I FZ 305/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 43/18 odrzucające skargę E. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 24 listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2012 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 14 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 43/18, będącym przedmiotem zażalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", odrzucił - z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braku formalnego w postaci podania wartości przedmiotu zaskarżenia - skargę E. D., na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., wydaną wobec Skarżącej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2012 r. Jak podał Sąd pierwszej instancji w motywach orzeczenia, Skarżąca wezwana została do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie adresowane do Skarżącej, nadane za pośrednictwem poczty pod wskazany przez Skarżącą adres, nie zostało podjęte w terminie. Przesyłka była dwukrotnie awizowana: po raz pierwszy 14 lutego 2018 r. i powtórnie 22 lutego 2018 r. W związku z tym, stosownie do art. 73 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji uznał, że korespondencję doręczono Stronie 28 lutego 2018 r. W wyznaczonym terminie, tj. do 7 marca 2018 r., Skarżąca nie podała jednak wartości przedmiotu zaskarżenia. W zażaleniu na powyższe orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca, zaskarżając je w całości, wnosiła o: - reasumpcję zaskarżonego postanowienia w trybie art. 195 § 2 P.p.s.a. i uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zaskarżonego postanowienia oraz nadanie skardze biegu; - dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w treści pisma na powołane tam okoliczności. W przypadku nieuwzględnienia tego wniosku Strona wniosła o: - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości przez Naczelny Sąd Administracyjny; - zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła przy tym WSA naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 70 § 1 i 2 w zw. z art. 73 i art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., mające wpływ na wynik sprawy polegające na przyjęciu, że należy odrzucić jej skargę z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych w terminie, w sytuacji gdy nie została ona prawidłowo wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi i w konsekwencji odrzucenie skargi pomimo braku ku temu podstaw. W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca wskazała, że nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi pod jej nowym adresem. Wyjaśniła w tym zakresie, że Sąd pierwszej instancji powyższe wezwanie skierował na adres C. Tymczasem Strona ze względu na swoją sytuację materialną musiała zmienić adres zamieszkania. W związku z tym pismem z 22 stycznia 2018 r., doręczonym 23 stycznia 2018 r. Skarżąca zawiadomiła Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. o zmianie adresu do doręczeń na T. z prośbą o załączenie pisma do akt sprawy celem poinformowania WSA o tym fakcie. W konsekwencji Strona oczekiwała, że wszelka korespondencja z Sądu zostanie jej doręczona pod nowy adres. Jako dowód na przedstawione okoliczności Skarżąca do zażalenia załączyła pismo z 18 stycznia 2018 r, wraz z potwierdzeniem jego nadania 22 stycznia 2018 r., zwrotne potwierdzenie odbioru pisma z 22 stycznia 2018 r. oraz wydruk z systemu śledzenie przesyłek Poczty Polskiej dot. listu poleconego o nr [...]. Wskazała dodatkowo, że o odrzuceniu skargi i braku pisma o zmianie adresu w aktach sądowych sprawy dowiedziała się po telefonie córki do WSA w Kielcach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Artykuł 70 § 1 P.p.s.a. obliguje stronę i przedstawicieli strony do zawiadamiania sądu o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby. W razie zaniedbania tego obowiązku pismo pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu (art. 70 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie z kolei z art. 54 § 2 P.p.s.a. organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt sądowych Strona skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożyła, za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., 8 stycznia 2018 r. Natomiast 22 stycznia 2018 r., co potwierdzają załączone do zażalenia dokumenty, zawiadomiła organ o zmianie adresu do doręczeń na adres T. Organ skargę Strony wraz z odpowiedzią na skargę przekazał do WSA w Kielcach 8 lutego 2018 r. i mimo, iż był w posiadaniu pisma Skarżącej o zmianie adresu, w odpowiedzi na skargę wskazał stary adres Strony, podany przez nią w skardze, tj. C. Sąd pierwszej instancji, nie mając wiedzy z winy organu o nowym adresie do doręczeń Skarżącej, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia wysłał na stary adres Strony, tj. C. Przesyłka była dwukrotnie awizowana: po raz pierwszy 14 lutego 2018 r. i powtórnie 22 lutego 2018 r. Następnie, stosownie do art. 73 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji uznał, że korespondencję doręczono Stronie 28 lutego 2018 r. Z przedstawionych okoliczności faktycznych, które nie budzą wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że Skarżąca w sposób prawidłowy zawiadomiła organ, a za jego pośrednictwem Sąd pierwszej instancji o zmianie adresu do doręczeń. Pismo o zmianie adresu skierowała bowiem 22 stycznia 2018 r. do organu, kiedy jeszcze ten organ był w posiadaniu skargi Strony - skargę do WSA dostarczył bowiem 8 lutego 2018 r. Z nieznanych powodów jednak Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie uwzględnił zmiany adresu Skarżącej w odpowiedzi na skargę, ani nie dostarczył wraz z tą odpowiedzią do Sądu pierwszej instancji pisma Strony z 22 stycznia 2018 r. Skarżąca nie może jednak ponosić negatywnych konsekwencji zaniedbań organu, zwłaszcza, że występuje on w roli jej przeciwnika procesowego. Dlatego w rozpoznawanej sprawie, mimo braku wiedzy Sądu pierwszej instancji o zmianie adresu do doręczeń Skarżącej w chwili nadania wezwania do uiszczenia braku formalnego skargi, z powodu nieuzupełnienia którego skargę tę odrzucono w zaskarżonym postanowieniu, uznać należało, że powyższe wezwanie wysłane zostało na niewłaściwy adres Skarżącej. Nie mogło być zatem uznane za skutecznie doręczone w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a. A skoro tak to niezastosowanie się Skarżącej do tego wezwania nie mogło wywołać skutku w postaci odrzucenia jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach, wydaną wobec Skarżącej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do października 2012 r. W sprawie konieczne będzie zatem ponowne wezwanie Skarżącej, pod prawidłowym adresem, do uzupełnienia braków formalnych skargi. Mając na uwadze powyżej przedstawione względy Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, stosownie do art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. O kosztach postępowania zażaleniowego nie orzekano, gdyż stosownie do art. 203 i 204 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga w tym zakresie jedynie wtedy, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Koszty niniejszego postępowania podlegają zaliczeniu do poniesionych przez Skarżącą kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw i mogą być zasądzone na rzecz Skarżącej od organu w razie uwzględnienia skargi, na podstawie art. 200 P.p.s.a. (post. NSA z 28 maja 2007 r., sygn. akt I FZ 302/07, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobnie w postanowieniu NSA z 30 września 2005 r., sygn. akt II OSK 702/05, ONSA WSA 2006/1, poz. 16, wyrażono pogląd, że w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji o odrzuceniu skargi przepis art. 203 P.p.s.a. nie ma zastosowania; w takim wypadku Naczelny Sąd Administracyjny nie orzeka o zwrocie kosztów postępowania także wówczas, gdy skarżący zgłosił w skardze kasacyjnej wniosek o przyznanie kosztów.