II SA/Bd 942/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2019-01-08

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Jerzy Bortkiewicz, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów w celu legalizacji samowoli budowlanej zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z powodu istotnych naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Stwierdzono, że organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego, w szczególności zakresu samowolnie wykonanych robót budowlanych, a także pozbawiły inwestorów czynnego udziału w postępowaniu wyjaśniającym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przez J. i F. W. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego wydały postanowienia o wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Inwestorzy zaskarżyli te postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak ustalenia ich winy oraz bezczynność organów administracji architektoniczno-budowlanej w rozpoznaniu wniosku o pozwolenie na budowę. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia z powodu istotnych naruszeń proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. W. i F. W. solidarnie zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant asystent sędziego Aleksandra Galla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. W. i F. W. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Brodnicy z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz J. W. i F. W. solidarnie kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017r. Komenda Powiatowa Policji w B. poinformowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w B. śledztwie w sprawie poświadczenia nieprawdy oraz przekroczenia uprawnień w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez Inspektora Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w B.. W toku tego postępowania dokonano ustaleń wskazujących, iż zainteresowani budową, rozbudowa, rozbiórką zgłaszali się z tzw. polecenia do podejrzanego, który pracował jako Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego, miał pełnić funkcję kierownika budowy, dopełnić wszelkich formalności w tym pośredniczyć w uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę/ rozbudowę. Osoby zainteresowane podpisywały wnioski, które ww. miał złożyć w wydziale, w którym pracuje, a następnie wydać decyzję. Decyzje jednak nie były wydawane a ww. informował inwestorów, iż decyzja jest bądź będzie wydana i mogą rozpocząć budowę. Wśród obiektów budowlanych, których sprawa dotyczy wymieniono między innymi rozbudowę poddasza budynku mieszkalnego położonego w [...], działka nr ewid.[...] przez J. i F. W.. Pismem z [...] maja 2017r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej PINB) zawiadomił pełnomocnika inwestorów - J. i F. W. o wszczęciu z urzędu [...] kwietnia 2017r. postępowania w sprawie rozbudowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego w miejscowości [...] gmina B. dz. nr [...] . PINB dwukrotnie wydawał, w trybie art. 48 ust. 2 i 3 w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych polegających na rozbudowie powyższego budynku realizowanej bez pozwolenia na budowę (z [...].06.2017r. i [...].07.2017r.), które na skutek zażalenia inwestorów, zostały uchylone postanowieniami organu II instancji z [...].09.2017r. i [...].09.2017r. z powodu uchybień proceduralnych, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na zapytanie PINB w piśmie Starosty [...] z [...] maja 2017r. poinformowano, że w prowadzonych rejestrach nie zarejestrowano wniosku inwestorów w przedmiotowej sprawie, w związku z czym nie zostało także wydane pozwolenie na budowę. Organ I instancji dokonał dwukrotnie kontroli zabudowy na tej działce (19.07 i 17.10.2017r.) i nie określił jednoznacznie gabarytów budynku mieszkalnego, wskazując w protokole kontroli z 17.10.2017r. (k.22 akt adm.), że inwestor w 2013r. po zgłoszeniu wniosku o udzielenie pozwolenia na rozbudowę poddasza budynku mieszkalnego jednorodzinnego rozpoczął realizacje inwestycji. Prace budowlane polegały na nadbudowie poddasza i rozbudowie o wejście do budynku. Roboty wykonywano w systemie tradycyjnym. Powstało użytkowe poddasze o wymiarach nadbudowy: 5,50m × 7,00 m wysokość 2,30m. Decyzją z [...].06.1986r. inwestor uzyskał pozwolenie na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego. W pkt 4 protokołu stwierdzono jako nieprawidłowości, że nadbudowa budynku wykonana została bez decyzji o pozwoleniu na budowę, roboty budowlane wykonywane bez osoby nadzorującej, inwestor przedstawił tylko wniosek o udzieleniu pozwolenia na budowę z [...].07.2013r. Inwestor wyjaśnił, że zlecenie na wykonanie projektu i uzyskanie pozwolenia na budowę zobowiązał się wykonać p. A. G., za co uzyskał zaliczkowo wynagrodzenie. Powiedział, że można zaczynać a on wszystko załatwi. Do protokołu złączono potwierdzona za zgodność z oryginałem kopię wniosku o pozwolenia na budowę (z datownikiem potwierdzenia wpływu do Starostwa Powiatowego w B. [...].07.2013r. "załączników 4") oraz decyzji Naczelnika Urzędu Gminy w B. z [...] czerwca 1986r. w sprawie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego położonego w [...] (pow. zabudowy 38,50m2, powierzchnia użytkowa 29,67m2, kubatura 275,50 m3) z planem sytuacyjnym. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017r. ([...]) PINB w B., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm.), nakazał [...] i F. W. wstrzymanie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, nie ustalając wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń budowy z uwagi na fakt, że roboty są wykonywane w obiekcie zamkniętym i terenie ogrodzonym. Nałożył jednocześnie obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 31 stycznia 2018r., następujących dokumentów związanych z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego zrealizowanego bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, opinii technicznej wykonanych robót budowlanych oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W uzasadnieniu organ I instancji powoła się na ustalenia, że na terenie działki nr [...] J. i F. W. wykonali nadbudowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego, co stanowi rozbudowę obiektu budowlanego. Budynek stanowi obiekt parterowy murowany z adoptowanym na mieszkanie poddaszem o dachu dwuspadowym pokrytym blachą dachówkową, "wymiary nadbudowanej części 5,50m × 7,00m średnia wysokość w świetle 3,50m. Inwestor na realizacje rozbudowy budynku mieszkalnego wraz ze zmiana sposobu użytkowania poddasza nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów. Organ wyjaśnił, że budynek mieszkalny wraz z rozbudowa stanowi zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego obiekt budowlany, którego realizacje można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor nie dopełnił tego obowiązku, co skutkowało wszczęciem procedury z art. 48 Prawa budowlanego. Organ wskazał, że istnieje możliwość legalizacji wykonanej rozbudowy poddasza, która została zrealizowana na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgonie z którym działka jest przeznaczona pod mieszkalnictwo jednorodzinne i zagrodowe. Jednocześnie organ podał, że po przedłożeniu dokumentów możliwe jest przeprowadzenie dalszego postępowania legalizacyjnego, w którym m.in. zostanie naliczona opłata legalizacyjna w wysokości 50.000 zł., a niewykonanie obowiązku będzie skutkowało nakazem rozbiórki. W zażaleniu inwestorów na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 7-9, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie czy zamiarem inwestora było świadome i celowe obejście przepisów prawa, co skutkuje koniecznością zastosowania najbardziej uciążliwego trybu legalizacyjnego. Zarzucono nadto naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 2 Konstytucji RP poprzez podważenie zaufania do demokratycznego państwa polskiego przez przyjęcie, iż bezprawne działanie w imieniu Starosty B. Naczelnika Wydziału Budownictwa skutkuje koniecznością zastosowania najsurowszego środka w stosunku do zobowiązanych co może skutkować pozwem wobec Skarbu Państwa i tym samym poniesienie odpowiedzialności przez Wojewodę [...]. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB), na podstawie art. 136 k.p.a. dwukrotnie zobowiązywał organ I instancji do uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie (pisma z [...].01 i [...].03.2018r.). Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018r. (znak [...]) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 123 w zw. z art. 144 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23 ze zm.) w brzmieniu do dnia 31.05.2017r. oraz art. 48 ust. 2 i 3, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 1332 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie w całości (1), nakazał [...] i F. W. wstrzymanie robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] gm. B., realizowanych bez wymaganej prawem decyzji pozwolenia na budowę (2) oraz nałożył obowiązek przedstawienia PINB w B. do dnia [...] września 2018 roku następujących dokumentów (3): - czterech egzemplarzy projektu budowlanego rozbudowy ww. budynku wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. - zaświadczenia wójta gminy B. o zgodności rozbudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że prowadzone przez organ I instancji postępowanie nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też nie zawiera uchybień formalnoprawnych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Stwierdził, że przeprowadzone na podstawie art. 136 k.p.a. przez organ II instancji dodatkowe postępowanie wyjaśniające potwierdziło ustalenia organu I instancji, iż wykonana przez inwestorów rozbudowa jednorodzinnego budynku mieszkalnego, została wykonana w warunkach samowoli budowlanej, co potwierdza pismo Starosty [...] z [...].02.2018r. Organ wyjaśnił, iż obecnie obowiązujące przepisy w art. 29 ust. 1ustawy Prawo budowlane wymieniają jakie obiekty budowlane nie wymieniają pozwolenia na budowę, a w art. 29 ust. 2 zostały wymienione roboty zwolnione z tego obowiązku. W art. 30 zawarto katalog robót wymagających zgłoszenia. Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących budynków jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach na których zostały zaprojektowane (art. 29 ust. 1 pkt 1a), a według art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b., wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast inwestor zamiast dokonania zgłoszenia może wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 30 ust. 1a p.b.). Zgodnie z definicją w art. 3 pkt 6 p.b., pod pojęciem budowy należy rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Na podstawie dokonanych ustaleń organ odwoławczy wskazał, że realizacje rozbudowy rozpoczęto w 2013r., wobec tego przed jej realizacją wymagane było uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co wynika z art. 28 ust. 1 ustawy z 7.07.194r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 27.06.2015r. Inwestorzy decyzji takiej nie uzyskali. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że złożyli oni do Starostwa Powiatowego w B. wniosek o pozwolenie na rozbudowę poddasza budynku mieszkalnego na dz. [...] w m. [...], jednakże organ ten nie udzielił im takiego pozwolenia. Ponadto kontrola PINB przeprowadzona 19.07.2017 i 17.10.2017 wykazała, że inwestorzy poza dokonaniem rozbudowy poddasza budynku mieszkalnego dokonali również rozbudowy o wejście do budynku na parterze przedmiotowego obiektu o wymiarach: dł. 5,00 m, ser. 2,70m, śr. wys. 2,5m. Przed dokonaniem rozbudowy wejścia do budynku inwestorzy nie wystąpili do właściwego organu o udzielenie pozwolenia na budowę. Przywołując obowiązująca treść art. 48 p.b. WINB stwierdził, że organ I instancji stwierdził, że rozbudowa jest realizowana zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Gminy Brzozie z 30.05.2005r. nr XXIII/114/2005 opubl. Dz.Urz.Woj.Kuj.-Pom nr 99 z 18.08.2005r.), co umożliwia wydanie postanowienia, o którym mowa w ust. 3. Organ wskazał konsekwencje wynikające z niespełnieniem określonych w postanowieniu obowiązków w terminie, oraz tryb dalszej legalizacji w przypadku ich spełnienia, w tym wysokość opłaty legalizacyjnej (50000 zł) i przepisy wskazujące sposób obliczenia jej wysokości. Jako jedyną wadę w uchylonym postanowieniu organ odwoławczy wskazał pominięcie wśród nałożonych na inwestora obowiązków – zaświadczenia wójta o zgodności rozbudowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, co wymagało uzupełnienia, zgodnie z treścią art. 48 ust. 3 p.b. Odnosząc się do zarzutów zażalenia odnośnie zobowiązania organu I instancji do przesłuchania A. G. na okoliczność czy działał w sprawie z wniosku zobowiązanych z upoważnienia Starosty [...] oraz w jaki sposób rozpoznano złożony wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbudowę organ odwoławczy wskazał, że przeprowadził wyczerpujące postępowanie wyjaśniające w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Po przeprowadzonej analizie zgromadzonego materiału dowodowego WINB stwierdził, iż rzeczona rozbudowa została przeprowadzona w warunkach samowoli budowlanej, gdyż inwestorom nie udzielono wymaganego pozwalania na budowę przedmiotowej inwestycji. Ustanowienie przez inwestora pełnomocnika, nie zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania rzeczonej decyzji. Prawo budowlane bowiem jednoznacznie wskazuje, że to na inwestorze spoczywa obowiązek zapewnienia prawidłowego procesu budowy, z uwzględnieniem zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, co wynika z art. 18 ust. 1 ww. ustawy, w szczególności zapewnienie: opracowania projektu budowlanego i stosownie do potrzeb innych projektów, objęcie kierownictwa budowy przez kierownika budowy, opracowanie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wykonania i odbioru robót budowlanych (...). Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego zgodnie z art. 63 Prawa budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty obiektu budowlanego, o których mowa w art. 60 oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania. Z kolei podnoszone z zażaleniu kwestie roszczeń względem pracownika Starostwa Powiatowego oraz jego odpowiedzialności , nie mają wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy. [...] i F. W., reprezentowani przez adwokata T. C., zaskarżyli powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając naruszenie art. 48 ust. 3 w związku z: 1. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez stwierdzenie, iż inwestorzy nie wystąpili o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbudowę, pomimo że organ dysponował wnioskiem potwierdzonym przez biuro podawcze Starostwa Powiatowego w B. (w aktach sprawy) i który nie został rozpoznany do dnia złożenia skargi, 2. art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7, art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż za rażące naruszenie prawa oraz ogromną przewlekłość Starosty [...] odpowiada nie organ, lecz jego pracownik i tym samym obywatel nie powinien mieć zaufania do organu, co wiąże się, że tylko on musi ponieść konsekwencje zdarzeń zaistniałych w niniejszej sprawie tym bardziej, że do dnia dzisiejszego nie rozpoznano wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, 3. art. 7, art. 8, 9, art. 11, 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, w jaki sposób ustalono wyznaczoną w postanowieniu opłatę legalizacyjną dla rozbudowy budynku, 4. art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż skarżąca winna uiścić w późniejszym czasie opłatę legalizacyjną i domagać się odszkodowania od Skarbu Państwa, za to że Starostwo Powiatowe przez kilka lat nie wydało decyzji z jego winy (organ może od pracownika domagać się odszkodowania a nie inwestor). Z tych powodów wniesiono o uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w maksymalnej wysokości. W uzasadnieniu skargi powołano się na powołano się na pogląd wyrażony w wyroku WSA w Bydgoszczy II SA/Bd 1283/17 z dnia 27 marca 2018r. odnoszący się do stosowania przepisu art. 50 i 51 P.b. w przypadku samowolnego odstąpienia od warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu. Przepis ten ma zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub 49b ust. 1, może mieć więc zastosowanie do sytuacji gdy inwestor przekroczy granice dokonanego zgłoszenia chyba że jego zamiarem było obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przy czym zamiar ten organy winny ustalać, mając na uwadze realia konkretnej sprawy. Podniesiono, że organy obu instancji nie dokonały zatem ustaleń, dlaczego nie rozpoznano wniosku o pozwolenie na budowę, nie przesłuchano naczelnika wydziału na tą okoliczność uznając, iż doszło do przestępstwa z art. 90 ustawy Prawo budowlane. W tak ważnej sprawie zagrożonej sankcjami karnymi oraz wysoką opłatą organy potraktowały sprawę tak jakby zamiarem inwestora było świadome i celowe obejście przepisów prawa, co już w samo w sobie podważa zaufanie do organów państwa polskiego albowiem to organ nie wydał decyzji, a nie jego pracownik. Zdaniem skarżących WSA winien wskazać czy rażące naruszenie art. 35 § 3 k.p.a. przy całkowitej bierności Starosty [...] obarcza całą winą inwestora, który zrealizował obiekt w dobrej wierze mając zaufanie do organu tym bardziej, że postępowanie z art. 90 ustawy Prawo budowlane nie jest prowadzone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 - dalej jako: "p.p.s.a.") w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla zaskarżoną decyzję (postanowienie) w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Podkreślenia wymaga, iż w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona w niniejszej sprawie ocena legalności działalności organów administracji publicznej według wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że zarzuty skargi są niezasadne. Sąd z urzędu stwierdził jednak, iż zaskarżone postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiot kontroli zgodności z prawem w przedmiotowej sprawie stanowiło reformatoryjne postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2018r. uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w całości i nakazujące inwestorom wstrzymanie robót budowlanych oraz nakładające na nich obowiązek przedłożenia wskazanych w rozstrzygnięciu dokumentów w zakreślonym terminie w celu likwidacji samowoli budowlanej polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Materialnoprawną podstawę tego postanowienia stanowił art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1202, dalej jako "P.b."). W dacie wydania zaskarżonego postanowienia art. 48 P.b. stanowił, że: 1. Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo; b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Nie jest w sprawie sporne, że w 2013r. [...] i F. W. rozpoczęli na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina B. nadbudowę parterowego budynku mieszkalnego. Słusznie orzekające w sprawie organy uznały, że działania te wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę ("ostatecznej" w brzmieniu obowiązującym do dnia 25 czerwca 2015r.), z zastrzeżeniem art. 29 – 31, wprowadzających zwolnienia z tego obowiązku. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Budowa takich obiektów, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy, wymaga zgłoszenia. Jednakże, w świetle okoliczności niniejszej sprawy oraz dokonując analizy przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w dacie dokonania przedmiotowej samowoli budowlanej PINB prawidłowo stwierdził, że przewidziane w art. 29 ust. 1 pkt 1a ustawy wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie mogło mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż obejmuje ono wyłącznie stany faktyczne zaistniałe po wejściu w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 poz. 443) to jest po 28 czerwca 2015r. W okolicznościach niniejszej sprawy wskazać nadto należy, że zgodnie z art. 3 pkt 6 P.b. pod pojęciem "budowa", należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W konsekwencji nie budzi wątpliwości, iż mimo braku zdefiniowania ustawowo pojęć takich jak "rozbudowa", nadbudowa" obiektu budowlanego mają one odrębny od pojęcia budowa, własny zbiór desygnatów, zatem nie powinny być stosowane zamiennie. W języku polskim przez "rozbudowę" rozumie się powiększenie, rozszerzenie bryły budowli, obszaru już zabudowanego, dobudowanie nowych elementów, pomieszczeń. Dla rozróżnienia zatem jako nadbudowę należałoby określać roboty budowlane polegające na powiększeniu charakterystycznych parametrów związanych z wysokością istniejącego obiektu budowlanego, np. ilością kondygnacji i związanym z tym zwiększeniem kubatury obiektu. Zasadnie w toku postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowanego z urzędu w sprawie samowolnej rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego organ odwoławczy wywodził, że w postępowaniu legalizacyjnym konieczne jest odniesienie wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych do stanu legalnej zabudowy. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, inwestorzy w trakcie kontroli przedłożyli stosowaną dokumentację wykazującą jedynie wykonanie rozbudowy domu mieszkalnego parterowego na przedmiotowej działce na podstawie decyzji Naczelnika Gminy B. z [...] czerwca 1986r. (nr [...]), określającej zachowanie warunków: powierzchnia zabudowy – 38,50m2, powierzchnia użytkowa 29,67m2, kubatura – 275,50m2, w zakresie określonym załączonym do tej decyzji projektem budowlanym. Nie przedłożyli jednak decyzji o pozwoleniu na dalszą rozbudowę ani nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego - do stanu faktycznego stwierdzonego w trakcie kontroli urzędowej. Stwierdzić należy, iż organ pierwszej instancji nie przeprowadził rzetelnie wspomnianych kontroli, ustalenia wskazane w protokołach są ogólnikowe, niejasne, nie sporządzono niezbędnej w takiej sytuacji dokumentacji wymiarowej, określającej chociażby przybliżone faktyczne wymiary budynku, w szczególności jego rozbudowanych części. Szczególnie enigmatycznie odnosił się organ I instancji do kwestii rozbudowy w części parteru budynku, wskazując na "rozbudowę wejścia", nie odnosząc się do rzeczywistych rozmiarów tej rozbudowy opisu dobudowanych w istocie pomieszczeń. Nadto z analizy treści rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia postanowienia PINB z [...] listopada 2017r. nie wynika, iżby obejmowało ono zarówno rozbudowę (a właściwie winno być nadbudowę) budynku mieszkalnego o część nazwaną poddaszem o wymiarach 5,50m × 7,00 m, i średniej wysokości 3,50m, jak i dobudowaną część przy uprzednim wejściu do budynku. Przy czym w opisie technicznym protokołu z [...].10.2017r. wskazano że prace budowlane polegały na "nadbudowie poddasza i rozbudowie o wejście budynku"(...) powstało użytkowe poddasze wymiary nadbudowy 5,50 × 7,0 m wysokość 2,30m" zachodzi zatem istotna rozbieżność i nie zostało wyjaśnione w jaki sposób i jakie konkretnie części budynku samowolnie rozbudowane objął swym rozstrzygnięciem organ I instancji. Okoliczności te mają zasadnicze znaczenie, bowiem przedmiotowe postanowienie faktycznie wyznacza zakres obowiązków i dalszej legalizacji budynku mieszkalnego, w tym zakres projektu budowlanego i opisu technicznego robót budowlanych, do których wykonania w określonym terminie organ zobowiązał. W konsekwencji nie budzi wątpliwości, że z podanych wyżej powodów postanowienie PINB z [...] listopada 2017r. jako wydane z istotnym naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązków wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. nie mogło ostać się w obrocie prawnym. Uwzględniając treść uzasadnienia skarżonego postanowienia organu II instancji, należy jednak dostrzec, że wadliwość postanowienia PINB w powyższym zakresie, jedynie częściowo dostrzegł i uwzględnił organ drugiej instancji. O ile bowiem zasadnie uznał potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, w trybie art. 136 k.p.a., mimo widocznego uchylenia się organu pierwszej instancji od wykonania tego zadania, to następnie niezasadnie uznał, iż okoliczności faktyczne i prawne tego etapu postępowania uzasadniały wydanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego (art. 138 § 1 pkt 2), zamiast kasacyjnego (art. 138 § 2 k.p.a.). Jednocześnie organ odwoławczy z naruszeniem art. 10 § 1 w zw. z art. 15 k.p.a. pozbawił inwestorów czynnego udziału w uzupełnianym postępowaniu wyjaśniającym, a przed wydaniem własnego rozstrzygnięcia, nie umożliwił im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Na podstawie analizy akt administracyjnych sprawy oraz treści obu rozstrzygnięć i ich uzasadnień należy nadto wskazać, iż organ odwoławczy pozornie uzupełniając materia dowodowy w celu wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, kiedy już ten materiał zosta uzupełniony, nie oparł na nim treści własnego rozstrzygnięcia, a nawet nie dostosował treści jego nakazów do odmiennie ustalonego stanu faktycznego. Praktycznie powtórzył bowiem rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, dodając do niego jedynie obowiązek przedłożenia zaświadczenia wójta o zgodności rozbudowy (jakiej konkretnie?) z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Organ odwoławczy jedynie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia dał wyraz odmiennym i bardziej dokładnym niż uczynił to organ pierwszej instancji ustaleniom co do koniecznego wszakże w tej sprawie porównania legalnego stanu zabudowy, ze stanem rozbudowanego i nadbudowanego budynku mieszkalnego. Brak jest jednak w uzasadnieniu postanowienia właściwej i stosownej do okoliczności sprawy oceny materiału dowodowego, która organ tak merytoryczny jak organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić. Tym bardziej rozstrzygnięcie, wydane w trybie art. 48 ust. 2 i 3 P.b., nie może nosić cech dowolności, ogólnikowości, niejasności co do tego jakie konkretnie samowolnie wykonane roboty budowlane obejmuje. W ramach postępowania legalizacyjnego prowadzonego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, zasadnicze znaczenie ma bowiem ustalenie w jakim zakresie istniejący obiekt budowlany (tu budynek mieszkalny) powstał w ramach tzw. samowoli budowlanej, a następnie objęcie wszelkich samowolnie wykonanych robót budowlanych, które wymagały uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stosownym postępowaniem mającym na celu umożliwienie inwestorowi doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, iż w tej sprawie na skutek wykrycia przez organ odwoławczy niedostatecznego wyjaśnienia istotnego zakresie sprawy przez PINB organ ten winien uchylić postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, celem zachowania zasady dwuinstancyjności. W tej sprawie nie zostało bowiem w istocie dostatecznie wyjaśnione nawet to kiedy dokonano samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego o część dowolnie określaną przez organy jako wejście do budynku/ rozbudowa wejścia do budynku. Tymczasem z przedłożonej przez PINB w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego "analizy wykonanych robót" (bez daty sporządzenia) wraz z załącznikiem mapowym oznaczonym jako "szkic wejścia do budynku" rzut parteru (str. 55- 56 akt adm.) wynika, iż w istocie dobudowana cześć budynku o wymiarach 2,70m × 5,0m, wysokość 2,30m obejmuje dwa pomieszczenia: kotłownia i korytarz, co całkowicie pominęły organy. Nie określiły jaki jest stan robót, czy zostały zakończone Również sentencja skarżonego postanowienia w jakimkolwiek zakresie nie określa jak konkretnie rozumianej rozbudowy dotyczy wstrzymanie robót budowlanych (jakiej/jakich części budynku mieszkalnego) i nałożone obowiązki, co mogłoby znacznie utrudnić lub nawet uniemożliwić dalsze rozstrzyganie i ocenę czy ewentualnie przedłożone dokumenty odpowiadają zakresowi "przedstawienia dokumentów związanych z rozbudową". Konieczności określenia konkretnych części obiektu budowlanego wynika wprost z treści art. 48 ust. 2 P.b. Ponadto porównanie sentencji postanowień organów I i II instancji, które to wyznaczają zakres wiążący inwestora i organy w toku dalszego postępowania, nie daje podstaw do nie budzącego wątpliwości twierdzenia, czy co do przedmiotu rozumianej "rozbudowy budynku mieszkalnego" są tożsame, czy nie, czy i które z nich obejmuje tylko nadbudowę "poddasza", do której właściwie odnoszą się wyłącznie inwestorzy, czy nadbudowę +rozbudowę także o część parteru o powierzchni około 13,5 m2 obejmującą kotłownię i korytarz. Powyższe istotne naruszenia przez organy nadzoru budowlanego wskazanych przepisów postępowania administracyjnego obydwu instancji, stwierdzone przez sąd rozpoznający sprawę z urzędu, stanowiły podstawę uchylenia postanowień bowiem mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a nadto pozbawiły skarżących w istocie możliwości nawet wypowiedzenia się co do istotnej części materiału dowodowego i postępowania legalizacyjnego. Zwrócić należy w tym miejscu jednak uwagę, iż skarga do sądu została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, który winien dostrzec omawiane uchybienia i objąć stosownymi zarzutami. Niezależnie od powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi, należy uznać je za całkowicie niezasadne, a zasadniczo nie odnoszące się do istoty nawet niespornych okoliczności faktycznych i prawnych w tej sprawie. Podzielić należy przede wszystkim stanowisko organów, iż ustalone jako samowolnie wykonane roboty budowlane związane z rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego (w 2013r.), co nie jest kwestionowane, i to zarówno te polegające na nadbudowie, jak i rozbudowie parteru, wymagały w dacie ich wykonania uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 P.b). Oznacza to, iż prawidłowy jest tryb legalizacji prowadzonej na podstawie art. 48 ww. ustawy. Tym samy bez znaczenia do rozstrzygnięcia tej sprawy pozostaje konsekwentnie podnoszona okoliczność złożenia przez inwestorów (lub w ich imieniu) w organie administracji architektoniczno-budowlanej wniosku (wpływ [...].07.2013r.) o pozwolenie na budowę (rozbudowę poddasza budynku mieszkalnego). W pierwszej kolejności należ podkreślić, iż obowiązujące przepisy prawa nie uzależniały legalności robót budowlanych, na których wykonanie konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę od złożenia wniosku. Stosownie do art. 3 pkt 12 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę to decyzja administracyjna zezwalająca na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego, a zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Należy zauważyć, że zarówno z legalnej definicji pozwolenia na budowę, jak i treści art. 28 ust. 1 tej ustawy wynika, że o legalności procesu inwestycyjnego przesądza w istocie moment "rozpoczęcia" robót budowlanych. Trudno mówić o legalności wykonywania robót budowlanych, gdy w momencie ich dokonywania brak było zatwierdzonego projektu budowlanego. Obowiązkiem inwestora było najpierw uzyskać decyzję administracyjną udzielającą pozwolenia na wykonywanie konkretnej rozbudowy i zatwierdzającą projekt budowlany, a gdy stała się ostateczna należało rozpocząć budowę zgodnie z tą decyzją. Skoro skarżący rozbudowali i nadbudowali samowolnie budynek mieszkalny bez uzyskania takiej decyzji, nie mogą skutecznie obecnie w tym zakresie powoływać się na działanie w zaufaniu do organów państwa. Zatem nieposiadanie przez skarżących przedmiotowego pozwolenia na budowę świadczyło o istnieniu samowoli budowlanej i uprawniało organ nadzoru budowlanego do wszczęcia procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Po wtóre strona skarżąca nie wyjaśnia także w jaki sposób wskazywana bezczynności Starosty [...] w rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku (dotyczącego tylko nadbudowy poddasza), miałaby mieć obecnie wpływ na ustalenie, że wykonali rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego ewidentnie i niespornie bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na wykonania tych robót. Żadnych odstępstw od trybu obowiązkowej procedury legalizacyjnej w takim przypadku obowiązujące przepisy prawa nie przewidują. Nadto wskazać przyjdzie, iż zgodnie z normą zawarta w art. 32 ust. 4a P.b. nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1. Oznacza to, iż z chwilą rozpoczęcia robót budowlanych skarżący w istocie uniemożliwili już wydanie pozwolenia na budowę, nawet w zakresie objętym wskazywanym przez nich wnioskiem. Tym samy doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem możliwe jest już jedynie w trybie art. 48 i 49 ww. ustawy. Należy zatem wskazać, iż błędnie skarżący upatrują możliwości zmiany trybu legalizacji samowoli budowlanej prowadzonej przez organy nadzoru budowlanego w powiązaniu z zarzutem bezczynności organu administracji architektoniczno-budowlanej w załatwieniu wniosku o pozwolenie na budowę. Dodatkowo podkreślenia wymaga, iż nie wynika z akt sprawy, jak również skarżący nie przedstawili żadnego orzeczenia, które zgodnie z obowiązującym stanem prawnym stwierdzałoby bezczynność Starosty [...], czy to przewlekłość postępowania w sprawie spornego wniosku. Zwrócić należy uwagę, iż tego rodzaju zarzuty strony winny kierować zgodnie z art. 37 k.p.a. w drodze ponaglenia (uprzednio zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłe prowadzenie sprawy) do organu wyższego stopnia nad Starostą. Po wyczerpaniu tego trybu możliwe jest dopiero wniesienie stosownej skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość danego organu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Nie mogą odnieść oczekiwanego skutku w tej sprawie także zarzuty podniesione w pkt 3 i 4 skargi (tj. art. 7-9, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP) dotyczące w zasadzie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Nie budzi wątpliwości, iż w skarżonym postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego jeszcze nie ustalił opłaty legalizacyjnej. W tym bowiem postanowieniu organ jedynie wstrzymuje wykonanie wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę robót budowlanych, ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie wskazanych dokumentów. Zważyć należy iż legalizacja samowoli budowlanej jest jedynie uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora. To od jego woli zależy, czy podejmie się określonej przepisami prawa procedury celem doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem, czy też nie, co skutkować będzie nakazaniem, w drodze decyzji rozbiórki tu stosownych części budynku ( art. 48 ust. 1 i ust. 4 P.b.). Dopiero po wypełnieniu w terminie nałożonych obowiązków organ nadzoru budowlanego przystępuje do dalszych czynności określonych w art. 49 ustawy, po zbadaniu przesłanek w drodze odrębnego postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Tymczasem w uzasadnieniu skażonego postanowienia jak i postanowienia I instancji, być może bez dostatecznego wyjaśnienia w tym zakresie, jedynie informacyjnie podano dalsze skutki procedury legalizacyjnej, w tym wysokość opłaty legalizacyjnej, jaka w stanie faktycznym i prawnym tej sprawy będzie ustalona. Nadto organ odwoławczy wskazał prawidłowo przepisy ustawy kształtujące wiążąco tą wysokość dla kategorii budynków mieszkalnych jednorodzinnych. W przypadku zaistnienia przesłanek określonych w przywołanym powyżej art. 48 ust.2 P.b. organ ma obowiązek podjęcia rozstrzygnięcia nakazującego wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych oraz przedstawienia określonych dokumentów i takie okoliczności jak przyczyny dopuszczenia się samowoli budowlanej pozostają nieistotne (irrelewantne) dla oceny skutków samowoli budowlanej. Wobec tego zarzuty naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie przez orzekające w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego okazały się całkowicie bezpodstawne. Ponadto podkreślenia wymaga, iż wbrew oczekiwaniu skarżących wybór trybu legalizacyjnego (na mniej uciążliwy dla inwestora) nie zależy od uznania organu administracji, lecz wynika wprost z przepisów ustawy i rodzaju naruszenia przepisów. Do samowolnej rozbudowy i nadbudowy w 2013r. budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie mogą mieć zastosowania przepisy w art. 50 i 51 p.b., bowiem normują one inne przypadki niż budowa (także rozbudowa, nadbudowa) bez uzyskania wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 1997r. sygn. akt OPS 3/97 (ONSA 1998, zdanie 1, poz. 3) wyjaśniono, że zakresy przedmiotowe art. 48 i art. 50 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 r. nie nakładają się na siebie. Zawarty w art. 50 ust. 1 zwrot "w przypadkach innych niż określone w art. 48" oznacza, że obydwa omawiane przepisy dotyczą odrębnych stanów faktycznych. Art. 50 ust 1 pkt 1ustawy Prawo budowlane nie ma zastosowania do obiektu budowlanego będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 48 tej ustawy, także wówczas, gdy budowa nie została zakończona. Art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego odnosi się do takich robót budowlanych, które wymagają wprawdzie pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, ale które nie są budową w rozumieniu art. 48 tego prawa. Pogląd ten został również wyrażony przez w uchwale NSA z dnia 15 maja 2000r., sygn. akt OPS 20/99. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 134 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sad orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zasadzono od organu na rzecz skarżących solidarnie zwrot niezbędnych kosztów postępowania w wysokości 597 zł. (wpis od skargi – 100 zł, opłatę skarbową od dokumentu pełnomocnictwa - 17 zł oraz wynagrodzenie adwokata w minimalnej wysokości – 480 zł). Uwzględniając okoliczności sprawy, treść skargi oraz fakt, iż udział pełnomocnika ograniczył się do sporządzenia skargi do sądu brak było podstaw do przyznania wnioskowanej stawki wynagrodzenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło