I GSK 1396/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Grupy Producentów Rolnych [A] Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1455/18 w sprawie ze skargi Grupy Producentów Rolnych [A] Sp. z o.o. w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niespełnienia przez grupę warunków uznania i wykreślenia grupy z rejestru grup producentów rolnych oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 stycznia 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1455/18 oddalił skargę Grupy Producentów Rolnych [A] sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR" lub "Organ") z [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niespełniania przez grupę warunków uznania i wykreślenia grupy z Rejestru grup producentów rolnych. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego decyzją z [...] października 2008 r. stwierdził spełnienie przez Grupę Producentów Rolnych [A] sp. z o.o. (dalej także jako: ""Spółka", "Grupa", "Skarżąca") warunków określonych w art. 3 i art. 6 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz zamianie innych ustaw (Dz. U. z 2000 r. Nr 68 poz. 983 ze zmianami, dalej: "ustawa o grupach"). Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Restrukturyzacji Rolnictwa w Bydgoszczy (dalej: "Dyrektor OT ARR) po przedstawieniu przez Spółkę listy udziałów Grupy, protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników i listy członków Grupy, wydał [...] lipca 2017 r. decyzję o stwierdzeniu niespełniania przez Grupę warunków uznania i wykreśleniu z rejestru grup producentów rolnych. Analizując przedstawione dokumenty Dyrektor OT ARR stwierdził, że na dzień wydania decyzji Grupa nie spełnia warunków uznania określonych w art., 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o grupach z uwagi na fakt, iż czworo członków grupy dysponuje więcej niż 20% głosów na zgromadzeniu wspólników grupy. Uwzględnił przy tym głosy osób fizycznych przypadające im z tytułu członkowstwa w Grupie, jak i z tytułu udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością będących członkami Grupy. W wyniku rozpoznania odwołania, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z [...] czerwca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OT ARR. Jako podstawę prawną wskazał przepisy: ustawy o grupach producentów, ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. – przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa (Dz.U. z 2017 r. poz. 624 ze zmianami), ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz zmianie innych ustaw o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. poz. 1888, dalej: "ustawa o zmianie ustawy o grupach"). Organ wskazał, że z art. 4 ust..1 pkt 1 ustawy o zmianach ustawy o grupach wynikał obowiązek złożenia przez grupę producentów rolnych wpisaną do rejestru przed dniem wejścia w życie tej ustawy, wniosku o potwierdzenie spełniania warunków określonych w art. 3 albo art. 6 ustawy o grupach. Obowiązek ten miał być wypełniony w ciągu roku od wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o grupach, co dawało czas grupom na dostosowanie się do nowych wymogów. Prezes ARiMR zauważył, że Spółka składając wniosek o potwierdzenie rejestracji potwierdziła, że spełnia warunki wynikające z art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupach, podczas gdy warunku tego nie spełniała. W skardze na decyzję Prezesa ARiMR Grupa Producentów Rolnych [A] sp. z o.o. zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 9 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zmianami, dalej: "kpa") poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania Skarżącej o okolicznościach prawnych, oraz nieudzielenie Skarżącej wyczerpujących wyjaśnień i wskazówek skutkujący poniesieniem przez nią szkody z powodu nieznajomości praw polegającej na wykreśleniu z rejestru grup producentów rolnych; 2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 4 ust. 1 w zw. z art. 4 ust.. 5 pkt 2 ustawy o zmianach ustawy o grupach poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że złożenie wniosku o potwierdzenie spełniania warunków jest jednoznaczne ze spełnieniem warunków, a w rzeczywistości wniosek taki jest potwierdzeniem danego podmiotu, iż w jego ocenie spełnia warunki wynikające z przepisu, natomiast rolą organu jest weryfikacja w tym zakresie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zmianami, dalej: "ppsa"). Sąd I instancji uznał, że mimo pewnych rozbieżności pomiędzy decyzjami organów obu instancji, prawidłowe było ustalenie, że Grupa nie spełniała wymogów art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupach, bowiem wystarczy, że chociaż jeden z członków grupy nie spełnia przewidzianych tam wymogów. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 9 kpa Sąd I instancji stwierdził, że obowiązek informowania i wyjaśniania przez Organ całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy powinien być rozumiany szeroko, ale nie kreuje on jednak wymogu w zakresie udzielania stronie profesjonalnej pomocy prawnej. Skarżąca była trzykrotnie wzywana przez Organ do złożenia wyjaśnień i przedstawiania stosownych dokumentów w celu wykazania, że spełnia warunki określone w art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupach, a postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w oparciu o dokumenty oraz twierdzenia przedstawione przez Skarżącą. WSA nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego. Grupa Producentów Rolnych [A] sp. z o.o. zaskarżyła omówiony wyrok Sądu I instancji w całości skargą kasacyjną. Zarzuciła temu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 151 ppsa w zw. z art. 7 i art. 9 kpa poprzez uznanie, że Organ nie dopuścił się naruszenia obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron i oddalenia skargi, podczas gdy Organ nie udzielił Skarżącemu wystarczających wskazówek dotyczących nieprawidłowości w zakresie liczby głosów poszczególnych członków Grupy. Podnosząc te zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie. Ponadto wniosła o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Zrzekła się przeprowadzenia rozprawy. Skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy. Uzasadniając skargę kasacyjną jej autor przytoczył jedynie fragment uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zacytował fragment uzasadnienia innego wyroku WSA w Warszawie oraz stwierdził, że "Organ pomimo aktywnego udziału Skarżącego w postępowaniu nie udzielił mu wystarczających wskazówek dotyczących nieprawidłowości w zakresie liczby głosów poszczególnych członków Grupy, a wręcz wprowadził go w błąd’. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Nie żądał też przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Nie stwierdzono okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji. Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania. Zgodnie z art. 174 pkt 2 ppsa skarga kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania może być uwzględniona, jeśli wykazane zostanie, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Zadaniem autora skargi kasacyjnej wynikającym z określonych w art. 176 § 1 pkt 2 ppsa wymogów skargi kasacyjnej jest w szczególności uzasadnienie podstaw kasacyjnych, to jest w przypadku podniesienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania, nie tylko wskazanie, jakie – zdaniem autora skargi kasacyjnej – przepisy postępowania zostały naruszone i w jaki sposób, ale też wskazanie, jaki istotny wpływ na wynik sprawy mogło mieć to naruszenie. Nie jest zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, a tylko ocena zgodności z prawem zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku w granicach wyznaczonych zarzutami skargi kasacyjnej. Skarżąca kasacyjnie zarzuca w istocie, że Sąd I instancji niezasadnie nie dopatrzył się w działaniach Organu naruszenia art. 7 i art. 9 kpa, który – jej zdaniem – nie udzielił Grupie wystarczających wskazówek dotyczących nieprawidłowości w zakresie liczby głosów poszczególnych członków Grupy. Nie wskazuje jednak na żadne uchybienia w argumentacji Sądu i instancji, nie podejmuje nawet polemiki z argumentacją zawarta w zaskarżonym wyroku. Oceniając wyrok Sądu I instancji należy stwierdzić, że przedstawił on argumentację, dlaczego uznał, że nie doszło do naruszenia obowiązku informowania i wyjaśniania wynikającego z art. 9 kpa. Wskazał, że Organ trzykrotnie zwracał się do Skarżącej o złożenie wyjaśnień i przedstawienia stosownych dokumentów w celu wykazania spełniania warunków określonych w art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupach. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy zgodzić się z Sądem I instancji, że obowiązek wyjaśniania i informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływu na wynik sprawy, nie oznacza udzielania stronie pomocy prawnej w zakresie podejmowania korzystnych dla niej działań. Ustawa o zmianie ustawy o grupach przewidywała roczny okres dostosowawczy co do spanienia wymogów stawianych grupie. Wymogi te w zakresie maksymalnych progów w sile głosów poszczególnych członków grupy (w szczególności art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o grupach) były określone jasno i precyzyjnie. Nie można zatem było żądać od Organu, którego zadaniem była weryfikacja spełnienia wymogów stawianych grupom producentów, by kierował jak doradca postępowaniem grupy w sposób zapewniający jej dostosowanie do wymogów prawa. Zarzucając Organowi wprowadzenie w błąd, Skarżący kasacyjnie nie wyjaśnił, na czym to wprowadzenie w błąd miało polegać. Tym samym należało uznać, że postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 9 kpa był pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Zarzut naruszenia art. 7 kpa nie został skardze kasacyjnej w ogóle uzasadniony. Jeśli zaś uznać, że jedyne zdanie uzasadnienia skargi kasacyjnej ma się odnosić zarówno do zarzutu naruszenia art. 9 kpa jak i art. 7 kpa, to biorąc pod uwagę niezasadność zarzutu dotyczącego naruszenia art. 9 kpa, nie sposób też dopatrzyć się naruszenia art. 7 kpa, zwłaszcza że autor skargi kasacyjnej nie wskazuje nawet, czy przepis ten miałby być naruszony przez wadliwość ustaleń faktycznych, czy też przez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Biorąc to wszystko pod uwagę, skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 ppsa jako niemającą usprawiedliwionych podstaw. Sprawa został rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ppsa, ponieważ Skarżąca Grupa wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawny, a przeprowadzenia rozprawy nie żądał też Prezes ARiMR.