IV SA/Wa 1876/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-11

Skład orzekający: Anita Wielopolska, Alina Balicka, Anna Falkiewicz-Kluj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi może odmówić zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych klas II-III na cele nierolnicze, pomimo zgodności z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz deklarowanego potencjału rozwoju gospodarczego i tworzenia miejsc pracy?
Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ma prawo odmówić zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych wysokich klas na cele nierolnicze, nawet jeśli jest to zgodne ze studium zagospodarowania przestrzennego gminy i wiąże się z potencjalnym rozwojem gospodarczym. Nadrzędnym celem jest ochrona ilościowa i jakościowa gruntów rolnych, a argumenty ekonomiczne nie mogą przeważyć nad interesem społecznym w postaci ochrony zasobów rolnych, zwłaszcza gdy gmina posiada już inne tereny, które uzyskały zgodę na zmianę przeznaczenia, a nie zostały w pełni zagospodarowane.
Stan faktyczny
Wójt Gminy W. wystąpił z wnioskiem o zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych klas II-III na cele nierolnicze, argumentując to zgodnością z planami zagospodarowania, atrakcyjnym położeniem, potencjałem tworzenia miejsc pracy i wzrostu dochodów gminy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wyrażenia zgody, wskazując na potrzebę ochrony gruntów rolnych, fakt wcześniejszego "odrolnienia" znacznych powierzchni, które nie zostały w pełni zagospodarowane, oraz możliwość rozwoju gminy bez przeznaczania na cele nierolnicze kolejnych gruntów wysokich klas bonitacyjnych. Gmina W. zaskarżyła decyzję Ministra do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz K.p.a., w tym błędną wykładnię pojęcia "przydatności produkcyjnej gruntu" i naruszenie granic uznania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant ref. staż. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów rolnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017 r., znak [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dalej "MRiRW", "Minister" utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...] o odmowie wyrażenia zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze [...] ha gruntów rolnych klasy II-III położonych w obrębie L. w granicach działek ewidencyjnych nr.nr. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz w obrębie W. w granicach działek ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]– dalej "przedmiotowe działki". Powyższe było wynikiem następujących ustaleń i rozważań organu. Wójt Gminy W. wystąpił z wnioskiem o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze opisanych wyżej nieruchomości. Argumentami za zmianą przeznaczenia było: -zgodność proponowanej zmiany przeznaczenia gruntów z kierunkami polityki przestrzennej Gminy W. określonymi w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W.; -doskonałe skomunikowanie gruntów z terenami uzbrojonymi w infrastrukturę techniczną, atrakcyjne położenie; - zainteresowanie potencjalnych inwestorów w zainwestowanie w te tereny; -możliwość powstania na tym terenie nowych zakładów pracy a w związku z tym wzrost dochodów gminy w podatkach z tytułu prowadzonej przez inwestorów działalności gospodarczej; -niski procent (4,03 %), powierzchni tych gruntów w stosunku do ogólnej powierzchni gruntów w obu obrębach ewidencyjnych; - położenie tych gruntów nie w otwartej przestrzeni rolniczej i w związku brak predestynowania do ich rolniczego wykorzystania (położone przy drodze krajowej nr [...] ulegają degradacji w wyniku zanieczyszczeń z drogi); -brak znaczącego uszczerbku dla rolniczej przestrzeni produkcyjnej i jego zrekompensowanie przez korzyści wynikające z tytułu zatrudnienia co ma znaczenie przy utrzymującym się poziomie bezrobocia oraz korzyściach wynikających z uzyskania konkretnych efektów ekonomicznych. Marszałek Województwa [...] wydał pozytywną opinię w przedmiocie zasadności wniosku. Taką samą wydał Prezes [...] Izby Rolniczej. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...]. MRiRW wydał decyzję odmowną. Gmina W. złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucając naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. oraz art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez błędne uznanie że nie zachodzą przesłanki uzasadniające wydanie decyzji pozytywnej. Rozpoznając sprawę po raz drugi MRiRW nie znalazł podstaw do odmiennej oceny wniosku. Wskazał, że: -stosownie do przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (D.U. 2016, poz. 778), dalej "p.z.p", wójt, burmistrz, prezydent miasta są odpowiedzialni za kształtowanie polityki przestrzennej na obszarze gminy (miasta); -mając na uwadze art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w ramach opracowywania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla obszaru gminy W. zostało już przeznaczonych na cele nierolnicze 1 670 ha gruntów rolnych w tym 460 ha gruntów klasy I-III. Z tej powierzchni 330 ha i 232 ha gruntów przeznaczono na cele nierolnicze odpowiednio w obrębie L. i W.; -w granicach gminy grunty niezabudowane stanowią powierzchnię 560 ha w tym 130 ha w obrębie L. i 95 ha w obrębie W. Grunty te od strony wschodniej i zachodniej sąsiadują z gruntami rolnymi – co oznacza, że MRiRW nie ogranicza gminie przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze widząc uzasadnioną potrzebę rozwoju gminy na gruntach wyższych klas bonitacyjnych; -w tej sprawie istnieje jednak możliwość rozwoju gminy W. bez przeznaczenia na cele nierolnicze kolejnych gruntów rolnych wysokich klas bonitacyjnych które charakteryzują sią dużą przydatnością dla produkcji rolniczej. -MRiRW wziął pod uwagę konieczność ochrony ilościowej i jakościowej gruntów rolnych oraz potrzebę racjonalnego gospodarowania rolniczą przestrzenią produkcyjną uwzględniając fakt, że w granicach gminy grunty klas IV-V stanowią ponad 30% zasobu gruntów rolnych; -nie można "na zapas" domagać się odrolnienia gruntów będąc świadomym istnienia gruntów niewykorzystanych (inwestycyjnych); - mimo że projekt planu co do którego złożono wniosek o zmianę przeznaczenia musi być zgody ze Studium – to sam ten fakt nie może przesądzać o konieczności uwzględnienia wniosku. Gdyby tak było to nie byłoby konieczności występowania do MRIRW o zmianę przeznaczenia gruntów gdyż przesądzałoby o tym Studium; -okoliczność związana z położeniem działek w pobliżu [...] i sąsiedztwie aglomeracji [...] nie została przez organ pominięta. Nie ma podstaw do przyjęcia, że tylko z uwagi na takie położenie gruntów uzasadniona jest zmiana ich przeznaczenia. W przeciwnym razie wzdłuż autostrad wszystkie grunty nie powinny być wykorzystywane rolniczo a taki pogląd nie jest uzasadniony. Autostrady na całym świecie przebiegają głównie przez tereny rolne a nie przez tereny zurbanizowane. W ich otoczeniu nie ma tak znaczących zanieczyszczeń jak to wskazuje Gmina. Wystarczy odpowiedni dobór roślin. W bezpośrednim sąsiedztwie drogi nie powinny być prowadzone uprawy sadownicze i warzywne oraz rośliny przeznaczone do bezpośredniego spożycia przez ludzi natomiast bez żadnych ograniczeń może być uprawniane zboże. Nie ma zatem dowodów na to, aby położenie gruntów rolnych bezpośrednio przy drogach o dużym nasileniu ruchu kwalifikowało je do przeznaczenia na cele nierolnicze, -rolnictwo jest niekonkurencyjne dla innych sektorów i dlatego że jest specyficznym środkiem produkcji charakteryzującym się niepomnażalnością, podlega szczególnej ochronie. Rolą Ministra nie jest ocena korzyści ekonomicznych płynących ze zmiany przeznaczenia gruntów związanych z potencjalnymi inwestycjami ale ochrona działań polegająca na nieuzasadnionym przeznaczeniu gruntów na cele nierolnicze. - gdy istnieje konflikt wartości ekonomicznych i przyrodniczych (ochrona gruntów) należy dać prymat wartościom cenniejszym do których zalicza się zachowanie dobra narodowego (gleby produkcyjne); -organ wziął pod uwagę, w ramach uznania administracyjnego, przesłanki z zakresu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Potrzeby inwestycyjne gminy są ważne ale dużo ważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego mieszkańcom tej gminy i kraju. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła Gmina W. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: -art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez naruszenie granic uznania administracyjnego i wydanie decyzji odmownej podczas gdy w niniejszym przypadku ze względu na zindywidualizowany charakter tych terenów tj. usytuowanie ich w sąsiedztwie obszarów zainwestowanych (terenów aktywności gospodarczej) lub posiadających zgodę na zmianę przeznaczenia, położenie tego terenu poza terenami rolniczego zagospodarowania zasadna jest zmiana dotychczasowego przeznaczenia w celu rozwoju aktywności gospodarczej w pobliżu aglomeracji warszawskiej. Tereny te będą podstawą do stworzenia nowych miejsc pracy a ich wyłączenie z produkcji rolnej nie uszczupli dotychczasowego zasobu ziemi wykorzystywanej rolniczo; -art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez błędną wykładnię polegającą na nieustaleniu dla potrzeb przedmiotowego postępowania znaczenia pojęcia "przydatności produkcyjnej gruntu" i przyjęcie priorytetu dla ochrony gruntów rolnych oraz pominięcie przesłanki rozwoju społecznego i gospodarczego terenu objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; -art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego, pominięcie ustaleń istotnych sprawy mających znaczenie dla jej rozstrzygnięcia; brak wyczerpującego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, niezbadanie faktycznego sposobu wykorzystywania tych gruntów a tym samym sporządzenie uzasadnienia w sposób sprzeczny z obowiązującymi standardami; naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasady praworządności i prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia zindywidualizowanych przesłanek występujących w niniejszej sprawie; -art. 11 i 12 K.p.a. bez głębszego uzasadnienia; Wniesiono o uchylenie obu decyzji i zasądzenie od organu kosztów postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca Gmina powtórzyła argumenty zawarte we wniosku wszczynającym postępowanie i wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zdaniem skarżącej Gminy organ nie dokonał analizy lokalizacji tych terenów i wynikającego z tej lokalizacji ustalenia że grunty te znajdują się w obszarach umożliwiających rozwój Gminy a ponadto tego że grunty niezabudowane nie są synonimem gruntów przeznaczonych pod zabudowę Gmina nie podejmuje działań "na zapas" o czym świadczy fakt, że w poprzednich latach organ udzielał zgody na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej nie analizując najwyraźniej ich położenia oraz atrakcyjności rolniczej. Były to tereny w oddaleniu od głównych ciągów komunikacyjnych a zatem niejednokrotnie bardziej wskazane do rolniczego przeznaczenia niż do lokalizowania aktywności gospodarczej. Takie działanie organu doprowadziło do sytuacji w której hamowany jest rozwój gminy w imię ochrony dobra które wcześniej chronione nie było. Tereny wnioskowane do zmiany leżą pomiędzy drogą krajową nr [...] a drogą ekspresową [...] przygotowaną do oddania do użytku. Takie położenie determinuje ich wykorzystanie zgodnie z wnioskiem. W Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy W. tereny te zostały przeznaczone pod aktywność gospodarczą jako spięte ww układem komunikacyjnym. Poza tym położone są w bezpośrednim sąsiedztwie [...] i sprzyjają rozwojowi aglomeracji [...], Co do terenów które wcześniej uzyskały zgodę na zmianę przeznaczenia to z uwagi na znaczne oddalenie od centrum Gminy i miasta [...] nie są wskazane do zainwestowania ze względu na bardzo wysokie koszty przygotowania inwestycji. Na to nie zwrócił uwagi organ wydając zaskarżoną decyzję. Zamiary inwestycyjne Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad i związana z tym degradacja terenu narzuca Gminie rozwiązania na terenach sąsiadujących. Głównie po wschodniej stronie drogi ekspresowej [...] zlokalizowane będą tereny przeznaczone na cele aktywności gospodarczej których w Gminie W. brakuje. Enklawa w postaci terenów rolniczych nie będzie miała na tym terenie żadnego uzasadnienia. Pomimo że są to tereny II i III klasy nie można uznać, że charakteryzują się one znaczną przydatnością do produkcji rolniczej. Skarżący nie zgodził się także z poglądem, że autostrady przebiegają zwykłe przez tereny rolnicze gdyż pogląd ten pomija kwestię położenia wnioskowanych obszarów w sąsiedztwie węzłów komunikacyjnych w bliskości aglomeracji [...] które to położenie na całym świecie implikowałoby lokalizację na takich terenach parków logistycznych oraz innych form aktywności gospodarczej (usługi, wielkopowierzchniowe obiekty handlowe, zakłady produkcyjne). Organ źle ocenił przydatność produkcyjną tych gruntów gdyż nie można przyjąć, że pozostawienie ich jako rolnych zapewni bezpieczeństwo życiowe mieszkańcom gminy. Ważne jest także i to, że właściciele tych gruntów deklarują, że po wybudowaniu drogi nie będą dalej ich wykorzystywać w calach rolniczych. W związku z tym nie będzie na tych gruntach prowadzona produkcja rolnicza i doprowadzi to do zahamowania rozwoju Gminy. Zmiana przeznaczenia gruntów nie jest uzależniona od jej klasy bonitacyjnej lecz od oceny jej przydatności produkcyjnej. Istnienie na gruntach Gminy niezabudowanych gruntów co do których dokonano już zmiany przeznaczenia nie może kształtować stanowiska organu w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o odmowie zmian przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze w toku procedury uchwalania planu miejscowego. Materialnoprawną podstawą do wydania decyzji były przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, która reguluje zasady ochrony tych gruntów. Generalnie zasady wyrażone w tej ustawie sprowadzają się do ograniczania przeznaczenia gruntów najwyższych klas na cele nierolnicze, co wynika z art. 3 ust. 1 tej ustawy. Na cele nierolnicze i nieleśne, zgodnie z art. 6 ust. 1, można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów, jako nieużytki, a w razie ich braku – inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Przepisy te nie zamykają jednak możliwości przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów rolnych klas od I do III. Jeśli wnioskodawca wskaże racjonalne powody, dla których grunty takie powinny zostać przeznaczone na cele nierolnicze, to wówczas, zdaniem Sądu, nie można odmówić zmiany ich przeznaczenia tylko dlatego, że ustawa nakazuje szczególnie chronić tego rodzaju grunty. Udzielenie lub odmowa udzielania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na inny cel oparte są na uznaniu administracyjnym. Organ musi zatem zgromadzić i wszechstronnie ocenić zebrane dowody w tym ocenić interes publiczny (tu. ochrona gruntów wysokich klas) i słuszny interes strony (deklarowany rozwój gospodarczy gminy). W ocenie Sądu organ ustalił stan faktyczny i dokonał oceny przesłanek leżących u podstaw wniosku. Doszedł do niewadliwego wniosku, że obecnie brak jest podstaw do zmiany przeznaczenia tych gruntów. Wbrew wywodom strony skarżącej organ zasadnie wskazał na fakt wcześniejszego "odrolnienia" innych gruntów leżących na terenie gminy, które do tej pory w znacznej części nie zostały wykorzystane. Skarżąca tłumaczy, że jest to związane z dużymi kosztami jakie należałoby ponieść na wybudowanie infrastruktury i ich oddalenie od szlaków komunikacyjnych. Obecnie wnioskowane tereny są natomiast położone między drogami i dlatego powinny być wykorzystane na aktywizacją gospodarczą. Te twierdzenia pozostają jednak w sprzeczności z wnioskiem o zmianę przeznaczenia w którym mowa jest że tereny te zostały w większości wykorzystane na budownictwo mieszkaniowe. Zdaniem Sądu, Gmina działając w ramach przysługujących jej uprawnień związanych z kształtowaniem polityki przestrzennej musi podejmować działania o charakterze całościowym. Oznacza to, że decydując o sposobie zagospodarowania Gminy nie może tego czynić w odniesieniu do części terenów gminy z pominięciem stanu istniejącego. Gmina za każdym razem, gdy wnioskuje o zmianę przeznaczenia gruntów powinna, przez pryzmat wcześniejszych zmian, wykazać nie tylko przesłanki uzasadniające kolejne zmiany ale i wykazać, że obiektywnie nie było możliwości wykorzystania gruntów co do których wcześniej wydano decyzję o zmianie przeznaczenia. W ocenie Sądu, Gmina nie wykazała, że nie było możliwości wykorzystania gruntów poprzednio odrolnionych. Skarżąca zresztą w skardze wskazała, że okoliczności te w ogóle nie mają znaczenia (str. 7 skargi) aby jednocześnie stwierdzić że są to grunty położone w oddaleniu od głównych ciągów komunikacyjnych a zatem niejednokrotnie wskazane do rolniczego wykorzystania niż do lokalizowania aktywności gospodarczej (str. 4 in fine skargi i str.5), czyniąc z tego zarzut organowi, iż wcześniej zmienił przeznaczenie tych gruntów. Gmina nie bierze jednak pod uwagę faktu, że to właśnie postępowanie Gminy prowadzi do zahamowania jej rozwoju skoro wcześniej do zmiany wskazała grunty których nie zamierzała w tym celu wykorzystać tj. zgodnie z nowym przeznaczeniem. Ani system dróg ani brak infrastruktury na co powołuje się gmina, nie jest niczym nowym, nie planowanym wcześniej elementem ładu przestrzennego. Konsekwentnie zatem należy podzielić wywody organu, że Gmina nadal posiada tereny które może wykorzystać na aktywizację gospodarczą. W tym aspekcie kwestie nadrzędności ochrony gruntów wysokich klas są ważniejsze niż hipotetyczny rozwój gospodarczy przy drogach. Przepisy art. 6 ust 1 i 3 ust 1 wyrażają zasadę ograniczania przeznaczenia gruntów rolnych na nierolne i wyznaczają zadania Ministra Rolnictwa z których na pierwszy plan wysuwa się zasada przeznaczania do zmiany gruntów do nieużytków i gruntów o najniższej przydatności produkcyjnej zaś wyjątkowo gruntów klas wyższych. Kwestie planów inwestycyjnych gminy związanych z wnioskowanym obszarem, bliskość ciągów komunikacyjnych nie stanowi podstawy do uwzględnienia wniosku. Kwestie możliwości zmiany przeznaczenia gruntów muszą być rozważane w świetle przepisów prawa materialnego zawartego w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W ramach opracowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla obszaru gminy W. przeznaczonych na cele nierolne zostało 1 670 ha gruntów w tym 460 ha klas I-III z czego 330 ha i 232 gruntów rolnych przeznaczono na cele nierolnicze w obrębie L. i W. Świadczy to o tym, że w tych granicach przeznaczono już znaczny procent gruntów na cele nierolnicze. Jak wynika z dołączonych do wniosku map na terenie W. znajdują się niewykorzystane i leżące przy drodze grunty, co do których wydano wcześniej zgodę na zmianę przeznaczenia a zainwestowanych jest mniej niż połowa. Grunty proponowane do zainwestowania położone są w dalszej części od tej drogi (działki [...] i [...]). Skoro zatem nie udało się zagospodarować tych działek mimo, że leżą przy drodze trudno uznać za racjonalny argument że inaczej stanie się w przypadku nieruchomości położonych przy drodze bez względu na to jaki ma ona status. Z kolei w obrębie L. w zasadzie cały teren i przeznaczony do zmiany i pozostały to zwarte grunty rolne. Istotnie grunty te zostały niejako przedzielone drogą ekspresową to jednak, w świetle tego co zostało wskazane wyżej, nie ma to pierwszorzędnego znaczenia (zamiary inwestycyjne gminy i względy ekonomiczne). Po drugiej stronie drogi ekspresowej, wzdłuż niej, występują także wyłącznie tereny o charakterze rolnym. Oznacza to, że poza drogą cały obszar stanowi obszar wykorzystywany rolniczo i tworzący zwarty teren produkcyjno-rolniczy. Przeznaczanie na cele nierolnicze dodatkowych gruntów w sytuacji gdy w ramach wcześniejszych działań doszło do zmiany przeznaczenia tak znacznej liczby gruntów rolnych stoi w sprzeczności z zasadą ich ochrony wyrażoną w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Trzeba wskazać, że w kontekście art. 10 tej ustawy Minister nie ocenia wniosku z punktu widzenia potrzeb ekonomicznych gminy, jej zamierzeń inwestycyjnych lecz w kontekście ochrony terenów wykorzystywanych rolniczo. Nie może być tak, że to właściciele gruntów składając oświadczenie że nie zamierzają wykorzystywać ich zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, wymuszają na Ministrze zmianę tego przeznaczenia. Oczywiście może mieć to znaczenie ale tylko wtedy gdy rzeczywiście uzasadnione byłoby z punktu widzenia odstąpienia od zasady ochrony gruntów rolnych (por. wyrok NSA z 24 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2263/14, czy wyrok NSA z 21 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1234/14 – oba w internetowej bazie orzeczeń NSA). Z obu wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że argumenty natury ekonomicznej nie mogą być wystarczającym powodem do uwzględnienia wniosku o wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia. Wbrew zarzutom skargi organ dokonał analizy istniejącego zagospodarowania wskazując, że w obrębach ewidencyjnych L. i W. występuje znaczna rezerwa terenów przeznaczonych już na cele rolnicze, które nie zostały zabudowane, wynosząca odpowiednio 130 ha i 95 ha. Na obszarze całej gminy W. takich terenów jest około 560 ha (decyzja organu I instancji) a powiększenie tego terenu wpłynie negatywnie na potencjał produkcji w gminie. Sąd zgadza się ze skarżącą, że argument o zabezpieczeniu żywnościowym jest argumentem "na wyrost" to jednak okoliczność ta nie ma najważniejszego znaczenia w sprawie. W świetle ustawowych zasad ochrony gruntów rolnych i leśnych ma on znaczenie przy ocenie konieczności wyważenia interesu społecznego i interesu wnioskującego. Sąd w związku z tym podziela ustalenia organu, że w tej konkretnej sytuacji ochrona interesu społecznego stoi ponad ochroną słusznego interesu strony. W związku z tym organ nie dopuścił się naruszenia art. 3 ust. 1 i art. 7 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych gdyż zgodnie z prawem, na podstawie ustalonego stanu faktycznego doszedł do niewadliwego wniosku o braku podstaw do zmiany przeznaczenia wskazanych w nim gruntów. W uzasadnieniu organ wskazał z czego wynika jego ocena i uargumentował w sposób dostateczny swe rozstrzygnięcie. Co prawda rozstrzygnięcie I instancyjne jest lakoniczne, co stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a. jednakże z uwagi na fakt, że sprawa była rozpoznawana przez ten sam organ dwukrotnie, niedostatki te zostały usunięte w trakcie powtórnej oceny. Uchybienie to nie miało więc wpływu na zgodność z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał je za niezasadne. Organ nie naruszył przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1c P.p.s.a.). -ustalił istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego tj. ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych okoliczności faktyczne związane z umiejscowieniem wnioskowanych do zmiany przeznaczenia gruntów, terenów, określił ich położenie względem dróg i terenów sąsiednich określając ich przeznaczenie; -negatywnie ocenił jako nie wystarczające dla zmiany przeznaczenia powody nie zagospodarowania gruntów wcześniej odrolnionych – wskazywane przez skarżącą; -nie dał prymatu Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego gdyż ustalenia Studium nie są wiążące dla Ministra Rolnictwa przy ocenie istnienia przesłanek do zmiany przeznaczenia gruntów jako oparte o inne kryteria ustawowe; gdyby było inaczej nie byłoby potrzeby wyrażania zgody na zmianę przeznaczenia w sytuacji w której Gmina w studium postanowiłaby ten teren zagospodarować inaczej niż to wynika z jego przeznaczenia w ewidencji gruntów; -przeznaczenie w Studium terenu pod aktywność gospodarczą nie zastępuje zgody Ministra Rolnictwa ani automatycznej zmianie przeznaczenia; -wysokie koszty inwestowania na wcześniej odrolnionych nieruchomościach pozostają bez merytorycznego wpływu na obecnie rozpoznawany wniosek (argumenty natury ekonomicznej) – o czym była mowa wcześniej; -ma rację organ, że w Europie autostrady czy drogi szybkiego ruchu leżą przede wszystkim na terenach niezubanizowanych a na terenach położonych przy drogach możliwa jest produkcja rolnicza – co sądowi wiadomo z innych podobnych spraw; organ ocenił, biorąc pod uwagę klasę bonitacyjną i możliwości prowadzenia upraw na terenach przyległych do drogi, możliwości produkcyjne tych terenów; -fakt istnienia na terenie gminy gruntów o zmienionym charakterze ma znaczenia dla oceny wniosku w świetle przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych – o czym była mowa wyżej; -organ nie pominął wskazywanych przez stronę skarżącą okoliczności związanych z położeniem wnioskowanych działek, możliwości produkcyjnych na tych terenach – co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia organu ponownie rozpoznającego sprawę. Czyni to zarzuty nie odniesienia się przez organ do podnoszonych we wniosku argumentów o ponowne rozpoznanie sprawy za niezasadne, - położenie terenów w odległości ok 6 km od aglomeracji [...] samo w sobie nie determinuje zmiany przeznaczenia. Wprost przeciwnie tak ukształtowane zagospodarowanie terenu tworzy strefę ochronną dla miasta. Także możliwość utworzenia nowych miejsc pracy nie stanowi w świetle przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych za istotne. Z powyższych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło