poprzez brak należytego sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy oraz przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Mając na uwadze powyższe uchybienia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę, że inwestor uzyskał decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, natomiast czterokrotnie odmówiono mu wydania takiej decyzji dla inwestycji o bardzo zbliżonych parametrach do obecnie procedowanej, lecz stanowiących budynki wielorodzinne. W ocenie skarżącego, powołującego się na zarzut naruszenia przepisów art. 8 i art. 80 k.p.a., skoro nabrał on przekonania na podstawie negatywnych dla inwestora rozstrzygnięć odnośnie braku możliwości budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego na przedmiotowym terenie, to uznanie za zgodny z decyzją o ustaleniu warunków zabudowy projektu załączonego do wniosku o pozwolenie na budowę, z całą pewnością podważało zaufanie skarżącego do organów administracji publicznej. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., skarżący wskazał, że w jego ocenie w szczególności zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji próby szczegółowej wykładni przepisów określających definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Podniesiono przy tym, że ww. naruszenia przepisów postępowania administracyjnego z całą pewnością miały wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżący zaznaczył, że zachodzi konieczność dokonania wykładni pojęcia "budynek mieszkalny jednorodzinny", w szczególności w kontekście stwierdzenia ustawodawcy, iż budynkiem jednorodzinnym będzie jedynie taki budynek, w którym "dopuszcza się wydzielenie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych". Podkreślono bowiem, że przy uwzględnieniu wykładni językowej tego sformułowania w ustawowej definicji, należałoby przyjąć, że ustawodawcy chodziło o ilość mieszkań, jakie można potencjalnie urządzić w danym budynku mieszkalnym, a nie ilość mieszkań faktycznie urządzonych w budynku. Zdaniem skarżącego, za takim rozumieniem pojęcia "budynek mieszkalny jednorodzinny" przemawia również wykładnia celowościowa oraz funkcjonalna art. 3 pkt 2a u.p.b., albowiem odmienna interpretacja przyjęta przez Wojewodę prowadziłaby do wniosku, że to właściciel budynku decyduje o zakwalifikowaniu budynku mieszkalnego, jako jednorodzinny, czy wielorodzinny. Podniesiono przy tym, że przy przyjęciu wykładni organu II instancji można byłoby sobie wyobrazić taką sytuację, w której przy połączeniu mieszkań w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, np. składającym się z 10 mieszkań i urządzeniu z nich jednego lub dwóch dużych mieszkań, budynek ten stałby się budynkiem jednorodzinnym. Według skarżącego, z całą pewnością nie taka była intencja ustawodawcy, co do kryteriów rozróżnienia tych dwóch rodzajów budynków mieszkalnych. Dlatego też – zdaniem skarżącego – konieczne jest stosowanie w tym przypadku obiektywnego kryterium, jakim jest możliwość urządzenia mieszkań, a zatem ustalenie, ile mieszkań w danym budynku może być urządzone i na tej podstawie klasyfikowanie budynków, jako jednorodzinnych lub wielorodzinnych. W ocenie skarżącego, opieranie się na kryterium wynikającym z urządzania poszczególnych lokali mieszkalnych może być zawodne, tym bardziej, iż dopiero na etapie ustanawiania samodzielnych lokali mieszkalnych, mieszkania te są prawnie wyodrębniane, przez co nie ma przeszkód – bez istotnych zmian w projekcie – utworzenia większej ilości mieszkań niż wskazane we wniosku o pozwolenie na budowę. Ponadto podniesiono, że uzasadnione wątpliwości budziła również kwestia linii wysokiego napięcia 110kV, która przebiegać miała bezpośrednio nad terenem planowanej inwestycji. Podkreślono przy tym, że okoliczność ta była już podnoszona przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym dotyczącym wydania decyzji o warunkach zabudowy, kiedy to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 października 2013 r. (sygn. akt II SA/Kr 903/13) wskazał, że "kwestia ta nie jest rozpatrywana na etapie postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, lecz będzie przedmiotem ustaleń na etapie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę". Dlatego też skarżący ponownie zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajdowała się m.in. opinia zakładu energetycznego, w której stwierdzono, iż "według informacji inwestora przewiduje się budynek z płaskim dachem", natomiast z projektu wynikało, że kąt nachylenia połaci dachowych wynosić ma 40°. Ponadto podano, że zgodnie z normą PN-EN-50341-1 przyjmuje się, że odległość zabudowy od linii napowietrznej o napięciu 110kV powinna wynosić, co najmniej 4,9 m (ta odległość zależy od łatwopalności materiałów, z których został wybudowany i wykończony dom). Z kolei odnosząc się do odległości w pionie, skarżący wskazał, że nie zaleca się w ogóle, żeby taka linia przebiegała nad dachami domów, jednak jeśli taka sytuacja już wystąpi, wtedy dla napięcia 110kV musi być zachowana odległość co najmniej 6,5 m. Według skarżącego, ta istotna okoliczność została kompletnie pominięta i brak było wyników analizy możliwości zabudowy z uwagi na istniejącą linię wysokiego napięcia 110kV przy uwzględnieniu powołanej normy, jak również innych norm. Nie ulegało przy tym wątpliwości skarżącego, że wyłączenia terenów spod zabudowy z powodu przebiegu sieci infrastruktury powinny znajdować się planach zagospodarowania przestrzennego, który w tym przypadku nie istniał. Dodano również, że rozważenia wymagało, czy zaskarżona decyzja była zgodna z treścią rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, w szczególności § 55 ust. 1, z którego wynikało, że nie jest dopuszczalne sytuowanie stanowisk pracy, składowisk wyrobów i materiałów lub maszyn i urządzeń budowlanych bezpośrednio pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi lub w odległości liczonej w poziomie od skrajnych przewodów, mniejszej niż 30 m – dla linii o napięciu znamionowym powyżej 110kV. Tym samym, w ocenie skarżącego, w świetle tego przepisu niemożliwe było przeprowadzenie przedmiotowego procesu budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 7 września 2016 r. (sygn. akt II SA/Kr 755/16), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz zasądził na rzecz strony zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywołał treść art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 4 u.p.b., a następnie wskazał na treść art. 35 u.p.b., który nie został wymieniony w podstawie prawnej decyzji, a który organ zatwierdzający projekt budowlany i udzielający pozwolenia na budowę powinien był zastosować. Sąd zaznaczył także, że w podstawie prawnej decyzji nie został wymieniony również art. 34 ust. 1-3 u.p.b. W dalszej kolejności podano, że w kontrolowanej sprawie decyzja o warunkach zabudowy wydana została dla inwestycji pod nazwą: "Budowa czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z garażami na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. wraz ze zjazdami z działki nr [...] obr. [...]) na teren inwestycji". W decyzji wskazano, że sposób zaopatrzenia w wodę, gaz, energię elektryczną nastąpi zgodnie z warunkami dysponentów sieci. Projekt budowlany opracowano dla inwestycji "Budowa czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej z instalacjami wewnętrznymi wod.-kan., c.o., gazu i energii elektrycznej, przebudowy i budowy sieci wodociągowej, budowy sieci kanalizacji sanitarnej oraz budowy zjazdu i drogi wewnętrznej" na działkach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, spór w niniejszej sprawie dotyczył interpretacji przepisów definiujących budynek jednorodzinny i lokal mieszkalny oraz zakresu oceny projektu budowlanego, a tym samym sprowadzał się on do oceny, czy zaprojektowane budynki zawierają dwa, czy trzy lokale mieszkalne. Rozważania Sąd rozpoczął od przytoczenia definicji prawnych ww. pojęć. Zdaniem Sądu, z powyższych definicji ustawowych wynika, że istotne jest, aby lokal mieszkalny był w obrębie budynku wydzielony trwałymi ścianami. Podkreślono przy tym, że również w rozporządzeniu z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012 r., poz. 462 z późn. zm.) znajduje się zapis, że przez lokal mieszkalny należy rozumieć wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku pomieszczenie lub zespół pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. W nawiązaniu do powyższego Sąd zaznaczył, że definicje te nie odwołują się do kryterium odrębnego wejścia, przyjętego przez projektanta i przez organ, jako argument uznania pomieszczeń na I piętrze i poddaszu, jako jednego lokalu. W świetle powyższego w ocenie Sądu, definicję "mieszkania" zawartą w § 3 pkt 9 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), a którą błędnie zinterpretowały organy, wykładać należy zgodnie z ww. definicją zawartą w ustawie o własności lokali. Podniesiono bowiem, że przepis rozporządzenia nie może określać dalszych warunków definicji lokalu mieszkalnego niż stanowi to ustawa. Dlatego też, zdaniem Sądu, oznacza to, że sformułowanie rozporządzenia "odrębne wejście" nie może być utożsamiane z zaprojektowaniem drzwi w tym czy innym miejscu. Istotne jest natomiast, aby lokal posiadał wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku izbę lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Tym samym wejście oznacza konstrukcyjny otwór w trwałej ścianie umożliwiający dostanie się do środka. Sąd uznał, że rację ma skarżący, iż to organ powinien decydować o kwalifikacji budynku mieszkalnego, jako jednorodzinnego, czy wielorodzinnego. Wyjaśniono przy tym, że przyjmując wykładnię organu II instancji można sobie wyobrazić taką sytuację, w której przy połączeniu mieszkań w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, np. składającym się z 10 mieszkań i urządzeniu z nich jednego lub dwóch dużych mieszkań, budynek ten stałby się budynkiem jednorodzinnym. Zdaniem Sądu, analiza projektu budowlanego wskazuje, że w każdym z budynków zaprojektowano po trzy lokale mieszkalne, co oznacza, że budynki nie mogą być uznane za budynki jednorodzinne. Nie można zgodzić się z oceną organów, że zaprojektowane zostały budynki jednorodzinne – dwulokalowe. Sąd wskazał również, że zaproponowana w skardze wykładnia sformułowania: "dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych" oznacza, że ustawodawcy chodziło o ilość mieszkań, jakie można potencjalnie urządzić w danym budynku mieszkalnym, a nie ilość mieszkań faktycznie urządzonych w budynku nie jest prawidłowa. Nie chodzi bowiem o potencjalną możliwość urządzenia mieszkania, ale o faktycznie wydzielone w obrębie budynku, trwałymi ścianami, pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, które służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. W ocenie Sądu I instancji decyzja naruszała zatem art. 35 ust. 3 u.p.b., nakazujący organowi nałożenie na inwestora obowiązku usunięcia wskazanych nieprawidłowości, z określeniem terminu ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie – wydanie decyzji o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Tymi nieprawidłowościami są m.in. niezgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdaniem Sądu, uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W dalszej kolejności Sąd powołał przepisy rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. z 2012 r., poz. 462 z późn. zm.), szczególnie § 3, § 5, § 8, § 11 i uznał, że zatwierdzony projekt budowlany wymogów tych nie spełnia. Podkreślono bowiem, że tom I projektu nie zawiera spisu zawartości projektu budowlanego wraz z wykazem załączonych do projektu wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii, także specjalistycznych, oraz oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy. Strona nr [...] wszyta jest odwrotnie. Projekt zagospodarowania terenu w zakresie przebudowy sieci wodociągowej został sporządzony na czarno-białej kserokopii mapy (k. 110), niezbyt czytelnej. Ta sama uwaga dotyczyła projektu zagospodarowania w zakresie budowy sieci wodociągowej (k. 121) oraz kanalizacji sanitarnej (k. 133). Projekty te nie spełniały wymogu, że część rysunkowa projektu budowlanego powinna przedstawiać układ sieci i instalacji uzbrojenia terenu, przedstawiony z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych oraz urządzeń budowlanych oraz układ linii lub przewodów elektrycznych i telekomunikacyjnych oraz związanych z nim urządzeń technicznych, przedstawiony w powiązaniu z sieciami zewnętrznymi, z oznaczeniem miejsca i rzędnych w miarę potrzeby, przyłączenia do sieci zewnętrznych i złączy z instalacją obiektów budowlanych oraz charakterystycznych elementów, punktów pomiarowych, symboli i wymiarów. Brak rysunków obejmujących przyłącza wodne, gazu i energii elektrycznej. W ocenie Sądu, stosownie do znowelizowanego ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 443) przepisu art. 29 u.p.b. (obowiązującego od 28 czerwca 2015 r.) nie wymaga pozwolenia na budowę budowa sieci elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, telekomunikacyjnych. Sąd zaznaczył, że jak wynikało ze stanowiska [...] (k. 36 akt administracyjnych) dostarczenie energii elektrycznej do projektowanej inwestycji wymaga przebudowy sieci. W myśl art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Zaznaczono przy tym, że postępowanie w kontrolowanej sprawie wszczęte zostało w dniu 3 lutego 2015 r. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że wydane pozwolenie na budowę nie obejmuje przyłączy wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, energii elektrycznej oraz przebudowy sieci energii elektrycznej, jak również kanalizacji opadowej. Jednocześnie tom II projektu budowlanego nie został oprawiony w sposób uniemożliwiający dekompletację projektu. Strony projektu były luzem, zostały nieprawidłowo ponumerowane. Brakowało strony nr 36, 49, są 2 strony oznaczone nr 35, 2 strony oznaczone nr 38 (druga z nich była wszyta odwrotnie), strony 45-61 są nieprawidłowo sporządzonymi kserokopiami. Strona 33 projektu jest sporządzona na niezbyt czytelnej kserokopii oraz nieprawidłowo opisana. Nazwy pomieszczeń w budynku nr [...] nie zostały poprawnie wpisane – są lustrzanym odbiciem słów umieszczonych na rzucie budynku nr [...]. Rzuty parteru, I pietra i poddasza są sporządzone na niezbyt czytelnych kserokopiach, w szczególności dotyczy to zestawień powierzchni, np. powierzchnię łazienki w lokalu nr [...] w budynku nr [...] można odczytać jako 1,57 m kw., podczas gdy w samym tym pomieszczeniu wpisano 4,57. Zdaniem Sądu, projekt w takiej formie, z takimi niedokładnościami i sprzecznościami, ze złą numeracją, fragmentami nieczytelny – nie powinien zostać zatwierdzony. W opisie projektu zagospodarowania działki wskazano, że przyłącze energii elektrycznej, przyłącze gazu, wody i kanalizacji będą przedmiotem odrębnego opracowania i nie są objęte wnioskiem. Nie wspomniano natomiast o konieczności przebudowy sieci energii elektrycznej. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 29a u.p.b., budowa przyłączy może następować albo na podstawie zgłoszenia (ust. 3) albo na podstawie przepisów prawa energetycznego, ustaw o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (ust. 1 i 2 art. 29a). Zaznaczono przy tym, że uproszczony tryb realizacji inwestycji dotyczy jednakże wyłącznie budowy przyłączy (a nie sieci). Ponadto stosownie do treści art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1059 z późn. zm.) sieci to instalacje połączone i współpracujące ze sobą, służące do przesyłania lub dystrybucji paliw lub energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego. Z kolei w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw gazowych lub energii jest obowiązane do zawarcia umowy o przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci, jeżeli istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i dostarczania tych paliw lub energii, a żądający zawarcia umowy spełnia warunki przyłączenia do sieci i odbioru. Zgodnie z ust. 8 omawianego przepisu "przez realizację przyłączenia urządzeń, instalacji lub sieci do sieci elektroenergetycznej lub do sieci ciepłowniczej rozumie się budowę odcinka lub elementu sieci służącego do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu ubiegającego się o ich przyłączenie do sieci elektroenergetycznej lub do sieci ciepłowniczej, z pozostałą częścią sieci". "Przyłączany podmiot jest obowiązany umożliwić przedsiębiorstwu energetycznemu, o którym mowa w ust. 1, w obrębie swojej nieruchomości budowę i rozbudowę sieci w zakresie niezbędnym do realizacji przyłączenia oraz udostępnić pomieszczenia lub miejsca na zainstalowanie układów pomiarowych, na warunkach określonych w umowie o świadczenie usługi przyłączenia do sieci (ust. 12). Dodano przy tym, że obowiązek zawarcia umowy o przyłączenie do sieci nie ma charakteru bezwarunkowego. Aktualizuje się wówczas, gdy istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci oraz gdy podmiot żądający przyłączenia do sieci spełnia warunki przyłączenia do sieci. Roszczenie przysługuje w konsekwencji nie każdemu podmiotowi, który chce się przyłączyć do sieci, a tylko takiemu podmiotowi, który spełnia warunki przyłączenia do sieci (a przynajmniej po zadeklarowaniu przez dany podmiot, że akceptuje wydane warunki przyłączenia, skoro warunki przyłączenia do sieci można ustalić dopiero po podpisaniu umowy przyłączeniowej i wykonaniu inwestycji określonych w warunkach przyłączenia) oraz tylko dla takiej instalacji, dla której istnieją wspomniane w art. 7 ust. 1 p.e. techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia (por. wyrok SN z dnia 8.05.2014 r., sygn. III SK 46/13, Lex nr 1482418). Uzupełniająco Sąd wskazał także, że stosownie do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (Dz.U. z 2007 r. Nr 93, poz. 623) przyłącze to odcinek lub element sieci służący do połączenia urządzeń, instalacji lub sieci podmiotu, o wymaganej przez niego mocy przyłączeniowej, z pozostałą częścią sieci przedsiębiorstwa energetycznego świadczącego na rzecz podmiotu przyłączanego usługę przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a miejsce przyłączenia to punkt w sieci, w którym przyłącze łączy się z siecią. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a u.p.b. obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Stosownie zaś do treści art. 3 pkt 9 u.p.b. (zawierającego definicję legalną "urządzenia budowlanego") przyłącza są urządzeniami technicznymi związanymi z obiektami budowlanymi, zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Z kolei w myśl art. 29 ust. 1 pkt 20 u.p.b., pozwolenia na budowę nie wymaga budowa przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych. Z definicji zawartej w art. 3 pkt 6 ustawy wynika natomiast, że sformułowanie ustawowe "budowa" odnosi się tylko do wykonywania obiektu budowlanego. Dlatego też, zdaniem Sądu, art. 29 ust. 1 pkt 20 u.p.b. odnosi się do budowy przyłączy stanowiących odrębne obiekty budowlane, a nie urządzenia techniczne. W przypadku projektowania inwestycji wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę, dla której prawidłowego funkcjonowania konieczne jest wykonanie przyłączy, powinny one być objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę. Wykładnia art. 29 ust. 1 pkt 20 ustawy dokonywana łącznie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, prowadzi do takiego samego wniosku. Dopuszczenie bowiem w pewnych sytuacjach trybu zgłoszeniowego nie może wyłączać konieczności stosowania art. 33 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy. W ocenie Sądu I instancji, nie może być tak, że kwestia zapewnienia dostawy mediów będzie zostawiona na później. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy inwestor nie legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, po których mają przebiegać przewody zapewniające projektowanemu budynkowi dostawę mediów. Oznaczałoby to bowiem staranie się o uzyskanie takiego prawa dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę, np. w drodze żądania ustanowienia służebności gruntowych. Sąd powołał się na prezentowany w orzecznictwie pogląd (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18.02.2013 r., sygn. II OSK 896/12, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21.05.2014 r., sygn. II SA/Gl 1700/13), że "przyłącza nie muszą być objęte decyzją o pozwoleniu na budowę zasadniczego obiektu", a "realizując przyłącze inwestor może wybrać tryb jego realizacji, a mianowicie, dokonać zgłoszenia w trybie art. 30 prawa budowlanego, bądź też skorzystać z trybu, wskazanego w art. 29 a ust. 1 ustawy". Jednak taki uproszczony tryb realizacji inwestycji dotyczy wyłącznie przyłączy. Budowa sieci nie została bowiem zwolniona od wymogu uzyskania. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie w projekcie przebudowy sieci wodociągowej wskazano, że opracowanie (k. 166) obejmuje przebudowę sieci od punktu W1 do punktu W5, a w projekcie budowy sieci wodociągowej wskazano, że obejmuje on budowę sieci od punktu W2 ho Hp (k. 122). W obydwu opracowaniach zastrzeżono, że przyłącza wody będą objęte odrębnym opracowaniem. Zatwierdzony projekt obejmuje również projekt budowy sieci kanalizacyjnej, z tym samym zastrzeżeniem, że przyłącza będą objęte odrębnym opracowaniem. Projekt nie obejmuje zewnętrznej instalacji elektrycznej i gazowej. Zauważyć w związku z tym należy, że w warunkach przyłączenia (k. 36) [...] wskazał, że przyłączenie obiektu do sieci wymaga budowy przyłącza od istniejącej linii napowietrznej, a w zakresie przebudowy sieci – wymiany transformatora w stacji Nr [...]. Dysponent sieci gazowej podał, że możliwe jest włączenie do czynnej sieci gazowej w ul. [...] – dz. nr [...], przy czym działka ta nie została objęta pozwoleniem na budowę. Zdaniem Sądu, organy nie ustaliły, czy dla zapewnienia dostawy energii elektrycznej i gazu do projektowanej inwestycji wystarczająca jest budowa przyłącza, czy też konieczna jest budowa sieci. Okoliczność ta powinna być ustalona przez organ budowlany. Po ustaleniu tego faktu rzeczą organu było dokonanie oceny, czy zgodne z art. 33 ust. 1 u.p.b. było nieobjęcie wnioskiem budowy energetycznej linii kablowej oraz czy projektowana inwestycja może funkcjonować samodzielnie bez energii elektrycznej. To samo dotyczy przyłączy wodnych i kanalizacyjnych. W tym zakresie Sąd nie może wypowiedzieć się co do ewentualnego naruszenia art. 33 ust. 1 u.p.b., gdyż przy stwierdzeniu naruszeń przepisów postępowania byłoby to przedwczesne. Jeżeli bowiem nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, to nie można ocenić, czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. Wobec powyższego Sąd podzielił zarzut skargi o naruszeniu przez organ art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art.107 § 3 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący kasacyjnie M. Ś. i M. Ś. zaskarżając powyższy wyrok w całości oraz domagając się jego uchylenia i rozpoznania skargi, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 11 października 2017 r. (sygn. akt II OSK 2920/16) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądził koszty postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd II instancji wskazał, że okoliczność, czy lokal został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym niewątpliwie wpływa na treść wydawanego zaświadczenia o samodzielności lokalu w oparciu o art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, gdy uwzględni się cel jakiemu on służy. Zdaniem Sądu II instancji, Sąd I instancji dokonując samodzielnej oceny projektu budowlanego bezpodstawnie uznał, wbrew treści tego projektu, że dotyczy on nie dwóch lecz trzech lokali mieszkalnych, co oznacza że budynki nie mogą być uznane za budynki jednorodzinne, a takich dotyczyła decyzja o warunkach zabudowy. Ponadto w ocenie Sądu II instancji za usprawiedliwiony należało również uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 3 pkt 2a u.p.b. i § 3 pkt 9 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422). Podkreślono bowiem, że definicja "mieszkania", zawarta w § 3 pkt 9 rozporządzenia zawiera wymóg odrębnego wejście dla zespołu pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, wydzielonego stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiającego stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. Stanowisko Sądu I instancji, że sformułowanie rozporządzenia "odrębne wejście" nie może być utożsamiane z zaprojektowaniem drzwi w tym, czy innym miejscu jest niejasne. Zdaniem Sądu II instancji nie można bowiem zgodzić się z argumentacją Sądu I instancji, że kwestia ta nie ma znaczenia przy kwalifikacji mieszkania w rozumieniu ww. przepisu. Przepisy ustawy o własności lokali regulują odrębne kwestie i przepisy te nie podlegają żadnej kolizji interpretacyjnej. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej, dotyczącego budowy przyłączy, Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Sądu I instancji, że w przypadku projektowania inwestycji wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę pozwoleniem musi być objęte wykonanie przyłączy, a ich brak skutkuje odmową zatwierdzenia projektu budowlanego. Wykładnia przepisów art. 29 ust. 1 pkt 20, art. 29a oraz art. 30 ust. 1 pkt 1a u.p.b. nie prowadziła do takiego wniosku. Wybór przez inwestora trybu realizacji przyłączy (elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych) na podstawie art. 29a u.p.b. dokonuje się bez ingerencji organów architektoniczno-budowlanych. Podniesiono również, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 27 września 2016 r. (sygn. akt II OSK 852/15) wskazał odnośnie przyłącza wodociągowego, że jego budowa następuje w porozumieniu z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym w oparciu o przepisy regulaminu. Finalnym dokumentem potwierdzającym ostatecznie przyłączenie do sieci na warunkach określonych w regulaminie jest stosownie do art. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (...) umowa o dostarczanie wody, w oparciu o którą ma miejsce dostawa wody. Wszelkie relacje występujące po złożeniu przez inwestora w przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym wniosku o przyłączenie do sieci, to relacje kształtowane wprawdzie przepisami prawa miejscowego (regulaminem) i ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków, ale zachodzące między równorzędnymi podmiotami (przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym i odbiorcą) bez ingerencji organów administracji publicznej. Wszelkie nieprawidłowości co do trybu zawarcia tej umowy pozostają poza kontrolą organów administracji publicznej. Z kolei zaznaczono, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2013 r. (sygn. akt II OSK 896/12), który został przez Sąd I instancji powołany, realizacja przyłączy do budynku ma znaczenie przy udzielaniu pozwolenia na użytkowanie budynku, co wynika z art. 57 ust. 1 pkt 6 u.p.b. Przy projektowaniu budynku i udzieleniu pozwolenia na budowę istotne znaczenie ma oświadczenie właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw energii, wody, ciepła, gazu, odbioru ścieków oraz o warunkach przyłączenia obiektu do odpowiednich sieci (art. 34 ust. 3 pkt 3a u.p.b.). W sprawie niniejszej inwestor dokonał wyboru budowy przyłączy nie łącznie z projektowaną inwestycją, lecz odrębnie i zostało to wskazane w projekcie budowlanym. Nie powinno zatem w ocenie Sądu II instancji, stanowić podstawy odmowy udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów rozporządzenia w sprawie projektu budowlanego wskazano, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Wskazano przy tym, że w sprawie kontrolowany Sąd I instancji zaznaczył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż projekt budowlany przedstawiony mu przez organ odwoławczy jest niekompletny, z niedokładnościami i sprzecznościami, złą numeracją, fragmentami nieczytelnymi, czarnobiałą kopią mapy, które skutkują, że nie powinien być w takiej formie zatwierdzony. Sąd II instancji podkreślił przy tym, że przekazany mu wraz z aktami sprawy egzemplarz projektu budowlanego był w stanie, który nie pozwalał na ocenę jego zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W ocenie Sąd II instancji, w takiej sytuacji Sąd I instancji, powinien był zażądać od organu wyjaśnienia takiego stanu akt sprawy, tzn. jednego przekazanego projektu budowlanego i porównać go z pozostałymi egzemplarzami projektu. Zgodnie z art. 34 ust. 4a u.p.b. zatwierdzeniu podlegają bowiem 4 egzemplarze projektu: dwa przeznaczone dla inwestora, jeden dla organu zatwierdzającego projekt, jeden dla organu nadzoru budowlanego. Dlatego też, w ocenie Sądu II instancji, należało podzielić zarzut skargi kasacyjnej, że wywodzenie wadliwości formalnej projektu na podstawie analizy jednego, budzącego wątpliwości co do jego pełnej zawartości projektu budowlanego stanowiły o niewłaściwym zastosowaniu przepisów tego rozporządzenia. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji powinien podjąć na wstępie czynności mające na celu porównanie nadesłanego przez organ projektu planu budowlanego z pozostałymi egzemplarzami, gdyż nie można obciążać inwestora zdekompletowaniem projektu, jeśli nie wiadomo na jakim etapie miało to miejsce. Tym bardziej, że inwestor twierdził, że przekazany mu egzemplarz projektu był kompletny i zawierał pełną dokumentację. Następnie podano, że po wyjaśnieniu tej okoliczności, Sąd I instancji dokona oceny projektu budowlanego, mając na uwadze przedstawioną ocenę prawną.
Zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2017 r. wezwano pełnomocnika organu o nadesłanie wszystkich pozostałych egzemplarzy projektu budowlanego załączonych do wniosku inwestora o dzielnie pozwolenia na budowę ww. zamierzenia inwestycyjnego.
W dniu 22 grudnia 2017 r. M. Ś. przedłożył bezpośrednio do Sądu 2 oryginały projektu budowlanego załączonego do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę.
Ponadto w dniu 27 grudnia 2017 r. (data wpływu do Sądu) M. Ś. wniósł pismo procesowe datowane na dzień 21 grudnia 2017 r., zawierające wnioski dowodowe oraz ustosunkowanie się uczestnika do podnoszonych w treści ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zastrzeżeń odnośnie prawidłowości przedmiotowego projektu budowlanego.
W dniu 15 stycznia 2018 r. (data wpływu do Sądu) organ przedłożył do Sądu ostatni egzemplarz brakującego projektu budowalnego załączonego do wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę, który pozostawał w dyspozycji organu.
Na rozprawie w dniu 23 marca 2018 r. M. Ś. wycofał wnioski dowodowe zawarte w piśmie z dnia 21 grudnia 2017 r. (data wpływu do Sądu – 27 grudnia 2017 r.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.
Sąd jednak podkreśla w tym miejscu, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Skarga jest uzasadniona jedynie w zakresie wskazanym poniżej. Innych zarzutów Sąd nie podziela.
W wyniku skutków prawnych prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2017 r. (sygn. akt II OSK 2920/16), którym Sąd ten uchylił zaskarżony wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 755/16 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji - przed obecnie orzekającym w sprawie składem WSA w Krakowie stanęło ponowne rozpoznanie skargi wniesionej przez A. P..
W tym miejscu Sąd I instancji wyjaśnia, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a.: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Zarazem zgodnie z art. 170 p.p.s.a : " Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby", przy czym trzeba mieć na uwadze, że w myśl art. 171 p.p.s.a.: " wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia".
W konsekwencji powyższych ustaleń, Sąd I instancji zauważa, że nie zasługują na uznanie zarzuty skargi podnoszące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., a także art. 8 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 3 pkt 2a u.p.b. w zw. z § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez ich błędną wykładnię, która doprowadziła do nieprawidłowego wniosku, że przedmiotowa inwestycja obejmuje budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, mimo, że faktycznie są to budynki mieszkalne wielorodzinne. W tym przedmiocie obecnie orzekający skład jest związany oceną prawną wyrażoną przez Sąd II instancji w myśl której okoliczność, czy lokal został wybudowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym niewątpliwie wpływa na treść wydawanego zaświadczenia o samodzielności lokalu w oparciu o art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, gdy uwzględni się cel jakiemu on służy. W ocenie Sądu II instancji, wiążącej obecnie, poprzednio orzekający, w sprawie ze skargi A. P., Sąd I instancji dokonując samodzielnej oceny projektu budowlanego uznał, wbrew treści tego projektu, że dotyczy on nie dwóch lecz trzech lokali mieszkalnych, co oznacza że budynki nie mogą być uznane za budynki jednorodzinne, a takich dotyczyła decyzja o warunkach zabudowy. W wiążącej ocenie Sądu II instancji dokonywanie takiej, jedynie hipotetycznej oceny, wkraczającej w wolność projektowania i opartej na sugerowaniu planowanego przez inwestora obejścia prawa - wbrew jednoznacznej treści wniosku, dołączonej dokumentacji i projektu budowlanego, sporządzonego przez projektanta - nie leży w kompetencjach organów architektoniczno-budowlanych, ani Sądu. Sąd II instancji podkreślił zarazem, że do ustanowienia odrębnej własności lokalu nie dochodzi w ramach postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, lecz dopiero na późniejszym etapie, już po wzniesieniu budynku i to w drodze czynności uregulowanych w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Podkreślono przy tym, że dla prawnego wyodrębnienia lokalu niezbędne jest uzyskanie zaświadczenia starosty, że dany lokal spełnia wymagania samodzielnego lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali (art. 2 ust. 3), które to zaświadczenie wydaje się zasadniczo w oparciu o dokumentację techniczną budynku (art. 2 ust. 6). Zatem według wiążącej Sądu II instancji , w przypadku wydawania na wniosek inwestora stosownego zaświadczenia o samodzielności lokalu, starosta będzie związany zamieszczoną w projekcie budowlanym kwalifikacją budynku (jednorodzinny-dwulokalowy). Ponadto starosta nie może pomijać definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego – zamieszczonej wprawdzie w u.p.b. (art. 3 pkt 2a), ale posiadającej znacznie szerszy zakres zastosowania, wykraczający poza granice tej ustawy – z której to definicji wynika, że w domu jednorodzinnym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. W konsekwencji, zrealizowanie inwestycji z naruszeniem projektu budowlanego i wyodrębnienie w takim domu trzech lokali mieszkalnych – czego obawiał się Sąd I instancji w ww. uchylonym wyroku z dnia 07.09.2016 – stanowi podstawę do wszczęcia postępowania przez organy nadzoru budowlanego. Obecnie orzekający Sąd I instancji dodaje na marginesie, że powyższa ocena Sądu II instancji jest ponadto w pełni zbieżna ze zmienionym obecnie odpowiednio stanem prawnym.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez działajcie w sprawie organy przepisów rozporządzenia w sprawie projektu budowlanego wskazać należy, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Jak wynika z przebiegu postępowania sądowoadministracyjnego w kontrolowanej obecnie po raz drugi przez Sąd I instancji sprawie, uchylonym wyrokiem z dnia 7 września 2016 r. Sąd I instancji wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że projekt budowlany przedstawiony mu przez organ odwoławczy jest niekompletny, z niedokładnościami i sprzecznościami, złą numeracją, fragmentami nieczytelnymi, czarnobiałą kopią mapy, które skutkują, że nie powinien być w takiej formie zatwierdzony.
Sąd II instancji podkreślił zarazem w swym ww. prawomocnym wyroku z dnia 11 października 2017 r. , że przekazany mu wraz z aktami sprawy egzemplarz projektu budowlanego jest w stanie, który nie pozwala na ocenę jego zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W ocenie NSA, w takiej sytuacji Sąd I instancji, winien zażądać od organu wyjaśnienia takiego stanu akt sprawy, tzn. jednego przekazanego projektu budowlanego i porównać go z pozostałymi egzemplarzami projektu. Zgodnie z art. 34 ust. 4a Prawa budowlanego zatwierdzeniu podlegają 4 egzemplarze projektu: dwa przeznaczone dla inwestora, jeden dla organu zatwierdzającego projekt, jeden dla organu nadzoru budowlanego. Sąd II instancji podzielając zarzut skargi kasacyjnej, podnoszący, że wywodzenie wadliwości formalnej projektu na podstawie analizy jednego, budzącego wątpliwości co do jego pełnej zawartości projektu budowlanego stanowi o niewłaściwym zastosowaniu przepisów tego rozporządzenia, stwierdził, że ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji podejmie na wstępie czynności mające na celu porównanie nadesłanego przez organ projektu planu budowlanego z pozostałymi egzemplarzami. Nie można bowiem obciążać inwestora zdekompletowaniem projektu, jeśli nie wiadomo na jakim etapie miało to miejsce. Tym bardziej, że inwestor twierdzi, że przekazany mu egzemplarz projektu był kompletny i zawierał pełną dokumentację. Po wyjaśnieniu tej okoliczności, Sąd I instancji dokona oceny projektu budowlanego, mając na uwadze przedstawioną ocenę prawną.
Przy obecnej ocenie kompletności projektu budowlanego obecnie orzekający Sąd kieruje się także oceną prawną Sądu II instancji sformułowaną na tle problemu prawnego podniesionego przez uprzednio orzekający Sąd I instancji w uchylonym wyroku z dnia 7 września 2016 r. sprowadzającego się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy projektowana inwestycja może funkcjonować samodzielnie bez zapewnienia dostaw energii elektrycznej, doprowadzenia wody, odprowadzenia ścieków oraz gazu, przy czym dla mediów tych instalacje wewnętrzne zostały objęte projektem. Sąd I instancji w uchylonym wyroku z dnia 7 września 2016 r. zajął stanowisko, którego nie podzielił Sąd II instancji, że w przypadku projektowania inwestycji wymagającej uzyskania pozwolenia na budowę, dla której prawidłowego funkcjonowania konieczne jest wykonanie przyłączy, winny one być objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę. Wykładnia przepisu art. 29 ust.1 pkt 20) Prawa budowlanego dokonywana łącznie z przepisem art. 33 ust.1 ww. ustawy, prowadzi do takiego samego wniosku. Dopuszczenie bowiem w pewnych sytuacjach trybu zgłoszeniowego nie może wyłączać konieczności stosowania art.33 ust.1 zdanie pierwsze ustawy. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej, dotyczącego budowy przyłączy, Sąd II instancji stwierdził, że wykładnia przepisów art. 29 ust. 1 pkt 20, art. 29a oraz art. 30 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego nie prowadzi do takiego wniosku. Wybór przez inwestora trybu realizacji przyłączy (elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych) na podstawie art. 29a Prawa budowlanego dokonuje się bez ingerencji organów architektoniczno- budowlanych. A zatem kontrolowany projekt budowlany nie musi obejmować realizacji podniesionych powyżej przyłączy.
W wykonaniu powyższych zaleceń Sądu II instancji, Sąd I instancji zgromadził dodatkowo w aktach sprawy trzy egzemplarze dokumentacji projektowo budowlanej i zgodnie z zaleceniem Sądu II instancji dokonał kontroli i oceny projektu budowlanego, mając na uwadze przedstawioną powyżej ocenę prawną Sądu II instancji. Egzemplarz niezszyty, "rozproszony" projektu budowlanego został przez Sąd II instancji oceniony jako nie nadający się do przeprowadzenia oparciu o jego treść czynności kontrolnych.
W ocenie Sądu, przedłożony oryginalny projekt budowlany w trzech egzemplarzach zawiera wymagany spis zawartości wraz z wykazem załączonych do projektu wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń i opinii, także specjalistycznych, oraz stosownie do potrzeb, oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy prawo budowlane. Wskazany spis znajduje się bowiem na stronie/karcie 2 projektu. Przedmiotowy projekt zawiera wymagane oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt. 3. Wszelkie wymagane oświadczenia zamieszczone są bowiem w projekcie kolejno na stronach 46, 47 i 48 projektu. W projekcie budowlanym strona 30 wszyta została prawidłowo. Egzemplarze projektu zawierają czytelne mapy. W oryginałach projektu budowlanego wszystkie mapy są wykonane w dobrej jakości i pozostają w pełni czytelne. Uwaga ta odnosi się zarówno mapy w zakresie projektu przebudowy sieci wodociągowej, znajdującej się na karcie 110, jak również projektu zagospodarowania w zakresie budowy sieci wodociągowej na karcie 121 oraz budowy sieci kanalizacji sanitarnej na karcie 133. Projekt budowlany przedstawia w części rysunkowej układu sieci i instalacji uzbrojenia terenu przedstawiony z przyłączami do odpowiednich sieci zewnętrznych i wewnętrznych oraz urządzeń budowlanych, a także układ linii lub przewodów elektrycznych lub telekomunikacyjnych oraz związanych z nimi urządzeń technicznych, przedstawionych w powiązaniu z sieciami zewnętrznymi, z oznaczeniem miejsca i rzędnych w miarę potrzeby, przyłączenia do sieci zewnętrznych i złączy z instalacją obiektów budowlanych oraz charakterystycznych elementów, punktów pomiarowych, symboli i wymiarów. Szczegółowy projekt zagospodarowania przestrzennego, zawierający w szczególności wszystkie wymienione wyżej elementy znajduje się na karcie 8.
Odnośnie Tomu II, Sąd stwierdza, iż: Projekty są oprawione w sposób należyty, uniemożliwiający dekompletację. Wszystkie oryginalne egzemplarze oprawione zostały w sposób prawidłowy, w okładkę w formacie A4 i nie ma możliwości ich rozłączenia . W przedkładanych oryginalnych egzemplarzach projektu nie ma żadnych luźnych stron. Projekt zawiera jedynie jedną stronę oznaczoną numerem 35 i jedną stronę oznaczoną nr 38. Strony 45-61 stanowią jeden dokument, który zaczyna się na stronie 44 i jest podpisany na końcu, zatem jest on podpisany w oryginale, a powielony formie kserokopii a nie wydruku gdyż jest pisany ręcznie. W oryginalnych egzemplarzach projektu wszystkie strony są w pełni czytelne. W szczególności strona 33 stanowi czytelną kserokopię .Odnośnie nieprawidłowego oznaczenia pomieszczeń w budynku nr [...], stwierdzić można, że zamieszczone w trakcie konstruowania projektu budowlanego nazwy pomieszczeń w istocie stanowią lustrzane odbicie słów. Jednakże, zawartość merytoryczna jest jak najbardziej poprawna i pokrywa się ze stanem faktycznym. Umieszczenie zaś napisów w sposób niewłaściwy nie uniemożliwia jednak ich odczytania. Nie ma zatem podstaw do negowania poprawności wykonania projektu, gdyż zawarty w nim błąd nie wpływa w żadnym stopniu na treść samego projektu jak i na stan faktyczny. Odnośnie zarzutu, iż zawarte w projekcie rzuty parteru, I piętra i poddasza są sporządzone na nieczytelnych kserokopiach, stwierdzić należy, iż w oryginalnych egzemplarzach projektu budowlanego wszelkie rysunki w tym wskazane powyżej są czytelne, podobnie zresztą jak opisujące rysunki wymiary. Co do zarzutu, iż zawarte na kartach 20 i 21 projektu rzuty opisane są w sposób nieprawidłowy, stwierdzić należy, że nie jest on zasadny. Ewentualne wątpliwości w tym zakresie wynikają z przyjętego przez architekta swoistego sposobu opisu rysunku. Zamieszczona na rzutach numeracja ilustruje numery ewidencyjne jakie otrzymają lokale, zaś numeracja w rubryce drugiej tabeli to numer kolejny przyjęty do opisu lokali. Zatem choć numeracja w rubrykach tabeli jest różna, to jednak nie rodzi to większych wątpliwości odnośnie tego do czego odnoszą się poszczególne wyliczenia i opisy, co potwierdza chociażby fakt, iż opis nieruchomości w tym zakresie nie był wcześniej kwestionowany przez organy administracyjne wydające pozwolenie na budowę. Podsumowując ten fragment oceny, Sad stwierdzą, że projekt choć zawiera niewielkie ww. oczywiste omyłki w postaci lustrzanego odbicia tekstu jest czytelny.
W kontynuowanej ocenie Sądu I instancji, po zapoznaniu się ze znajdująca się w aktach sprawy zgromadzoną dokumentacją projektową, którą Sąd ocenił w zakresie relewantnym dla sądowej kontroli jako czytelną zarówno w części tekstowej jak i rysunków i poddającą się w związku z tym kontroli, Sąd stwierdza mając na uwadze treść art. 34 u.p.b., że kontrolowany projekt budowlany spełnia wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Projekt budowlany zawiera projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich.
Znajdujący się w aktach sprawy projekt architektoniczno-budowlany określa zarazem funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia; oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach publicznych; wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych; informację o obszarze oddziaływania obiektu.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, działajcie w sprawie organy z jednym tylko wyjątkiem, o którym będzie mowa odpowiednio poniżej, spełniły przesłanki o których stanowi art. 35 u.p.b.; a mianowicie przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę kontrolowane organy prawidłowo sprawdziły zgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu a także zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Analizując zgodność projektowanych obiektów w odniesieniu do kolejnych warunków decyzji o WZ Sąd podziela stanowisko organu II instancji, który trafnie i zgodnie z prawem stwierdził, iż: szerokość elewacji frontowej projektowanego budynku wynosząca 14,96 m jest zgodna z określoną w decyzji o WZ wielkością w przedziale od 13 do 16 m. Wysokość elewacji projektowanych budynków od poziomu terenu do poziomu okapu, wynosząca 7,0 m, jest zgodna z określoną w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jako maksymalna wysokość do okapu: " 9,5 m z tolerancją+- 0,5 m". Zaprojektowano dwuspadowe dachy budynków o kącie nachylenia połaci dachowych wynoszącym 40°, z doświetleniem poddasza lukarnami. Wysokość projektowanych budynków mierzona od poziomu terenu do poziomu kalenicy wynosi 11,60 m co jest zgodne z wymogami ww. decyzji w zakresie wysokości i geometrii dachu, określonych jako: " dach dwuspadowy o kącie nachylenia połaci 30° - 45° i przebiegu kalenicy równoległym do osi ul. [...], wysokość poziomu kalenicy 11,5 m z tolerancją +- 0,5 m. (rys. elewacji - karta 40, 41, tom II proj. budowlanego). Przedmiotowa inwestycja jest zgodna z wymaganiami ww. decyzji o WZ w zakresie wskaźnika intensywności zabudowy określonego jako nie przekraczający 24% powierzchni terenu objętego inwestycją (z możliwą tolerancją +- 2%) - wskaźnik ten w projekcie budowlanym wynosi 23,75% (308,8 m2/1301 m ). Inwestycja zgodna jest również z wymaganiami w zakresie zachowania minimum 50 % powierzchni terenu jako powierzchni biologicznie czynnej (część opisowa - karta 3, tom II proj. budowlanego). Wyliczenia te są prawidłowe. Zatem należy uznać, że warunek art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego jest spełniony.
Analizując akta przedmiotowej sprawy organ odwoławczy trafnie i zgodnie z prawem stwierdził, iż projektowane budynki zostały usytuowane na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], [...] w następujących odległościach:
- 4,36 m ścianą z otworami okiennymi i drzwiowymi do granicy działki nr [...] (od strony wschodniej);
- 4,34 m ścianą z otworami okiennymi do granicy działki nr [...] (od strony północnej);
- 12,43 m ścianami z otworami okiennymi i drzwiowymi do granicy działki nr [...] - ul. [...] (od strony południowej). Balkony zmniejszają ww. odległości od strony północnej i południowej o 1,38 m (odległość do balkonów wynosi 2,98 mi 11,5 m) zatem spełnione są wymagania warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z treścią § 12 ust. 5 pkt 1 " odległość ta nie może być mniejsza niż: 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu".
Odległości te są zgodne z wymogami dotyczącymi warunków technicznych, jakim po-winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z treścią § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2015.1422 j.t.) cyt.: "(...) Jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy".
Inwestycja nie powoduje naruszenia stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów są-siednich. Zaprojektowano odprowadzenie wody opadowej do kanalizacji opadowej. Ścieki kanalizacji sanitarnej odprowadzane są do szczelnego zbiornika ścieków. Są oświadczenia o dysponowaniu terenem inwestycji na cele budowlane.
W ocenie Sądu, kontrolowany projekt budowalny spełnia zatem wymogi rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Projekt budowlany zawiera ponadto niezbędne uzgodnienia i opinie, jego zawartość jest zasadniczo kompletna, poza wyjątkami omówionymi poniżej. Załączona została informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (karta 11-17, Tom II proj. budowlanego). W projekcie określona została II kategoria geotechniczna obiektu, przy prostych warunkach gruntowych (opinia geotechniczna - karty 82-100, Tom I proj. budowlanego). Przedmiotowa inwestycja nie należy do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dlatego też nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Projekt zagospodarowania terenu, stanowiący część projektu budowlanego, wykonany został na kserokopii aktualnej mapy sytuacyjno-wysokościowej dla celów projektowych, potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez uprawnionego geodetę. W projekcie budowlanym znajdują się stosowne oświadczenia i uzgodnienia oraz zapewnienia możliwości, wraz z warunkami, podłączenia projektowanego budynku do sieci: wodociągowej i kanalizacyjnej (karta 34, 35, Tom I komplet 1 proj. budowlanego), elektrycznej (karta 36-38, Tom I komplet 1 proj. budowlanego) i gazowej (karta 39-41, tom I proj. budowlanego). Zgodnie z pismem Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu z 27 marca 2014 r. (znak: [...]), cyt.: " dojazd do projektowanego zamierzenia zapewni droga publiczna jaką jest ul. [...] (dz. nr [...]) poprzez projektowany zjazd na teren inwestycji." Decyzją Prezydenta Miasta K. wydaną 8 maja 2014 r. znak: [...] zezwolono na lokalizację zjazdu z drogi publicznej. W tomie I projektu budowalnego znajduje się uzgodnienie branżowe [...] S.A. dot. lokalizacji zabudowy przedmiotowych dla sprawy budynków w pobliżu linii elektroenergetycznej WN 110 KV, pozytywnie opiniujące lokalizację projektowanych budynków mieszkalnych w stosunku do przedmiotowej linii napowietrznej WN 110 KV zgodnie z uwagami zawartymi w piśmie nr [...] z dnia 07.12.2010 (k. 68 – 76 Tomu I projektu budowlanego) w związku z czym nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi podnoszące pominięcie przez kontrolowaną dokumentację projektową zagadnień związanych z przedmiotową linią elektroenergetyczną 110 KV i zarazem jej niewykonalność.
Jednocześnie Sąd zauważa, że w myśl art. 20 u.p.b. "1. Do podstawowych obowiązków projektanta należy:
1) opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej;
1a) zapewnienie, w razie potrzeby, udziału w opracowaniu projektu osób posiadających uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności oraz wzajemne skoordynowanie techniczne wykonanych przez te osoby opracowań projektowych, zapewniające uwzględnienie zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w procesie budowy, z uwzględnieniem specyfiki projektowanego obiektu budowlanego;1b) sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, uwzględnianej w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia; 1c) określenie obszaru oddziaływania obiektu; 2) uzyskanie wymaganych opinii, uzgodnień i sprawdzeń rozwiązań projektowych w zakresie wynikającym z przepisów;
3) wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań; 3a) sporządzanie lub uzgadnianie indywidualnej dokumentacji technicznej, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2014 r. poz. 883 oraz z 2015 r. poz. 1165); 4) sprawowanie nadzoru autorskiego na żądanie inwestora lub właściwego organu w zakresie: a) stwierdzania w toku wykonywania robót budowlanych zgodności realizacji z projektem, b) uzgadniania możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego.
2. Projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.
3. Obowiązek, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy:
1) zakresu objętego sprawdzaniem i opiniowaniem na podstawie przepisów szczególnych; 2) projektów obiektów budowlanych o prostej konstrukcji, jak: budynki mieszkalne jednorodzinne, niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe.
4. Projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2, do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej" – w związku z czym zrozumiały i logiczny jest zakres sprawdzeń przez działajcie w sprawie organy, o którym jest mowa w art. 35 u.p.b.".
Ze wskazanego przepisu wynika zatem, że to projektant po złożeniu stosownych oświadczeń, co nastąpiło w sprawie, ponosi odpowiedzialność za opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej co nie uwalnia organów od czynności kontrolnych, ale te czynności kontrolne nie wkraczają w meritum rozwiązań dokumentacji projektowej objętej zakresem wiedzy fachowej projektanta.
Pewne uzasadnione wątpliwości Sądu, co było sygnalizowane powyżej, budzi w pewien sposób kwestia kompletności kontrolowanego przez Sąd projektu budowlanego, jednak poza zakresem posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia - wymagająca odpowiednio przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w związku z czym obecnie orzekający Sąd I instancji zastosował kompetencje do uchylenia decyzji organu II instancji.
Z analizy i kontroli dokonanej przez Sąd I instancji wobec trzech znajdujących się obecnie w aktach oprawionych egzemplarzy zatwierdzonego projektu budowlanego wynika bowiem, odnośnie Tomu I (pierwszego) że:
- jeden z egzemplarzy tomu I (oznaczony dodatkowo przez Sąd jako "komplet 2") posiada widocznie, po zamalowaniu korektorem, poprawioną numerację stron, bez omówienia tego faktu przez działające w sprawie organy lub odpowiednio projektanta,
- karta 30 tomu I kompletu 2 nie jest tożsama z kartą 30 tomu I kompletu 1, warunki przyłączenia do sieci gazowej w tomie I kompletu 1 znajdują się na k. 39,
- karta 122 tomu I kompletu 2 zawiera inny przekrój średnicy r. PE i powyżej inne dane w % i inne rzędne w przekroju w porównaniu z k.122 tomu I kompletu 1,
- karta 123 tomu I komplet 2 zawiera na rysunku inną średnicę zasuwy kołnierzowej a także dodatkowe dane o rurze ciśnieniowej PE SDR 11, a także inna średnicę rury ciśnieniowej PE SDR 11 niż na odpowiedniej k. 123 tomu I kompletu 1,
- k. 128 Tomu I kompletu 2 , w odniesieniu do obliczenia obciążenia kanału H = 2,95 , posiada przy wyniku końcowym symbolu W ze znaczkiem 1 – wynik 26,15 kN/m, a na k. 128 Tomu I kompletu 1 jest mowa o obliczeniu obciążenia kanału H =2,5 w związku z czym wyniki obliczeń są różne; różnice co do wartości współczynnika L są także odpowiednio kontynuowane na k. 129 T. I zarówno kompletu 2 jak i kompletu 1.
- karta 134 Tomu I kompletu 2 wypowiada się inaczej o głębokości otworu geologicznego 02 (17,6) niż karta 134 Tomu I kompletu 1 (odpowiednio 19,3)
- na k. 158 Tomu I kompletu 2 jest oświadczenie projektanta mgr. inż. P. T. z inną datą sporządzenia (19.12.2014) niż na k. 158 Tomu I kompletu 1, ta sama uwaga dotyczy k. 162 Tomu I w obu kompletach w odniesieniu do oświadczenia mgr. inż. M. I.. (komplet 2 : 29.12.2014; komplet 1: 28.11. 2014
- na planie sytuacyjnym na k. 154 tomu I kompletu 1 brak jest podpisu mgra inż. P. T. przy poświadczeniu za zgodność z oryginałem.
Odnośnie Tomu II (drugiego) projektu budowlanego:
-k. 78 Tomu II kompletu 2 pod nr 8 zawiera inny rysunek niż rysunek nr 8
na k. 78 Tomu II kompletu 1,
-k. 82 Tomu II kompletu 2 zawiera rysunek nr 12 dotyczący budynku nr 4 a na k. 82 Tomu II kompletu 1 rysunek nr 12 dotyczy budynku nr 3.
Relewantne karty, jak wyżej, Tomu I i II "w komplecie 3 dokumentacji" są odpowiednio zbieżne albo z kompletem 2 lub ew. 1.
Wobec powyższych spostrzeżeń, Sąd jest zdania, że wykazane powyżej pewne nieścisłości powinny być wyjaśnione przez organ II instancji w drodze odpowiedniego deklaratoryjnego uzupełnienia przedłożonej dokumentacji lub systemowego spójnego wyjaśnienia wskazanych rozbieżności. W ocenie Sądu, wskazane powyżej nieścisłości posiadają charakter formalny i techniczny, jednak Sąd pomimo przedstawionych powyżej zasadniczych ocen o zgodności z prawem kontrolowanej dokumentacji projektu budowlanego z prawem jednak w zakresie wyraźnie wyżej wskazanym, nie powinien bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego tym zakresie, utrzymać w mocy pozwolenia na budowę, które zatwierdza cztery egzemplarze projektu budowlanego, z których trzy poddane kontroli różnią się, aczkolwiek technicznie i formalnie, w sposób wskazany powyżej (czwarty egzemplarz "w rozsypce" został zakwalifikowany przez Sąd II instancji jako nie poddający się kontroli). Fakt istnienia tych rozbieżności świadczy o naruszeniu przez organy art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. w sposób mogący mieć znaczenie dla wyniku sprawy. Dla zachowania wymogów zasady prawdy materialnej kwestie te powinny być wyjaśnione przez organ II instancji, gdyż trudno jest na etapie kontroli sądowej jednoznacznie wyeliminować pogląd, że nie mają znaczenia dla wyniku sprawy. Kwestia kompletności dokumentacji w ocenie Sądu I instancji nie jest jakimś pojęciem nadrzędnym - wobec względnie "niekompletnych" kwestii prawnie drugorzędnych/obojętnych, względnie wobec wykazanego i wyjaśnionego przez projektanta nieuporządkowanego numerycznie zawarcia tych samych dokumentów w dokumentacji projektowej - dla wymaganej ustawą oceny zgodności projektu budowlanego z prawem, w tym jej kompletności. W związku z tym, mając na uwadze pewną specyfikę kontrolowanej sprawy, w której sporne są obecnie zasadniczo kwestie formalnoprawne prawdopodobnie nie mające znaczenia dla wyniku sprawy, czego jednak Sąd nie może wprost przesądzić bez stosownego wyjaśnienia na drodze procedury administracyjnej, Sąd nie wyklucza ew. utrzymania przez organ II instancji kontrolowanej decyzji organu I instancji w mocy, pomimo tego, że roboty budowalne zostały częściowo wykonane. Stanowisko w tym zakresie podejmie organ II instancji mając na uwadze z jednej strony istotę i specyfikę instytucji pozwolenia na budowę, prawo inwestora do zabudowy; a z drugiej etap realizacji inwestycji, czas jego realizacji w koherencji z ostatecznym w czasie procedowanym pozwoleniem na budowę. Na marginesie kontrolowanej sprawy Sąd zauważa, że w kontrolowanej sprawie istotne są zatem także kwestie ekonomii procesowej, które powinien mieć organ II instancji na uwadze a związane z potencjalnym ewentualnym postępowaniem zamiennym/naprawczym.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji będzie się kierować oceną prawną i wskazówkami Sądu I instancji.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, jak w pkt II sentencji wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło