IV SAB/Wa 323/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) sędzia WSA Aneta Dąbrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi T. K. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę. Pani T. K. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika 14 września 2017r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sskargę na bezczynność Wojewody [...] w rozpoznaniu jej wniosku z 18 lutego 2016r. o zezwolenie na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w związku z zamiarem podjęcia pracy. Skarżąca domaga się stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązania organu do wydania odpowiedniego aktu w terminie 14 dni, wymierzenia organowi grzywny na podsatwie art. 149§ 2 P.p.s.a w maksymalnej wysokości. Wskazuje również, że w sprawie bezpodstawnie Szef Urzędu ds. Cudzoziemców, rozpoznając jej zażalenie wniesione w trybie art. 37 k.p.a uznał je za nieuzasadnione wobec przyjęcia, że Wojewoda skutecznie wezwał stronę do uzupełenienia braków formalnych wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że po wniesieniu przez skarżącą wniosku, pismem z dnia 10.03.2016r. Cudzoziemka została wezwana w trybie art. 64 § 2 k.p.a do uzupełnienia jego braków formalnych poprzez załączenie do akt sprawy pełnomocnictwa (strona została pouczona, iż w aktach sprawy znajduje się opłata skarbowa za udzielone pełnomocnictwo), przedłożenia informacji starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca (a gdy specyfika pracy nie pozwala na wskazanie głównego miejsca jej wykonywania ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania pracodawcy) o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego wykonanie pracy cudzoziemcowi w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy, wydaną nie wcześniej niż 180 dni przed złożeniem wniosku, okazania do wglądu oryginału ważnego dokumentu podróży Cudzoziemki, uzupełnienia wniosku w części C II oraz złożenia podpisu podmiotu powierzającego wykonywanie pracy Cudzoziemce na str. 4 załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (wezwanie zawierało pouczenie, iż podmiotem powierzającym wykonywaną pracę jest osoba upoważniona przez pracodawcę wraz z pełnomocnictwem lub pracodawca wskazany w KRS). Natomiast na podstawie art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, Skarżąca została wezwana do osobistego stawiennictwa w [...] Urzędzie Wojewódzkim. Przedmiotowe wezwanie zostało wysłane za pośrednictwem poczty i skutecznie doręczone na adres wskazany we wniosku. Termin do uzupełnienia ww. braków formalnych wniosku upłynął w dniu 24.03.2016r. Z uwagi na fakt, iż Cudzoziemka nie uzupełniła braków formalnych w wyznaczonym terminie, w dniu 13.04.2016r. organ I instancji pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania. Zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania zostało wysłane pocztą na adres wskazany przez stronę we wniosku i doręczone w dniu 28.04.2016r. W dniu 22.07.2016r. do tut. Urzędu wpłynęła prośba Cudzoziemki o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, w której Cudzoziemka powołała się na fakt nieodebrania korespondencji adresowanej do Niej z Urzędu. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].08.2016 r.. Wojewoda [...] odmówił przywrócenia jej terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Dnia 19.09.2016r. Cudzoziemka złożyła do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zażalenie na ww. postanowienie. W dniu 24.11.2016 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł również do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zażalenie na niezałatwienie przez Wojewodę [...] w terminie określonym w art. 35 k.p.a wniosku o udzielenie Cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...].08.2017r. organ II instancji uznał zażalenie za nie uzasadnione. Z kolei postanowieniem Nr [...] z [...].08.2017r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia [...].08.2016 r.., którym Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku i zobowiązując organ rozpatrujący sprawę do wezwania Cudzoziemki do uzupełnienia braków formalnych prośby o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Wskazać również należy, że a akt sprawy wynika, że po wniesieniu skargi 19 września 2017r. organ ponownie wezwał skarżącą o uzupenienia wniosku. Następnie zaś postanowieniem z dnia [...].10.2017 r. Wojewoda [...] ponownie odmówił stronie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o pobyt czasowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadku, gdy nie wydają decyzji administracyjnej w sprawach indywidualnych, podlegających załatwieniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa wart. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Zatem skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu bezczynności organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Istotę bezczynności oddaje w pełni teza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 590/13 (LEX nr 1406499), w której stwierdzono, że bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy też nie. Wskazać należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z dnia 13 marca 2007 r. o stwierdzenie nieważności kwestionowanych orzeczeń. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i § 2 k.p.a wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i § 2 k.p.a wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt Wojewoda [...] po wniesieniu przez skarżącą wniosku z 19 lutego 2016r. pismem z 10.03.2016r. wezwał stronę- w ocenie Sądu właściwie- w trybie art. 64 § 2 k.p.a do uzupełenienia wskazanych w tym piśmie braków formalnych oraz do osobistego stawiennictwa. Przedmiotowe wezwanie zostało wysłane za pośrednictwem poczty na adres wskazany przez skarżącą we wniosku i jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru odebrane zgodnie z art. 43 k.p.a przez pełnoletniego domownika. Termin do uzupełnienia ww. braków formalnych wniosku upłynął zatem 24.03.2016r. Z uwagi na okoliczność, iż Cudzoziemka nie uzupełniła braków formalnych w wyznaczonym terminie, w dniu 13.04.2016r. organ I instancji miał uzasadnione podstawy do pozostawienia przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Co więcej organ zawiadomił stronę o tym fakcie. Zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania zostało bowiem wysłane pocztą na adres wskazany przez stronę we wniosku i również doręczone zgodnie z art. 43 k.p.a 28.04.2016r., temu samemu pełnoletniemu domownikowi. W sprawie nie ulega zatem wątpliwości, że organ pozostawiając wniosek strony bez rozpoznania wypowiedział się w zakresie przeszkód w realizacji wynikającego wprost z uprawnienia strony do żądania merytorycznego załatwienia jej sprawy. Czynność z art. 64 § 2 k.p.a jest też czynnością jednostronną i władczą w tym sensie, ze zamyka drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty, jest wreszcie podejmowana w sprawie indywidualnej (wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 września 2011 r. II GSK 873/1 O). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ administracji publicznej nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. W niniejszej sprawie należy zaś wskazać, że nie było możliwe merytoryczne rozpoznanie wniosku o pobyt czasowy Cudzoziemki, gdyż inicjujące postępowanie podanie faktycznie zawierało braki formalne. Powołanie się przez organ administracji na art. 64 § 2 k.p.a służyć może zaś wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku. Biorąc pod uwagę przepisy art. 105, art. 106 i art. 114 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 64 § 2 k.p.a organ administracji prawidłowo wezwał zatem Skarżącą do usunięcia braków formalnych wniosku o dzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce, określając jednocześnie skutki w przypadku ich nieusunięcia. Tym samym, Wojewoda [...] mając na uwadze treść art. 64 § 2 k.p.a był zobligowany do pozostawienia wniosku Skarżącej bez rozpoznania. W niniejszej sprawie zarzut strony de facto sprowadza się zaś do kwestii związanej z okolicznościami, które nastąpiły po wniesieniu przez nią 22.07.2016r. prośby o przywrócenie jej terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, w której Cudzoziemka powołała się na fakt nieodebrania korespondencji adresowanej do Niej z Urzędu. Wskazać jednak należy, że w tej sprawie Wojewoda [...] niezwłocznie tj. w terminach określonych w art. 35 k.p.a, rozpoznał wniosek strony i postanowieniem Nr [...] z [...].08.2016 r.. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Postanowienie to jest zaś zaskarżalne w trybie administracyjny. Co więcej, skarżąca skorzystała z tegoż uprawnienia i wniosła zażalenie na to postanowienie od organu II instancji. Okoliczność, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z [...] sierpnia 2017r. uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę Wojewodzie do ponownego rozpoznania, nie może jednak stanowić postawy do uznania, że organ I instancji dopuścił się bezczynności. Z akt sprawy wynika bowiem, że akta wróciły do organu I instancji 24 sierpnia 2017r., zaś 19 września 2017r. (już po wniesieniu skargi ba bezczynność) Wojewoda [...] dokonał wskazanej przez organ odwołwczy czynności, tj. wezwał stronę do uzupełenia braków formalnych wniosku o przywrócenie terminu. W konsekwencji postanowieniem z dnia [...].10.2017r. ponownie odmówił stronie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o pobyt czasowy, pouczając stronę o możliwości wniesienia zażalenia na to postanowienie. Nie ulega zatem wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy skarga strony skarżącej, zarzucająca Wojewodzie bezczynność, nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podsatwie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.