IV SAB/Wa 395/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził bezczynność Prezydenta miasta w rozpatrzeniu wniosku o odszkodowanie, która trwała około 10 lat od złożenia wniosku. Bezczynność ta została uznana za mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa ze względu na brak podjęcia jakichkolwiek czynności przez długi okres, a następnie opieszałe działania i ignorowanie terminów. W związku z tym, sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku (choć postępowanie w tym zakresie umorzono z uwagi na wydanie decyzji po wniesieniu skargi), stwierdził bezczynność z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył grzywnę, przyznał sumę pieniężną i zasądził koszty postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w grudniu 2005 r. Po wielu latach braku działań ze strony Prezydenta miasta, skarżący złożył skargę na bezczynność. Organ wyższego stopnia (Wojewoda) uznał zażalenie skarżącego i wyznaczył organowi czteromiesięczny termin na rozpatrzenie sprawy. Pomimo tego, organ nadal pozostawał bezczynny. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenia grzywny i przyznania sumy pieniężnej.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku Z. M. z dnia [...] grudnia 2005 r. o ustalenie odszkodowania za grunt położony w [...] w [...] , stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], w określonym terminie; 2. Stwierdzono, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku; 3. Stwierdzono, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. Wymierzono Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5 000 zł; 5. Przyznano od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego Z. M. sumę pieniężną w wysokości 1000 zł; 6. Zasądzono od Prezydenta [...] na rzecz Z. M. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Z. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku Z. M. z dnia [...] grudnia 2005 r. o ustalenie odszkodowania za grunt położony w [...] w [...], stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], w określonym terminie; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku, o którym mowa w pkt 1. wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5 000 (pięć tysięcy) złotych; 5. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego Z. M. sumę pieniężną w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; 6. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz Z. M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia [...] czerwca 2018r. Z. M. ("skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł skargę na bezczynność Prezydenta [...](dalej również: "organu") w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul.[...], oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu.[...], zajętą pod drogę publiczną.
Skarżący wniósł o:
1) zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym przez Sąd terminie;
2) stwierdzenie, ze organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa;
3) wymierzenie organowi grzywny oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w maksymalnych wysokościach – bądź alternatywnie – wymierzenie organowi grzywny albo przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w maksymalnych wysokościach;
4) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005 r. wystąpił o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. zwrócił się z prośbą o uznanie wniosku z 2005 r. jako żądania mającego podstawę prawną w art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), dalej "ugn".
W dniu [...] grudnia 2015 r. doszło do rokowań w przedmiocie uzgodnienia wysokości odszkodowania za wydzieloną pod drogę z działki nr ew. [...], działkę nr.[...]. Wobec negatywnego wyniku negocjacji pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. Delegatura w [...] poinformowała skarżącego o przekazaniu akt sprawy dot. postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania w trybie, o którym mowa w art. 98 ust. 3 ugn, do organu.
W związku z przekazaniem akt postępowania organ pismem z [..] marca 2016 r. wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] o pozyskanie informacji dot. zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Jednocześnie pismem z dnia [...] marca 2016 r. organ zwrócił się do skarżącego, informując o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie oraz wezwał do dołączenia do akt sprawy niezbędnej dokumentacji. Pełnomocnik skarżącego przystąpił do niezwłocznego pozyskania dokumentów z Urzędu Miasta[...], Biura Gospodarki Nieruchomościami, Delegatury [...].
Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. pełnomocnik przekazał organowi część pozyskanych dokumentów, tj. decyzję Prezydenta [...] nr [...] dot. zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości KW [...] tj. działki nr [...] z obrębu [...] oraz wniosek o podział tej działki. Trzeci z wymaganych przez organ dokumentów nie mógł zostać wydany, gdyż zgodnie z wyjaśnieniami Delegatury w [...] organ domagał się mapy oryginalnej, co może stanowić pewną trudność w jej pozyskaniu. Jednocześnie wskazano, iż oryginalne akta postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości mogą zostać wypożyczone organowi, po wystąpieniu z odpowiednim wnioskiem przez ten organ. Organ z takim wnioskiem jednak nie wystąpił.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ poinformował skarżącego, że załatwienie sprawy w terminach określonych w art. 35 kpa jest niemożliwe, zaś wniosek o przyznanie odszkodowania rozpatrzony zostanie do dnia 31 grudnia 2016 r.
Następnie pismem z dnia [...] marca 2017 r. organ poinformował, że w związku z dużą liczbą spraw odszkodowawczych nie było możliwe załatwienie sprawy we wcześniej wskazanym terminie, zaś przewidywane załatwienie sprawy nastąpi do dnia 31 marca 2018 r.
W związku z bezczynnością organu, skarżący wniósł zażalenie do organu wyższego stopnia.
Postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. Wojewoda [...] zażalenie uznał za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] czteromiesięczny termin na podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. skarżący zwrócił się do organu o rozpatrzenie wniosku, informując, że brak działań w tym zakresie będzie skutkował wniesieniem skargi na bezczynność. Do dnia [...] czerwca 2018 r. skarżący nie otrzymał żadnej odpowiedzi.
Skarżący podniósł, że z dokumentacji zawartej w aktach sprawy wynika, iż dopiero po złożeniu pisma z dnia [...] stycznia 2018 r. organ podjął czynności zmierzające do zebrania materiału dowodowego niezbędnego do wypłaty odszkodowania, kierując pisma do Wydziału Architektury i Budownictwa [...](pismo z dnia [..] stycznia 2018 r.), Burmistrza [...] (pismo z dnia [...] lutego 2018 r.) oraz Wydziału Mienia [...] (pismo z dnia [...] lutego 2018 r.).
Uzasadniając wniosek o wymierzenie grzywny i przyznanie sumy pieniężnej – w maksymalnych wysokościach – skarżący podniósł, że zwłoka organu polegająca na nieprzyznaniu odszkodowania stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą ochrony własności wyrażoną w art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, a także z zasadą wyrażoną w art. 21 ust. 2 Konstytucji, gwarantującą prawo do odszkodowania w przypadku wywłaszczenia. Skarżący podkreślił, że wniosek o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną złożył jeszcze w grudniu 2005 r. Biorąc pod uwagę tak długi okres czasu, kiedy to skarżący został pozbawiony swojej własności, nie uzyskując stosownej rekompensaty, organ winien dążyć do jak najszybszego rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Przyznanie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego będzie swoistym substytutem kompensaty za zawiniony brak działania organu.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o uznanie jej za bezzasadną wskazując, że obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy wynikający z art. 12 K.pa., nie może jednocześnie naruszać obowiązków spoczywających na organie z mocy innych przepisów, w szczególności wynikających z art. 7, 9 i 10 oraz 77 § 1 K.p.a.
Organ opisując przebieg sprawy wyjaśnił, że skarżący wnioskiem z dnia [...] grudnia 2015 r. wystąpił o przyznanie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.
Dalej wskazał, że Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013r. na podstawie art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną, odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, położonej przy ul.[...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2.
Organ wskazał, że Prezydent [...] ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości KW [...] położonej w [...] przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...], wydzielając m.in. działkę ewid. nr [...] o pow. [...] m2 przeznaczoną pod poszerzenie ul.[...]. Wymieniona decyzja została skierowana do [...]. Powołana decyzja opatrzona została klauzulą ostateczności w dniu [...] listopada 2004 r.
Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżący wystąpił na podstawie art. 98 ugn o wyznaczenie terminu uzgodnienia wysokości odszkodowania.
Z protokołu przeprowadzonych rokowań z dnia [...] grudnia 2015 r. wynika, że nie doszło do uzgodnienia wysokości odszkodowania za przedmiotowy grunt. W związku z powyższym Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] przekazała do Wydziału Nieruchomości Skarbu Państwa w Biurze Gospodarki Nieruchomościami przy piśmie z dnia [...] grudnia 2015r. akta dot. cywilnych rokowań w sprawie uzgodnienia odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ugn do dalszego prowadzenia w trybie administracyjnym.
Organ wystąpił do skarżącego oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] (pismo z dnia [...] marca 2016 r.) z wezwaniem do uzupełnienia akt sprawy o dokumenty niezbędne do załatwienia sprawy.
O konieczności zgromadzenia całości akt sprawy i terminie rozpoznania tejże sprawy - do dnia 31 grudnia 2016r., skarżący został poinformowany pismem z dnia [..] kwietnia 2016.
Pismem z dnia [...] marca 2017 r. organ powiadomił Z. M., iż ze względu na znaczną liczbę kierowanych do Prezydenta [...] żądań o wypłatę odszkodowania za grunty przeznaczone i wydzielone pod drogi, nie było możliwe rozpatrzenie niniejszej sprawy we wcześniej ustalonym terminie, wskazując równolegle przewidziany do rozpoznania wniosku o odszkodowanie termin 31 marca 2018 r.
Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2017 r. odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę ewid. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 w trybie art. 73 Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną.
W związku z brakiem odpowiedzi z Wydziału Architektury i Budownictwa [...] na pismo z dnia [...] marca 2016r. w sprawie zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na dzień wydania decyzji podziałowej nr [...] z dnia [...] października 2004 r., organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania pismem z dnia [...] stycznia 2018r. ponownie wystąpił do Wydziału Architektury o pilną informację w w/w zakresie. W dniu 6 lutego 2018r. do tut. Wydziału Wywłaszczeń i Odszkodowań wpłynęła odpowiedź z Wydziału Architektury zawierająca informację, iż dla terenu na którym położona jest w/w działka gruntu nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w dacie wydania powołanej decyzji podziałowej.
Dodatkowo organ skierował zapytanie do Burmistrza [...] oraz do Wydziału Mienia [...] odnośnie ewentualnych porozumień, oświadczeń i innych umów dotyczących gruntu stanowiącego działkę ewid. nr [...] z obrębu[...]. Zwrócono się również do Archiwum Urzędu [...] o akta podziałowe dot. przedmiotowej sprawy.
Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2018 r. organ powiadomił skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału (art. 10 § 1 K.p.a.).
Przy piśmie z dnia [...] października 2018 r. organ przedłożył Sądowi decyzję z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] o odmowie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem – w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), w związku z art. 16 tej ustawy, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 Kpa lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Wniesiona skarga jest dopuszczalna, gdyż skarżący dopełnił wymogu formalnego wyczerpania środków zaskarżenia przed jej złożeniem, składając w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia – Wojewody [...] .
Organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że Prezydent [...] pozostawał bezczynny w rozpatrywaniu wniosku skarżącego o odszkodowanie. Jak bowiem wynika z nadesłanych Sądowi do tej sprawy akt administracyjnych wniosek z dnia [...] grudnia 2005 r. o przyznanie odszkodowania za działkę opisaną na wstępie wpłynął do Prezydenta w dniu [...] stycznia 2006 r.
Podkreślenia również wymaga, że z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.) wynika, że jeżeli do uzgodnienia w zakresie ustalenia odszkodowania nie dojdzie, na wniosek właściciela ustala się i wypłaca odszkodowanie.
W rozpoznawanej sprawie po wpłynięciu do organu wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2005 r. – jak wynika z akt sprawy – nie podjął on przez okres ok. 10 lat żadnych czynności w sprawie.
Z protokołu z dnia [...] grudnia 2015 r. z rokowań przeprowadzonych pomiędzy skarżącym, a Miastem [...] wynika, że nie doszło do uzgodnienia wysokości odszkodowania. Akta sprawy w związku z negatywnym wynikiem negocjacji, wpłynęły do organu w dniu [...] grudnia 2015 r.
Dopiero po około trzech miesiącach - pismami z dnia [...] marca 2016 r. organ podjął działania zmierzające do uzyskania materiałów, niezbędnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, tj. wystąpił o uzupełnienie materiału dowodowego. Skarżący odpowiedział na to wezwanie przy piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. natomiast wezwanie skierowane do Wydziału Architektury i Budownictwa [...] pozostało bez odpowiedzi.
Z akt sprawy wynika, że organ prowadzący postępowanie pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. podał termin zakończenia sprawy - 31 grudnia 2016 r. Następnie w wyniku dwukrotnej interwencji skarżącego (pismo z dnia [..] listopada 2016 r. oraz pismo z dnia [...] stycznia 2017 r.) organ w piśmie z dnia [...] marca 2017 r., działając na podstawie art. 36 § 1 K.p.a., poinformował, że wniosek skarżącego zostanie rozpatrzony do dnia 31 marca 2018 r.
Nieuzasadnioną zwłoką organ wykazał się również wzywając ponownie Wydział Architektury i Budownictwa [...] do uzupełnienia akt sprawy dopiero pismem z dnia 25 stycznia 2018 r., w związku z brakiem odpowiedzi na poprzednie wezwanie w tym przedmiocie z dnia [...] marca 2016 r. Tak opieszałe działanie organu (wystąpienie do innego organu w związku z niewykonaniem poprzedniego wezwania do uzupełnienia kluczowych dla rozstrzygnięcia akt sprawy po niemalże dwóch latach od pierwszego wezwania), nie znajduje racjonalnego usprawiedliwienia.
Ponadto organ prowadzący postępowania – mimo, że wcześniej ustalił termin załatwienia sprawy - do dnia 31 marca 2018 r., nie wydał w podanym terminie decyzji kończącej postępowanie, jak również nie podał przyczyn zwłoki ani nowego terminu załatwienia sprawy, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 36 § 1 K.p.a.
Dopiero pismem z dnia [...] lipca 2018 r. zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i możliwości składania ewentualnych wyjaśnień i wniosków (art. 10 K.p.a.). Decyzję o odmowie ustalenia odszkodowania Prezydent [...] wydał w dniu [...] sierpnia 2018 r.
Opisany powyżej stan sprawy prowadzi do wniosku, iż organ dopuścił się bezczynności (pkt 2. sentencji wyroku) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego o ustalenie odszkodowania, jednakże wydanie w dniu [...] sierpnia 2018 r. decyzji kończącej postępowanie w pierwszej instancji, a więc przed rozpoznaniem skargi przez Sąd, czyni bezprzedmiotową skargę w zakresie zobowiązania organu do rozparzenia wniosku skarżącego, tym samym postępowanie sądowe podlegało umorzeniu. Stąd też na podstawie art. 161 § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 1. wyroku.
Jednocześnie Sąd – biorąc pod uwagę opisany wyżej tok postępowania - stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3. sentencji). Jak wynika z akt sprawy wniosek skarżącego o przyznanie odszkodowania z dnia [...] grudnia 2005 r. wpłynął do organu w dniu 3 stycznia 2006 r., decyzję organ wydał dopiero w dniu [...] sierpnia 2018 r. Należy zatem stwierdzić, że organ w sposób rażący naruszył wszelkie terminy załatwienia sprawy - zarówno ustawowy (art. 35 § 3 K.p.a.), jak i ten czteromiesięczny wyznaczony przez Wojewodę [...]w postanowieniu z [...] września 2017 r. Nie można też przyjąć, że organ działał w niniejszej sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz, że na bieżąco interesował się sprawą. Przede wszystkim przez ok. 10 lat organ nie podejmował żadnych czynności s prawie złożonego podania o ustalenie odszkodowania. Podanie to było związane z uprzednio wydaną decyzją podziałową. Z tej decyzji wynikało, że działka nr ew. [...] została przeznaczona pod drogę publiczną. Ten akt administracyjny wykreował aktywność skarżącego, który natychmiast złożył podanie o odszkodowanie. Miało to miejsce na początku 2006r.
Z tych względów, Sąd uznał, że postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ na początku w ogóle nie podejmował żadnych czynności procesowych. Następnie zaś (pismo skarżącego z [...] stycznia 2015r.) nie podejmował konkretnych, realnych, skutecznych i skoncentrowanych prób zakończenia postępowania w sprawie w terminach wynikających z przepisów k.p.a., a co więcej zignorował także wyznaczony mu przez organ wyższej instancji termin załatwienia sprawy, jak również nie dochował terminów ustalonych przez siebie.
Uwzględniając skargę, przy takiej ocenie zaniechania organu jak przedstawiona wyżej, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł o wymierzeniu organowi grzywny (pkt 4. sentencji wyroku), biorąc pod uwagę opisane powyżej zaniechania organu w podejmowaniu czynności zmierzających do zakończenia postępowania w sprawie w terminach wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz uznając, że wysokość wymierzonej grzywny – 5 000 zł - jest adekwatna do stopnia przyczynienia się organu do rażącej bezczynności w rozpatrzeniu wniosku.
Przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej (pkt 5. sentencji) znajduje oparcie w treści art. 149 § 2 in fine p.p.s.a. Co prawda orzeczenie w tym zakresie ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione uznaniu Sądu, niemniej instytucja ta została przewidziana jako możliwość realnego oddziaływania na organy administracji i w pewnych sytuacjach konieczne staje się jej orzeczenie. Rzeczona suma pieniężna nie zastępuje odszkodowania z tytułu bezczynności organów administracji, które może być dochodzone na drodze procesu cywilnego. Suma ta ma przede wszystkim na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Biorąc pod uwagę stan sprawy, w tym długotrwałość postępowania, w ocenie Sądu zasadne było zasądzenie sumy pieniężnej w wysokości 1 000 zł.
O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., przy czym na sumę kosztów zasądzonych w punkcie 6. sentencji wyroku składa się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi i wysokość kosztów zastępstwa procesowego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w kwocie 480 zł, zgodnie z art. 205 § 2 wskazanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265) oraz uiszczona opłata skarbowa w kwocie 17 zł od dokumentu stwierdzającego ustanowienie pełnomocnika.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło