III SA/Kr 1219/18

|Sygn. akt III SA/Kr 1219/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Halina Jakubiec (spr.), Sędziowie: WSA Janusz Bociąga, WSA Janusz Kasprzycki, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r., sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego zasiłku rodzinnego oraz dodatków skargę oddala. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 września 2018 r. nr [...] uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2018 r. nr [...] w pkt II tj. w części postanawiającej o rozłożeniu M. G. (dalej w skrócie skarżącemu) na raty nienależnie pobranych świadczeń w kwocie po 153,00 zł miesięcznie i w tym zakresie orzekło co do istoty sprawy o rozłożeniu na 20 rat spłatę kwoty 2 862,67 zł nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, w wysokości 143,13 zł miesięcznie oraz umorzyło odsetki ustawowe za opóźnienie, w pozostałym zakresie utrzymując ją w mocy. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został przepis art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1257 ze zm.) w zw. z art. 5 ust. 4b, art. 24 ust. 7 jak i art. 32 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1952 ze zm.). Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny: Skarżący zwrócił się w dniu 15 grudnia 2016 r. do Wójta Gminy z wnioskiem o umorzenie kwoty 2 862,67 zł, którą na podstawie decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2016 r. nr [...] uznano za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne. Wniosek umotywował tym, iż w jego rodzinie wychowuje się troje dzieci, w tym dwoje z orzeczeniem o niepełnosprawności oraz, że znajduje się w ciężkiej sytuacji materialnej. Oświadczył, że obecny dochód w rodzinie wynosi około 950,00 zł na osobę i przy konieczności zapewnienia lekarstw dla dzieci, opłacie bieżących rachunków, wydatkach na żywność i ubranie nie jest w stanie spłacić nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. W uzasadnieniu ujął także koszty turnusów rehabilitacyjnych, na które chce skierować dwójkę niepełnosprawnych dzieci w roku 2017. Sprawa o umorzenie była trzykrotnie rozpoznawana przez organy administracyjne, druga z kolei decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2017 r. nr [...] została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 965/17 z uwagi na niewystarczające ustalenia faktyczne. Wójt Gminy, ponownie rozpoznając sprawę, wydał w dniu [...] 2018 r. decyzję nr [...] w pkt I odmawiającą skarżącemu umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w okresie od dnia 1 stycznia 2016 do dnia 30 września 2016 r. w łącznej kwocie: 2 862, 67 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym strona przestała być uprawniona do świadczeń rodzinnych do dnia ich zwrotu, w pkt II rozkładającą na raty nienależnie pobrane świadczenia w kwocie po 153,00 zł miesięcznie, w pkt III potrącającą nienależnie pobrane świadczenia z bieżąco wypłacanych świadczeń rodzinnych. Organ nie znalazł podstaw do umorzenia wskazanych należności. Uznał, że sytuacja finansowa skarżącego "nie jest najgorsza", o czym świadczy przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do pobierania zasiłku rodzinnego w okresie zasiłkowym 2017/2018. Natomiast mając na uwadze fakt, że w rodzinie wychowuje się dwoje niepełnosprawnych dzieci postanowił rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenia w kwocie po 153,00 zł miesięcznie do całkowitego zaspokojenia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi do dnia spłaty. Zdaniem organu I instancji wysokość rat w kwocie 153,00 zł miesięcznie w stosunku do dochodów i zasobów rodziny skarżącego nie wpłynie znacznie na pogorszenie jej sytuacji materialnej i mimo, że będzie wiązała się koniecznością wyrzeczeń i rezygnacji z pewnych wydatków skarżący jest w stanie je ponieść. Odwołując się od powyższej decyzji skarżący podniósł, że organ nie wziął pod uwagę obecnego dochodu wynoszącego kwotę 610,55 zł na osobę w jego 5 osobowej rodzinie. Zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W szczególności zakwestionował stwierdzenie organu, że jego sytuacja majątkowa "nie jest najgorsza". Zdaniem skarżącego organ nie wziął pod uwagę wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 9 listopada 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji podniosło, że w niniejszej sprawie istotą jest rozstrzygnięcie, czy zaistniały szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny skarżącego, które mogłyby pozwolić na umorzenie nienależnie pobranych świadczeń. Organ jest przy tym związany oceną prawną i wskazaniami Sądu zawartymi w wyroku z dnia 9 listopada 2017 r. Organ dokonał ustaleń faktycznych wskazujących na okoliczności, iż rodzinę skarżącego tworzy pięć osób, w tym troje dzieci. Dwoje dzieci legitymowało się orzeczeniem o niepełnosprawności, przy czym na dzień wydania decyzji tylko jedno z dzieci, A. G., legitymuje się stosownym orzeczeniem ważnym na czas określony, którego termin ważności upływa z dniem 31 stycznia 2020. Na podstawie tego orzeczenia na A. G. został przyznany decyzją z dnia [...] 2018r., znak [...] zasiłek pielęgnacyjny na okres od dnia 1 stycznia 2018r. do dnia 31 stycznia 2020r. w kwocie 153 zł miesięcznie. Drugie dziecko F. G. legitymował się orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia 27 stycznia 2015r. znak [...], które utraciło swoją ważność z dniem 31 marca 2018 r. Do akt sprawy zostały dołączone przez skarżącego dwa zaświadczenia lekarskie o stanie zdrowia dziecka dla potrzeb Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności: pierwsze zostało wydane dnia 22 listopada 2017r. przez lekarza pediatrę specjalistę chorób płuc Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] sp. z o.o. Poradnia Lekarza POZ zaświadczające, że u A. G. rozpoznano astmę wczesnodziecięcą oraz alergiczny nieżyt nosa. Dziecko od 1 roku życia jest diagnozowane w instytucie chorób płuc i alergologii, zapada na nawrotowe zapalenie dróg oddechowych, częste anginy, przerost migdałów. Pozostaje w leczeniu poradni pulmonologicznej, alergicznej i dermatologicznej. Drugie zaświadczenie zostało wydane w dniu 5 marca 2018 r. przez lekarza pediatrę specjalistę chorób płuc Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] sp.z o.o. Poradnia lekarza POZ i zaświadcza ono, że u F. G. rozpoznano astmę oskrzelową oraz alergiczny nieżyt nosa. Pozostaje on w stałym leczeniu poradni specjalistycznych i poddawany jest kontrolom w instytucie chorób płuc i alergologii Na wszystkie dzieci skarżący w okresie świadczeniowym 2017/2018 ma przyznane świadczenie wychowawcze w kwocie 500 zł miesięcznie na dziecko. Na zaczynający się okres zasiłkowy trwający od dnia 1 października 2018r. do dnia 30 września 2019r. skarżący również wnioskował o świadczenie wychowawcze na troje niepełnoletnich dzieci. Rodzina skarżącego oprócz wymienionych wyżej świadczeń na dzieci uzyskuje również dochód z tytułu zatrudnienia. Zgodnie z przedstawionymi zaświadczeniami z dnia 22 marca 2018 Specjalistycznego Ośrodka Wychowawczego [...] w N, żona skarżącego E. G. jest zatrudniona w tym Ośrodku na umowę o pracę na czas określony a wynagrodzenie netto za miesiąc luty wniosło 2 355,29 zł. Z zaświadczenia z dnia 22 marca 2018 r. wystawionego przez R. B. Spedycja - Transport, usługi "B" R. B. skarżący jest zatrudniony w tej firmie na umowę o pracę od dnia 1 stycznia 2017r. na czas nieokreślony, w wymiarze ½ etatu a wynagrodzenie netto za miesiąc luty 2018r. wyniosło 697,50 zł. Ponadto skarżący wraz z żoną są właścicielami gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 1,0782 hektara przeliczeniowego. Organ dokonał przeliczenia na podstawie przepisu art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, § 15 ust. 2, 5 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie praw do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r.) dochodu skarżącego z gospodarstwa rolnego na kwotę 2 778,52 zł ( rocznie), wskazując, że w jego posiadaniu znajduje się 1,0782 ha przeliczeniowych. Organ podniósł przy tym, że w przepisach o świadczeniach rodzinnych przyjęte zostało domniemanie, iż z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód, niezależnie od tego, czy się na nim pracuje, czy się je wydzierżawia. Dochód z gospodarstwa rolnego wylicza się ryczałtowo według hektarów przeliczeniowych. Skarżący dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości łącznej 4937,33 zł. Wydatki według oświadczenia skarżącego kształtują się na poziomie 7 755,50 zł. Organ zwrócił uwagę, że skarżący nie wykazuje żadnego zadłużenia i z tego względu przyjął, że rodzina skarżącego posiada nieudokumentowane dochody, względnie skarżący zawyżył wysokość wydatków. W związku z rozbieżnościami organ dokonał uśrednienia kwoty wydatków, mając do dyspozycji załączone przez skarżącego faktury i rachunki. Media wyliczył na kwotę miesięcznie 1157,73 zł, razem z miesięczną ratą kredytu hipotecznego w wysokości 1327,58 zł wydatki wynoszą miesięcznie kwotę 2 485,31 zł. Po odjęciu tej kwoty wydatków od ujawnionego przez skarżącego dochodu w wysokości 3 052,79 zł pozostaje kwota 567,48 zł na wydatki takie jak jedzenie, środki czystości czy koszty dojazdu, przy czym wykazana wyżej kwota 567,48 zł nie wyczerpuje budżetu, jakim dysponuje rodzina w danym miesiącu, gdyż w kwocie 3052,79 zł nie zostały ujęte świadczenia rodzinne i wychowawcze, jakim dysponuje co miesiąc rodzina tj. kwotą 1500 zł z tytułu świadczeń wychowawczych i kwotą 153 zł tytułem świadczeń rodzinnych. Odnośnie podnoszonych przez skarżącego wydatków z tytułu niepełnosprawności dzieci organ zwrócił uwagę, że skarżący wyliczył je miesięczne na kwotę 510 zł (wizyty u lekarzy, leki oraz basen dla dzieci niepełnosprawnych). Udokumentował natomiast jedynie bilety na kwotę 42 zł oraz kwotę 135 zł tytułem opłaty za naukę i doskonalenie pływania niepełnosprawnego na dzieci F. i A. G., w sumie 177 zł. Nie zostały natomiast przedłożone żadne rachunki za wizyty lekarskie czy za leki. Z opisanych wyżej zaświadczeń lekarskich również nie wynika, jak zauważył organ, że dzieci wymagają środków pomocniczych i sprzętu rehabilitacyjnego, wykonania dodatkowych badań czy innych zabiegów, które pociągają za sobą co miesięczne koszty. Poza wymienionymi wyżej wydatkami rodzina poniosła koszty związane z uczestnictwem dwójki dzieci w turnusie rehabilitacyjnym w czasie wakacji. Z przedłożonych faktur wynika, że za uczestnictwo dwójki dzieci w sierpniu 2017r. w turnusie rehabilitacyjny rodzina wniosła opłatę w wysokości 900 zł + 1567 zł, w sumie kwotę 2 467 zł. W wykazie przedłożonym przez stronę coroczny koszt takiego turnusu to 3 400 zł, wliczając koszty dojazdu. Kwota ta była płatna jednorazowo, z tego względu przy rozłożeniu jej na comiesięczne obciążenie uzyskuje się kwotę 283,33 zł (3.400 zł \12 miesięcy). Organ wyliczył ostatecznie, że skarżący ponosi w związku z niepełnosprawnością dzieci miesięcznie kwotę 793,33 zł i wskazał, że kwota ta może być pokryta z tytułu uzyskiwanych przez skarżącego świadczeń rodzinnych i wychowawczych (miesięcznie kwota 1653 zł). W ocenie organu, mając na uwadze całokształt dokonanych w sprawie ustaleń, nie zachodzi szczególna okoliczność uzasadniająca umorzenie nienależnie pobranych świadczeń. Zgodnie z treścią wyroku z dnia 9 listopada 2017 r. sformułowanie wniosku o umorzenie należności nie ogranicza organu w rozważeniu możliwości zastosowania ulgi innego rodzaju określonej w powyższym przepisie (rozłożenia na raty, częściowego umorzenia lub odroczenia terminu płatności), jeśli sytuacja rodziny wnioskodawcy uzasadniałaby przyznanie ulgi w zakresie mniejszym niż wskazany we wniosku. Kolegium uznało za zasadne rozważnie możliwości rozłożenia zwrotu spłaty świadczenia na raty. Spłata kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych może zgodnie z przepisem art. 30 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonywać się poprzez potrącenie z wypłacanych świadczeń rodzinnych czy wypłacanego świadczenia wychowawczego. Skarżący jest uprawniony do zasiłku pielęgnacyjny na okres od dnia 1 stycznia 2018r. do dnia 31 stycznia 2020r., w kwocie 153 zł miesięcznie. Zatem rozłożenie na 20 rat spłaty kwoty 2 862,67 zł nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, w wysokości 143,13 zł miesięcznie oraz umorzenie spłaty odsetek ustawowych za opóźnienie i potrącenie raty z kwoty zasiłku pielęgnacyjnego spowoduje obniżenie kwoty comiesięcznych świadczeń rodzinnych i wychowawczych z 1653 zł na kwotę (1653zł - 143,13 zł = 1509,87) 1509,87zł. Przy czym, jak organ zwrócił uwagę, sytuacja ta nie wpłynie na brak możliwości finansowania potrzeb dzieci w związku z ich niepełnosprawności, bowiem comiesięczna kwota pokrywana przez rodzinę w związku z niepełnosprawnością dzieci wynosi 793,33zł i nadal może być ponoszona z obniżonej kwoty świadczeń, to jest 1509,87zł. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której nie zgodził się z ustaleniami organu, zwłaszcza w zakresie doliczenia do puli dochodów - dochodu uzyskiwanego z gospodarstwa rolnego. Ponadto wyraził stanowisko, że ze względu na koszty związane z niepełnosprawnością dzieci zasługuje na ulgę w postaci umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017r. poz. 2188) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bądź też przepisów postępowania tak, iż daje to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub nie doszło do innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145§1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U z 2017r. poz. 1369 ze zm. dalej-p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134§1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145§1 p.p.s.a. Tym samym, kwestionowana przez skarżącego decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Przedmiotem postępowania sądowo administracyjnego jest prawidłowość rozstrzygnięcia organów administracji publicznej o odmowie umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości 2.862,67 zł , oraz o umorzeniu ustawowych odsetek za opóźnienie i rozłożeniu na 20 rat dochodzonej kwoty zwrotu. Materialnoprawną podstawą prawną wydanej w sprawie decyzji jest przepis art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.). Stanowi on, że organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Przepis powyższy uprawnia właściwe organy administracji do umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń, w przypadku stwierdzenia, że zapłata należnej kwoty może spowodować szczególnie niekorzystne skutki w zakresie sytuacji rodziny. Z zacytowanego przepisu wynika, iż decyzja w zakresie umorzenia zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconych nienależnie świadczeń rodzinnych pozostaje w sferze tzw. uznania administracyjnego i jest odstępstwem od ogólnej zasady statuującej obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami. Stosownie do art. 30 ust. 1 u.ś.r., osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Art. 30 ust. 8 u.ś.r. stanowi zaś, że kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Tym samym, umorzenie takich należności dopuszczalne jest wyjątkowo i tylko wtedy, gdy zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji materialnej, w tym dochodowej rodziny zobowiązanego, przez którą należy rozumieć ogólnie sytuację finansową rodziny. W myśl tego przepisu rozważeniu powinny podlegać okoliczności powstania zobowiązania, a także zdarzenia zaistniałe po ustaleniu zobowiązania, które z przyczyn niezależnych od zobowiązanego uniemożliwiałyby mu zwrócenie długu. W związku z tym, należy oceniać obiektywną możliwość spłaty zadłużenia, uwzględniając przy tym stan posiadania, istniejące źródła dochodu i możliwości zarobkowe członków rodziny, skoro rozważeniu podlega umorzenie świadczeń pieniężnych (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 90/18, LEX nr 2460851). Zwrot "szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny" to całokształt sytuacji materialnej, zdrowotnej, jak i życiowej wnioskodawcy. Rozpoznając wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń organy powinny dokonać oceny, czy sytuacja życiowa wnioskodawcy, w tym stan rodzinny, wiek, niepełnosprawność, stan zdrowia mieszczą się w ustawowym pojęciu "szczególnie uzasadnionych okoliczności." Natomiast sama trudna sytuacja materialna danej rodziny nie uzasadnia umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie "szczególna" i to szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich innych rodzin (vide wyrok WSA Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 859/16, LEX nr 2226640). Orzekanie przez organy administracji na podstawie przywołanego przepisu odbywa się w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że właściwy organ może ograniczyć nałożony na dłużnika obowiązek zwrotu należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, nie ma on natomiast takiego obowiązku. Nie oznacza to jednak, że rozstrzygnięcia podjęte w omawianym trybie mogą być dowolne. Powinnością organów jest zachowanie wymogu dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych i uzasadnienie decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Kontrola decyzji uznaniowej polega na ocenie przez sąd administracyjny prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych oraz tego, czy organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a w rozpatrywanym przypadku kontroli Sądu podlega ponadto wykonanie przez organ wskazań zawartych w wyroku z dnia 9.11 2017r. sygn. akt, III SA/Kr 965/17, którymi stosownie do art. 153 p.p.s.a. organy były związane. W ocenie Sądu organy obu instancji zrealizowały wytyczne zawarte w w/w wyroku, ustaliły i wszechstronnie przeanalizowały sytuację majątkową i rodzinną skarżącego. Ustalono, że dysponuje miesięcznym dochodem w łącznej wysokości 4937,33z ( str. 9 uzasadnienie zaskarżonej decyzji a, a wydatki według oświadczeń skarżącego wynoszą 7 755,50 zl.. W tych okolicznościach sugestia organów , że rodzina skarżącego posiada nieujawnione dochody lub zawyżona została kwota wydatków pozostaje nie do odparcia. Organy dokonały rzetelnej i szczegółowej analizy wydatków koniecznych do utrzymania domu, w którym mieszka pięcioosobowa rodzina skarżącego, wydatków związanych z wychowaniem trójki dzieci z uwzględnieniem poniesionych na ich leczenie udokumentowanych kosztów. Uwzględniając tylko dochód ujawniony przez samego skarżącego tj. z wynagrodzenia za pracę skarżącego i jego żony w wysokości miesięcznie 3 052,79 zł, a następnie po odjęciu tej kwoty stałych wydatków kształtujących się na poziomie 2 485 zł., pozostaje kwota 567, 48 zł na wydatki takie jak jedzenie, środki czystości czy koszty dojazdu, przy czym wykazana wyżej kwota 567,48 zł nie wyczerpuje budżetu, jakim dysponuje rodzina w danym miesiącu, gdyż w kwocie 3052,79 zł nie zostały ujęte świadczenia rodzinne i wychowawcze tj. kwota 1500 zł którą dysponuje co miesiąc rodzina tj. z tytułu świadczeń wychowawczych i kwotą 153 zł tytułem świadczeń rodzinnych, ani ( hipotetyczny ) dochód z gospodarstwa rolnego . Analizując sytuację zdrowotną dzieci i kwestię ustalonego stopnia niepełnosprawności, organ zauważył, że dzieci nie wymagają środków pomocniczych i sprzętu rehabilitacyjnego, ani wykonania dodatkowych badań czy innych zabiegów, które pociągałyby za sobą co miesięczne koszty. Ustalając ilość i wysokość rat organ wziął pod uwagę wpływ potrą ceń na sytuację finansową rodziny, a ocena ta dokonana została w granicach swobodnego uznania i ze wskazaniem na konkretne zobiektywizowane kryteria. Ustosunkowując się do zarzutów skargi sprowadzających się do żądania umorzenia całej kwoty nienależnie pobranego świadczenia należy podkreślić wyjątkowy charakter dobrodziejstwa przewidzianego przepisem art.30 ust. 9 u.ś.r.. Treść normatywna tego przepisu wskazuje na konieczność ustalenia i rozważenia przez organ czy w danej konkretnej sprawie zachodzą "szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny." Umorzenie ( tak jak i rozłożenie na raty i umorzenie odsetek) ma charakter wyjątkowy i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca wskazanego przepisu. Pojęcie szczególnie uzasadnionych okoliczności należy interpretować biorąc pod uwagę fakt, iż sama trudna sytuacja materialna rodziny, nie uzasadnia umorzenia należności. Jest to możliwe dopiero wówczas gdy sytuacja ta będzie szczególna i to , jak już wspomniano powyżej, na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych a nie względem wszystkich innych rodzin. Ponadto uznaniowy charakter decyzji dotyczącej umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ogranicza zakres kontroli takiej decyzji przez Sąd administracyjny.( wyrok NSA z dnia 20grudnia 2016r.I OSK 1382/15 wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 czerwca 2018 II SA/Łd 414/18, WSA w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2019r.III SA/Gd 906/18 dostępne w LEX nr 2205270,2520160, 2609754.) | Należy mieć na uwadze (zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych), że zwrot "szczególnie uzasadnione | |okoliczności dotyczące sytuacji rodziny" należy interpretować biorąc pod uwagę fakt, iż co do zasady do świadczeń rodzinnych uprawnione| |są jedynie osoby o niewysokich dochodach, spełniające kryterium dochodowe. Sama trudna sytuacja materialna danej rodziny nie uzasadnia | |umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie "szczególna" i to | |szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich innych rodzin (wyrok WSA z 28 października | |2011 r. sygn. akt II SA/Łd 742/10, LEX nr 755911). | |Reasumując, w stanie faktycznym sprawy brak jest obiektywnych powodów, które uzasadniałyby całkowite zwolnienie skarżącego z | |odpowiedzialności za zadłużenie .Skarżący posiada stałe źródło dochodu, ponadto korzysta z świadczenia rodzicielskiego na całą trójkę | |dzieci, pomimo wykazania wydatków znacznie przekraczających dochody wywiązuje się ze zobowiązań cywilnoprawnych i nie wykazuje | |zadłużenia. Sytuacji skarżącego nie można oceniać jako wyjątkowej, w znaczeniu zasługującym na zastosowanie art. 30 ust. 9 u.ś.r. w | |postaci umorzenia w całości pozostałej do spłaty kwoty nienależnie pobranych świadczeń zwłaszcza, że organ pozostałą do spłacenia kwotę| |rozłożył na raty. Co więcej, raty te nie są wysokie i umożliwiają ich miesięczną spłatę. Wydając decyzję, o której mowa w art. 30 ust. | |9 u.ś.r., opartą na uznaniu administracyjnym, organ administracji nie jest związany treścią wniosku zobowiązanego do zwrotu świadczeń | |rodzinnych lecz może samodzielnie dokonać oceny, czy należność należy umorzyć w całości czy też w części, rozłożyć na raty czy jedynie | |odroczyć termin płatności (vide: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2017 r., sygn.. akt II SA/Sz 1089/17, LEX nr 2403759). Z | |uwagi na to , że regułą jest obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, w pierwszej kolejności organ powinien rozważyć możliwość| |spłaty zadłużenia w ratach, co niniejszej sprawie zostało zrobione, z uwzględnieniem realności spłaty tych rat. Natomiast instytucja | |umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ( w części lub w całości ), powinna być stosowana wyjątkowo, gdy realnie | |nie jest możliwe odzyskanie dochodzonej kwoty zwrotu w drodze postępowania egzekucyjnego, lub gdy egzekucja mogłaby pozbawić osobę | |zobowiązaną albo pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania | |Wobec powyższego Sąd uznał, że organy obu instancji przy ocenie sytuacji majątkowej, dochodowej, rodzinnej i osobistej skarżącej wzięły| |pod uwagę wszystkie istotne okoliczności i nie można zarzucić im naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W | |konsekwencji należało przyjąć, że organy te nie przekroczyły granic uznania administracyjnego zakreślonych treścią art. 30 ust. 9 | |u.ś.r. | |Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. |