III SA/Po 81/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-03-21
Skład orzekający: WSA Ireneusz Fornalik, WSA Walentyna Długaszewska, WSA Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protokół oszacowania szkód, który nie uwzględnia danych dotyczących suszy pochodzących z monitoringu prowadzonego przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej i nie posiada adnotacji wojewody, może stanowić podstawę do przyznania pomocy finansowej producentom rolnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że protokół oszacowania szkód, który nie uwzględnia bilansu klimatycznego wodnego dla poszczególnych roślin, nie posiada wymaganej prawem adnotacji wojewody oraz nie zawiera danych dotyczących suszy pochodzących z monitoringu prowadzonego przez IMGW, nie spełnia wymogów formalnych. W związku z tym, brak było podstaw do przyznania pomocy finansowej producentom rolnym, a decyzja o odmowie przyznania pomocy była prawidłowa.Stan faktyczny
Strona X wniosła o przyznanie pomocy finansowej dla producentów rolnych z powodu szkód spowodowanych suszą. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, a Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że załączony protokół oszacowania szkód nie spełniał wymogów formalnych, w szczególności nie uwzględniał danych dotyczących suszy z monitoringu IMGW i nie posiadał adnotacji wojewody. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów rozporządzenia oraz k.p.a., domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi X na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla producentów rolnych oddala skargę
III SA/Po 81/18
Uzasadnienie.
Dyrektor OR ARiMR decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR z dnia [...] r. odmawiającą X przyznania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w [...] r.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w dniu [...] r. strona wniosła o przyznanie powyższej pomocy. Do podania załączono protokół z [...]r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych niekorzystnym zjawiskiem atmosferycznym, które nastąpiło w przedmiotowym gospodarstwie w dniach od [...] r. ( sporządzony przez [...] ). Wartość strat oszacowano w tym dokumencie na poziomie [...] % średniej rocznej produkcji rolnej. W toku postępowania dokonano korekty powyższego protokołu wskazując na wartość start w wysokości [...] %.
Następnie w toku postępowania do organu wpłynął protokół z dnia [...]r. w którym wartość strat oszacowano na poziomie [...] % średniej rocznej produkcji rolnej. W piśmie z dnia [...] r. Wojewoda wskazał, że prawidłowym dokumentem jest skorygowany protokół z dnia [...] r. ze wskazaniem [...] %.
Organ II instancji powołał się na § 5 ust. 5 w zw. z § 13 c ust. 6 pkt. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR ( Dz. U. poz. 187 ze zm. ), zgodnie z którym warunkiem udzielenia pomocy jest załączenie do wniosku protokołu oszacowania szkód określającego zakres i wysokość szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. Dla organu dokument z [...] r. po korekcie zatwierdzony przez odpowiedniego wojewodę był dokumentem urzędowym o charakterze wiążącym. Wartość strat obejmuje [...] % średniej rocznej produkcji rolnej i dotyczy wyłącznie uprawy [...] – [...]% z [...] ha. Z monitoringu suszy [...]wynika, że uprawy [...]nie zostały zakwalifikowane do upraw objętych suszą w [...] r.
W skardze do WSA w Poznaniu strona zarzuciła naruszenie :
- § 5 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR poprzez jego błędne zastosowanie i dowolne uznanie, że w przedmiotowym postepowaniu właściwy wojewoda dokonuje wiążących dla ARiMR ocen i ustaleń stanu faktycznego w zakresie ustalenia istnienia suszy
- art. 6, 7, 7a, 7 b, 8, 9, 11, 77 § 1 kpa poprzez wiązanie ustaleń faktycznych sprawy z wynikami monitoringu suszy prowadzonego przez [...]oraz niedokładne ustalenia w zakresie tego, czy w przedmiotowym gospodarstwie doszło do suszy ( organ zdaniem strony nie dokonał wyczerpującej oceny materiału dowodowego sprawy ).
Strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Skarżący kwestionuje stanowisko organu wskazując, że ten odmawiając jemu przedmiotowej pomocy finansowej wskazał na związanie organu stanowiskiem wojewody podczas, gdy przepis § 5 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r r. nie daje podstaw aby uznać, że wojewoda ma kompetencje dla organu wiążące w tym zakresie . Zdaniem strony skarżącej kompetencje udzielone ww przepisem prawnym dotyczą jedynie tego co tam zostało stwierdzone. Tak więc skarżący podkreśla, że w omawianym zakresie wojewoda jedynie jest uprawniony do powołania komisji do oszacowania szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia i dodatkowo w przypadku pomocy, o którą ubiegał się skarżący potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole.
Sąd stwierdza, że interpretacja przepisu podana przez stronę skarżącą jest prawidłowa. Omawiany w tym miejscu przepis jest jednoznaczny i nie wymaga innej wykładni aniżeli gramatycznej. Niemniej zważyć należy, że skarżący aby uzyskać pomoc finansową , o przyznanie której się ubiegał musiał do wniosku dołączyć protokół oszacowania szkód, który spełniać winien określone tym rozporządzeniem wymogi.
Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 lit. a ww rozporządzenia pomoc, o której mowa w § 2 ust. 1pkt 3, jest udzielana na warunkach określonych w art. 25 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz.UE L 1.7.2014). Tam mowa jest o pomocy na wyrównanie szkód spowodowanych przez niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej , przy czym zgodnie z definicją zawartą w art. 2 tego aktu prawnego zjawiskiem takim jest m.in. poważna susza a mianowicie stan pogodowy, w którym warunki pogodowe niszczą ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ostatnich 3 lat.
Na gruncie prawa polskiego z kolei susza została zdefiniowana w ustawie z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich ( Dz. U. z 2015 r., poz. 577 ze zm. ). W myśl art. 3 ust. 2 pkt. 10 ustawy suszę oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem w dowolnym 6 dekadowym okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 września spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. Regularny monitoring suszy prowadzi[...].
Dla dokonania oceny , czy na danym terenie wystąpiła susza należy więc odnieść się do powyższych kryteriów. Dane [...]są zamieszczane w Dzienniku Urzędowym[...]– na podstawie art. 3 ust. 5 powyżej cytowanej ustawy. Protokół szacowania szkód winien w swojej treści uwzględnić obligatoryjnie dane dotyczące suszy pochodzące z powyższego [...] Bezsporne jest natomiast to, że danych dotyczących suszy nie uwzględniał protokół z dnia [...] r., na który powołuje się skarżący ani protokół z dnia[...] r. Protokoły te nie mają ponadto innych obligatoryjnych elementów, o których mowa w §5 pkt 8 rozporządzenia.
Tak więc protokół, na który powołuje się skarżący nie uwzględnia bilansu klimatycznego wodnego dla poszczególnych roślin ( okoliczność bezsporna ), nie ma też wymaganego prawem potwierdzenia wojewody w formie adnotacji. Z akt sprawy wynika, że uznano ten protokół za nieprawidłowy, co skutkowało odmową sporządzenia wymaganej adnotacji. Protokół ten zawiera błędnie podane powierzchnie upraw poszczególnych roślin ( okoliczność bezsporna ), co skorygowano dopiero na wezwanie organu. W drugim protokole z tej samej daty ( po korekcie) zawarto inne procentowe wskazanie oszacowanej szkody, skorygowano także powierzchnie upraw poszczególnych roślin lecz nie został on podpisany przez rolnika – skarżącego.
Z kolei protokół z dnia [...] r. został podpisany przez skarżącego, ale nie uwzględnia on bilansu klimatycznego wodnego dla poszczególnych gatunków roślin ( okoliczność bezsporna ). Ponadto brak na nim adnotacji wojewody.
Skoro zatem Agencja udziela pomocy finansowej zgodnie z §13 c rozporządzenia z dnia [...]r. producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (...) , brak było podstaw do udzielenia wnioskowanej przez skarżącego pomocy. Z ustalonego, przez organ odwoławczy stanu faktycznego wskazanego w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że we wskazanym przez skarżącego rolnika okresie na terenie gminy [...] w uprawach [...]nie wystąpiła szkoda spowodowana przez suszę, rozumianą jako stan pogodowy, w którym warunki pogodowe niszczą ponad [...]% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ostatnich 3 lat. Nadto skarżący nie dołączył do wniosku prawidłowo sporządzonego protokołu, który byłby zgodny z powyżej powołanymi przepisami.
Decyzja o odmowie przyznania płatności była zatem prawidłowa, wobec czego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło