II SA/Łd 718/18
WyrokWSA w Łodzi2019-01-09
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Sławomir Wojciechowski, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłatę stałą za pobór wód podziemnych należy obliczać na podstawie maksymalnego godzinowego poboru wód określonego w pozwoleniu wodnoprawnym, czy też na podstawie maksymalnego rocznego poboru wód?Ratio decidendi
Opłata stała za pobór wód podziemnych, ustalana w wymiarze rocznym, powinna być obliczana na podstawie maksymalnego rocznego poboru wód określonego w pozwoleniu wodnoprawnym, a nie maksymalnego poboru godzinowego. Maksymalny pobór godzinowy odzwierciedla jedynie incydentalne potrzeby i nie może prowadzić do przekroczenia rocznego limitu poboru, który stanowi faktyczną dopuszczalną wielkość wydobycia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A Spółki Akcyjnej na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S., która określiła spółce opłatę stałą za pobór wód podziemnych za okres jednego roku. Spółka zarzuciła organowi błędne obliczenie opłaty, polegające na zastosowaniu maksymalnego godzinowego poboru wód zamiast maksymalnego rocznego poboru, co doprowadziło do zawyżenia należności. Organ podtrzymał swoje stanowisko, argumentując, że opłata stała stanowi rekompensatę za gotowość środowiska wodnego i powinna być oparta na maksymalnym możliwym poborze.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/Łd 718/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za pobór wód 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S. na rzecz A Spółki Akcyjnej z siedzibą w C. kwotę 4639 (cztery tysiące sześćset trzydzieści dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Lp/
Decyzją z dnia [...], znak: [...], Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w S., na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566 i 2180, dalej jako Prawo wodne) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej jako k.p.a.), określił A Spółka Akcyjna w C. za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 45625.00 zł za pobór wód podziemnych z utworów jury górnej ze studni głębinowych wchodzących w skład ujęcia wód podziemnych "[...]".
Jak wynika z akt sprawy w dniu 16 kwietnia 2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w S. (dalej jako: "PGW WP Zarząd Zlewni w S.") na podstawie przepisu 271 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego ustaliło, w formie informacji rocznej, A Sp. z o.o. za okres 1 stycznia 2018. r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 45625.00 zł.
Jednocześnie PGW WP Zarząd Zlewni w S. w informacji tej wskazało, że opłatę należy uiścić na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie [...] tytułem: (Nr [...], S., [...] nr kwartału ....), (dalej jako: "Wody Polskie") w czterech kwartalnych ratach płatnych w następujących terminach:
1. za I kwartał - w terminie do 30 kwietnia 2018 r. w wysokości 11406.25 zł,
2. za II kwartał - w terminie do 31 lipca 2018 r. w wysokości 11406.25 zł,
3. za III kwartał - w terminie do 31 października 2018 r. w wysokości 11406.25 zł,
4. za IV kwartał - w terminie do 31 stycznia 2019 r. w wysokości 11406.25zł.
Powołana informacja roczna została doręczona A Spółka Akcyjna w dniu 23 kwietnia 2018 r.
W dniu 26 kwietnia 2018 r., z zachowaniem 14 - dniowego terminu określonego w art. 273 ust. 2 Prawa wodnego, A Spółka Akcyjna złożyło reklamację, w której nie zgodziło się z wysokością opłaty ustalonej w informacji rocznej Nr [...], S., [...] z dnia 16 kwietnia 2018 r. A Spółka Akcyjna podniosło, że opłata została naliczona nieprawidłowo, ponieważ obliczeń dokonano w oparciu o ilość maksymalną godzinową możliwego poboru, która nie jest adekwatna do maksymalnego przyznanego poboru rocznego.
PGW WP Zarząd Zlewni w S. nie uznało reklamacji A Spółka Akcyjna, gdyż informacja roczna ustalająca wysokość opłaty stałej za usługi wodne nr [...], S., [...] z dnia 16 kwietnia 2018 r. została wystawiona na podstawie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego udzielonego A Sp. z o.o., decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...], znak [...], Nr [...] z późniejszą zmianą wydaną decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...], znak [...], Nr [...].
Przepis art. 273 ust. 6 Prawa wodnego stanowi, że w razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji.
A Spółka Akcyjna ma możliwość korzystania z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...], znak [...], Nr [...] z późniejszą zmianą wydaną decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...], znak [...], Nr [...], w zakresie poboru wód podziemnych z utworów jury górnej ze studni głębinowych wchodzących w skład ujęcia wód podziemnych "[...]" w ilości Qmaxh= 900 m3/h (po przeliczeniu 0.25000000 m3/s), co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne, bowiem opłatę stałą za pobór wód podziemnych ustala się na podstawie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego. Stanowi o tym art. 271 ust. 2 Prawa wodnego. W przywołanym przepisie wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Zatem podmiot podlega opłacie stałej zgodnie z informacją roczną ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne Nr [...], S., [...], ponieważ iloraz maksymalnej ilości wody podziemnej jaką może pobrać podmiot (po przeliczeniu 0.25000000 m3/s) z liczbą dni 365 oraz stawka 500 zł na dobę za 1 m3/s daje kwotę 45625.00 PLN. Opłata stała stanowi rekompensatę za gotowość środowiska wodnego, a nie za rzeczywiste korzystanie.
W rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., która wynosi 45625.00 zł za pobór wód podziemnych z utworów jury górnej ze studni głębinowych wchodzących w skład ujęcia wód podziemnych "[...]", albowiem reklamacja A Spółka Akcyjna, nie została uznana przez PGW WP Zarząd Zlewni w S..
Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502).
Zgodnie z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Z § 15 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadającej w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej, wynosi za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.
W przypadku zatem, gdy pozwolenie wodnoprawne nie określa maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, w wariancie przyjętym w art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, tj. wyrażoną w m3/s maksymalną ilość wód, która może być pobrana na podstawie wymienionego pozwolenia - dla ustalenia wysokości opłaty stałej za pobór wód, wyrażonej w m3/s należy przyjąć tę ilość wód określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, która po przeliczeniu na wymiar m3 na sekundę stanowić będzie maksymalną wartość.
Opłata za pobór wód podziemnych została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 900 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0.25000000 m3/s.
Powyższą decyzję A Spółka Akcyjna, reprezentowane przez radcę prawnego, zaskarżyło w części co do kwoty 34.051,00 zł, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 271 ust. 2 Prawa wodnego polegające na błędnym przyjęciu jako podstawy wyliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych maksymalnej ilości wody, która może być pobrana z ujęcia zgodnie z pozwoleniem wodno-prawnym, na podstawie zawartej w pozwoleniu maksymalnej godzinowej wielkości poboru wód podziemnych w rozliczeniu rocznym,
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7a § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji niekorzystnej dla strony w sytuacji kiedy istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej a przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie objętym skargą, zobowiązanie organ do wydania nowej decyzji określającej wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych zgodnie z wnioskiem skarżącego zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący stanął na stanowisku, że interpretacja Prawa wodnego przez Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie sugeruje, że maksymalna godzinowa wielkość poboru wód podziemnych w rozliczeniu rocznym stanowi maksymalną dopuszczalną wielkość poboru dla danego ujęcia A Okręgu [...] SA w C.. Ta interpretacja w rażącym stopniu jest niezgodna z zapisami posiadanego pozwolenia wodnoprawnego, które wyraźnie określa możliwości poboru wód podziemnych w ilościach: Qmax(h) = 900 m3/h; Qśr(d) = 5480 m3/d; Q(r) = 2 000 000 m3/a.
Zgodnie z interpretacją zapisów Prawa wodnego przez Dyrektora Zlewni wielkość maksymalna poboru wód podziemnych w danym roku wynosić winna: Qmax(r) = Qmax(h) x ilość godzin w roku, Qmax(r) = 900 m3/h x 8 760 h (365 dni w roku), Qmax(r) = 7 884 000 [m3/rok], co jest niezgodne z zapisami posiadanego pozwolenia wodnoprawnego i sugeruje możliwość wydobycia w ilości 5 884 000 m3 większej niż przedsiębiorstwo może pobrać z ujęcia (Q max roczne — 2 000 000 m3/rok). Wydobycie wód w takiej wielkości stanowiłoby przekroczenie dopuszczalnego poboru o blisko 295 % i skutkowałoby naliczeniem opłaty podwyższonej - zgodnie z art. 280 pkt 2 Prawa wodnego - w wymiarze 10-krotności wielkości jednostkowej stawki opłaty zmiennej za usługi wodne za pobór wód podziemnych (art. 282 ust. 1 Prawa wodnego). Ustalona na tej podstawie w decyzji opłata stała wyniosła 45 625 zł. na rok (900 m3 : 60 min:60 sek.= 0,25000000 x 500 zł. x 365 dni). Przy przyjęciu maksymalnego rocznego poboru zawartego w pozwoleniu wodno-prawnym, współczynnik będący podstawą wyliczenia opłaty wynosi 0,06341958 (2000000 m3 :365 dni:24 h. : 60 min. : 60 sek). Po przemnożeniu przez 500 zł i 365 dni opłata stała powinna wynieść 11574 zł. Tak więc różnica wynosi 34051 zł. i taką kwotę skarżący przyjmuje jako wartość przedmiotu zaskarżenia.
Interpretacja Zarządu Zlewni w S. dodatkowo uwzględnia nowe uwarunkowania zapisów pozwoleń wodnoprawnych w zakresie maksymalnych poborów wód podziemnych, które to jednakże dotyczą tych decyzji, które wydawane będą od czasu obowiązywania wersji ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017r. - t.j. od 1 stycznia 2018 r. i są błędnie przyrównywane oraz stosowane do wydanych wcześniej decyzji.
Pozwolenia wodnoprawne wydawane przed wejściem w życie obowiązującej wersji ustawy Prawo wodne przygotowywane były na podstawie operatów wodnoprawnych, w których zawierano (art. 131, ust. 4., pkt 1. wcześniejszej wersji ustawy) "określenie w m3 wielkości maksymalnego godzinowego, średniego dobowego oraz maksymalnego rocznego poboru wody; (...).".
W przedmiotowej sprawie jak wykazano - wyliczenia rocznej opłaty stałej za pobór wód podziemnych winny być dokonane wyłącznie z przeliczenia przyznanej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej rocznej możliwości wydobywczej (m3/rok) na jednostkę przywołaną w ustawie Prawo wodne - tj. m3 na sekundę.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, iż z przepisu art. 271 ust. 2 Prawa wodnego wynika, że maksymalne wielkości przyjęte w pozwoleniu wodnoprawnym stanowią składową wzoru służącego wyliczeniu opłaty stałej.
W powołanym przepisie wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. W przypadku zatem, gdy pozwolenie wodnoprawne, albo pozwolenie zintegrowane nie określa maksymalnej wielkości poboru wód w wariancie przyjętym w art. 271 ust. 2 oraz ust. 3 Prawa wodnego, tj. wyrażoną w m3/s maksymalną ilość wody, która może być pobrana na podstawie wymienionego pozwolenia - dla ustalenia wysokości opłaty stałej za pobór wód należy przyjąć tę wielkość poboru wód określoną w pozwoleniu wodnoprawnym, która po przeliczeniu na wymiar m3 na sekundę stanowić będzie maksymalną wartość. Innymi słowy skoro wysokość opłaty stałej powiązana jest z maksymalną presją na środowisko wodne, to tylko tak dokonane obliczenie opłaty stałej polegające na oparciu się na tej wielkości poboru wód określonej w pozwoleniu wodnoprawnym, która po przeliczeniu na wymiar m3 na sekundę stanowić będzie najwyższą wartość -jest zgodne z celem tej opłaty, a także koreluje wprost z treścią art. 271 ust. 2 Prawa wodnego oraz § 1 ust. 1 pkt 1) lit. a rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, które posługują się pojęciem maksymalnego poboru wód podziemnych.
Opłata za pobór wód podziemnych dla skarżącego została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500,00 zł na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 900 m3/s i wynoszącego po przeliczeniu 0,25000000 m3/s. Zatem, podmiot podlega opłacie stałej zgodnie z informacją roczną ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne (Nr [...], S. [...]), która wynosi 45 625,00 zł.
W ocenie organu przepisy proceduralne zawarte w ustawie Prawo wodne zostały przez organ zachowane.
Organ podkreślił, iż nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż naruszył art. 7a K.p.a. Przytoczony artykuł owszem daje stronie możliwość żądania rozstrzygnięcia I wątpliwości co do prawa na jej korzyść o ile nie jest naruszony interes publiczny, w tym istotne interesy państwa. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie odwoływał się do wartości ujętych i przez ustawodawcę w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zwykle w odniesieniu do tego pojęcia powołuje się on na istotę wskazanego zapisu przy okazji rozważań nad konfliktami, jakie występują pomiędzy interesem I publicznym, a indywidualnym, gdzie interes publiczny pełni rolę ogólnego wyznacznika granic wolności i praw jednostki. W ocenie Trybunału, właśnie w tym przepisie wymienia się te wartości, które ów interes publiczny uosabiają. Ogólnie rzecz ujmując należy przyjąć, że mówiąc o działaniu w imię jakiegoś dobra i ponadindywidualnego (tj. w interesie publicznym, społecznym) ujmuje się go w postaci co najmniej jednej zwartości bezpieczeństwa prawnego m.in. ochrony środowiska, w orzecznictwie podkreśla się również, że wspomniany w art. 7a KPA słuszny interes strony uwzględnia się, aż do granic jego kolizji z interesem społecznym (wyr. NSA: z 23.5.2007 r.- I OSK 886/06; z 1.10.2015 r.- II OSK 233/14). Jednak co istotne, chodzi tu o ważny, czyli "kwalifikowany" interes publiczny. Jak wskazano wyżej, opłata stała ma służyć zracjonalizowaniu sposobu korzystania z zasobów wodnych, a przepis ją ustalający nie może być uznany za rodzący wątpliwości co do treści normy prawnej z niego wynikającej.
Nadto organ podniósł, iż rozstrzygnięcie niniejszej skargi łącznie ze skargami określonymi w petitum pisma jak wskazuje skarżący jest niezasadne z uwagi na fakt, że każda informacja określająca wysokość opłaty stałej dotyczy innego pozwolenia wodnoprawnego. Zatem wniosek skarżącego w opinii organu jest bezpodstawny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302, dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem.
Materialnoprawną podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia sprawy, tj. określenia stronie skarżącej wysokości opłaty stałej w wysokości 45625.00 zł za pobór wód podziemnych z utworów jury górnej ze studni głębinowych wchodzących w skład ujęcia wód podziemnych "[...]" za okres 1 stycznia 2018 r. – 31 grudnia 2018 r., stanowił art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566 i 2180) Według wspomnianego przepisu: "Wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych."
W tym miejscu podkreślić należy, że na tle wykładni przepisu art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne rodzą się wątpliwości interpretacyjne prowadzące do ustalenia różnych wysokości opłaty stałej. Przepis wskazuje na sposób ustalania wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Ustala się ją jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
Dodać także należy, że zgodnie z § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. poz. 2502), jednostkowa stawka za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej wynosi 500 zł na dobę za 1 m³/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód. Rozporządzenie przewiduje zatem stawkę jednostkową opłaty za 1m³/s, a opłata ma wymiar roczny.
Nie budzi tym samym wątpliwości stawka jednostkowa wynikająca z powołanego rozporządzenia, a także czas wyrażony w dniach (365). Wątpliwości interpretacyjne budzi natomiast maksymalna ilość wody, która może być pobrana, na podstawie pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego.
Pozwolenie wodnoprawne udzielone stronie skarżącej przez Marszałka Województwa [...] decyzją z dnia [...], znak [...], Nr [...] z późniejszą zmianą wydaną decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...], znak [...], Nr [...] wskazuje bowiem trzy wielkości poboru – maksymalny godzinowy – 900,00 m3/h, średniodobowy – 5480 m3/d i roczny – 2 000 000 m3/r. Organ uznał, że przy obliczaniu opłaty stałej winien zostać uwzględniony maksymalny pobór godzinowy. Ustawodawca nie wskazał natomiast, który z ww. wskaźników zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym winien zostać użyty w celu wyliczenia opłaty rocznej.
Zastosowanie wskaźnika maksymalnego godzinowego, jak to uczynił organ administracji w zaskarżonej decyzji, wydaje się nie być prawidłowe, gdyż tego rodzaju pobór wody nie ma i nie może mieć charakteru stałego. Jak słusznie zauważyła strona skarżąca, ogranicza go wysokość maksymalnego poboru rocznego, przy czym przekroczenie poboru rocznego podlega karze określonej w art. 476 ust. 1 ustawy Prawo wodne.
Przyjęcie zaś maksymalnego wskaźnika godzinowego doprowadziłoby do ustalenia, iż strona skarżąca dokonuje w ciągu roku maksymalnego poboru wody w ilości 7 884 000 m3, co niewątpliwie przekracza o ok. 295% maksymalny dopuszczalny pobór wody w ciągu roku określony w pozwoleniu wodnoprawnym na poziomie 2 000 000 m3. Wyliczenia w tym zakresie zaprezentowane w skardze Sąd uznał za prawidłowe.
Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalna roczna ilość poboru wód podziemnych jest faktyczną dopuszczalną wielkością wydobycia, a maksymalna godzinowa czasowo dopuszczalną wynikającą z potrzeb incydentalnych, przykładowo z konieczności zaspokojenia zapotrzebowania na cele przeciwpożarowe, bądź konieczności zapewnienia ciągłości dostaw wody w sąsiedniej strefie zasilania, której przyporządkowane ujęcie wody uległo awarii. Skorzystanie w takich przypadkach ze zwiększonego poboru wody, nie może natomiast prowadzić do przekroczenia maksymalnych limitów poboru w rozliczeniu rocznym.
W sytuacji, w której zasadniczym elementem wpływającym na wysokość opłaty, jest maksymalna ilość poboru wód podziemnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, a pozwolenie wodnoprawne określa różne wskaźniki, w tym maksymalny pobór godzinowy, dobowy i roczny, a przy tym opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, to logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 2 ustawy, zgodnie z którą dla ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik poboru rocznego. Ten właśnie wskaźnik odzwierciedla bowiem rzeczywistą, dopuszczalną, a zatem legalną, ilość pobieranych w skali roku wód podziemnych, którego może dokonać strona skarżąca. Zastosowanie przez organ w zaskarżonej decyzji maksymalnego wskaźnika godzinowego doprowadziło do wymierzenia opłaty w wysokości nie odzwierciedlającej kosztów rzeczywistego, a także dopuszczalnego i legalnego poboru wód podziemnych.
W przedmiotowej sprawie organ administracji, wykorzystując do ustalenia opłaty stałej maksymalny godzinowy wskaźnik poboru przewidziany w pozwoleniu wodnoprawnym, wbrew dyspozycji art. 7a § 1 k.p.a., nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych przepisu art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty i przyjął wynik nieodzwierciedlający kosztów rzeczywistego, dopuszczalnego dla strony leganie poboru wód w skali roku.
W konsekwencji doszło do wydania zaskarżonej decyzji również z naruszeniem przepisu art. 7a § 1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło także do naruszenia przepisu art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne, poprzez ustalenie rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej do dopuszczalnej rocznej wielkości za pobór wód podziemnych.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
O zwrocie poniesionych przez stronę skarżącą kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 265).
Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie kierować się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu wyroku.
ał
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło