VII SA/Wa 1242/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A.N. i W. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego oddala skargę A. N. i W. L. (dalej jako skarżący) wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej jako SKO) z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w zakresie wydania tytułu egzekucyjnego. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 8.09.2014 r. A. N. i W. L., złożyli do Urzędu [...] wniosek o wydanie tytułu wykonawczego i wszczęcie egzekucji administracyjnej w sprawie rozbiórki warsztatu rzemieślniczego położonego przy ul. [...] w [...]. Decyzja o pozwoleniu na budowę warsztatu rzemieślniczego położonego przy ul. [...] w [...] z dnia [...].03.1977 r. nr znak [...] została wydana przez Urząd Dzielnicowy [...] Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z warunkiem, że "Należy przerwać użytkowanie i rozebrać budynek po dniu 31.12.1985 r., na każde żądanie władz budowlanych bez prawa odszkodowania". A. B., obecna właścicielka nieruchomości przy ul. [...], złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności ww. pozwolenia na budowę w części dotyczącej jego czasowości. Po rozpatrzeniu ww. wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].01.2011 r. nr [...] stwierdził nieważność ww. decyzji w części dotyczącej jej czasowości. Następnie W. L. wnioskiem z dnia [...].07.2011 r. zwrócił się z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...].01.2011 r. nr [...]. Po rozpatrzeniu ww. wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].03.2012 r. nr [...] stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...].01.2011r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa i odmówił jej uchylenia z uwagi na fakt, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej. Od ww. decyzji odwołanie wnieśli W. L. i A. N. Główny Inspektor Nadzoru Budowanego decyzją z dnia [...].05.2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].01.2011 r. nr [...]. W wyniku skargi W. L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16.11.2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1687/12 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...].05.2012 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...].01.2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organy obu instancji naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez dokonanie niepełnej oceny materiału dowodowego sprawy, przez co naruszono art. 151 § 2 k.p.a. jak również przepis art. 156 § 1 k.p.a. przez przedwczesną, bo bez zbadania całości materiału dowodowego ocenę, że pozwolenie na budowę z dnia [...].03.1977 r. jest nieważne w części dotyczącej określenia czasowości budynku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18.07.2014 r. sygn. akt II OSK 388/13, oddalił skargę kasacyjną A. B. Po rozpatrzeniu wniosku A. N. i W. L. z dnia [...].09.2014 r. Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...].09.2014 r. nr [...] orzekł w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o wydanie tytułu wykonawczego i wszczęcia egzekucji administracyjnej w sprawie rozbiórki warsztatu rzemieślniczego położonego przy ul. [...] w [...]. W piśmie z dnia 29.09.2014 r., nadanym w urzędzie pocztowym dniu 29.09.2014 r., strony nie zgodziły się z odmową rozbiórki przedmiotowej nieruchomości. Pismem z dnia 15.10.2014 r. organ pierwszej instancji wezwał strony do sprecyzowania, czy pismo z dnia 29.09.2014 r. stanowi zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...].09.2014 r. nr [...]. W odpowiedzi na ww. pismo strony wyjaśniły, że ich pismo w części stanowi również zażalenie na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...].09.2014 r. nr [...]. Przy piśmie z dnia 27.11.2014 r. Wojewoda [...] przekazał, zgodnie z właściwością, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]zażalenie W. L. i A. N. na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...].09.2014 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. SKO w [...] działając w oparciu o art. 127 § 1 i 2 w związku z art. 17 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 23 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm.) i art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 570), po rozpatrzeniu zażalenia W. L. i A. N [...] na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...].09.2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o wydanie tytułu wykonawczego i wszczęcie egzekucji administracyjnej w sprawie rozbiórki warsztatu rzemieślniczego położonego przy ul. [...] w [...] orzekło na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. W części wstępnej uzasadnienia SKO odwołało się do regulacji art. 5 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm.; dalej jako: "u.p.e.a."). Organ odwoławczy ustalił przy tym, że z powyżej powołanego przepisu nie wynika, aby wnioskodawcy byli uprawnieni do żądania w drodze egzekucji administracyjnej rozbiórki warsztatu rzemieślniczego położonego przy ul. [...] w [...]. Ponadto z akt sprawy nie wynika jednoznacznie, aby istniał obowiązek rozbiórki przedmiotowego budynku. W ocenie SKO w [...] kwestionowane postanowienie Prezydenta [...]z dnia [...].09.2014 r. nr [...] jest prawidłowe i odpowiada przepisom prawa. Pismem z dnia 15 maja 2018 r. skarżący wnieśli do Sądu skargę na postanowienie SKO w [...] [...] kwietnia 2018 r., nr [...]. Skarżący zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 75, 77 i art. 78 Kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i wnieśli o: - uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...].04.2018r nr [...] w całości i stwierdzenie jego nieważności, - stwierdzenie, że w postępowaniu dotyczącym rozbiórki tymczasowej budowli po byłym warsztacie rzemieślniczym która powinna być rozebrana po terminie 31 grudnia 1985 roku skarżący są stroną mającą istotny interes prawny upoważniający ich do składania wniosku o rozbiórkę na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 Ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn: Dz. U. z 2017r poz. 1201 z późn. zm.), - zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Skarżący w piśmie z dnia 11 kwietnia 2018 r. odnieśli się do wniesionej przez organ odpowiedzi na skargę, kwestionując przy tym stanowisko SKO w [...]. Pismem z dnia 19 czerwca 2018 r. skarżący uzupełnili wniesioną skargę (uzasadnienie). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Przedmiotem kontroli jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] września 204 r. odmawiające wszczęcia postępowania o wydanie tytułu wykonawczego i wszczęcie egzekucji administracyjnej w sprawie rozbiórki warsztatu rzemieślniczego położonego przy ul. [...] w [...]. Skarżący w uzasadnieniu skargi, opisali dotychczasowy przebieg postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1687/12. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący uznali zapadłe w toku tego postępowania rozstrzygnięcie Sądu za błędne i stwierdzili, że te same błędy popełniło także przy rozpoznawaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Na wstępie należy wskazać, że złożony przez skarżących wniosek z dnia 5 września 2014 r., podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm. - dalej jako: "u.p.e.a."). Zgodnie z treścią art. 1 u.p.e.a., ustawa ta określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2, prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2, zasady i sposób prowadzenia Rejestru Należności Publicznoprawnych oraz udostępniania danych z tego rejestru. Z uwagi na brzmienie tego przepisu, nie mogą być przedmiotem kontroli, podnoszone w skardze kwestie związane z przebiegiem opisanego przez skarżących postępowania dotyczącego rozbiórki przedmiotowego warsztatu. Nie mogły być one także przedmiotem kontroli Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zgodnie z art. 5 § 1 u.p.e.a., uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 tejże ustawy jest: 1) w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji, z zastrzeżeniem pkt 4; 2) dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa - organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku, a w przypadku braku takiej jednostki lub jej bezczynności - podmiot, na którego rzecz wydane zostało orzeczenie lub którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku; 3) dla obowiązków wynikających z tytułów wykonawczych wystawionych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych na podstawie art. 44 ustawy o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz art. 16 ustawy o udzielaniu przez Skarb Państwa wsparcia instytucjom finansowym - minister właściwy do spraw finansów publicznych; 4) w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celno-skarbowego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo rozliczeń zamknięcia - właściwy naczelnik urzędu skarbowego; 4a) w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej decyzji lub postanowień - naczelnik urzędu skarbowego właściwy według adresu siedziby Szefa Krajowej Administracji Skarbowej; 4b) w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez dyrektora izby administracji skarbowej decyzji lub postanowień - naczelnik urzędu skarbowego właściwy według adresu siedziby dyrektora izby administracji skarbowej; 5) w odniesieniu do grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, stanowiących dochód budżetu państwa, z wyłączeniem grzywien nakładanych przez organy Inspekcji Transportu Drogowego - właściwy naczelnik urzędu skarbowego. Stosownie do art. 5 § 2 u.p.e.a. uprawnione do żądania wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej, obowiązków, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, jest również państwo członkowskie lub państwo trzecie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zasadnie wskazało, że z wyżej powołanego przepisu nie wynika, aby wnioskodawcy byli uprawnieni do żądania w drodze egzekucji administracyjnej rozbiórki warsztatu rzemieślniczego położonego przy ul. [...] w [...]. Należy podkreślić, że instytucja wierzyciela w ustawie egzekucyjnej nie jest tożsama z instytucją wierzyciela w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Działania wierzyciela w rozumieniu komentowanej ustawy mają na celu realizację interesu ogólnego, a nie jednostkowego interesu wierzyciela. Instytucja wierzyciela w ustawie egzekucyjnej ma charakter procesowy. W konsekwencji wierzycielem jest organ administracji publicznej lub instytucja (państwowa lub samorządowa jednostka organizacyjna) także wtedy, gdy przedmiotem egzekucji jest obowiązek wynikający z wyroku sądu powszechnego, wydanego na rzecz osoby fizycznej (zob. E. Bojanowski, Glosa do wyroków NSA z 10.10.1991 r., I SA 752/91 oraz z 16.07.1991 r., I SA 585/91, OSP 1993/4, poz. 78). Inne podmioty zainteresowane wykonaniem obowiązku, mogą tylko w wyjątkowych sytuacjach wstąpić w miejsce wierzyciela – organu lub instytucji – w przypadku jego bezczynności lub niemożności ustalenia, jaki organ lub instytucja powinny wystąpić w danej sprawie jako wierzyciel. Żadna z takich sytuacji, nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Zasadnie zatem SKO utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta [...], który odmówił skarżącym wszczęcia postępowania, ponieważ nie mają oni statusu wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z treścią art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 ( żądanie wszczęcia postępowania ), zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Niezależnie od powyższego samorządowe Kolegium Odwoławcze, słusznie wskazało, że obowiązek rozbiórki przedmiotowego budynku, nie został jednoznacznie ustalony. Wspomnianym prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1687/12, uchylone zostały: decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. wydana po wznowieniu postępowania na wniosek W. L. stwierdzająca wydanie z naruszeniem prawa ostatecznej decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. (stwierdzającej nieważność ww. decyzji z dnia [...] marca 1977r. w części dotyczącej czasowości ) i odmawiająca jej uchylenia z uwagi na fakt, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2012 r" znak: [...]. Nadal więc funkcjonuje w obrocie prawnym w całości sporna decyzja z [...] marca 1977 r. zaś sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), skargę oddalił.