VII SA/Wa 1122/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście na sąsiednią nieruchomość I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. S. (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody [...] (dalej jako: "wojewoda", "organ odwoławczy") z [...] marca 2018 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty G. (dalej jako: "starosta", "organ I instancji") z [...] stycznia 2018 r. znak [...], odmawiającą wydania zezwolenia na wejście na sąsiednią nieruchomość celem wykonania robót budowlanych. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. 29 września 2017 r. skarżąca, działając przez pełnomocnika, zwróciła się do starosty z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości - działki nr [...] położonej w W. - celem wykonania robót budowlanych związanych z remontem ściany zewnętrznej budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...]. Potrzeba wykonania tych prac budowlanych wynikała ze zgłoszenia skarżącej z 6 lutego 2017 r., uzupełnionego 15 lutego 2017 r., od którego nie wniesiono sprzeciwu. Starosta zawiadomieniem z [...] października 2017 r. wszczął postępowanie w sprawie. 31 października 2017 r. uczestniczka postępowania H. W., właścicielka działki nr [...], złożyła do Starostwa Powiatowego w G. pismo, w którym poinformowała, że wyraziła zgodę na wejście na działkę i dokonanie remontu ściany budynku gospodarczego pod warunkami przedstawionymi w jej pismach z 26 lipca 2017 r. i 21 września 2017 r., a skarżąca dotychczas nie ustosunkowała się do tych warunków. Ponadto uczestniczka postępowania oświadczyła, że jest otwarta na współpracę sąsiedzką i uważa, że najlepiej rozwiązać problem poprzez rozmowę między zainteresowanymi stronami a nie za pośrednictwem Starostwa Powiatowego. Starosta decyzją z [...] listopada 2017 r. znak [...] umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz.1257, zwanej dalej "k.p.a."). Od decyzji o umorzeniu postępowania skarżąca złożyła odwołanie. Decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...] wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję starosty [...] listopada 2017 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W piśmie z 2 stycznia 2018 r., złożonym do Starostwa Powiatowego w G., uczestniczka postępowania oświadczyła, że wyraża zgodę na wejście na jej działkę celem dokonania przez skarżącą remontu ściany budynku, pod następującymi warunkami: określenia nowego terminu, rekultywacji terenu i pozostawienia porządku w stanie zastanym, poniesienia pełnej odpowiedzialności za osoby przeprowadzające remont, zawarcia stosownego porozumienia lub oświadczenia przed przystąpieniem i spełnieniu powyższych warunków. Decyzją z [...] stycznia 2018 r. starosta odmówił wydania zezwolenia na wejście w teren sąsiedniej nieruchomości stanowiącej działkę Nr [...] położoną w W. celem wykonania robót budowlanych związanych z remontem ścian zewnętrznych budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce Nr [...] położonej przy ul. W. w W. Od decyzji starosty z [...] stycznia 2018 r. skarżąca złożyła odwołanie. Decyzją z [...] marca 2018 r. wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 104 k.p.a. oraz art.82 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., dalej powoływanej jako "prawo budowlane"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję starosty z [...] stycznia 2018 r. W uzasadnieniu swojej decyzjo wojewoda stwierdził, że właścicielka działki nr [...] nie kwestionuje samego wejścia na teren jej nieruchomości w celu wykonania prac budowlanych, jedynie domaga się spełnieniu warunków tzn. określenia nowego terminu, rekultywacji terenu i pozostawienia porządku w stanie zastanym oraz poniesienia pełnej odpowiedzialności za osoby przeprowadzające remont. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że skoro właścicielka działki nr [...] wyraziła zgodę na udostępnienie terenu swojej nieruchomości w celu wykonania przez skarżącą remontu ściany szczytowej budynku gospodarczego, to zaistniała konieczność odmowy wydania przez właściwy organ zezwolenia na wejście w teren sąsiedniej nieruchomości. Wojewoda wyjaśnił, że inwestor przed rozpoczęciem robót jest zobowiązany uzyskać nie tylko zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu na wejście, ale winien uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i termin korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Według organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie przepisy prawa budowlanego uzasadniają odstąpienie organu pierwszej instancji od wydania zezwolenia na wejście w teren sąsiedniej nieruchomości, albowiem stanowiłoby to niedozwoloną ingerencję organu w tok tego postępowania. W skardze złożonej do sądu administracyjnego skarżąca zaskarżyła w całości decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i wniosła o wyeliminowanie z obrotu prawnego obu decyzji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 9, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 47 § 2 prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 poz. 1369), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego, jeżeli naruszenie to miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję według powyższych kryteriów sąd uznał, że narusza ona prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z art. 47 ust. 1 prawa budowlanego, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowalnych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Stosownie do art. 47 ust. 2 prawa budowlanego, w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej – na wniosek inwestora – w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno-budowalnej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Warunkami koniecznymi wydania pozytywnej decyzji na podstawie art. 47 ust. 2 prawa budowlanego są zatem: podjęcie przez inwestora starań o uzyskanie zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości i nieosiągnięcie porozumienia co do sposobu, zakresu i terminu korzystania z nieruchomości oraz niezbędność terenu sąsiedniej nieruchomości do wykonania robót budowlanych. Celem orzeczenia administracyjnego jest zapewnienie inwestorowi możliwości użytkowania sąsiedniej nieruchomości w określonym zakresie, niezbędnym dla potrzeb realizacji inwestycji budowlanej. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że dla wykonania w sposób prawidłowy remontu ściany budynku skarżącej, znajdującej się w granicy działki sąsiedniej, konieczne jest wejście na teren sąsiedniej nieruchomości. Organy natomiast nieprawidłowo przyjęły, że w sprawie niezaistniała druga przesłanka z art. 47 ust. 2 prawa budowlanego tj. bezskuteczność czynności inwestora w celu doprowadzenia do dobrowolnego skorzystania z sąsiedniego terenu. Wprawdzie właścicielka nieruchomości sąsiedniej zadeklarowała zgodę na wejście na jej działkę celem dokonania przez skarżącą remontu ściany budynku, jednak realizację przez skarżącą tego uprawnienia uzależniła od zawarcia przez strony wcześniejszego porozumienia co do warunków i terminu korzystania z jej nieruchomości. Ostatecznie inwestor i właściciel nieruchomości sąsiedniej nie zdołali zawrzeć porozumienia w kwestii warunków wejścia na teren sąsiedni niezbędnego do wykonania robót budowalnych. Zaistniała zatem przesłanka nieuzgodnienia warunków, o których mowa w 47 ust. 1 prawa budowlanego, gdyż samo oświadczenie właściciela nieruchomości sąsiedniej o wyrażeniu zgody na korzystanie z jego nieruchomości pod określonymi warunkami, których inwestor nie zaakceptował, nie daje inwestorowi uprawnienia do korzystania z tej nieruchomości. Nie zostały bowiem ustalone granice ingerencji inwestora w prawa podmiotu, do którego należy sąsiedni grunt. Dlatego na wniosek inwestora organ architektoniczno-budowlany ma obowiązek określenia decyzją granic niezbędnej potrzeby oraz termin i warunki korzystania z nieruchomości sąsiedniej. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku. Organ będzie miał na względzie obowiązek ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w jej całokształcie, tj. po rozpatrzeniu całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w pkt. I sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi – 500 zł.