II SA/Łd 887/18
WyrokWSA w Łodzi2019-01-16
Skład orzekający: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, jeśli jest ono sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje odprowadzanie ścieków do systemu kanalizacji komunalnej lub do zbiorników bezodpływowych?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany do wniesienia sprzeciwu, jeśli zgłoszenie budowy lub robót budowlanych narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt prawa miejscowego, jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa i musi być przestrzegany, dopóki jego legalność nie zostanie zakwestionowana w odpowiednim trybie. W sytuacji, gdy plan miejscowy przewiduje konkretne sposoby odprowadzania ścieków (system kanalizacji komunalnej lub zbiorniki bezodpływowe) i nie dopuszcza przydomowych oczyszczalni, zgłoszenie takiej oczyszczalni jest sprzeczne z planem i uzasadnia wniesienie sprzeciwu.Stan faktyczny
E. T. dokonała zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że inwestycja jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. E. T. zaskarżyła decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego, Prawa ochrony środowiska oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, wskazując na dopuszczalność przydomowych oczyszczalni jako rozwiązania równoważnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi E. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie przyjęcia zgłoszenia dotyczącego zamiaru budowy - oddala skargę. A. P.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. T., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...] wnoszącej sprzeciw w sprawie zgłoszenia dotyczącego zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
E. T. dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania prac budowlanych związanych z budową przydomowej oczyszczalni ścieków przewidzianej do realizacji na działce nr ewid. 569 w miejscowości D., gm. Z..
Starosta [...] decyzją z dnia [...] zgłosił sprzeciw w sprawie zamiaru wykonania zgłoszonych robót budowlanych uznając, że wykonanie ww. robót budowlanych jest sprzeczne z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1332 ze zm.).
Kwestionując powyższą decyzję odwołanie wniosła E. T., która wskazała że zapisy planu zagospodarowania są sprzeczne z przepisami, w tym z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Wojewoda [...], przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż na terenie, na którym zlokalizowana jest nieruchomość inwestora obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi D. w gminie Z. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Z. z dnia [...], nr [...]. W rozdziale V "Infrastruktura techniczna" znajduje się przepis § 37, który w zakresie odprowadzania ścieków przewiduje odprowadzanie ścieków sanitarnych poprzez realizację planowanego systemu kanalizacji komunalnej z ich przetłaczaniem do miejskiej oczyszczalni ścieków w Z.. Do czasu wybudowania systemu kanalizacji odprowadzanie ścieków do zbiorników bezodpływowych (§ 37 ust. 2 uchwały).
Zapisy obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego jednoznacznie wskazują jakie rozwiązanie odprowadzania ścieków jest możliwe w przypadku braku systemu kanalizacji komunalnej. Plan nie dopuszcza odprowadzania ścieków do przydomowych oczyszczalni ścieków. Plan zagospodarowania przestrzennego nie był uchylony, jego zapisy są zatem obowiązujące. Tym samym zgłoszenie przydomowej oczyszczalni ścieków, w ocenie organu odwoławczego, nie jest zgodne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego.
W skardze na powyższą decyzje E. T. wskazała na naruszenie:
1. art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 152 ust. 4, ust. 4a w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa ochrony środowiska poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że w sprawie spełnione zostały przesłanki zgłoszenia sprzeciwu w stosunku do rozpoczęcia eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków na działce skarżącej z uwagi na jej sprzeczność z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdy tymczasem przywołane postanowienie planu, jako naruszające przepisy ustawy, w świetle art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotknięte jest nieważnością i w rezultacie nie znajduje zastosowania;
2. art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz § 26 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji niedostrzeżenie, że w świetle tych przepisów prawa powszechnie obowiązującego zajmujących pozycję hierarchicznie nadrzędną względem postanowień planu miejscowego, wyposażenie nieruchomości pozbawionej dostępu do sieci kanalizacyjnej w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych jest rozwiązaniem równoważnym i dopuszczonym do zamiennego stosowania w miejsce zbiornika bezodpływowego nieczystości ciekłych.
Opierając się na wskazanych zarzutach autorka skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" P.p.s.a.). Stosownie do uregulowania art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.
W niniejszej sprawie kontroli sądu poddana została kwestia zgłoszenia przez organ administracji architektoniczno – budowlanej pierwszej instancji sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych objętych zgłoszeniem skarżącej, a polegających na wykonaniu przydomowej oczyszczalni ścieków. Organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Takie też rozstrzygnięcia stały się przedmiotem skargi inwestorki do sądu administracyjnego.
Oceniając legalność zaskarżonych decyzji Sąd uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 30 ust. 6 pkt 2 przywołanej już ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z treścią art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli:
1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy; bądź
3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje.
Przepis art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego przewiduje zatem obowiązek wniesienia sprzeciwu w ściśle określonych sytuacjach. Ustawowe określenie "wnosi sprzeciw" oznacza bowiem, że rozstrzygnięcie w tym zakresie nie jest pozostawione uznaniu organu, lecz jest on zobligowany do wniesienia sprzeciwu w sytuacji, gdy wystąpi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego.
Przesłanka, która zaistniała w sprawie niniejszej ma miejsce w razie dokonania przez organ oceny, że realizacja budowy lub robót budowlanych narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Co do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie ulega wątpliwości, iż chodzi o akt prawa miejscowego uchwalony przez właściwy organ w trybie przepisów planistycznych. Przepis znajdujący zastosowanie w sprawie niniejszej – art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego – nie budzi różnorakich dywagacji interpretacyjnych i jego wykładnia nie jest w judykaturze sporna.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, organ pierwszej instancji stwierdziwszy, iż wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków jest sprzeczne z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zobligowany był zgłosić sprzeciw. Uzasadniając swoje stanowisko organ powołał treść § 37 uchwały Rady Gminy Z. z dnia [...], nr [...]. Przepis ten, w ust. 1, dla obszaru objętego planem w zakresie odprowadzania ścieków przewiduje odprowadzanie ścieków sanitarnych poprzez realizację planowanego systemu kanalizacji komunalnej z ich przetłaczaniem do miejskiej oczyszczalni ścieków w Z.. Do czasu wybudowania systemu kanalizacji odprowadzanie ścieków do zbiorników bezodpływowych (§ 37 ust. 2 uchwały). Zacytowany przepis nie jest sporny. Sąd podziela pogląd organu, iż przepis ten stanowi przeszkodę do wybudowania na działce objętej regulacją wspomnianego planu miejscowego indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków, której wykonanie planowała skarżąca.
W świetle powyższych uwag, stwierdziwszy sprzeczność planowanego zamierzenia inwestycyjnego z zapisami obowiązującego planu miejscowego, organ administracji architektoniczno – budowlanej zobligowany był do zgłoszenia – na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego – sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia zamiaru realizacji robót budowlanych, tak też czyniąc.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będąc aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tekst jedn. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1073 ze zm.) jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Dopóki jego legalność nie zostanie zakwestionowana w odpowiednim trybie, taki akt ma moc powszechnie obowiązującą i jest elementem porządku prawnego. Oceny w tym przedmiocie nie zmienia przekonanie strony co do wadliwości tego przepisu. Z tego samego powodu na uwzględnienie nie zasługuje także drugi zarzut skargi stanowiący o naruszeniu art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1454 ze zm.) i § 26 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 roku, poz. 1422).
Końcowo podkreślić należy, iż mimo że skarżąca nie podnosiła argumentów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych Sąd, który nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zobligowany był także rozważyć ewentualne naruszenia w tym zakresie. Sąd jednak nie dopatrzył się uchybień na tej płaszczyźnie, gdyż postępowanie w sprawie było przeprowadzone w sposób rzetelny i dokładny, co znalazło swoje potwierdzenie w dokumentach załączonych do akt administracyjnych i w uzasadnieniu skonstruowanym zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2096 ze zm.).
Konkludując powyższe rozważania Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi w całości.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło