I GSK 2750/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-14
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Hanna Kamińska, Piotr Kraczowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność zmiany kwoty dotacji oświatowej dokonana przez organ dotujący we wrześniu 2017 r. była skuteczna, mimo że przepisy ustawy o systemie oświaty przewidują możliwość aktualizacji tej kwoty wyłącznie w określonych terminach (w miesiącu roku budżetowego następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej lub w październiku roku budżetowego)?Ratio decidendi
Czynność zmiany kwoty dotacji oświatowej dokonana we wrześniu 2017 r. była bezskuteczna, ponieważ została przeprowadzona poza terminami określonymi w art. 78c ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Zaprzestanie działalności szkoły w trakcie roku budżetowego nie stanowi podstawy do zmiany dotacji poza przewidzianymi w ustawie mechanizmami aktualizacji. Sąd podkreślił, że celem dotacji jest zapewnienie funkcjonowania szkoły, a nie wyłącznie matematyczne wyliczenia, które mogłyby uszczuplić fundusze.Stan faktyczny
Spółka A wniosła skargę na czynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy dotyczącą zmiany kwoty dotacji oświatowej. Spółka zarzuciła, że zmiana została dokonana bez podstawy prawnej i z naruszeniem przepisów ustawy o systemie oświaty, w szczególności w niewłaściwym terminie. Prezydent Miasta Bydgoszczy wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że została ona wniesiona po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził bezskuteczność czynności zmiany dotacji, uznając skargę za wniesioną w terminie i merytorycznie zasadną. Prezydent Miasta Bydgoszczy wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 988/17 w sprawie ze skargi Spółki A na czynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy w przedmiocie zmiany kwoty dotacji oświatowej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (dalej: WSA) wyrokiem z 14 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 988/17, w wyniku rozpoznania skargi Spółki A (dalej: spółka) na czynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy w przedmiocie zmiany kwoty dotacji oświatowej, stwierdził bezskuteczność czynności zmiany dotacji oświatowej.
WSA w uzasadnieniu wyroku wskazał, że pismem z 30 października 2017 r. spółka złożyła skargę na czynność ustalenia podstawowej kwoty dotacji dla szkoły medycznej dla młodzieży przez Prezydenta Miasta Bydgoszczy, dokonaną bez podstawy prawnej i z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.; dalej: u.s.o.).
Spółka wyjaśniła, że jednostka samorządu udzielająca dotacji dla szkół przez nią prowadzonych, tj. Miasto Bydgoszcz w 2017 r. prowadziło szkołę policealną dla młodzieży, kształcącą w systemie dziennym. Miasto Bydgoszcz zgodnie z art. 90 ust. 3 u.s.o. ustaliło podstawową kwotę dotacji dla niepublicznych szkół tego samego rodzaju i typu w wysokości 1.204,43 zł miesięcznie, co zostało ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej poprzez informację z 27 stycznia 2017 r. Zgodnie z art. 78c ust. 3 u.s.o. Miasto Bydgoszcz dokonało aktualizacji podstawowej kwoty dotacji w marcu 2017 r., w oparciu o dane budżetowe na 28 lutego 2017 r. i ustaliło podstawową kwotę dotacji w wysokości 6.235,14 zł (rocznej). Dotacja wypłacana ostatnio wynosiła 609,36 zł miesięcznie. Taka kwota jest zatem obowiązująca do czasu ewentualnej aktualizacji dokonanej zgodnie z art. 78c u.s.o. w październiku. Na podstawie powyższego przepisu, kolejna i ostatnia aktualizacja w 2017 r. mogła zostać dokonana w październiku 2017 r. W aktualizacji tej, zgodnie z art. 78c ust. 5 u.s.o. należało uwzględnić plan dochodów i wydatków według stanu na 30 września 2017 r. oraz zaktualizowaną zgodnie z art. 78c ust. 1 i 2 u.s.o. statystyczną liczbę uczniów. Na podstawie art. 78c ust. 6 u.s.o., zaktualizowana podstawowa kwota dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-9 i art. 79a ust. 1 u.s.o., obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca roku budżetowego następującego po miesiącu, w którym dokonano aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, czyli mogła obowiązywać od 1 listopada 2017 r. Zdaniem spółki przepisy nie dopuszczają zmiany w trakcie roku budżetowego zasad ustalania podstawowej kwoty dotacji, w szczególności zmiany sposobu z zasady opartej na ustaleniu wydatków ponoszonych przez organ dotujący, na zasadę ustalania w oparciu o wydatki ponoszone przez najbliższy powiat. Organ winien ewentualnie w październiku dokonać aktualizacji, która być może prowadziłaby do zmniejszenia podstawowej kwoty dotacji, ale nie ze względu na "wyzerowanie" planu budżetu, lecz na zmianę statystycznej liczby uczniów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że informacja o nowej stawce dotacji (tj. pismo Dyrektora Wydziału Edukacji i Sportu Urzędu Miasta Bydgoszczy z 25 września 2017 r.) została przesłana drogą mailową do dyrektora szkół 26 września 2017 r. W związku z tym termin do złożenia skargi określony w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) upłynął 26 października 2017 r. Skarga zaś została nadana 30 października 2017 r. Wnosząc z ostrożności procesowej o oddalenie skargi organ nie zgodził się z zawartymi w niej zarzutami.
Na wezwanie WSA o udzielenie odpowiedzi w jakiej dacie spółka dowiedziała się o nowej stawce dotacji, pełnomocnik spółki wyjaśnił, że skarżąca dowiedziała się o otrzymanej kwocie dotacji przelanej 28 września 2017 r., po wpływie dotacji i zaksięgowaniu na rachunkach szkół. Z przelewów nie wynikało jednak, że nastąpiła zmiana stawki dotacji oraz jaka jest ta nowa stawka dotacji. Spółce nie jest wiadome, na jakiej podstawie wspomniane jest potwierdzenie drogą elektroniczną otrzymania pisma z 26 września 2017 r., skoro żadna droga elektroniczna na te czynności nie jest przewidziana w prawie, a skarżąca nie upoważniła organu do dokonywania doręczeń drogą elektroniczną. Wobec czego skarżąca nie potwierdza, aby w tym dniu zapoznała się z jakimkolwiek pismem wysłanym drogą urzędową ani elektroniczną.
Opisanym na wstępie wyrokiem WSA uwzględnił skargę spółki stwierdzając bezskuteczność czynności zmiany dotacji oświatowej.
WSA w pierwszej kolejności odniósł się do wniosku organu o odrzucenie skargi i stwierdził, że nie jest on zasadny. Wskazał, że w myśl art. 53 § 2 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. WSA podkreślił, że ostatnie zdanie tego przepisu rozluźnia rygory sztywnego trzymania się terminów na złożenie skargi w tym przypadku.
WSA wskazał, że istotną w sprawie jest data, w jakiej spółka dowiedziała się o podjęciu czynności. Informacja o nowej stawce dotacji (tj. pismo z 25 września 2017 r.) została przesłana drogą e-mailową do dyrektora szkół na adres [...] 26 września 2017 r. o godz. 9.55 przez I. K. W odpowiedzi został przysłany przez dyrektora szkół e-mail wskazujący, iż pismo zostało odebrane 26 września 2017 r. o godz. 10.20.
Zdaniem WSA analiza załączonej dokumentacji nie pozwala na stwierdzenie, że wiadomość ta rzeczywiście dotarła do spółki w sposób jaki uzasadniałby stanowisko, że spółka dowiedziała się o zaskarżonej czynności. Jedyną wykazaną w dokumentacji datą jest to, że 26 września 2017 r. o godz. 9.55 wysłano na dwa adresy e-mailowe wiadomość o zmianie stawki dotacji. Jak wynika z kolejnego wydruku wiadomość ta została przeczytana tylko z jednego adresu w tym samym dniu o godz. 10:20:04, o czym informację wysłano o godz. 10:20:08. Dzień 26 września 2017 r. jest datą istotną, gdyż wskazywana przez organ oznaczałaby, że skarga została nadana po terminie 30 dni, ponieważ datą jej nadania jest 30 października 2017 r. Jednak w ocenie WSA organ nie wykazał, że w tym dniu spółka dowiedziała się o zmianie dotacji. Jak sam wskazał, e-mailowa droga korespondencji jest drogą zwyczajową. Nie można doszukać się tu procedur, które chroniłyby prawa adresatów. Nie wiadomo ostatecznie kto odczytał tę wiadomość. Co więcej sam organ w piśmie skierowanym do WSA z 9 marca 2018 r. wskazuje, że adres e-mailowy podany przez spółkę do korespondencji, to adres, na który wprawdzie wysłano pismo, niemniej nie ma żadnego potwierdzenia kiedy (i czy) zostało odczytane. Natomiast adres, z którego odczytano pismo był adresem dodatkowym. WSA uznał więc, że stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a., skarga złożona 30 października 2017 r. podlega rozpoznaniu, gdyż co najwyżej można by uznać, że przekroczenie terminu nie nastąpiło z winy spółki.
WSA podkreślił, że skoro czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu jest przyznanie dotacji, to w zakres działań organu z tym związanych, wchodzi ustalenie jej wysokości oraz przekazanie dotacji na rachunek bankowy, o czym najpóźniej można się dowiedzieć od dnia następnego po przelewie. Jak ustalono, przelew został dokonany 27 września 2017 r., dowiadując się o tym dnia następnego, na co wskazuje spółka i co jest zgodne z doświadczeniem życiowym, tj. 28 września 2017 r., skargę należało złożyć najpóźniej 30 października 2017 r., co uczyniono.
W zakresie merytorycznym WSA wskazał, że na treść przepisów art. 78b ust. 3, art. 78c ust. 3 oraz art. 90 ust. 3 u.s.o. i mając na uwadze te unormowania przypomniał, że Miasto Bydgoszcz w roku szkolnym 2016/2017 prowadziło Policealną Szkołę [...]. Jednak w związku z brakiem uczniów zainteresowanych podjęciem nauki w tej szkole w roku szkolnym 2017/2018, od 1 września 2017 r. szkoła zaprzestała kontynuowania działalności po 31 sierpnia 2017 r., dla organu powstał problem według jakiej stawki należy dotować ten sam typ i rodzaj szkoły niepublicznej działającej na terenie miasta. Gdyby podzielić pogląd spółki, że wykładnia art. 90 ust. 3 u.s.o. nakłada obowiązek jednokrotnego, obowiązującego przez cały rok budżetowy wyboru podstawy obliczania dotacji (wydatki bieżące własnej szkoły lub, gdy własnej szkoły brak - wydatki bieżące szkoły prowadzonej w najbliższym powiecie) - prowadzi to do zaskakujących skutków. Otóż art. 78c ust. 3 pkt 2 u.s.o. (w zw. z art. 89b ust. 1 u.s.o.) nakazuje dokonanie w październiku aktualizacji stawki dotacji. Z kolei w myśl art. 78c ust. 5 pkt 1 lit. a i pkt 2 u.s.o. "w aktualizacji [tej] (...) uwzględnia się plan dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego - według stanu na dzień 30 września roku budżetowego" oraz zaktualizowaną (...) statystyczną liczbę (...) uczniów". W sytuacji, gdy szkoła zaprzestała działalności z 31 sierpnia 2017 r., brak byłoby możliwości ustalenia jej planu wydatków według stanu na 30 września 2017 r. oraz liczby uczniów na ten dzień.
W tym kontekście WSA zauważył, że Prezydent Miasta Bydgoszczy wydał zarządzenie nr 552/17 z 29 września 2017 r. w sprawie zmian planu dochodów i wydatków budżetu miasta na 2017 r., w którym wprowadzono zmiany w uchwale Nr XXXVIII/740/16 Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie uchwalenia budżetu miasta na 2017 r. Podstawę zarządzenia stanowiły przepisy kompetencyjne pozwalające mu na zmiany w planie dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego polegających na zmianach planu, w tym dochodów i wydatków związanych ze zmianą kwot lub uzyskaniem dotacji przekazywanych z budżetu państwa, z budżetów innych jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych (art. 257 ustawy o finansach publicznych).
Zdaniem WSA z powyższych, kompetencyjnych przepisów nie można wywieść wniosku, że organ mógł dokonać zmian dotacji, o jakiej mowa w sprawie, w dowolnym czasie. W ustawie o systemie oświaty wyraźnie określono bowiem, kiedy można dokonać aktualizacji (art. 78c ust. 3 u.s.o.) i bezspornym jest, że zaskarżona czynność została dokonana poza ramami art. 78c ust. 3 u.s.o.
W ustawie o systemie oświaty wyraźnie też wskazano rolę jaką pełni fakt prowadzenia przez jednostkę, szkoły danego typu i rodzaju. W ocenie WSA z treści przepisów prawa, w tym w szczególności art. 90 ust. 3 u.s.o. nie sposób wywieść, że zaprzestanie działalności szkoły prowadzonej przez jednostkę jest zdarzeniem dopuszczającym zmianę dotacji poza zapisem art. 78c ust. 3 u.s.o. Przepis art. 90 ust. 3 u.s.o. wskazuje jedynie, że szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia danego typu i rodzaju szkół w wysokości nie niższej niż 50% podstawowej kwoty dotacji dla szkół danego typu i rodzaju. Skoro zatem na moment, o jakim mowa w art. 78c ust. 3 pkt 1 u.s.o., funkcjonowała szkoła prowadzona przez jednostkę samorządu, to jej brak w trakcie roku może mieć wpływ na zmianę dotacji jedynie w ramach aktualizacji dokonanej stosownie do art. 78c ust. 3 pkt 2 u.s.o. Ma to swoje uzasadnienie w tym, że obliczenie i wypłata dotacji w innej wysokości miała swe źródło w aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, a zmiana ta została objęta przez ustawodawcę przez wyraźne i zamknięte wyliczenie w art. 78c u.s.o. Stosownie do art. 90 ust. 3 u.s.o. w przypadku braku na terenie odpowiednio gminy lub powiatu szkoły danego typu i rodzaju prowadzonej odpowiednio przez gminę lub powiat kwotę dotacji określa się w wysokości nie niższej niż 50% podstawowej kwoty dotacji dla szkół danego typu i rodzaju odpowiednio w najbliższej gminie lub najbliższym powiecie prowadzącym szkołę danego typu i rodzaju, a w przypadku braku odpowiednio najbliższej gminy lub najbliższego powiatu prowadzącego szkołę danego typu i rodzaju kwotę dotacji określa się w wysokości nie niższej niż 50% podstawowej kwoty dotacji dla szkół danego typu i rodzaju w najbliższym województwie prowadzącym szkołę danego typu i rodzaju. Przepis ten zatem nie kreuje nowego momentu zmiany podstawowej kwoty dotacji, ale jedynie punkt odniesienia do jej wyliczenia, w tym zmiany wyliczenia. W art. 78c ust. 5 pkt 1 lit. a u.s.o., wyraźnie odniesiono się, obok aktualizacji statystycznej liczby uczniów, do aktualizacji podstawy kwoty dotacji i to w konkretnym terminie, 30 września roku budżetowego. W tej sytuacji WSA nie znalazł podstaw by zaaprobować stanowisko, że taką datą może być 31 sierpnia 2017 r.
W odpowiedzi na stanowisko organu, że jego działania były racjonalne, WSA wskazał, że działaniami tymi pozbawiono szkołę części funduszy, których głównym celem jest określony cel, a nie matematyczne wyliczenia. Nie można zaakceptować sytuacji, w której w drodze wykładni dokonuje się korekty unormowań ustawodawcy uszczuplając fundusze na funkcjonowanie szkoły.
W rezultacie WSA nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska w oparciu o argumenty organu wiążące się z zaprzestaniem działalności szkoły, braku planu wydatków Policealnej Szkoły [...] czy braku ilości osób. Skoro podstawę zmiany stanowiły wyliczenia oparte o Miasto Kielce, to brak planu wydatków Policealnej Szkoły [...] czy brak ilości osób uczących się w tej szkole, przestały mieć znaczenie.
W odniesieniu zaś do treści pism organu, z których wynika, że organ broni się przed kwestionowaniem zmian podstawowej kwoty dotacji poza jednorazową zmianą w trakcie roku podatkowego, WSA przypomniał, że granicami sprawy była skarga na czynność dokonaną wbrew terminowi, o jakim mowa w art. 78c ust. 3 u.s.o., a nie zmianami w ogóle. Ta, konkretna czynność administracyjna została uznana za bezskuteczną.
Wyrok WSA został zaskarżony w całości skargę kasacyjną przez Prezydenta Miasta Bydgoszczy.
Zaskarżonemu wyrokowi – na podstawie art. 174 p.p.s.a. – zarzucono naruszenie:
I. przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, tj. art. 53 § 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nieodrzucenie skargi spółki pomimo złożenia jej z naruszeniem 30-dniowego terminu;
II. prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 90 ust. 3 i art. 78c ust. 3 u.s.o.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. Ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i wydanie wyroku oddalającego skargę. Skarżąca kasacyjnie oświadczyła o zrzeczeniu się rozprawy.
Spółka nie skorzystała z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., co oznacza, że sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.
Pierwszy z zarzutów skargi dotyczy błędnego uznania przez WSA, że skarga spółki na czynność Prezydenta Miasta Bydgoszczy w przedmiocie zmiany kwoty dotacji oświatowej, została wniesiona z zachowaniem 30-dniowego terminu o jakim mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Kastor uważa, że skuteczne doręczenie spółce pisma Dyrektora Wydziału Edukacji i Sportu Urzędu Miasta Bydgoszczy z 25 września 2017 r. – od którego płynął termin do wniesienia skargi – nastąpiło 26 września 2017 r. w momencie odebrania e-maila przesłanego na adres: [...] Kasator podkreśla, że sama nazwa e-maila wskazuje kto jest jego dysponentem (dyrektor szkół w Bydgoszczy), a okoliczność że adres ten był właściwym i obowiązującym w korespondencji pomiędzy organem a kierownictwem szkół w Bydgoszczy, potwierdza to, że został on wskazany przez Prezesa Zarządu spółki jako adres do korespondencji we wnioskach o przyznanie dotacji złożonych w Urzędzie Miasta Bydgoszczy właśnie 27 września 2017 r.
Powyższy zarzut skargi kasacyjnej nie jest usprawiedliwiony.
Przede wszystkim zauważyć należy, że – jak wynika z akt sądowych sprawy (wniosków o udzielenie dotacji na rok budżetowy 2017 r.) – jedynym adresem e-mail wskazywanym przez spółkę w rozpoznawanej sprawie był adres e-mail: [...]. W związku z tym był to jedyny adres e-mail, na który wówczas organ mógł kierować korespondencję i w związku z nią dowodzić skuteczności jej doręczenia. Natomiast to, że w późniejszych wnioskach o udzielenie dotacji, na kolejne lata spółka wskazywała na adres e-mail do korespondencji: [...], pozostaje obojętne dla wyniku rozpoznawanej sprawy.
W niniejszej sprawie bezsporne jest to, że na adres: [...] – oprócz adresu [...] – zostało 26 września 2017 r. przesłane pismo Dyrektora Wydziału Edukacji i Sportu Urzędu Miasta Bydgoszczy z 25 września 2017 r. Przy czym nie jest znana data odbioru przesłanej na ten adres korespondencji. W tej sytuacji, skoro niewywołującym skutków prawnych było przesłanie pisma z 25 września 2017 r. na adres: [...], przy jednoczesnym braku informacji o odbiorze tego pisma wysłanego na adres: [...], WSA prawidłowo wywiódł, że organ nie wykazał, iż 26 września 2017 r. spółka dowiedziała się o zmianie dotacji.
Nie jest przez kasatora kwestionowana dalsza prawidłowa konstatacja WSA, że skoro czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu jest przyznanie dotacji, to w zakres działań organu z tym związanych, wchodzi ustalenie jej wysokości oraz przekazanie dotacji na rachunek bankowy, o czym najpóźniej można się dowiedzieć od dnia następnego po przelewie. Jak ustalono, przelew został dokonany 27 września 2017 r., to spółka dowidziała się o tym 28 września 2017 r., skargę należało zatem złożyć najpóźniej 30 października 2017 r., co uczyniono.
Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA nie naruszył w sprawie art. 53 § 2 p.p.s.a., a w związku z tym brak było podstaw do odrzucenia skargi spółki na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Drugi z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 90 ust. 3 i art. 78c ust. 3 u.s.o. Zdaniem kasatora wykładnia powyższych przepisów przez WSA była błędna, ponieważ zakłada że zaprzestanie w trakcie roku budżetowego działania przez szkołę prowadzoną przez jednostkę samorządu terytorialnego może być podstawą zmiany kwoty dotacji wyłącznie w formie aktualizacji z art. 78c ust. 3 pkt 2 u.s.o. i nie ma w takiej sytuacji zastosowania art. 90 ust. 3 zd. trzecie u.s.o.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 90 ust. 3 u.s.o. – szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych niewymienione w ust. 2a otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia danego typu i rodzaju szkół w wysokości nie niższej niż 50% podstawowej kwoty dotacji dla szkół danego typu i rodzaju, pod warunkiem że osoba prowadząca szkołę niepubliczną poda organowi właściwemu do udzielenia dotacji informację o planowanej liczbie uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji, z zastrzeżeniem ust. 3h i 3i. Uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych musi być potwierdzone ich własnoręcznymi podpisami na listach obecności na tych zajęciach. W przypadku braku na terenie odpowiednio gminy lub powiatu szkoły danego typu i rodzaju prowadzonej odpowiednio przez gminę lub powiat kwotę dotacji określa się w wysokości nie niższej niż 50% podstawowej kwoty dotacji dla szkół danego typu i rodzaju odpowiednio w najbliższej gminie lub najbliższym powiecie prowadzącym szkołę danego typu i rodzaju. W przypadku braku odpowiednio najbliższej gminy lub najbliższego powiatu prowadzącego szkołę danego typu i rodzaju kwotę dotacji określa się w wysokości nie niższej niż 50% podstawowej kwoty dotacji dla szkół danego typu i rodzaju w najbliższym województwie prowadzącym szkołę danego typu i rodzaju.
Zgodnie z art. 78c ust. 2 u.s.o. – aktualizacji statystycznej liczby dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dokonuje się w październiku roku budżetowego. Zaktualizowana statystyczna liczba dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych stanowi sumę 2/3 liczby odpowiednio dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, ustalonej na podstawie danych systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy, oraz 1/3 liczby odpowiednio dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, ustalonej na podstawie danych systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku budżetowego. W ust. 3 pkt 2 zapisano, że aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 78b ust. 1-9 i art. 79a ust. 1, dokonuje się w październiku roku budżetowego. Jest to druga z okoliczności wymienionych w sposób zamknięty, obok tej, gdy aktualizacji dokonuje się w miesiącu roku budżetowego następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy (ust. 3 pkt 1). Ponadto zgodnie z ust. 5 pkt 1 lit. a i pkt 2 zapisano, że w aktualizacji dokonywanej na podstawie ust. 3 pkt 2 uwzględnia się plan dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego według stanu na dzień 30 września roku budżetowego oraz zaktualizowaną zgodnie z ust. 2 statystyczną liczbę dzieci, uczniów, wychowanków lub uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.
Dla interpretacji zacytowanych przepisów na potrzeby niniejszej sprawy, istotna jest także wskazana przez WSA, treść art. 78b ust. 3 u.s.o., zgodnie z którym, ilekroć we wskazanym rozdziale jest mowa o podstawowej kwocie dotacji dla szkół danego typu i rodzaju, należy przez to rozumieć kwotę wydatków bieżących zaplanowanych na prowadzenie przez jednostkę samorządu terytorialnego szkół danego typu i rodzaju, pomniejszonych o wymienione kwoty. Ponadto treść art. 211 ust. 1-3, art. 212 ust. 1 pkt 1 i art. 218 ustawy i finansach publicznych, które stanowią, że budżet jednostki samorządu terytorialnego jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki, uchwalanym na rok budżetowy, którym jest rok kalendarzowy. Uchwała budżetowa określa łączną kwotę planowanych dochodów budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z wyodrębnieniem dochodów bieżących i majątkowych. Z budżetu jednostki samorządu terytorialnego mogą być udzielane dotacje podmiotowe, o ile odrębne ustawy tak stanowią.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zasadniczą kwestią decydującą o ocenie dokonanej przez Prezydenta Miasta Bydgoszczy zmiany kwoty dotacji oświatowej, jest czas w jakim możliwe było dokonanie tej zmiany. WSA prawidłowo wskazał, że w ustawie o systemie oświaty wyraźnie określono kiedy można dokonać aktualizacji, tj. w miesiącu roku budżetowego następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy oraz w październiku roku budżetowego (art. 78c ust. 3 u.s.o.). Bezspornym jest, że czynności ta dokonana we wrześniu 2017 r. została dokonana poza ramami art. 78c ust. 3 u.s.o. i z tej przyczyny prawidłowo została uznana za czynność bezskuteczną.
WSA prawidłowo także stwierdził, że z art. 90 ust. 3 u.s.o. nie można wywieść, że zaprzestanie działalności szkoły prowadzonej przez jednostkę jest zdarzeniem dopuszczającym zmianę dotacji poza zapisem art. 78c ust. 3 u.s.o. Przepis art. 90 ust. 3 u.s.o. wskazuje jedynie, że szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych takie jak przedmiotowa szkoła, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązanej do prowadzenia danego typu i rodzaju szkół w wysokości nie niższej niż 50% podstawowej kwoty dotacji dla szkół danego typu i rodzaju. Skoro zatem na moment, o jakim mowa w art. 78c ust. 3 pkt 1 u.s.o. funkcjonowała szkoła prowadzona przez jednostkę samorządu, to jej brak w trakcie roku może mieć wpływ na zmianę dotacji jedynie w ramach aktualizacji dokonanej stosownie do art. 78c ust. 3 pkt 2 u.s.o. Ma to swoje uzasadnienie w tym, że obliczenie i wypłata dotacji w innej wysokości miała swe źródło w aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, a zmiana ta została objęta przez ustawodawcę przez wyraźne i zamknięte wyliczenie w art. 78c u.s.o.
Zgodzić się także należy z WSA, że zaskarżona czynność organu pozbawiła szkołę części funduszy, których głównym celem jest określony cel, a nie matematyczne wyliczenia. Nie można zatem zaakceptować sytuacji, w której w drodze wykładni dokonuje się korekty unormowań ustawodawcy uszczuplając fundusze na funkcjonowanie szkoły. Podkreślić należy, że ustalenie planu dochodów i wydatków w budżecie Miasta Bydgoszcz nastąpiło na cały rok budżetowy. Nie ma zatem takiej sytuacji, że we wrześniu 2017 r., pomimo likwidacji szkoły z 31 sierpnia, budżet nie zawiera takiej pozycji. Samorząd uchwalając budżet na 2017 r. był przecież świadomy i podjął już decyzję co do likwidacji tej szkoły. Ustalenia podstawowej kwoty dotacji, dokonane w styczniu i marcu 2017 r. brały pod uwagę właśnie ten plan budżetowy, jaki został uchwalony na dany rok, bez względu na okoliczność, czy zaplanowano wydatki na 12 czy 8 miesięcy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło